Właściwości farmakodynamiczne
Kwetina 25 mg
Kwetiapina, atypowy lek przeciwpsychotyczny z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepiny (kod ATC: N05AH04), wykazuje unikalny mechanizm działania poprzez antagonizm receptorów serotoninergicznych 5HT2 oraz dopaminergicznych D1 i D2, z przewagą blokady 5HT2, co przekłada się na skuteczność przeciwpsychotyczną i niższe ryzyko pozapiramidowych działań niepożądanych. Aktywny metabolit norkwetiapina dodatkowo hamuje transporter norepinefryny (NET) i działa jako częściowy agonista receptorów 5HT1A, co wspiera działanie przeciwdepresyjne. W badaniach klinicznych kwetiapina w dawkach od 75 do 800 mg/dobę wykazała skuteczność w leczeniu schizofrenii, epizodów maniakalnych oraz depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej, zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z litem lub walproinianem sodu. W badaniach pediatrycznych (wiek 10-17 lat) dawki 400-800 mg/dobę były skuteczne w leczeniu schizofrenii i manii, choć skuteczność w depresji dwubiegunowej nie została potwierdzona. Okres półtrwania kwetiapiny wynosi około 7 godzin, jednak wiązanie z receptorami utrzymuje się do 12 godzin, co uzasadnia podawanie leku dwa razy na dobę.
- Właściwości farmakodynamiczne kwetiapiny – mechanizm działania
- Skuteczność kliniczna kwetiapiny
- Leczenie schizofrenii
- Leczenie choroby afektywnej dwubiegunowej
- Leczenie epizodów depresji w chorobie dwubiegunowej
- Przeciwdziałanie nawrotom w chorobie dwubiegunowej
- Uwagi dotyczące dawkowania
- Bezpieczeństwo kliniczne kwetiapiny
- Objawy pozapiramidowe
- Przyrost masy ciała
- Bezpieczeństwo w specjalnych grupach pacjentów
- Wpływ na liczbę neutrofilów
- Wpływ na hormony tarczycy
- Wpływ na soczewkę oka – zaćma/zmętnienie soczewki
- Skuteczność kliniczna kwetiapiny u dzieci i młodzieży
- choroba afektywna dwubiegunowa
- epizod ciężkiej depresji w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- epizod maniakalny o ciężkim nasileniu w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- epizod maniakalny o umiarkowanym nasileniu w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- schizofrenia
- zapobieganie nawrotom epizodu depresji u pacjenta z chorobą afektywną dwubiegunową
- zapobieganie nawrotom epizodu maniakalnego u pacjenta z chorobą afektywną dwubiegunową
Właściwości farmakodynamiczne kwetiapiny – mechanizm działania
Kwetiapina jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym należącym do grupy farmakoterapeutycznej diazepiny, oksazepiny, tiazepiny oraz oksepiny (kod ATC: N05A H04). Jej działanie opiera się na unikalnym mechanizmie oddziaływania na liczne receptory neuroprzekaźników w układzie nerwowym. Zarówno kwetiapina, jak i jej aktywny metabolit – norkwetiapina – wykazują powinowactwo do receptorów serotoninergicznych (5HT2) oraz dopaminergicznych D1 i D2 w mózgu.1
Charakterystyczną cechą kwetiapiny, wyróżniającą ją spośród typowych leków przeciwpsychotycznych, jest bardziej wybiórcze działanie antagonistyczne wobec receptorów 5HT2 niż wobec receptorów D2. To właśnie ta właściwość odpowiada za przeciwpsychotyczne działanie kliniczne leku oraz niższą częstość występowania pozapiramidowych działań niepożądanych.2
Profil receptorowy kwetiapiny i norkwetiapiny charakteryzuje się:
- Brakiem zauważalnego powinowactwa do receptorów benzodiazepinowych3
- Dużym powinowactwem do receptorów histaminergicznych i α1-adrenergicznych4
