Interakcje leku
Kwetina 25 mg
Kwetiapina, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, mogą zwiększyć AUC kwetiapiny 5-8-krotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Induktory enzymatyczne (karbamazepina, fenytoina) mogą obniżyć stężenie kwetiapiny nawet do 13% wartości monoterapii, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI, inhibitory MAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne), które zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego. Ponadto, jednoczesne stosowanie kwetiapiny z lekami antycholinergicznymi może nasilać działania niepożądane związane z blokadą receptorów muskarynowych.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje farmakodynamiczne
- Interakcje farmakokinetyczne
- Interakcje z wybranymi lekami
- Interakcje z lekami kardiologicznymi
- Wpływ na badania laboratoryjne
- Interakcje z alkoholem
- Tabela interakcji kwetiapiny z innymi produktami leczniczymi
- choroba afektywna dwubiegunowa
- epizod ciężkiej depresji w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- epizod maniakalny o ciężkim nasileniu w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- epizod maniakalny o umiarkowanym nasileniu w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- schizofrenia
- zapobieganie nawrotom epizodu depresji u pacjenta z chorobą afektywną dwubiegunową
- zapobieganie nawrotom epizodu maniakalnego u pacjenta z chorobą afektywną dwubiegunową
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Ze względu na mechanizm działania kwetiapiny na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania tego leku z innymi substancjami wpływającymi na funkcje OUN. Interakcje te mogą prowadzić do nasilenia działań niepożądanych lub zmniejszenia skuteczności terapeutycznej.1
Interakcje farmakodynamiczne
Leki serotoninergiczne wymagają szczególnej uwagi podczas jednoczesnej terapii z kwetiapiną. Do grupy tej należą inhibitory monoaminooksydazy (MAO), selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI) oraz trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. Skojarzenie tych leków z kwetiapiną zwiększa ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego – stanu potencjalnie zagrażającego życiu pacjenta.2
Należy również zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów otrzymujących jednocześnie leki o działaniu antycholinergicznym (działające na receptory muskarynowe), gdyż może dojść do nasilenia działań niepożądanych związanych z blokadą receptorów cholinergicznych.3
Interakcje farmakokinetyczne
Metabolizm kwetiapiny zachodzi głównie za pośrednictwem izoenzymu CYP3A4 cytochromu P450. Z tego powodu leki wpływające na aktywność tego enzymu mogą znacząco modyfikować stężenie kwetiapiny w osoczu, a co za tym idzie – jej działanie terapeutyczne i bezpieczeństwo stosowania.4
Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, mogą powodować znaczące zwiększenie stężenia kwetiapiny w osoczu. W badaniach z udziałem zdrowych ochotników wykazano, że jednoczesne podanie kwetiapiny (25 mg) i ketokonazolu powodowało 5-8-krotne zwiększenie AUC kwetiapiny. Z tego powodu jednoczesne stosowanie kwetiapiny i inhibitorów CYP3A4 jest przeciwwskazane. Należy również unikać spożywania soku grejpfrutowego podczas terapii kwetiapiną ze względu na jego hamujący wpływ na aktywność CYP3A4.5
Induktory enzymatyczne, takie jak karbamazepina (lek indukujący enzymy wątrobowe), mogą znacząco zwiększać klirens kwetiapiny, prowadząc do zmniejszenia jej ekspozycji układowej. W badaniach klinicznych zaobserwowano, że karbamazepina zmniejszała ekspozycję na kwetiapinę średnio do 13% wartości występującej przy monoterapii kwetiapiną, a u niektórych pacjentów efekt był jeszcze silniejszy.6
Podobny efekt zaobserwowano w przypadku jednoczesnego stosowania fenytoiny – innego induktora enzymów mikrosomalnych wątroby. Fenytoina powodowała znaczący wzrost klirensu kwetiapiny, sięgający około 450%.7
U pacjentów przyjmujących leki indukujące enzymy wątrobowe, leczenie kwetiapiną można rozpocząć tylko wówczas, gdy w opinii lekarza korzyść z zastosowania kwetiapiny przewyższa ryzyko związane z przerwaniem leczenia induktorem enzymatycznym. Wszelkie zmiany w stosowaniu leków indukujących enzymy wątrobowe powinny być wprowadzane stopniowo. W razie konieczności zaleca się zastąpienie induktora enzymatycznego lekiem niewpływającym na enzymy wątrobowe, jak np. walproinianem sodu.8
Interakcje z wybranymi lekami
Parametry farmakokinetyczne kwetiapiny nie ulegają istotnym zmianom podczas jednoczesnego stosowania z następującymi lekami:
- Leki przeciwdepresyjne – imipramina (inhibitor CYP2D6) lub fluoksetyna (inhibitor CYP3A4 i CYP2D6)9
- Leki przeciwpsychotyczne – rysperydon lub haloperydol10
- Cymetydyna11
