itrakonazol

Itrakonazol to syntetyczny lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, szeroko stosowany w leczeniu różnych zakażeń grzybiczych. Jego mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, kluczowego składnika błony komórkowej grzybów, poprzez blokowanie enzymu 14-α-demetylazy.

Lek charakteryzuje się szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, obejmującym dermatofity, drożdżaki (w tym Candida), grzyby dimorficzne oraz niektóre grzyby pleśniowe. Itrakonazol stosowany jest w leczeniu grzybic skóry, paznokci, błon śluzowych oraz zakażeń układowych, w tym aspergilozy, histoplazmozy, blastomykozy i kryptokokozy.

Itrakonazol cechuje się wysoką lipofilnością, co zapewnia dobrą penetrację do tkanek, włączając w to płyny ustrojowe, skórę, paznokcie oraz rogówkę. Po podaniu doustnym najlepiej wchłania się w środowisku kwaśnym, dlatego zaleca się przyjmowanie go podczas posiłku. Lek metabolizowany jest w wątrobie przy udziale cytochromu P450, co wiąże się z licznymi interakcjami z innymi lekami.

Najważniejsze działania niepożądane itrakonazolu obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe, hepatotoksyczność, rzadko kardiotoksyczność (ujemne działanie inotropowe, arytmie), reakcje skórne oraz zaburzenia endokrynologiczne. Ze względu na interakcje lekowe i profil bezpieczeństwa wymaga monitorowania podczas terapii, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby lub serca.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Diprosalic (0,64 mg + 20 mg)/g

Diprosalic, zawierający 0,64 mg betametazonu dipropionianu (odpowiadającego 0,5 mg betametazonu) oraz 20 mg kwasu salicylowego na gram płynu, nie posiada formalnych badań interakcji lekowych. Betametazon, jako miejscowy kortykosteroid, może wchodzić w interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol), które hamują jego metabolizm i potencjalnie zwiększają stężenie systemowe, zwłaszcza przy stosowaniu na dużych powierzchniach skóry lub pod opatrunkiem okluzyjnym. Dodatkowo, jednoczesne stosowanie z lekami immunosupresyjnymi może nasilać immunosupresję, a miejscowe kortykosteroidy mogą osłabiać odpowiedź immunologiczną na szczepionki. Kwas salicylowy wykazuje działanie keratolityczne, które może zwiększać penetrację betametazonu, co wymaga uwzględnienia przy ocenie całkowitej ekspozycji na kortykosteroid. Ponadto, stosowanie innych preparatów keratolitycznych, retinoidów, benzonadtlenku lub alfa-hydroksykwasów może nasilać działanie drażniące i złuszczające, zwiększając ryzyko podrażnień skóry.
alfa-hydroksykwas, benzonadtlenek, betametazon dipropionian, działanie immunosupresyjne, efekt keratolityczny, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, kortykosteroid, kwas salicylowy, lek fotouczulający, lek immunosupresyjny, lek przeciwtrądzikowy, odpowiedź immunologiczna, opatrunek okluzyjny, retinoid, szczepionka, związek keratolityczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Micafungin Day Zero 50 mg

Mykafungina, substancja czynna leku Micafungin Day Zero, wykazuje niski potencjał do interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez izoenzym CYP3A, co potwierdzono w badaniach u zdrowych ochotników. Nie stwierdzono istotnych zmian w farmakokinetyce mykafunginy podczas jednoczesnego stosowania z lekami immunosupresyjnymi (mykofenolan mofetylu, cyklosporyna, takrolimus, prednizolon, syrolimus), przeciwgrzybiczymi (flukonazol, itrakonazol, worykonazol, amfoterycyna B) oraz innymi (nifedypina, rytonawir, ryfampicyna). Jednakże zaobserwowano umiarkowany wzrost biodostępności (AUC) itrakonazolu o 22%, syrolimusu o 21% oraz nifedypiny o 18%, co wymaga monitorowania potencjalnej toksyczności i ewentualnej korekty dawek tych leków. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z dezoksycholanem amfoterycyny B, gdzie ekspozycja na ten lek wzrasta o 30%, co może zwiększać ryzyko toksyczności i wymaga ścisłego monitorowania oraz rozważenia stosowania skojarzonego tylko przy wyraźnej przewadze korzyści nad ryzykiem.
3-β-D-glukanu, amfoterycyna B, antagonista kanału wapniowego, biodostępność, cyklosporyna, dezoksycholan amfoterycyny B, działanie hipotensyjne, echinokandyna, farmakokinetyka, flukonazol, indeks terapeutyczny, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoenzym CYP3A, leczenie przeciwgrzybicze, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, mykafungina, mykofenolan mofetylu, nifedypina, ośrodkowy układ nerwowy, pole pod krzywą, prednizolon, ryfampicyna, rytonawir, ściana komórkowa grzybów, syrolimus, takrolimus, układ odpornościowy, worykonazol, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Clindanea 600 mg

Klindamycyna wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Antagonizm farmakodynamiczny z erytromycyną prowadzi do zmniejszenia skuteczności przeciwbakteryjnej, dlatego jednoczesne stosowanie tych antybiotyków jest niewskazane. Występuje oporność krzyżowa z linkomycyną, co należy uwzględnić przy doborze terapii. Klindamycyna nasila działanie środków zwiotczających mięśnie (eter, tubokuraryna, halogenki pankuronium) poprzez hamowanie przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego, co zwiększa ryzyko powikłań śródoperacyjnych. Metabolizm klindamycyny odbywa się głównie przez CYP3A4 i CYP3A5, a inhibitory tych enzymów (np. itrakonazol, klarytromycyna, rytonawir) zmniejszają klirens leku, zwiększając jego stężenie i ryzyko działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, dziurawiec, karbamazepina) mogą obniżyć stężenie klindamycyny w osoczu nawet o 80%, co grozi nieskutecznością terapii.
acenokumarol, antagonista witaminy K, antagonizm farmakodynamiczny, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, fluindion, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, klarytromycyna, klindamycyna, klindamycyny sulfotlenek, kobicystat, linkomycyna, metronidazol, N-desmetylklindamycyna, oporność krzyżowa, parametr krzepliwości krwi, powikłanie krwotoczne, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, PT/INR, reakcja disulfiramowa, ryfampicyna, rytonawir, środek zwiotczający mięśnie, synergizm farmakodynamiczny, telitromycyna, układ odpornościowy, warfaryna, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Dormicum 15 mg

Midazolam, metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które wpływają na jego stężenie i efekty kliniczne. Inhibitory CYP3A dzieli się na bardzo silne (np. ketokonazol, inhibitory proteazy HIV), silne (np. klarytromycyna w dużych dawkach, boceprewir), umiarkowane (np. flukonazol, diltiazem) oraz słabe (np. fentanyl, sok z grapefruita), które zwiększają AUC midazolamu odpowiednio >10-krotnie, 5-10-krotnie, 2-5-krotnie oraz 1,25-2-krotnie. Współpodawanie z bardzo silnymi i niektórymi silnymi inhibitorami jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia i wydłużenia działania sedatywnego. Induktory CYP3A, takie jak ryfampicyna (≥80% spadek AUC), ziele dziurawca (50-80% spadku AUC) oraz efawirenz (20-50% spadku AUC), mogą osłabiać i skracać działanie midazolamu, co wymaga dostosowania dawki.
alprazolam, anestetyk wziewny, barbiturat, benzodiazepina, chlorpromazyna, cyklosporyna, cymetydyna, CYP3A4, depresja układu oddechowego, desfluran, diazepam, difenhydramina, diltiazem, dziurawiec, erytromycyna, etomidat, fentanyl, fenytoina, fizostygmina, flukonazol, fluwoksamina, hydroksyzyna, induktor CYP3A, inhibitor acetylocholinoesterazy, inhibitor CYP3A, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoenzymy cytochromu P450, izofluran, karbamazepina, ketamina, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, kwetiapina, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lorazepam, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, mirtazapina, morfina, olanzapina, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, posakonazol, propofol, ranitydyna, risperidon, ryfampicyna, sedacja, sewofluran, tramadol, trazodon, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Bigetra 75 mg

Dabigatran eteksylan, będący substratem transportera P-glikoproteiny (P-gp), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie i ryzyko krwawień. Silne inhibitory P-gp, takie jak ketokonazol, dronedaron, itrakonazol, cyklosporyna oraz glekaprewir z pibrentaswirem, zwiększają AUC₀-∞ i Cₘₐₓ dabigatranu nawet ponad dwukrotnie (np. ketokonazol zwiększa AUC o 2,38-2,53 razy), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory P-gp, takie jak werapamil (zwiększenie AUC o 1,5-2,5 razy i Cₘₐₓ o 1,6-2,8 razy) czy amiodaron (wzrost AUC o 1,6 raza i Cₘₐₓ o 1,5 raza), wymagają ostrożności i rozważenia zmniejszenia dawki dabigatranu. Induktory P-gp, np. ryfampicyna (zmniejszenie AUC o 67%), ziele dziurawca, karbamazepina i fenytoina, obniżają stężenie dabigatranu i należy unikać ich jednoczesnego stosowania. Ponadto, inhibitory proteazy (np. rytonawir) nie są zalecane ze względu na brak danych klinicznych i potencjalny wpływ na P-gp.
ablacja cewnikowa, agregacja płytek, amiodaron, antagonista receptora GPIIb/IIIa, antagonista witaminy K, centralny cewnik żylny, chinidyna, cyklosporyna, cytochrom P450, czas krwawienia, czas krzepnięcia, dabigatran eteksylan, dekstran, digoksyna, doustny antykoagulant, dronedaron, działanie antyagregacyjne, enoksaparyna, farmakokinetyka, fenytoina, glekaprewir i pibrentaswir, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, heparyna niskocząsteczkowa, induktor P-glikoproteiny, induktor P-gp, inhibitor P-glikoproteiny, inhibitor P-gp, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, interakcja lekowa, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, migotanie przedsionków, niedokrwistość, NLPZ, P-glikoproteina, pantoprazol, pochodna heparyny, pozakonazol, prasugrel, ranitydyna, ryfampicyna, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, SNRI, SSRI, stężenie dabigatranu, sulfinpirazon, tikagrelor, tyklopidyna, werapamil, zapalenie błony śluzowej żołądka, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Midanium 1 mg/ml

Midazolam jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami modulującymi aktywność tego enzymu. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, flukonazol, makrolidy (erytromycyna, klarytromycyna) oraz inhibitory proteazy HIV (lopinawir/rytonawir), znacząco zwiększają stężenie midazolamu w osoczu (od 1,6- do 5,4-krotnego wzrostu) i wydłużają jego okres półtrwania (do 3-krotnego wydłużenia). Szczególnie istotne jest monitorowanie i dostosowanie dawki midazolamu podczas jednoczesnego stosowania tych leków, zwłaszcza przy podaniu dożylnym, aby uniknąć przedłużonej sedacji, depresji oddechowej i opóźnionego wybudzania. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina oraz dziurawiec zwyczajny, obniżają stężenie midazolamu nawet o 60-90% i skracają jego okres półtrwania, co może wymagać zwiększenia dawki leku. Interakcje farmakodynamiczne z lekami o działaniu sedatywnym, zwłaszcza opioidami i alkoholem, mogą prowadzić do nasilonej sedacji i ryzyka depresji oddechowej, dlatego konieczne jest ograniczenie dawki i czasu terapii oraz bezwzględne unikanie spożywania alkoholu.
antybiotyk makrolidowy, barbiturany, biodostępność leku, depresja oddechowa, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP3A4, erytromycyna, etomidat, fenytoina, flukonazol, indukcja CYP3A4, inhibicja CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketamina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens midazolamu, lek blokujący kanał wapniowy, lek opioidowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpsychotyczny, minimalne stężenie pęcherzykowe, okres półtrwania midazolamu, propofol, ryfampicyna, werapamil, worykonazol, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Micafungin Day Zero

Mykafungina, stosowana w terapii przeciwgrzybiczej, wiąże się z istotnym ryzykiem hepatotoksyczności, w tym rozwojem ognisk zmienionych hepatocytów (FAH) oraz nowotworów wątrobowokomórkowych, co potwierdzają dane przedkliniczne u szczurów przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej. W trakcie leczenia konieczne jest systematyczne monitorowanie enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) oraz bilirubiny całkowitej, zwłaszcza gdy ich wartości przekraczają trzykrotnie górną granicę normy. W przypadku utrzymującego się wzrostu enzymów wątrobowych zaleca się przerwanie terapii, aby zapobiec progresji uszkodzenia wątroby. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, przewlekłymi chorobami wątroby (marskość, zaawansowane włóknienie, wirusowe zapalenie), wrodzonymi niedoborami enzymatycznymi oraz u niemowląt poniżej 1. roku życia, u których ryzyko hepatotoksyczności jest zwiększone.
AlAT, AspAT, choroba nerek, czynność wątroby, dezoksycholan amfoterycyny B, enzymy wątrobowe, hemoliza śródnaczyniowa, hepatocyty, hepatotoksyczność, itrakonazol, marskość wątroby, mykafungina, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nifedypina, nowotwór wątrobowokomórkowy, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, syrolimus, toksyczna nekroliza naskórka, wirusowe zapalenie wątroby, włóknienie wątroby, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Interakcje leku – Noclaud 100 mg

Cylostazol, inhibitor fosfodiesterazy III o działaniu przeciwpłytkowym, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. W badaniach klinicznych dawka 150 mg dwa razy na dobę nie wydłużała czasu krwawienia, jednak jednoczesne stosowanie z kwasem acetylosalicylowym (ASA) skracało hamowanie agregacji płytek o 23-25%, bez zwiększenia ryzyka krwawień. Kombinacja cylostazolu z klopidogrelem nie wpływała na liczbę płytek, PT ani aPTT, ale wymagała ostrożności ze względu na potencjalne wydłużenie czasu krwawienia. Przeciwwskazane jest stosowanie cylostazolu z co najmniej dwoma innymi lekami przeciwpłytkowymi lub przeciwzakrzepowymi ze względu na wysokie ryzyko krwawień. W przypadku warfaryny i innych przeciwzakrzepowych nie stwierdzono wpływu na metabolizm czy parametry krzepliwości, jednak zaleca się częste monitorowanie pacjentów. Dodatkowo, cylostazol może nasilać działanie hipotensyjne leków obniżających ciśnienie tętnicze oraz alkoholu, co wymaga zachowania ostrożności.
agregacja płytek, antybiotyki makrolidowe, atorwastatyna, azolowe leki przeciwgrzybicze, cisapryd, CYP2C19, CYP3A4, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, diltiazem, doustne leki przeciwzakrzepowe, działanie przeciwpłytkowe, dziurawiec, erytromycyna, fenytoina, halofantryna, inhibitor fosfodiesterazy III, inhibitory pompy protonowej, inhibitory proteaz, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, leki przeciwgrzybicze, lowastatyna, omeprazol, pimozyd, pochodne sporyszu, ryfampicyna, simwastatyna, statyny, tachykardia odruchowa, warfaryna, wazodylatacja
Leksykon leków
Interakcje leku – Azalia 75 mcg

Produkt leczniczy Azalia zawierający dezogestrel (75 mikrogramów) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne wątrobowe (głównie CYP3A4), co prowadzi do zwiększonego klirensu progestagenu i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. Indukcja enzymatyczna może pojawić się już po kilku dniach stosowania induktora, osiągając maksimum w ciągu kilku tygodni i utrzymując się do 4 tygodni po zakończeniu terapii. W przypadku krótkotrwałego leczenia induktorami enzymów zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Przy terapii długotrwałej rekomenduje się rozważenie zmiany metody antykoncepcji na taką, która nie jest podatna na indukcję enzymatyczną. Szczególnie wysokie ryzyko zmniejszenia skuteczności Azalii występuje przy stosowaniu leków przeciwdrgawkowych (np. karbamazepina, fenytoina), przeciwprątkowych (ryfampicyna, ryfabutyna), barbituranów oraz ziela dziurawca zwyczajnego.
antybiotyk, barbiturat, bloker kanału wapniowego, boceprewir, bosentan, cyklosporyna, dezogestrel, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym mikrosomalny wątroby, erytromycyna, etonogestrel, felbamat, fenytoina, flukonazol, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymu wątrobowego, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonu płciowego, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciw HCV, lek przeciw HIV, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwprątkowy, lek rozszerzający naczynia, metabolit dezogestrelu, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oksykarbazepina, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, telaprewir, topiramat
Leksykon leków
Interakcje leku – Torvacard neo 10 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, klarytromycyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) powodują znaczny wzrost ekspozycji atorwastatyny, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol) również podwyższają stężenie leku, choć w mniejszym stopniu, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, efawirenz czy ziele dziurawca, obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej skuteczność, zwłaszcza przy opóźnionym podaniu atorwastatyny względem ryfampicyny.
amiodaron, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, białko oporności raka piersi, choroba wątroby, cyklosporyna, cytochrom P450, cytochrom P450 3A4, diltiazem, enzym wątrobowy, erytromycyna, ezetymib, fibrat, gemfibrozyl, glukuronidacja, HDL cholesterol, hepatotoksyczność, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, lek immunosupresyjny, lek przeciwwirusowy, letermowir, miopatia, P-glikoproteina, pochodna kwasu fibrynowego, profil lipidowy, rabdomioliza, ryfampicyna, Torvacard neo, triglicerydy, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Medoxa 30 mg

Prednizon, jako glikokortykosteroid, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, które należy uwzględnić podczas terapii. Szczególnie istotne są interakcje z glikozydami nasercowymi, gdzie niedobór potasu indukowany przez prednizon może nasilać ich działanie, zwiększając ryzyko arytmii, co wymaga monitorowania stężenia potasu i EKG. Współstosowanie z inhibitorami ACE zwiększa ryzyko zaburzeń hematologicznych, a z lekami moczopędnymi i przeczyszczającymi – ryzyko hipokaliemii, co wymaga regularnej kontroli elektrolitów. Prednizon osłabia działanie leków przeciwcukrzycowych, co może wymagać korekty dawek i częstszego monitorowania glikemii. Ponadto, pochodne kumaryny wykazują zmienną odpowiedź na terapię przeciwzakrzepową, co wymaga częstszego monitorowania INR. Istotne jest także zwiększone ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ, salicylanów i indometacyny, co uzasadnia stosowanie gastroprotekcji i monitorowanie objawów.
atropina, barbiturat, chlorochina, ciśnienie śródgałkowe, cyklosporyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, efedryna, estrogen, fenytoina, fluorochinolon, gastroprotekcja, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, hormon pobudzający tarczycę, hormon wzrostu, hydroksychlorochina, indometacyna, induktor enzymu CYP3A4, inhibitor enzymu CYP3A, inhibitor konwertazy angiotensyny, insulinooporność, itrakonazol, jaskra, karbamazepina, kardiomiopatia, ketokonazol, kobicystat, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwreumatyczny, meflochina, miopatia, niedepolaryzujący lek zwiotczający, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie, pochodna kumaryny, prazykwantel, prednizon, protyrelina, prymidon, ryfampicyna, salicylan, somatotropina, stężenie elektrolitów, tendinopatia, test alergiczny, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, wskaźnik koagulologiczny, zerwanie ścięgna Achillesa
Leksykon leków
Interakcje leku – Xanax 2 mg

Alprazolam, metabolizowany głównie przez CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco modyfikować jego działanie terapeutyczne i profil bezpieczeństwa. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami CYP3A4, takimi jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, worykonazol), nefazodon i fluwoksamina, które mogą podwoić AUC alprazolamu, zwiększając ryzyko działań niepożądanych. Również inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir) wykazują złożony wpływ na metabolizm alprazolamu, wymagający ścisłego monitorowania i dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenia alprazolamu, osłabiając jego efekt terapeutyczny. Dodatkowo, alprazolam może podwyższać stężenia digoksyny u osób powyżej 65. roku życia, co wymaga monitorowania toksyczności digoksyny.
alprazolam, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzodiazepina, cymetydyna, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dezypramina, digoksyna, diltiazem, disulfiram, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec, erytromycyna, fenytoina, fluoksetyna, fluwoksamina, imipramina, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, izoniazyd, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas walproinowy, lek nasenny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwpsychotyczny, narkotyczny lek przeciwbólowy, nefazodon, pozakonazol, propranolol, ryfampicyna, rytonawir, sedacja, sertralina, środek znieczulający, teofilina, warfaryna, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Ozzion 40 mg

Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wpływa na wydzielanie kwasu żołądkowego, co może prowadzić do istotnych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Zahamowanie wydzielania kwasu skutkuje zmniejszeniem biodostępności leków wymagających kwaśnego pH do wchłaniania, takich jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, posakonazol) oraz erlotynib. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania pantoprazolu z inhibitorami proteazy HIV (np. atazanawir), gdyż może to obniżyć skuteczność terapii przeciwwirusowej; w takich przypadkach dawka pantoprazolu nie powinna przekraczać 20 mg/dobę, a stan kliniczny pacjenta wymaga ścisłego monitorowania. Ponadto, u pacjentów stosujących warfarynę lub fenprokumon obserwowano zwiększenie wartości INR i czasu protrombinowego, co wymaga regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia, zwłaszcza na początku terapii skojarzonej. Wysokie dawki metotreksatu (np. 300 mg) podawane jednocześnie z pantoprazolem mogą prowadzić do wzrostu stężenia metotreksatu, co wymaga rozważenia czasowego odstawienia pantoprazolu.
amoksycylina, atazanawir, choroba nowotworowa, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, demetylacja, diazepam, digoksyna, diklofenak, erlotynib, etanol, etynyloestradiol, fenprokumon, fluwoksamina, glibenklamid, glikoproteina p, induktor enzymu, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoenzym CYP2C19, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający, lewonorgestrel, łuszczyca, metabolizm wątrobowy, metoprolol, metotreksat, metronidazol, miano wirusa, naproksen, nifedypina, oksydacja, pantoprazol, pH żołądka, piroksykam, pochodna kumaryny, posakonazol, ryfampicyna, teofilina, tetrahydrokannabinol, uszkodzenie błony śluzowej, warfaryna, wynik fałszywie dodatni, ziele dziurawca
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Posaconazole Teva 40 mg/ml

Posaconazole Teva w postaci zawiesiny doustnej (40 mg/ml) jest wskazany do leczenia inwazyjnych zakażeń grzybiczych, takich jak aspergiloza, fuzarioza, chromoblastomikoza, grzybniak oraz kokcydioidomikoza, szczególnie w przypadkach oporności na amfoterycynę B, itrakonazol lub flukonazol, bądź nietolerancji tych leków. Definicja oporności obejmuje progresję zakażenia lub brak poprawy po minimum 7 dniach terapii standardowymi dawkami. Ponadto, lek jest stosowany jako terapia pierwszego rzutu w kandydozie jamy ustnej i gardła u pacjentów z ciężkim przebiegiem choroby lub obniżoną odpornością. Posaconazole Teva pełni także rolę profilaktyczną u pacjentów wysokiego ryzyka, w tym u chorych na ostrą białaczkę szpikową (AML) lub zespół mielodysplastyczny (MDS) poddawanych chemioterapii indukcyjnej oraz u pacjentów po przeszczepieniu macierzystych komórek krwiotwórczych (HSCT) z chorobą przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD).
amfoterycyna B, chemioterapia indukcyjna, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, chromoblastomikoza, ciekła glukoza, flukonazol, fuzarioza, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, itrakonazol, kandydoza jamy ustnej, kokcydioidomikoza, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, neutropenia, obniżona odporność, oporność na leczenie, ostra białaczka szpikowa, przeszczepienie macierzystych komórek krwiotwórczych, sodu benzoesan, układ immunologiczny, zawiesina doustna, zespół mielodysplastyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Loratadyna Pylox 10 mg

Loratadyna, lek przeciwhistaminowy metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6, może wchodzić w interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami tych enzymów, takimi jak erytromycyna, ketokonazol czy cymetydyna. Pomimo zwiększenia stężenia loratadyny w osoczu, badania kliniczne nie wykazały istotnych zmian klinicznych ani w elektrokardiogramie, co jest związane z szerokim indeksem terapeutycznym leku. Potencjalne interakcje z innymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, klarytromycyna) oraz CYP2D6 (np. fluoksetyna, paroksetyna) mogą prowadzić do nasilenia działań niepożądanych, dlatego zaleca się ostrożność, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących te leki jednocześnie z loratadyną.
antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, cymetydyna, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, działanie depresyjne alkoholu, działanie niepożądane, elektrokardiogram, erytromycyna, fluoksetyna, indeks terapeutyczny, inhibitor enzymatyczny, inhibitor enzymów wątrobowych, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji, loratadyna, mechanizm działania leku, metabolizm indywidualny, metabolizm leku, nefazodon, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, stężenie leku w osoczu
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ossmiq 100 mg

Preparat Ossmiq zawierający pozakonazol w dawce 100 mg w postaci tabletek dojelitowych jest wskazany do leczenia inwazyjnych zakażeń grzybiczych u dorosłych oraz dzieci powyżej 2 roku życia i masie ciała >40 kg. Szczególnie efektywny jest w terapii inwazyjnej aspergilozy, zwłaszcza w przypadkach oporności lub nietolerancji na amfoterycynę B i itrakonazol. Ponadto, Ossmiq znajduje zastosowanie w leczeniu fuzariozy, chromoblastomikozy, grzybniaka oraz kokcydioidomikozy opornych na standardowe leczenie lub u pacjentów z przeciwwskazaniami do tych leków. Oporność definiuje się jako progresję zakażenia lub brak poprawy po minimum 7 dniach terapii dawkami terapeutycznymi. Terapia wymaga precyzyjnej diagnostyki mikrobiologicznej i oceny klinicznej, a decyzja o zastosowaniu powinna uwzględniać profil toksyczności i potencjalne interakcje lekowe.
amfoterycyna B, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, chromoblastomikoza, flukonazol, fuzarioza, grzybniak, indukcja remisji, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, itrakonazol, kandydoza jamy ustnej, kokcydioidomikoza, lek przeciwgrzybiczny, neutropenia, ostra białaczka szpikowa, pozakonazol, przeszczep macierzystych komórek krwiotwórczych, tabletki dojelitowe, zawiesina doustna, zespół mielodysplastyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Trelema 150 mg

Lakozamid, substancja czynna leku Trelema, wykazuje potencjał do interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, szczególnie z lekami wydłużającymi odstęp PR (w tym przeciwpadaczkowymi blokującymi kanały sodowe) oraz lekami przeciwarytmicznymi, co niesie wysokie ryzyko dalszego wydłużenia odstępu PR. W badaniach klinicznych nie stwierdzono dodatkowego wydłużenia odstępu PR u pacjentów stosujących jednocześnie karbamazepinę lub lamotryginę. Lakozamid nie indukuje ani nie hamuje istotnie enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP1A1, CYP2A6, CYP2C8, CYP2D6 i CYP2E1 w stężeniach klinicznych, a jego metabolizm obejmuje enzymy CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4. Podawanie lakozamidu w dawce 200 mg dwa razy na dobę nie wpływa istotnie na AUC midazolamu, choć obserwuje się 30% wzrost Cmax midazolamu, a także nie zmienia farmakokinetyki omeprazolu (300 mg dwa razy na dobę). Omeprazol (40 mg raz na dobę) nie zwiększa istotnie ekspozycji na lakozamid, co sugeruje ograniczony wpływ umiarkowanych inhibitorów CYP2C19 na farmakokinetykę lakozamidu.
depresja ośrodkowego układu nerwowego, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP1A1, enzym CYP1A2, enzym CYP2A6, enzym CYP2B6, enzym CYP2C19, enzym CYP2C8, enzym CYP2C9, enzym CYP2D6, enzym CYP2E1, enzym CYP3A4, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor enzymu, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, koordynacja psychoruchowa, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny, leki przeciwpadaczkowe, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, midazolam, odstęp PR, omeprazol, ryfampicyna, rytonawir, sedacja, warfaryna, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Durogesic 25 mcg/h

Fentanyl, stosowany w systemie transdermalnym Durogesic, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do poważnych powikłań klinicznych, w tym ciężkiej depresji oddechowej i zgonu. Interakcje farmakodynamiczne obejmują sumowanie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) z lekami takimi jak benzodiazepiny, opioidy, leki uspokajające, gabapentynoidy oraz alkohol, co może skutkować depresją oddechową, niedociśnieniem tętniczym, głęboką sedacją, śpiączką i zgonem. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie fentanylu z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), które wymaga co najmniej 14-dniowego odstępu po zakończeniu terapii IMAO. Ponadto, leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI, IMAO) zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego, a opioidy o mieszanym mechanizmie działania (buprenorfina, nalbufina, pentazocyna) mogą antagonizować efekt przeciwbólowy fentanylu i wywoływać objawy odstawienia.
amiodaron, benzodiazepiny, buprenorfina, cymetydyna, cytochrom P450, depresja oddechowa, diltiazem, erytromycyna, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, flukonazol, gabapentyna, gabapetynoidy, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, inhibitory monoaminooksydazy, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, leki przeciwhistaminowe, nalbufina, nefazodon, niedociśnienie tętnicze, opioidy mieszane, ośrodkowy układ nerwowy, pentazocyna, pochodne fenotiazyny, polipragmazja, pregabalina, ryfampicyna, rytonawir, sedacja, system transdermalny, werapamil, worykonazol, zespół serotoninowy, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitinib Zentiva 12,5 mg

Sunitynib Zentiva, jako inhibitor kinaz tyrozynowych, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z metabolizmem przez CYP3A4. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, erytromycyna, klarytromycyna oraz sok grejpfrutowy, powodują wzrost stężenia sunitynibu (Cmax o 49%, AUC0-∞ o 51%), co zwiększa ryzyko działań niepożądanych. W takich przypadkach zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub redukcję dawki sunitynibu do minimum 37,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 25 mg/dobę (pNET) oraz ścisłe monitorowanie tolerancji. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, deksametazon, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital i ziele dziurawca, obniżają stężenie leku (Cmax o 23%, AUC0-∞ o 46%), co wymaga stopniowego zwiększania dawki sunitynibu do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET) przy jednoczesnym monitorowaniu pacjenta. Ponadto, istnieje potencjalne ryzyko interakcji z inhibitorami BCRP oraz lekami wpływającymi na pH żołądka, co może modyfikować biodostępność sunitynibu, a także z lekami przeciwzakrzepowymi, gdzie konieczne jest monitorowanie parametrów krzepnięcia ze względu na ryzyko krwawień.
antagonista H2, antybiotyk makrolidowy, cytochrom P450, deksametazon, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, glikokortykosteroid, heparyna, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek antyretrowirusowy, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający, metabolit sunitynibu, ryfampicyna, rytonawir, sunitynib, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Zilibra 100 mg

Lakozamid, substancja czynna leku Zilibra, charakteryzuje się ograniczonym potencjałem interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Nie indukuje ani nie hamuje istotnie enzymów CYP1A2, 2B6, 2C9, 2C19, 3A4, co potwierdzają badania in vitro i in vivo. Wykazano brak klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę midazolamu (Cmax wzrost o 30%, bez zmiany AUC) oraz omeprazolu, a także brak wpływu omeprazolu na ekspozycję na lakozamid. Lakozamid nie wpływa na stężenia karbamazepiny i kwasu walproinowego, jednak induktory enzymów (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital) mogą zmniejszać jego ekspozycję o około 25%. Nie stwierdzono istotnych interakcji z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi (etynyloestradiol, lewonorgestrel), digoksyną, metforminą oraz warfaryną. Lakozamid wiąże się z białkami osocza w niewielkim stopniu (<15%), co zmniejsza ryzyko interakcji wynikających z wypierania z miejsc wiązania białkowego.
białko osocza, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, enzym CYP3A4, enzymy CYP, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, inhibitor CYP2C9, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny klasy I, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, midazolam, odstęp PR, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, pregabalina, rytonawir, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Caspofungin Zentiva 70 mg

Kaspofungina, substancja czynna leku Caspofungin Zentiva, nie wykazuje istotnej inhibicji enzymów cytochromu P450 ani nie jest substratem glikoproteiny P, co ogranicza potencjał interakcji farmakokinetycznych. Niemniej jednak, klinicznie istotne interakcje zaobserwowano z cyklosporyną A, która zwiększa AUC kaspofunginy o około 35%, powodując przejściowe podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT do 3-krotności normy), co wymaga monitorowania funkcji wątroby. Kaspofungina obniża minimalne stężenia takrolimusu o 26%, co wymaga standardowego monitorowania i dostosowania dawki. Ryfampicyna wywołuje złożoną interakcję: początkowo zwiększa AUC kaspofunginy o 60% i stężenie minimalne o 170%, a przy długotrwałym stosowaniu zmniejsza stężenia minimalne o 30%, co uzasadnia rozważenie zwiększenia dawki kaspofunginy do 70 mg/dobę u dorosłych. Induktory enzymów metabolizujących (efawirenz, newirapina, deksametazon, fenytoina, karbamazepina) obniżają AUC kaspofunginy, co również wymaga zwiększenia dawki (u dorosłych do 70 mg/dobę, u dzieci i młodzieży do 70 mg/m²/dobę, max. 70 mg).
amfoterycyna B, aminotransferazy wątrobowe, cyklosporyna A, cytochrom P450, deksametazon, efawirenz, enzym wątrobowy, fenytoina, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor enzymów metabolizujących, itrakonazol, karbamazepina, lek przeciwgrzybiczny, mykofenolan mofetylu, nelfinawir, newirapina, ryfampicyna, takrolimus
Leksykon substancji czynnych
Itrakonazol – Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Itrakonazol jest przeciwwskazany w okresie ciąży, z wyjątkiem sytuacji zagrażających życiu matki, gdy korzyść przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu. Dane kliniczne wskazują na możliwe występowanie wad wrodzonych, takich jak deformacje szkieletu, wady układu moczowo-płciowego, sercowo-naczyniowego, narządu wzroku oraz aberracje chromosomalne, jednak bez jednoznacznego potwierdzenia związku przyczynowego. Badania na zwierzętach dają rozbieżne wyniki dotyczące wpływu itrakonazolu na reprodukcję, a lek przenika przez łożysko. Epidemiologiczne dane dotyczące krótkotrwałego stosowania w pierwszym trymestrze (np. w leczeniu kandydozy pochwy i sromu) nie wykazały zwiększonego ryzyka wad rozwojowych.
aberracja chromosomalna, anomalia układu sercowo-naczyniowego, badanie niekliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, deformacja szkieletu, itrakonazol, kandydoza pochwy i sromu, metoda antykoncepcyjna, ochrona antykoncepcyjna, pierwszy trymestr ciąży, przenikanie do mleka, przenikanie przez łożysko, substancja przeciwgrzybicza, substancja teratogenna, toksyczny wpływ na reprodukcję, wada dróg moczowo-płciowych, wada wrodzona, wieloraka wada rozwojowa
Leksykon substancji czynnych
Sytagliptyna – Interakcje

Sytagliptyna, doustny inhibitor DPP-4 stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2, wykazuje niski potencjał interakcji farmakokinetycznych. Metabolizm leku odbywa się głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, jednak u pacjentów z prawidłową czynnością nerek wpływ ten na klirens jest minimalny. W przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek lub schyłkowej niewydolności nerek metabolizm może mieć większe znaczenie, co zwiększa ryzyko interakcji z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna). Jednoczesne stosowanie cyklosporyny zwiększa AUC i Cmax sytagliptyny odpowiednio o 29% i 68%, jednak zmiany te nie są klinicznie istotne. Sytagliptyna nie indukuje ani nie hamuje izoenzymów CYP450, a jej wpływ na farmakokinetykę metforminy, gliburydu, symwastatyny, rozyglitazonu, warfaryny czy doustnych leków antykoncepcyjnych jest nieistotny klinicznie. W terapii skojarzonej z metforminą (dawki 50 mg sytagliptyny i 1000 mg metforminy dwa razy dziennie) nie obserwuje się znaczących zmian farmakokinetycznych.
agonista receptorów beta-2-adrenergicznych, antagonista receptora angiotensyny II, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, cymetydyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, diuretyk, diuretyk pętlowy, dolutegrawir, farmakokinetyka sytagliptyny, glikokortykosteroid, glikoproteina p, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, inhibitor cyklooksygenazy, inhibitor dipeptydylopeptydazy-4, inhibitor transportera kationów organicznych-2, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, metformina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ranolazyna, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, środek kontrastowy zawierający jod, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, transporter usuwania wielu leków i toksyn, wandetanib
Leksykon leków
Interakcje leku – Trittico CR 75 mg

Trazodon, substancja aktywna leku Trittico CR, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z inhibitorami CYP3A4 (np. erytromycyna, ketokonazol, rytonawir), które mogą ponad dwukrotnie zwiększać stężenie trazodonu w osoczu, prowadząc do nudności, omdleń i hipotensji. Induktory enzymów wątrobowych, takie jak karbamazepina (400 mg/dobę), fenytoina czy doustne środki antykoncepcyjne, przyspieszają metabolizm trazodonu, obniżając jego stężenie nawet o 76%, co wymaga monitorowania skuteczności terapii i ewentualnej korekty dawki. Ponadto, jednoczesne stosowanie trazodonu z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi i inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego oraz działań niepożądanych ze strony układu krążenia. Należy również zachować ostrożność przy łączeniu trazodonu z lekami wydłużającymi odstęp QT, co zwiększa ryzyko torsade de pointes.
chlorowodorek trazodonu, chlorpromazyna, digoksyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP3A4, erytromycyna, fenytoina, flufenazyna, fluoksetyna, hipotonia, hipotonia ortostatyczna, indukcja enzymów wątrobowych, induktor enzymu wątrobowego, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klonidyna, leczenie skojarzone, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpłytkowy, lewodopa, lewomepromazyna, nefazodon, niemiarowość komorowa, ośrodkowy układ nerwowy, perfenazyna, pochodna fenotiazyny, rytonawir, torsade de pointes, trazodon, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Sertralina – Interakcje

Sertralina, jako SSRI, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, z których najistotniejsze dotyczą inhibitorów MAO (selegilina, moklobemid, linezolid, błękit metylenowy), z którymi łączne stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego objawiającego się m.in. hipertermią, miokloniami i drgawkami. Zalecane są okresy odstawienia: minimum 14 dni po inhibitorach MAO przed rozpoczęciem sertraliny oraz co najmniej 7 dni po odstawieniu sertraliny przed zastosowaniem MAO. Przeciwwskazane jest także łączenie sertraliny z pimozydem (2 mg) ze względu na wzrost stężenia pimozydu o około 35% i ryzyko zaburzeń rytmu serca. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (opioidy, tryptany, inne SSRI/SNRI) z uwagi na zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego. Ponadto sertralina może wydłużać odstęp QTc w połączeniu z lekami przeciwpsychotycznymi i antybiotykami, co wymaga monitorowania EKG. Współpodawanie z litem nasila drżenia, a z fenytoiną wymaga monitorowania stężenia fenytoiny ze względu na możliwe zmiany farmakokinetyczne i farmakodynamiczne.
aprepitant, arytmia komorowa, atenolol, błękit metylenowy, buprenorfina, cholinoesteraza, cymetydyna, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, dezypramina, digoksyna, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, EKG, erytromycyna, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, flekainid, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, haloperydol, indeks terapeutyczny, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, INR, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens leku, kwas acetylosalicylowy, lanzoprazol, lek trójpierścieniowy, linezolid, metamizol, mioklonia, miwakurium, moklobemid, nefazodon, omeprazol, pantoprazol, pimozyd, pozakonazol, propafenon, rabeprazol, receptor beta-adrenergiczny, ryfampicyna, selegilina, sumatryptan, telitromycyna, torsade de pointes, tryptan, tyklopidyna, warfaryna, werapamil, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Kwetina 25 mg

Kwetiapina, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, mogą zwiększyć AUC kwetiapiny 5-8-krotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Induktory enzymatyczne (karbamazepina, fenytoina) mogą obniżyć stężenie kwetiapiny nawet do 13% wartości monoterapii, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI, inhibitory MAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne), które zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego. Ponadto, jednoczesne stosowanie kwetiapiny z lekami antycholinergicznymi może nasilać działania niepożądane związane z blokadą receptorów muskarynowych.
barbiturany, blokada receptorów cholinergicznych, cymetydyna, erytromycyna, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, hipotensja ortostatyczna, imipramina, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwetiapina, lek antycholinergiczny, lek indukujący enzymy wątrobowe, lek serotoninergiczny, leukopenia, metabolizm kwetiapiny, neutropenia, ośrodkowy układ nerwowy, receptor muskarynowy, ryfampicyna, rysperydon, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie układu pozapiramidowego, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Dexamethasone Zentiva 0,5 mg