- Umiarkowanym powinowactwem do receptorów α2-adrenergicznych5
- Co najwyżej niewielkim powinowactwem kwetiapiny do receptorów muskarynowych, podczas gdy norkwetiapina wiąże się z nimi w stopniu średnim lub znacznym6
Szczególną rolę w działaniu przeciwdepresyjnym kwetiapiny odgrywa jej metabolit – norkwetiapina. Związek ten hamuje czynnik transportujący norepinefrynę (NET) oraz wykazuje częściowe działanie agonistyczne na receptory 5HT1A, co może przyczyniać się do skuteczności terapeutycznej kwetiapiny jako leku przeciwdepresyjnego.7
Aktywność przeciwpsychotyczna w badaniach przedklinicznych
Kwetiapina wykazuje aktywność w standardowych testach oceniających działanie przeciwpsychotyczne, takich jak test odruchu unikania. Hamuje również działanie agonistów dopaminy, co zostało potwierdzone w testach behawioralnych i elektrofizjologicznych.8 Zwiększenie stężenia metabolitów dopaminy stanowi neurochemiczny wskaźnik blokady receptorów D2.9
Z badań przedklinicznych wynika, że kwetiapina, w przeciwieństwie do typowych leków przeciwpsychotycznych, ma właściwości atypowe. Podczas długotrwałego stosowania nie wywołuje nadwrażliwości dopaminowych receptorów D2.10 Wykazuje jedynie słabe działanie kataleptyczne w dawkach skutecznie blokujących receptor dopaminowy D2.11
Istotną cechą kwetiapiny jest jej wybiórcze działanie na układ limbiczny podczas przewlekłego stosowania. Lek hamuje przewodnictwo w neuronach układu limbicznego, wywołując blokadę depolaryzacyjną szlaku mezolimbicznego, ale nie wpływa na zawierające dopaminę neurony układu nigrostriatalnego.12
W badaniach na małpach rodzaju Cebus, zarówno po ostrym, jak i długotrwałym podawaniu, kwetiapina w minimalnym stopniu wywołuje objawy dystonii u osobników uwrażliwionych na działanie neuroleptyków wcześniejszym podawaniem haloperydolu.13
Skuteczność kliniczna kwetiapiny
Leczenie schizofrenii
Przeprowadzono trzy badania kliniczne kontrolowane placebo z zastosowaniem zmiennych dawek kwetiapiny u pacjentów ze schizofrenią. Wyniki nie wykazały różnic między kwetiapiną a placebo pod względem częstości wywoływania objawów pozapiramidowych czy konieczności jednoczesnego stosowania leków antycholinergicznych.14
Dodatkowe badanie kliniczne kontrolowane placebo, w którym oceniano zastosowanie stałych dawek kwetiapiny w zakresie od 75 do 750 mg na dobę, również nie wykazało zwiększenia częstości objawów pozapiramidowych lub jednoczesnego stosowania leków antycholinergicznych.15
Należy podkreślić, że nie prowadzono zaślepionych badań klinicznych oceniających długookresową skuteczność kwetiapiny o natychmiastowym uwalnianiu w zapobieganiu nawrotom schizofrenii. Jednak badania prowadzone w formie otwartej wykazały, że kwetiapina była skuteczna w utrzymaniu poprawy klinicznej podczas przedłużonego stosowania u pacjentów, u których uzyskano poprawę kliniczną po rozpoczęciu leczenia. Wyniki te sugerują skuteczność kwetiapiny w długotrwałym leczeniu schizofrenii.16
Leczenie choroby afektywnej dwubiegunowej
Skuteczność kwetiapiny w leczeniu epizodów maniakalnych została potwierdzona w czterech kontrolowanych placebo badaniach klinicznych, oceniających dawki do 800 mg na dobę w leczeniu umiarkowanych do ciężkich epizodów manii. W dwóch badaniach kwetiapina była stosowana w monoterapii, a w dwóch w terapii skojarzonej z litem lub walproinianem sodu. Nie zaobserwowano różnic między grupami leczonymi kwetiapiną i placebo pod względem częstości występowania objawów pozapiramidowych lub jednoczesnego stosowania leków antycholinergicznych.17