Jednoczesne stosowanie kwetiapiny i tiorydazyny powoduje zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 70%, co może prowadzić do zmniejszenia jej skuteczności.12
W przypadku walproinianu sodu i kwetiapiny nie obserwuje się klinicznie istotnych zmian w farmakokinetyce. Jednakże badania retrospektywne u dzieci i młodzieży wykazały, że jednoczesne stosowanie walproinianu i kwetiapiny wiąże się z większą częstością występowania leukopenii i neutropenii w porównaniu z monoterapią którymkolwiek z tych leków.13
W przypadku jednoczesnego stosowania litu i kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu, obserwowano zwiększoną częstość występowania zaburzeń czynności układu pozapiramidowego (szczególnie drżenia), senności oraz zwiększenia masy ciała w porównaniu do grupy pacjentów przyjmujących kwetiapinę łącznie z placebo.14
Interakcje z lekami kardiologicznymi
Nie przeprowadzono formalnych badań dotyczących interakcji kwetiapiny z lekami często stosowanymi w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego. Zaleca się jednak zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z lekami mogącymi powodować zaburzenia elektrolitowe lub wydłużać odstęp QT, ze względu na ryzyko potencjalizacji tych działań niepożądanych.15
Wpływ na badania laboratoryjne
Kwetiapina może powodować fałszywie dodatnie wyniki testów immunologicznych na obecność metadonu i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. W przypadku uzyskania wątpliwego wyniku zaleca się potwierdzenie go za pomocą odpowiednich badań chromatograficznych.16
Interakcje z alkoholem
Spożywanie alkoholu podczas terapii kwetiapiną może prowadzić do nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy. Jest to szczególnie istotne ze względu na mechanizm działania kwetiapiny, która sama wywiera wpływ hamujący na OUN. W efekcie może dojść do nadmiernej sedacji, zaburzeń świadomości, koordynacji ruchowej oraz pogorszenia funkcji poznawczych.17
Alkohol może również wpływać na metabolizm kwetiapiny, potencjalnie zmieniając jej parametry farmakokinetyczne. Jednoczesne spożywanie alkoholu może nasilać działania niepożądane kwetiapiny, takie jak:
- Zwiększone ryzyko senności i zaburzeń koncentracji
- Zaburzenia motoryki i koordynacji
- Zwiększone ryzyko zawrotów głowy i hipotensji ortostatycznej
- Potencjalne ryzyko zaburzeń funkcji wątroby
Ze względu na opisane powyżej interakcje, podczas terapii kwetiapiną zaleca się całkowitą abstynencję od alkoholu lub przynajmniej znaczne ograniczenie jego spożycia, po uprzedniej konsultacji z lekarzem prowadzącym leczenie.
Tabela interakcji kwetiapiny z innymi produktami leczniczymi
| Produkt leczniczy/Substancja | Rodzaj interakcji | Skutki kliniczne | Poziom istotności |
|---|---|---|---|
| Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, erytromycyna) | Hamowanie metabolizmu kwetiapiny | 5-8 krotne zwiększenie AUC kwetiapiny; zwiększone ryzyko działań niepożądanych | Wysoki – przeciwwskazane |
| Sok grejpfrutowy | Hamowanie CYP3A4 | Zwiększenie stężenia kwetiapiny w osoczu | Wysoki – niezalecane |
| Karbamazepina, fenytoina, barbiturany, ryfampicyna | Indukcja enzymów wątrobowych | Zmniejszenie stężenia kwetiapiny o 13-80%, zmniejszenie skuteczności | Wysoki – ostrożność, możliwa konieczność dostosowania dawki |
| Leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI, inhibitory MAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki – ostrożność |
| Lit | Farmakodynamiczna | Zwiększenie częstości zaburzeń pozapiramidowych, senności i przyrostu masy ciała | Średni – monitorowanie |
| Leki antycholinergiczne | Farmakodynamiczna | Nasilenie działań niepożądanych antycholinergicznych | Średni – ostrożność |
| Tiorydazyna | Zwiększenie klirensu kwetiapiny o 70% | Zmniejszenie stężenia kwetiapiny, potencjalne obniżenie skuteczności | Średni – monitorowanie |
| Walproinian sodu | Farmakokinetyczna i farmakodynamiczna | Brak istotnych zmian w farmakokinetyce, ale zwiększone ryzyko leukopenii i neutropenii u dzieci i młodzieży | Średni – monitorowanie parametrów hematologicznych |
| Leki wydłużające odstęp QT | Farmakodynamiczna | Potencjalne zwiększenie ryzyka wydłużenia odstępu QT | Średni – ostrożność |
| Leki powodujące zaburzenia elektrolitowe | Farmakodynamiczna | Zwiększenie ryzyka zaburzeń rytmu serca | Średni – monitorowanie |
| Alkohol | Farmakodynamiczna | Nasilenie sedacji, pogorszenie funkcji poznawczych, zaburzenia motoryki | Wysoki – niezalecane |
| Imipramina, fluoksetyna | Brak istotnych interakcji | Bez znaczącego wpływu na farmakokinetykę kwetiapiny | Niski |
| Rysperydon, haloperydol | Brak istotnych interakcji | Bez znaczącego wpływu na farmakokinetykę kwetiapiny | Niski |
| Cymetydyna | Brak istotnych interakcji | Bez znaczącego wpływu na farmakokinetykę kwetiapiny | Niski |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania