Interakcje leku
Paroxetine Aurovitas 20 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Paroksetyna, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), może wchodzić w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, które należy uwzględnić podczas terapii. Interakcje te mogą mieć charakter zarówno farmakokinetyczny, jak i farmakodynamiczny, wpływając na skuteczność leczenia oraz bezpieczeństwo pacjenta.¹

Interakcje z lekami serotoninergicznymi

Jednoczesne stosowanie paroksetyny z innymi lekami o działaniu serotoninergicznym może prowadzić do wystąpienia objawów związanych z nadmiernym pobudzeniem układu serotoninergicznego, w tym zespołu serotoninowego. Podczas terapii skojarzonej z takimi lekami wymagane jest zachowanie szczególnej ostrożności i prowadzenie ścisłej kontroli stanu klinicznego pacjenta.²

Do leków serotoninergicznych, które mogą wchodzić w interakcje z paroksetyną, należą:

• L-tryptofan – aminokwas będący prekursorem serotoniny
• Tryptany – leki stosowane w leczeniu migreny
• Tramadol – opioidowy lek przeciwbólowy
• Linezolid – antybiotyk o działaniu hamującym monoaminooksydazę
• Chlorek metylotioniny (błękit metylenowy) – stosowany w różnych wskazaniach klinicznych
• Inne leki z grupy SSRI – zwiększające stężenie serotoniny w synapsach
• Lit – stosowany w leczeniu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych
• Petydyna i buprenorfina – opioidowe leki przeciwbólowe
• Preparaty zawierające ziele dziurawca (Hypericum perforatum)

Należy zachować szczególną ostrożność również podczas stosowania fentanylu w znieczuleniu ogólnym lub w leczeniu przewlekłego bólu.³

Jednoczesne stosowanie paroksetyny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.⁴

Interakcje z pimodydem i tiorydzyna

Paroksetyna, poprzez hamowanie aktywności izoenzymu CYP2D6, może znacząco zwiększać stężenie pimozydu w osoczu krwi. W badaniach wykazano około 2,5-krotne zwiększenie stężenia pimozydu (w dawce 2 mg) po jednoczesnym podaniu z paroksetyną w dawce 60 mg.⁵ Ze względu na wąski indeks terapeutyczny pimozydu oraz jego zdolność do wydłużania odstępu QT, jednoczesne stosowanie pimozydu i paroksetyny jest przeciwwskazane.⁶

Podobnie, jednoczesne stosowanie tiorydazyny i paroksetyny jest przeciwwskazane, ponieważ paroksetyna może zwiększać stężenie tiorydazyny w osoczu poprzez hamowanie izoenzymu CYP450 2D6, co może prowadzić do wydłużenia odstępu QT.⁷

Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT

Podczas jednoczesnego stosowania paroksetyny z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi) może dojść do zwiększenia ryzyka wydłużenia odstępu QTc i/lub arytmii komorowych, w tym częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes (TdP).⁸

Interakcje związane z metabolizmem leków

Farmakokinetyka i metabolizm paroksetyny mogą ulegać zmianom pod wpływem leków indukujących lub hamujących enzymy metabolizujące leki. W przypadku jednoczesnego stosowania paroksetyny z lekami hamującymi aktywność enzymów metabolizujących leki, należy rozważyć stosowanie niższych dawek paroksetyny.⁹

W przypadku stosowania paroksetyny z lekami indukującymi enzymy metabolizujące leki (np. karbamazepiną, ryfampicyną, fenobarbitalem, fenytoiną) lub z fozamprenawirem/rytonawirem, modyfikacja początkowej dawki Paroxetine Aurovitas nie jest konieczna.¹⁰ Wszelkie późniejsze dostosowania dawki paroksetyny (po rozpoczęciu lub przerwaniu leczenia induktorem enzymów) należy przeprowadzać w oparciu o ocenę kliniczną działania paroksetyny, uwzględniając jej tolerancję i skuteczność.¹¹

Interakcje ze związkami blokującymi przewodnictwo nerwowo-mięśniowe

Leki z grupy SSRI, w tym paroksetyna, mogą zmniejszać aktywność cholinesterazy osoczowej, co może prowadzić do wydłużenia bloku nerwowo-mięśniowego wywołanego przez miwakurium i suksametonium.¹² Należy o tym pamiętać podczas zabiegów chirurgicznych z użyciem tych środków zwiotczających.

Interakcje z fozamprenawirem/rytonawirem

Jednoczesne stosowanie fozamprenawiru/rytonawiru w dawce 700/100 mg dwa razy na dobę z paroksetyną w dawce 20 mg na dobę prowadzi do znaczącego zmniejszenia stężenia paroksetyny w osoczu (o około 55%).¹³ Jednakże badania wskazują, że paroksetyna nie wpływa znacząco na metabolizm fozamprenawiru/rytonawiru.¹⁴ Brak jest danych dotyczących długoterminowego (powyżej 10 dni) jednoczesnego stosowania paroksetyny z fozamprenawirem/rytonawirem.¹⁵