W badaniach monoterapii kwetiapiny w leczeniu epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego, lek wykazał większą skuteczność niż placebo w redukcji objawów maniakalnych po 3 i 12 tygodniach leczenia.18
Dane dotyczące stosowania kwetiapiny z walproinianem sodu lub litem w leczeniu ostrych umiarkowanych do ciężkich epizodów maniakalnych są ograniczone, jednak taka terapia skojarzona była dobrze tolerowana. Wyniki badań wskazały na działanie addycyjne po 3 tygodniach leczenia, choć drugie badanie nie wykazało efektu addycyjnego po 6 tygodniach terapii.19 Średnia dawka kwetiapiny w ostatnim tygodniu leczenia u pacjentów odpowiadających na leczenie wynosiła około 600 mg na dobę, z zakresem od 400 do 800 mg na dobę u około 85% pacjentów.20
W 6-tygodniowym, randomizowanym badaniu klinicznym z zastosowaniem litu oraz kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu versus placebo oraz kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu u pacjentów dorosłych z ostrym stanem maniakalnym, różnica średniej poprawy YMRS pomiędzy grupą przyjmujących dodatkowo lit, a grupą przyjmującą dodatkowo placebo wyniosła 2,8 punktu, a różnica odsetków pacjentów, którzy odpowiedzieli na leczenie (odpowiedź określono jako 50% poprawę YMRS względem wartości wyjściowej) wyniosła 11% (79% w grupie litu vs. 68% w grupie placebo).21
Leczenie epizodów depresji w chorobie dwubiegunowej
Przeprowadzono cztery badania kliniczne kontrolowane placebo, w których oceniano skuteczność kwetiapiny o natychmiastowym uwalnianiu w dawkach 300 mg i 600 mg podczas 8-tygodniowej terapii pacjentów z epizodami depresji o umiarkowanym i ciężkim nasileniu w przebiegu choroby dwubiegunowej typu I lub II. Kwetiapina wykazała znamiennie większą skuteczność niż placebo w odniesieniu do istotnych miar wynikowych:22
- Średniej poprawy według skali depresji Montgomery-Asberg (MADRS)23
- Odpowiedzi zdefiniowanej jako co najmniej 50% poprawa łącznej punktacji w skali MADRS w porównaniu do wartości wyjściowych24
Nie stwierdzono różnicy w wielkości odpowiedzi pomiędzy grupami pacjentów otrzymujących kwetiapinę o natychmiastowym uwalnianiu w dawkach 300 mg i 600 mg.25
W przedłużonej obserwacji dwóch z powyższych badań wykazano, że długotrwałe leczenie pacjentów, u których wystąpiła odpowiedź na stosowanie kwetiapiny o natychmiastowym uwalnianiu w dawce 300 mg lub 600 mg, było skuteczne w porównaniu z placebo w odniesieniu do objawów depresji, ale nie w odniesieniu do objawów maniakalnych.26
Przeciwdziałanie nawrotom w chorobie dwubiegunowej
Przeprowadzono dwa badania kliniczne dotyczące przeciwdziałania nawrotom, w których oceniano kwetiapinę w połączeniu z lekami stabilizującymi nastrój u pacjentów z epizodami maniakalnymi, depresyjnymi lub mieszanymi. Wykazano, że połączenie z kwetiapiną było skuteczniejsze niż monoterapia lekami stabilizującymi nastrój w wydłużaniu czasu do nawrotu zmienionego nastroju (maniakalnego, mieszanego lub depresyjnego).27 Kwetiapinę podawano w dawce od 400 mg do 800 mg na dobę w dwóch dawkach podzielonych w połączeniu z litem lub walproinianem.28