Deksametazon, jako glikokortykosteroid, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina) przyspieszają metabolizm deksametazonu, obniżając jego stężenie w osoczu i osłabiając efekt terapeutyczny, co może wymagać zwiększenia dawki. Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir) hamują metabolizm, zwiększając ryzyko działań niepożądanych. Estrogeny wydłużają okres półtrwania leku, nasilając jego działanie. Leki zobojętniające sok żołądkowy mogą zmniejszać wchłanianie deksametazonu, dlatego zaleca się zachowanie co najmniej 2-godzinnej przerwy między ich podaniem. Deksametazon może osłabiać działanie leków przeciwcukrzycowych oraz somatotropiny, a także wpływać na wyniki badań endokrynologicznych (np. obniżenie wzrostu TSH po protyrelinie).
antykoagulant, atropina, barbiturat, chlorochina, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cyklosporyna, działanie hiperglikemiczne, efedryna, estrogen, fenytoina, fluorochinolon, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, hydroksychlorochina, indometacyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, jaskra, karbamazepina, kardiomiopatia, ketokonazol, kobicystat, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek zobojętniający, lek zobojętniający sok żołądkowy, lek zwiotczający niedepolaryzujący, meflochina, metabolizm wątrobowy, miopatia, napad drgawkowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, owrzodzenie żołądka, parametr krzepnięcia, pochodna kumaryny, powikłanie sercowo-naczyniowe, prazykwantel, protyrelina, prymidon, równowaga elektrolitowa, ryfampicyna, rytonawir, salicylan, somatotropina, test alergiczny, tyreotropina, uszkodzenie błony śluzowej, uszkodzenie błony śluzowej żołądka, uszkodzenie ścięgna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, wrzód trawienny, zaburzenie psychiczne, zerwanie ścięgna, zerwanie ścięgna Achillesa
Leksykon leków
Interakcje leku – TamisPras DUO 6 mg + 0,4 mg

Preparat TamisPras DUO zawiera solifenacynę bursztynian (6 mg) oraz tamsulosynę chlorowodorek (0,4 mg), które są metabolizowane głównie przez enzymy CYP3A4 (oba składniki) oraz CYP2D6 (tamsulosyna). Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200-400 mg/dobę), rytonawir, nelfinawir i itrakonazol, mogą znacząco zwiększać stężenia obu substancji czynnych w osoczu (np. ketokonazol 400 mg/dobę powoduje wzrost Cmax solifenacyny o 1,5x i AUC o 2,8x oraz wzrost Cmax tamsulosyny o 2,2x i AUC o 2,8x), co wymaga szczególnej ostrożności i jest przeciwwskazane u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu CYP2D6 lub stosujących inhibitory CYP2D6. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. werapamil) również zwiększają stężenia (Cmax i AUC tamsulosyny 2,2x, solifenacyny 1,6x), co wymaga zachowania ostrożności. Słabe inhibitory i inhibitory CYP2D6 (np. cymetydyna, paroksetyna) wykazują mniejszy wpływ i mogą być stosowane jednocześnie. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna) mogą obniżać stężenia leków, potencjalnie zmniejszając skuteczność terapii.
agonista receptora cholinergicznego, antagonista receptora adrenergicznego, atenolol, cymetydyna, cyzapryd, czas protrombinowy, diklofenak, działanie antycholinergiczne, działanie hipotensyjne, enalapryl, enzym cytochromu P450, farmakokinetyka digoksyny, farmakokinetyka warfaryny, furosemid, glibenklamid, hipotensja ortostatyczna, induktor CYP3A4, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymatyczny, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, ketokonazol, lek cholinolityczny, metoklopramid, motoryka przewodu pokarmowego, nelfinawir, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, ryfampicyna, rytonawir, słaby inhibitor CYP3A4, solifenacyna bursztynian, symwastatyna, tamsulosyna chlorowodorek, teofilina, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, werapamil, właściwość cholinolityczna
Leksykon leków
Interakcje leku – Caspofungin Fresenius Kabi 50 mg

Kaspofungina, będąca substratem o słabym powinowactwie do enzymów cytochromu P450 i niebędąca inhibitorem CYP, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z wybranymi lekami. Cyklosporyna A zwiększa AUC kaspofunginy o około 35%, co wiąże się z przejściowym wzrostem aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) do wartości nieprzekraczających trzykrotności górnej granicy normy, dlatego zaleca się monitorowanie funkcji wątroby podczas jednoczesnego stosowania. Kaspofungina obniża minimalne stężenie takrolimusu o 26%, co wymaga regularnego monitorowania poziomów takrolimusu i dostosowania dawki. Ryfampicyna początkowo zwiększa AUC kaspofunginy o 60% i stężenie minimalne o 170%, jednak po 2 tygodniach stężenia minimalne kaspofunginy spadają o 30%, co uzasadnia zwiększenie dawki kaspofunginy dobowo do 70 mg u dorosłych. Induktory enzymów metabolizujących, takie jak efawirenz, newirapina, deksametazon, fenytoina i karbamazepina, zmniejszają AUC kaspofunginy, co wymaga zwiększenia dawki dobowej do 70 mg u dorosłych oraz 70 mg/m² pc. u dzieci i młodzieży (maksymalnie 70 mg/dobę).
AlAT i AspAT, amfoterycyna B, AUC, cyklosporyna A, cytochrom P450, deksametazon, działanie hepatotoksyczne, efawirenz, enzym wątrobowy, farmakokinetyka, fenytoina, glikoproteina p, immunosupresja, induktor enzymu metabolizującego, inwazyjne zakażenie grzybicze, itrakonazol, karbamazepina, kaspofungina, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, mykofenolan, mykofenolan mofetylu, nelfinawir, newirapina, ryfampicyna, takrolimus, zakażenie grzybicze
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Afenix 5 mg

Solifenacyna bursztynian, dostępna w dawkach 5 mg i 10 mg w postaci tabletek powlekanych (produkt Afenix), powinna być stosowana z uwzględnieniem indywidualnego stanu klinicznego pacjenta oraz współistniejących schorzeń. U dorosłych i osób w podeszłym wieku zalecana dawka początkowa wynosi 5 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do 10 mg w przypadku niewystarczającej odpowiedzi klinicznej i dobrej tolerancji. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny > 30 ml/min) oraz łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby nie jest konieczna modyfikacja dawki. Natomiast u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek (klirens kreatyniny ≤ 30 ml/min) oraz umiarkowanymi zaburzeniami wątroby (7-9 punktów w skali Childa-Pugha) dawka nie powinna przekraczać 5 mg raz na dobę, a stosowanie leku wymaga ostrożności. Stosowanie u dzieci i młodzieży jest przeciwwskazane ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
ciężkie zaburzenie czynności nerek, działanie niepożądane, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450 3A4, interakcja lekowa, itrakonazol, ketokonazol, klirens kreatyniny, metabolizm, nelfinawir, parametry nerkowe i wątrobowe, podanie doustne, rytonawir, skala Childa-Pugha, solifenacyna bursztynian, stężenie solifenacyny w osoczu, tabletka powlekana, terapia farmakologiczna, wywiad medyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Dalfaz SR 5 5 mg

Alfuzosyna, selektywny antagonista receptorów α1-adrenergicznych, wykazuje brak istotnych interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych z warfaryną, digoksyną, hydrochlorotiazydem oraz atenololem, co pozwala na ich bezpieczne jednoczesne stosowanie. Jednakże, łączenie alfuzosyny z innymi lekami blokującymi receptory α1-adrenergiczne jest przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko nasilonej hipotonii ortostatycznej. Ponadto, silne inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, inhibitory proteazy, klarytromycyna, telitromycyna, nefazodon) mogą znacząco zwiększać stężenie alfuzosyny w surowicy, co podnosi ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza kardiowaskularnych. W związku z tym jednoczesne stosowanie tych leków jest niewskazane.
anestetyk ogólny, antagonista receptorów alfa1-adrenergicznych, antybiotyk ketolidowy, antybiotyk makrolidowy, atenolol, azotan, bloker receptorów alfa1-adrenergicznych, cytochrom P450 3A4, digoksyna, działanie diuretyczne, działanie hipotensyjne, działanie wazodylatacyjne, efekt hipotensyjny, efekt wazodylatacyjny, farmakokinetyka leku, glikozyd nasercowy, hipotonia ortostatyczna, hydrochlorotiazyd, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, krzepnięcie krwi, lek hipotensyjny, lek przeciwdepresyjny, metabolizm leku, nefazodon, obniżenie ciśnienia tętniczego, omdlenie, parametr hemodynamiczny, postać o przedłużonym uwalnianiu, telitromycyna, terapia skojarzona, uwalnianie substancji czynnej, warfaryna, wazodilatator, zaburzenia świadomości, zawroty głowy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Apo-Atorva 60 mg

Atorwastatyna w dawkach 30 mg i 60 mg (lek Apo-Atorva) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym lecytynę sojową (0,183 mg w tabletce 30 mg i 0,366 mg w tabletce 60 mg), co wyklucza stosowanie u osób uczulonych na orzeszki ziemne lub soję. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest czynna choroba wątroby oraz utrzymująca się aktywność aminotransferaz przekraczająca 3-krotnie górną granicę normy. Lek nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji ze względu na ryzyko teratogenne i negatywny wpływ na rozwój płodu i niemowlęcia. Ponadto, interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii WZW C (glecaprewir/pibrentaswir) mogą prowadzić do znacznego wzrostu stężenia atorwastatyny i ryzyka miopatii, w tym rabdomiolizy.
alergia na orzeszki ziemne, atorwastatyna wapniowa trójwodna, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, erytromycyna, glecaprewir pibrentaswir, inhibitory cytochromu P450, itrakonazol, klarytromycyna, laktoza jednowodna, lecytyna sojowa, leki przeciwgrzybicze azolowe, leki przeciwwirusowe, miopatia, nadwrażliwość na atorwastatynę, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, podwyższone aminotransferazy, rabdomioliza, zaburzenia funkcji wątroby, zapalenie wątroby typu C, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Livazo 2 mg