Interakcje z procyklidyną

Codzienne podawanie paroksetyny może znacząco zwiększać stężenie procyklidyny w osoczu. W przypadku wystąpienia objawów antycholinergicznych, należy rozważyć zmniejszenie dawki procyklidyny.¹⁶

Interakcje z lekami przeciwdrgawkowymi

U pacjentów z padaczką jednoczesne stosowanie paroksetyny z lekami przeciwdrgawkowymi, takimi jak karbamazepina, fenytoina czy walproinian sodu, nie wpływa na parametry farmakokinetyczne i farmakodynamiczne tych leków przeciwpadaczkowych.¹⁷

Interakcje związane z hamowaniem CYP2D6

Paroksetyna, podobnie jak inne leki przeciwdepresyjne, w tym inne leki z grupy SSRI, wykazuje właściwości hamujące wobec izoenzymu CYP2D6 wątrobowego cytochromu P-450.¹⁸ Hamowanie tego izoenzymu może prowadzić do zwiększenia stężenia w osoczu innych jednocześnie stosowanych leków, metabolizowanych przez CYP2D6.

Do leków, których stężenie może wzrosnąć w wyniku jednoczesnego stosowania z paroksetyną, należą:

• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. klomipramina, nortryptylina i dezypramina)
• Neuroleptyki z grupy pochodnych fenotiazyny (np. perfenazyna i tiorydazyna)
• Rysperydon – lek przeciwpsychotyczny
• Atomoksetyna – stosowana w leczeniu ADHD
• Leki przeciwarytmiczne klasy 1c (np. propafenon i flekainid)
• Metoprolol – beta-adrenolityk

Szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania paroksetyny z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania paroksetyny i metoprololu u pacjentów z niewydolnością serca ze względu na wąski indeks terapeutyczny metoprololu w tym wskazaniu.¹⁹

Istotna klinicznie jest interakcja między inhibitorami CYP2D6 a tamoksyfenem. W literaturze opisano zmniejszenie o 65-75% stężenia w osoczu endoksyfenu, jednej z aktywnych form tamoksyfenu, podczas jednoczesnego stosowania z inhibitorami CYP2D6.²⁰ W niektórych badaniach zaobserwowano zmniejszenie skuteczności tamoksyfenu podczas jednoczesnego stosowania z lekami z grupy SSRI.²¹ Ze względu na możliwe zmniejszenie skuteczności tamoksyfenu, należy, jeśli to możliwe, unikać jego jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami CYP2D6, w tym z paroksetyną.²²

Interakcje paroksetyny z alkoholem

Podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, pacjentom stosującym paroksetynę należy doradzić unikanie spożywania alkoholu podczas terapii.²³ Spożywanie alkoholu podczas leczenia paroksetyną może nasilać działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do wzmożonej sedacji i zaburzeń psychomotorycznych.

Alkohol może również zmniejszać skuteczność terapeutyczną paroksetyny oraz zwiększać ryzyko występowania działań niepożądanych, szczególnie w zakresie funkcji wątroby. Ponadto, jednoczesne stosowanie alkoholu i paroksetyny może nasilać objawy depresyjne i lękowe, co jest przeciwne do celów terapii.

Nie zaleca się spożywania napojów alkoholowych podczas leczenia paroksetyną, nawet w małych ilościach, ze względu na potencjalne ryzyko pogorszenia stanu klinicznego pacjenta oraz zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Interakcje z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi

Między paroksetyną a doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi może dochodzić do interakcji farmakodynamicznych. Jednoczesne stosowanie paroksetyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych może prowadzić do nasilenia działania przeciwzakrzepowego i zwiększenia ryzyka krwawienia.²⁴ Z tego powodu, podczas stosowania paroksetyny u pacjentów otrzymujących doustne leki przeciwzakrzepowe, należy zachować szczególną ostrożność i monitorować parametry krzepnięcia.²⁵

Interakcje z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, kwasem acetylosalicylowym i innymi środkami przeciwpłytkowymi

Między paroksetyną a niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) lub kwasem acetylosalicylowym może dochodzić do interakcji farmakodynamicznych. Jednoczesne stosowanie tych leków może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawienia.²⁶

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów stosujących jednocześnie leki z grupy SSRI (w tym paroksetynę) oraz:

• Doustne leki przeciwzakrzepowe
• Leki wpływające na czynność płytek krwi
• Leki zwiększające ryzyko krwawienia, takie jak:
  • Atypowe leki przeciwpsychotyczne (np. klozapina)
  • Pochodne fenotiazyny
  • Większość trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych
  • Kwas acetylosalicylowy
  • NLPZ
  • Inhibitory COX-2

Zwiększoną ostrożność należy zachować również u pacjentów z krwawieniami w wywiadzie lub stanami, które mogą predysponować do wystąpienia krwawienia.²⁷

Interakcje z prawastatyną

W badaniach zaobserwowano interakcję między paroksetyną a prawastatyną, która może prowadzić do wzrostu stężenia glukozy we krwi.²⁸ U pacjentów z cukrzycą przyjmujących zarówno paroksetynę, jak i prawastatynę, może być konieczne dostosowanie dawki leków przeciwcukrzycowych i/lub insuliny.²⁹

Tabela interakcji paroksetyny z innymi lekami