Pitawastatyna jest transportowana do hepatocytów głównie przez transportery wątrobowe, w tym OATP, co stanowi podstawę licznych interakcji lekowych. Równoczesne stosowanie cyklosporyny powoduje znaczący, 4,6-krotny wzrost AUC pitawastatyny, co wyklucza ich łączne podawanie. Antybiotyki makrolidowe, takie jak erytromycyna, zwiększają ekspozycję pitawastatyny 2,8-krotnie, dlatego zaleca się czasowe odstawienie statyny podczas terapii makrolidami. Kwas fusydowy w połączeniu ze statynami zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, co wymaga przerwania leczenia pitawastatyną na czas terapii kwasem fusydowym. Glekaprewir i pibrentaswir mogą podnosić stężenie pitawastatyny, co wymaga stosowania najmniejszej dawki i ścisłego monitorowania. Fibraty (gemfibrozyl, fenofibrat) zwiększają AUC pitawastatyny odpowiednio 1,4- i 1,2-krotnie, co wymaga ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych mięśniowych. Niacyna może potencjalnie nasilać miopatię, a ryfampicyna zwiększa AUC pitawastatyny 1,3-krotnie przez zmniejszenie wychwytu wątrobowego.
antybiotyk makrolidowy, cyklosporyna, czas protrombinowy, digoksyna, dyslipidemia, enzym wątrobowy, erytromycyna, ezetymib, farmakokinetyka pitawastatyny, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, glekaprewir i pibrentaswir, hepatotoksyczność statyn, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja lekowa, itrakonazol, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, metabolizm lipidów, miopatia, niacyna, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, OATP, pitawastatyna, polipeptyd transportujący aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, stężenie triglicerydów, substrat glikoproteiny P, transporter wątrobowy, warfaryna, wychwyt wątrobowy
Leksykon leków
Interakcje leku – AuroFena 100 mcg

Produkt leczniczy AuroFena (fentanyl) w postaci tabletek podpoliczkowych wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzym CYP3A4. Silne inhibitory CYP3A4 (np. rytonawir, ketokonazol, klarytromycyna) mogą powodować znaczny wzrost stężenia fentanylu w osoczu, co zwiększa ryzyko ciężkiej depresji oddechowej i innych działań niepożądanych, wymagając długotrwałego monitorowania i ostrożnej korekty dawki. Z kolei induktory CYP3A4 (karbamazepina, fenobarbital, ryfampicyna) obniżają stężenie fentanylu, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności przeciwbólowej i koniecznością zwiększenia dawki. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem, erytromycyna, sok grejpfrutowy) również podnoszą poziom fentanylu, co wymaga dokładnego monitorowania pacjenta. Produkt jest przeciwwskazany u pacjentów stosujących inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) w ciągu ostatnich 14 dni ze względu na ryzyko nieprzewidywalnego nasilenia działania opioidów.
amprenawir, aprepitant, benzodiazepina, buprenorfina, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, depresja oddechowa, diazepam, difenhydramina, diltiazem, duloksetyna, erytromycyna, etanol, fenobarbital, fenotiazyna, fentanyl, fenytoina, flukonazol, fluoksetyna, fosamprenawirem, gabapentyna, gabapentynoidy, hydroksymaślan sodu, hydroksyzyna, IMAO, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek antyhistaminowy, lek do znieczulenia ogólnego, lek o działaniu depresyjnym na OUN, lek rozluźniający mięśnie szkieletowe, lek serotoninergiczny, midazolam, moklobemid, morfina, nalbufina, nelfinawir, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, oksykodon, opioid, paroksetyna, pentazocyna, pregabalina, ryfampicyna, rytonawir, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, śpiączka, środek sedatywny, SSRI, tabletka podpoliczkowa fentanylu, tramadol, tranylcypromina, troleandomycyna, uspokojenie polekowe, wenlafaksyna, werapamil, zaburzenie psychomotoryczne, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zolpidem, zopiklon
Leksykon leków
Interakcje leku – Panzol 20 mg

Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, znacząco podnosi pH żołądka, co wpływa na wchłanianie leków zależnych od kwaśnego środowiska, takich jak azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol), erlotynib oraz inhibitory proteazy HIV (np. atazanawir). Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania pantoprazolu z inhibitorami proteazy HIV ze względu na ryzyko znacznego obniżenia ich biodostępności; w razie konieczności dawka pantoprazolu nie powinna przekraczać 20 mg/dobę, a pacjent wymaga ścisłego monitorowania. Ponadto, pantoprazol metabolizowany jest głównie przez CYP2C19 i CYP3A4, co powoduje potencjalne interakcje z inhibitorami (np. fluwoksamina) i induktorami (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) tych enzymów, wpływając na stężenia pantoprazolu w osoczu i skuteczność terapii. Wysokie dawki metotreksatu (≥300 mg) stosowane jednocześnie z pantoprazolem mogą prowadzić do zwiększenia stężenia metotreksatu, co wymaga rozważenia czasowego odstawienia pantoprazolu u pacjentów onkologicznych lub z łuszczycą.
amoksycylina, atazanawir, azol przeciwgrzybiczny, biodostępność, błona śluzowa żołądka, choroba wrzodowa, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P-450, czas protrombinowy, demetylacja, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, erlotynib, fenprokumon, fluwoksamina, induktor enzymu, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, metotreksat, metronidazol, P-glikoproteina, pantoprazol, pH żołądka, pochodna kumaryny, pozakonazol, refluks żołądkowo-przełykowy, ryfampicyna, tetrahydrokanabinol, warfaryna, współczynnik INR
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Caspofungin Viatris 50 mg

Caspofungin Viatris, zawierający 50 mg kaspofunginy w postaci proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji (stężenie po rekonstytucji 5,2 mg/ml), jest echinokandyną stosowaną w leczeniu ciężkich inwazyjnych zakażeń grzybiczych. Wskazania obejmują inwazyjną kandydozę (kandydemię, rozsiane infekcje narządowe, zakażenia tkanek głębokich) u dorosłych i dzieci, inwazyjną aspergilozę u pacjentów z potwierdzoną opornością lub nietolerancją na amfoterycynę B i/lub itrakonazol, a także terapię empiryczną u pacjentów z gorączką i neutropenią, gdy istnieje podejrzenie zakażenia Candida lub Aspergillus, ale brak potwierdzenia mikrobiologicznego. Brak odpowiedzi na wcześniejszą terapię definiuje się jako progresję zakażenia lub brak poprawy klinicznej po co najmniej 7 dniach leczenia w dawkach terapeutycznych.
amfoterycyna B, Aspergillus, aspergiloza inwazyjna, Candida, echinokandyna, itrakonazol, kandydemia, kandydoza inwazyjna, kaspofungina, koncentrat do infuzji, leczenie empiryczne, lek przeciwgrzybiczny, neutropenia z gorączką, nietolerancja leku, oporność na leki, zakażenie grzybicze, zakażenie grzybicze inwazyjne, zakażenie tkanek głębokich
Leksykon leków
Interakcje leku – Kyleena 19,5 mg/system

System domaciczny Kyleena zawierający 19,5 mg lewonorgestrelu wykazuje głównie miejscowy mechanizm działania, co ogranicza kliniczne znaczenie interakcji farmakokinetycznych w porównaniu do preparatów hormonalnych stosowanych ogólnoustrojowo. Niemniej jednak, leki indukujące enzymy mikrosomalne wątroby, takie jak fenytoina, karbamazepina, rifampicyna czy ziele dziurawca, mogą zwiększać klirens lewonorgestrelu, potencjalnie obniżając jego stężenie w osoczu. Z kolei inhibitory CYP3A4, w tym azolowe leki przeciwgrzybicze (flukonazol, itrakonazol), blokery kanału wapniowego (werapamil, diltiazem) oraz makrolidy (klarytromycyna, erytromycyna), mogą zmniejszać klirens lewonorgestrelu, prowadząc do jego podwyższonego stężenia. Wpływ leków antyretrowirusowych jest zmienny i wymaga indywidualnej oceny. Pomimo tych interakcji, skuteczność antykoncepcyjna Kyleeny pozostaje prawdopodobnie zachowana, choć zaleca się monitorowanie działań niepożądanych i skuteczności terapii.
antybiotyk makrolidowy, artefakt obrazowania, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturat, bloker kanału wapniowego, choroba przenoszona drogą płciową, cytochrom P450 3A4, diltiazem, dziurawiec, enzym mikrosomalny wątroby, erytromycyna, felbamat, fenytoina, flukonazol, gryzeofulwina, hormon płciowy, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor enzymów, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, mechanizm działania, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, preparat hormonalny, prymidon, rezonans magnetyczny, rifampicyna, skuteczność antykoncepcyjna, substancja lecznicza, system terapeutyczny domaciczny, topiramat, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Uroflow SR 4 mg

Tolterodyna, substancja czynna preparatu Uroflow SR, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, szczególnie z silnymi inhibitorami CYP3A4 (erytromycyna, klarytromycyna, ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy), które mogą znacząco zwiększać stężenie tolterodyny w osoczu, zwłaszcza u pacjentów z wolnym metabolizmem CYP2D6, co zwiększa ryzyko toksyczności. Jednoczesne stosowanie tych inhibitorów jest niewskazane. Tolterodyna nie wykazuje istotnych interakcji z fluoksetyną (silnym inhibitorem CYP2D6), warfaryną oraz doustnymi produktami antykoncepcyjnymi zawierającymi etynyloestradiol i lewonorgestrel. Ponadto, lek nie wpływa na metabolizm innych leków metabolizowanych przez izoenzymy CYP2D6, 2C19, 2C9, 3A4 i 1A2, co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych w tych zakresach.
agonista receptora muskarynowego, antybiotyk makrolidowy, antykoagulant, cyzapryd, doustny produkt antykoncepcyjny, efekt sedatywny, erytromycyna, etynyloestradiol, farmakokinetyka tolterodyny, fluoksetyna, hydroksymetylotolterodyna, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymatyczny, inhibitor proteazy, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, klarytromycyna, lek prokinetyczny, lek przeciwgrzybiczny, lewonorgestrel, metoklopramid, perystaltyka przewodu pokarmowego, powolny metabolizm CYP2D6, tolterodyna, warfaryna, właściwość przeciwmuskarynowa, zaburzenie poznawcze, zakażenie HIV
Leksykon leków
Interakcje leku – Midazolam Baxter 5 mg/ml

Midazolam Baxter (5 mg/ml) jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami modyfikującymi aktywność tego enzymu. Interakcje te są silniej wyrażone po podaniu doustnym niż dożylnym, ze względu na obecność CYP3A4 w przewodzie pokarmowym. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, flukonazol, makrolidy (erytromycyna, klarytromycyna) oraz inhibitory proteazy HIV (lopinawir/rytonawir), znacząco zwiększają stężenia midazolamu (np. ketokonazol zwiększa stężenie 5-krotnie i wydłuża okres półtrwania 3-krotnie), co może prowadzić do przedłużonej sedacji i depresji oddechowej. W przypadku długotrwałego podawania midazolamu z inhibitorami CYP3A4 konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów życiowych, zwłaszcza przy dużych dawkach lub wlewaniu dożylnym.
antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, aprepitant, atorwastatyna, barbiturany, benzodiazepina, CYP3A4, depresja oddechowa, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzalutamid, erytromycyna, etomidat, fentanyl, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, itrakonazol, ketamina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas walproinowy, kwercetyna, lek opioidowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpsychotyczny, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, nefazodon, opiat, pozakonazol, propofol, receptor GABA-ergiczny, roksytromycyna, ryfampicyna, tikagrelor, wemurafenib, werapamil, worykonazol, żeń-szeń
Leksykon leków
Interakcje leku – Budixon Neb 0,5 mg/ml

Budezonid, metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tego enzymu. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i itrakonazol, mogą zwiększać stężenie budezonidu w osoczu nawet czterokrotnie (np. itrakonazol 200 mg/dobę z budezonidem 1000 μg wziewnie), co znacząco podnosi ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidów. W związku z tym zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania tych leków lub, jeśli jest to konieczne, wydłużenie odstępów między dawkami, rozważenie redukcji dawki budezonidu oraz ścisłe monitorowanie pacjenta. Podobne środki ostrożności dotyczą leków zawierających kobicystat, które również hamują CYP3A4 i zwiększają ryzyko toksyczności glikokortykosteroidów.
budezonid wziewny, Budixon Neb, czynność kory nadnerczy, działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane glikokortykosteroidów, enzym CYP3A4, estrogen, farmakokinetyka budezonidu, hiperkortyzolemia, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, lek przeciwgrzybiczny azolowy, nelfinawir, niewydolność przysadki mózgowej, osteoporoza, rytonawir, steroidowy środek antykoncepcyjny, test stymulacji ACTH
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Solitombo 6 mg + 0,4 mg

Lek Solitombo, zawierający 6 mg solifenacyny bursztynianu oraz 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, poddawanych hemodializie, z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, zwłaszcza jeśli stosują silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol). Przeciwwskazania obejmują także osoby z ciężkimi zaburzeniami przewodu pokarmowego (w tym toksycznym rozszerzeniem okrężnicy), jaskrą z wąskim kątem przesączania, miastenią oraz z hipotonią ortostatyczną w wywiadzie, ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych wynikających z działania antycholinergicznego solifenacyny i wpływu tamsulosyny na ciśnienie tętnicze.
W przypadku pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek i wątroby, zaburzeniami motoryki przewodu pokarmowego, tendencją do hipotonii lub podwyższonym ryzykiem jaskry z wąskim kątem przesączania, konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności. Zaleca się rozważenie niższych dawek lub monoterapii zamiast terapii skojarzonej. Ponadto, u pacjentów stosujących silne inhibitory CYP3A4, leki o działaniu antycholinergicznym, hipotensyjne lub inne alfa-adrenolityki, należy rozważyć alternatywne schematy leczenia ze względu na ryzyko istotnych interakcji farmakokinetycznych i nasilenia działań niepożądanych. Przed rozpoczęciem terapii Solitombo wskazana jest dokładna ocena kliniczna i analiza stosunku korzyści do ryzyka.
blokada receptorów muskarynowych, ciężkie zaburzenia czynności nerek, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie antycholinergiczne, hemodializa, hipotonia, hipotonia ortostatyczna, inhibitor cytochromu P450, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, jaskra z wąskim kątem przesączania, ketokonazol, lek alfa-adrenolityczny, lek hipotensyjny, miastenia, motoryka przewodu pokarmowego, nadwrażliwość na substancję czynną, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, solifenacyna bursztynian, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, tamsulosyna chlorowodorek, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, zaparcie
Leksykon leków
Interakcje leku – Cinacalcet Aurovitas 30 mg

Cynakalcet, metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP1A2, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wymagać modyfikacji dawkowania. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg 2x/dobę), powodują około dwukrotny wzrost stężenia cynakalcetu, co wymaga zmniejszenia dawki. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna) mogą obniżać stężenie leku, wskazując na konieczność zwiększenia dawki. Palenie tytoniu zwiększa klirens cynakalcetu o 36-38%, co również wymaga dostosowania dawkowania. Cynakalcet jest silnym inhibitorem CYP2D6, co prowadzi do znacznego wzrostu ekspozycji na leki o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowane przez ten enzym, np. dezypraminę (3,6-krotny wzrost AUC przy dawce 50 mg) oraz dekstrometorfan (11-krotny wzrost AUC przy dawce 30 mg). Jednoczesne stosowanie etelkalcetydu jest przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko hipokalcemii. Węglan wapnia (1500 mg), sewelamer (3 x 2400 mg/dobę) oraz pantoprazol (80 mg/dobę) nie wpływają na farmakokinetykę cynakalcetu.
Cinacalcet Aurovitas, cyklosporyna, cynakalcet, cyprofloksacyna, dekstrometorfan, dezypramina, enzym CYP1A2, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, etelkalcetyd, flekainid, fluwoksamina, hipokalcemia, induktor CYP1A2, inhibitor CYP3A4, interakcje lekowe, itrakonazol, ketokonazol, klomipramina, lek immunosupresyjny, metoprolol, midazolam, nortryptylina, pantoprazol, propafenon, ryfampicyna, rytonawir, sewelamer, takrolimus, telitromycyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, węglan wapnia, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Orungal 100 mg

Itrakonazol, aktywny składnik preparatu Orungal, jest metabolizowany głównie przez cytochrom CYP3A4 i jednocześnie silnie go hamuje, co prowadzi do licznych interakcji farmakokinetycznych. Jako inhibitor CYP3A4, glikoproteiny P oraz BCRP, itrakonazol może znacząco zwiększać stężenia leków metabolizowanych tymi szlakami, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania. Leki zmniejszające kwaśność soku żołądkowego (np. wodorotlenek glinu, antagoniści receptora H2, inhibitory pompy protonowej) obniżają wchłanianie itrakonazolu, dlatego zaleca się podawanie go z kwaśnymi napojami oraz zachowanie odstępów czasowych (min. 1 godzina przed lub 2 godziny po). Po zakończeniu terapii stężenie itrakonazolu w osoczu spada do niemal niewykrywalnego poziomu w ciągu 7-14 dni, co jest istotne przy wprowadzaniu innych leków metabolizowanych przez CYP3A4, zwłaszcza u pacjentów z marskością wątroby.
alkaloid sporyszu, antagonista receptora H2, benzodiazepina, białko oporności raka piersi, cytochrom CYP3A4, farmakokinetyka itrakonazolu, glikoproteina p, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor pompy protonowej, itrakonazol, kwaśność soku żołądkowego, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmigrenowy, lek przeciwzakrzepowy, lek psychotropowy, lek zobojętniający, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, rabdomioliza, wydłużenie odstępu QT, zatrucie sporyszem
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Gasprid 10 mg

Lek Gasprid (cyzapryd) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze preparatu oraz u osób z hipokaliemią (<3,5 mmol/l) i hipomagnezemią, ze względu na zwiększone ryzyko proarytmiczne. Przeciwwskazania obejmują także klinicznie istotną bradykardię, inne zaburzenia rytmu serca, niewyrównaną niewydolność krążenia oraz wrodzone wydłużenie odstępu QT (QTc > 450 ms u mężczyzn, > 470 ms u kobiet) lub jego występowanie w wywiadzie rodzinnym. Lek jest również przeciwwskazany u pacjentów przyjmujących jednocześnie silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna, rytonawir, nefazodon), które mogą zwiększać stężenie cyzaprydu i ryzyko wydłużenia QT oraz torsade de pointes. Dodatkowo, stosowanie Gaspridu z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes jest zabronione ze względu na addytywne działanie proarytmiczne.
Gasprid jest przeciwwskazany u pacjentów z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy i galaktozy oraz niedoborem sacharazy-izomaltazy, ze względu na zawartość laktozy (57,74 mg w tabletce 5 mg i 115,49 mg w tabletce 10 mg). Ze względu na mechanizm działania polegający na pobudzeniu motoryki przewodu pokarmowego, lek nie powinien być stosowany w przypadku organicznej niedrożności przewodu pokarmowego, gdyż może nasilić perystaltykę i pogorszyć stan kliniczny pacjenta. Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa dla minimalizacji ryzyka poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza groźnych zaburzeń rytmu serca, które mogą prowadzić do nagłego zgonu sercowego. Monitorowanie elektrolitów i stanu kardiologicznego pacjenta jest niezbędne przed i w trakcie terapii cyzaprydem.
antybiotyk makrolidowy, atazanawir, bradykardia, cyzapryd, erytromycyna, flukonazol, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor cytochromu P450, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, laktoza jednowodna, leki przeciwgrzybicze azolowe, nadwrażliwość na substancję czynną, nagły zgon sercowy, nefazodon, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedrożność przewodu pokarmowego, nietolerancja fruktozy, niewydolność krążenia, reakcja alergiczna, rytonawir, torsade de pointes, wrodzone wydłużenie odstępu QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zespół złego wchłaniania glukozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Urimper 4 mg

Tolterodyna, substancja czynna preparatu Urimper, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które należy uwzględnić podczas terapii. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. erytromycyna, klarytromycyna, ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy), gdyż prowadzi to do znacznego wzrostu stężenia tolterodyny w surowicy, zwłaszcza u pacjentów z fenotypem wolnego metabolizmu CYP2D6, co zwiększa ryzyko przedawkowania. Tolterodyna i jej metabolit 5-hydroksymetylotolterodyna wykazują równoważną aktywność farmakologiczną, co tłumaczy brak klinicznie istotnych interakcji z fluoksetyną, silnym inhibitorem CYP2D6. Ponadto, łączenie tolterodyny z lekami o silnym działaniu przeciwmuskarynowym (np. atropina, hioscyna) może nasilać zarówno efekt terapeutyczny, jak i działania niepożądane, natomiast stosowanie agonistów receptorów muskarynowych (np. pilokarpina, betanechol) osłabia jej skuteczność. Warto również zwrócić uwagę na potencjalne zmniejszenie skuteczności prokinetyków (metoklopramid, cyzapryd) wskutek przeciwstawnego wpływu na motorykę przewodu pokarmowego.
5-hydroksymetylotolterodyna, agonista receptora muskarynowego, antybiotyk makrolidowy, cytochrom CYP2D6, cyzapryd, doustny środek antykoncepcyjny, działanie przeciwcholinergiczne, erytromycyna, etynyloestradiol, fluoksetyna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, itrakonazol, izoenzym cytochromu, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwgrzybiczny, lewonorgestrel, metoklopramid, perystaltyka przewodu pokarmowego, prokinetyk, senność, suchość jamy ustnej, tolterodyna, warfaryna, właściwości przeciwmuskarynowe, zaburzenie koncentracji, zaburzenie widzenia, zaparcie
Leksykon leków
Interakcje leku – Esomeprazole SUN 40 mg

Esomeprazol, jako silny inhibitor pompy protonowej i CYP2C19, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami proteaz stosowanymi w terapii HIV, gdzie podwyższone pH żołądka oraz hamowanie CYP2C19 prowadzą do znacznego obniżenia stężeń atazanawiru (redukcja AUC, Cmax i Cmin o około 75%) oraz nelfinawiru (zmniejszenie AUC, Cmax i Cmin o 36-39%, a metabolitu M8 o 75-92%), co skutkuje przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania esomeprazolu z nelfinawirem i zaleceniem unikania z atazanawirem. Z kolei sakwinawir (z rytonawirem) wykazuje wzrost stężenia o 80-100%. Ponadto, esomeprazol może zwiększać stężenia metotreksatu (zwłaszcza przy dużych dawkach), takrolimusu (wymagane monitorowanie stężenia i funkcji nerek), digoksyny (wzrost biodostępności o 10-30%), a także leków metabolizowanych przez CYP2C19, takich jak diazepam (zmniejszenie klirensu o 45%), fenytoina (wzrost stężenia o 13%), worykonazol (wzrost Cmax o 15% i AUC o 41%), cylostazol (wzrost Cmax i AUC o 18-26%) oraz cyzapryd (wzrost AUC o 32%). W przypadku warfaryny obserwowano sporadyczne zwiększenie INR, co wymaga monitorowania. Interakcja z klopidogrelem prowadzi do zmniejszenia ekspozycji na aktywny metabolit o 40% i redukcji hamowania agregacji płytek o 14%, dlatego zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania.
agregacja płytek, amoksycylina, amprenawir, atazanawir, chinidyna, choroba wrzodowa, cylostazol, CYP2C19, CYP3A4, cytalopram, cyzapryd, darunawir, diazepam, digoksyna, enzym CYP2C19, erlotynib, fenytoina, hamowanie wydzielania kwasu, imipramina, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, itrakonazol, izoenzym CYP2C19, ketokonazol, klarytromycyna, klirens kreatyniny, klomipramina, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lopinawir, metotreksat, naproksen, nefrotoksyczność, nelfinawir, pochodne kumaryny, refluks żołądkowo-przełykowy, rofekoksyb, ryfampicyna, sakwinawir, stężenie takrolimusu, takrolimus, warfaryna, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zapalenie błony śluzowej żołądka, zdarzenie sercowo-naczyniowe, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – AuroFena 200 mcg

Fentanyl, substancja czynna produktu AuroFena, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, co powoduje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tego enzymu. Silne inhibitory CYP3A4 (np. rytonawir, ketokonazol) mogą znacząco podwyższyć stężenie fentanylu w osoczu, zwiększając ryzyko depresji oddechowej i zgonu, dlatego ich jednoczesne stosowanie wymaga unikania lub ścisłego monitorowania i redukcji dawki. Umiarkowane inhibitory (np. diltiazem, erytromycyna) również podnoszą stężenie fentanylu, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina) przyspieszają metabolizm fentanylu, obniżając jego skuteczność przeciwbólową, co może wymagać zwiększenia dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazanie do stosowania hydroksymaślanu sodu z fentanylem ze względu na ryzyko ciężkiej depresji OUN i zgonu.
cytochrom P450 3A4, częściowy agonista receptorów opioidowych, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, efekt addytywny, gabapentynoidy, hydroksymaślan sodu, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, lek antyhistaminowy, lek rozluźniający mięśnie szkieletowe, lek sedatywny, opioidowy lek przeciwbólowy, rytonawir, uspokojenie polekowe, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Nebbud 0,25 mg/2 ml

Budezonid, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tego enzymu. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol (200 mg/dobę), rytonawir, sakwinawir, erytromycyna i klarytromycyna, mogą powodować nawet czterokrotne zwiększenie stężenia budezonidu w osoczu, co znacząco podnosi ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidów. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania tych leków z Nebbudem lub, jeśli jest to konieczne, zachowanie maksymalnej przerwy między dawkami, rozważenie redukcji dawki budezonidu oraz ścisłe monitorowanie pacjenta. Produkty zawierające kobicystat również zwiększają ryzyko działań niepożądanych i powinny być stosowane ostrożnie lub unikać kojarzenia z budezonidem.
antybiotyk makrolidowy, budezonid, cymetydyna, cytochrom P450, czynność nadnerczy, działanie niepożądane glikokortykosteroidu, efekt immunosupresyjny, erytromycyna, estrogen, hamowanie czynności nadnerczy, inhibitor izoenzymu CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, niedoczynność przysadki, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, rytonawir, sakwinawir, steroid antykoncepcyjny, test stymulacji ACTH, zawiesina do nebulizacji
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxodil Combo (320 mcg + 9 mcg)/dawkę dostarczoną

Produkt Oxodil Combo, zawierający budezonid i formoterol, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Budezonid jest metabolizowany przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu (np. ketokonazol 200 mg/dobę, itrakonazol 200 mg/dobę) mogą zwiększać jego stężenie w osoczu nawet 4-6-krotnie, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub maksymalnego wydłużenia odstępu między dawkami. Formoterol, jako agonista β2-adrenergiczny, może mieć osłabione działanie przy jednoczesnym stosowaniu beta-adrenolityków, a także zwiększa ryzyko arytmii przy kojarzeniu z lekami wydłużającymi odstęp QTc (np. chinidyna, dyzopiramid). Dodatkowo, inhibitory MAO mogą podnosić ciśnienie tętnicze, a alkohol oraz leki takie jak lewodopa czy lewotyroksyna mogą zmniejszać tolerancję mięśnia sercowego na β2-sympatykomimetyki, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych układu sercowo-naczyniowego.
agonista receptorów beta2-adrenergicznych, arytmia, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, beta2-sympatykomimetyk, budezonid, chinidyna, cytochrom P450, dyzopiramid, ekspozycja ogólnoustrojowa, formoterol, furazolidon, glikozyd naparstnicy, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, komorowe zaburzenia rytmu serca, lek przeciwhistaminowy, lewodopa, lewotyroksyna, nefazodon, oksytocyna, pochodna fenotiazyny, pozakonazol, prokainamid, prokarbazyna, tachykardia, telitromycyna, terfenadyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, węglowodór halogenowy, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Aprepitant Teva 125 mg; 80 mg

Aprepitant Teva (125 mg w 1. dniu, następnie 80 mg w dniach 2-5) wykazuje złożone interakcje farmakokinetyczne związane z jego działaniem jako substrat, umiarkowany inhibitor i induktor enzymu CYP3A4 oraz induktor CYP2C9. Podczas terapii aprepitantem obserwuje się istotne zwiększenie stężeń osoczowych leków metabolizowanych przez CYP3A4, zwłaszcza przy doustnym podaniu, gdzie stężenia mogą wzrosnąć nawet trzykrotnie. Przykładowo, AUC deksametazonu wzrasta 2,2-krotnie, co wymaga zmniejszenia dawki deksametazonu o 50%. Podobnie metyloprednizolon podawany dożylnie i doustnie wykazuje wzrost AUC odpowiednio o 1,3- i 2,5-krotny, co wymaga redukcji dawki o 25% i 50%. Aprepitant może również zwiększać stężenia benzodiazepin metabolizowanych przez CYP3A4 (np. midazolam) do 3,3-krotnie przy podaniu doustnym. Istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania aprepitantu z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanymi przez CYP3A4, takimi jak pimozyd, terfenadyna, astemizol czy cyzapryd, ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Ponadto, aprepitant indukuje CYP2C9 i CYP3A4 po zakończeniu terapii, co może prowadzić do zmniejszenia stężeń leków takich jak warfaryna (zmniejszenie INR o 14%) i tolbutamid (zmniejszenie AUC o 23-28%), wymagając ścisłego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych.
antagonista 5-HT3, benzodiazepina, chemioterapeutyk, cyklosporyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, deksametazon, działanie sedatywne, ewerolimus, farmakokinetyka, fenobarbital, fentanyl, glikoproteina p, glukuronidacja, granisetron, hormonalny środek antykoncepcyjny, immunosupresant, indukcja enzymatyczna, induktor CYP2C9, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwarytmiczny, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, metyloprednizolon, midazolam, nefazodon, neurotoksyczność, ondansetron, pochodna ergotaminy, pozakonazol, przeciwwskazanie bezwzględne, ryfampicyna, substrat CYP3A4, syrolimus, takrolimus, telitromycyna, tolbutamid, warfaryna, worykonazol