W długotrwałym badaniu (do 2 lat leczenia) oceniającym przeciwdziałanie nawrotom u pacjentów z epizodami maniakalnymi, depresyjnymi lub mieszanymi, kwetiapina wykazała większą skuteczność w porównaniu z placebo w wydłużaniu czasu do nawrotu zmiennego nastroju u pacjentów z chorobą dwubiegunową I typu.29 Zmiany nastrojów obserwowano u 91 pacjentów (22,5%) w grupie stosującej kwetiapinę, u 208 pacjentów (51,5%) w grupie placebo i u 95 (26,1%) w grupie leczonej litem.30
Analiza wyników badania wykazała, że u pacjentów, u których wystąpiła odpowiedź na terapię kwetiapiną, zmiana terapii z kwetiapiny na lit nie skutkowała wydłużeniem czasu do nawrotu zmienionego nastroju w porównaniu z dalszym leczeniem kwetiapiną.31
Uwagi dotyczące dawkowania
Badania kliniczne wykazały, że kwetiapina jest skuteczna w leczeniu schizofrenii i manii, gdy jest podawana dwa razy na dobę, mimo że okres półtrwania leku wynosi około 7 godzin. Potwierdzają to dane z badań z użyciem emisyjnej tomografii pozytronowej (PET), które wykazały, że połączenia kwetiapiny z receptorami 5HT2 i D2 utrzymują się do 12 godzin po podaniu leku.32
Należy zaznaczyć, że nie badano skuteczności i bezpieczeństwa dawek większych niż 800 mg na dobę.33
Bezpieczeństwo kliniczne kwetiapiny
Objawy pozapiramidowe
W krótkotrwałych badaniach klinicznych kontrolowanych placebo u pacjentów ze schizofrenią i epizodami maniakalnymi w przebiegu choroby dwubiegunowej, skumulowana częstość objawów pozapiramidowych w grupie leczonej kwetiapiną była porównywalna z grupą placebo:34
- Schizofrenia: 7,8% w przypadku kwetiapiny i 8,0% w przypadku placebo35
- Epizody manii w chorobie dwubiegunowej: 11,2% w przypadku kwetiapiny i 11,4% w przypadku placebo36
Natomiast w badaniach u pacjentów z depresją (MDD) oraz z epizodami depresyjnymi w przebiegu choroby dwubiegunowej obserwowano większy odsetek objawów pozapiramidowych w grupie leczonej kwetiapiną w porównaniu z placebo:37
- Epizody depresyjne w przebiegu choroby dwubiegunowej: 8,9% w grupie stosującej kwetiapinę w porównaniu do 3,8% w grupie placebo38
- Duża depresja: 5,4% przy stosowaniu kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu i 3,2% w przypadku placebo39
- Duża depresja u pacjentów w podeszłym wieku: 9,0% w grupie przyjmującej kwetiapinę o przedłużonym uwalnianiu i 2,3% w grupie z placebo40
Należy zauważyć, że częstość występowania poszczególnych działań niepożądanych (akatyzji, zaburzeń pozapiramidowych, drżeń, dyskinezy, dystonii, niepokoju ruchowego, mimowolnych skurczów mięśni, nadaktywności psychoruchowej i sztywności mięśni) nie przekroczyła 4% w żadnej z badanych grup.41
Przyrost masy ciała
W krótkoterminowych badaniach (trwających od 3 do 8 tygodni) kontrolowanych placebo z zastosowaniem stałych dawek kwetiapiny zaobserwowano średnie zwiększenie masy ciała u pacjentów zależne od dawki:42
- 0,8 kg dla dawki dobowej 50 mg43
- 1,4 kg dla dawki dobowej 600 mg44
- Mniejszy przyrost dla dawki dobowej 800 mg45
- W porównaniu z 0,2 kg u pacjentów leczonych placebo46
Odsetek pacjentów leczonych kwetiapiną, u których masa ciała zwiększyła się o ≥7% wyniósł:47
- 5,3% dla dawki dobowej 50 mg48
- 15,5% dla dawki dobowej 400 mg49
- Mniejszy przyrost dla dawek dobowych 600 i 800 mg50
- W porównaniu z 3,7% dla pacjentów leczonych placebo51
W 6-tygodniowym, randomizowanym badaniu klinicznym z zastosowaniem litu oraz kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu versus placebo oraz kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu u pacjentów z objawami ostrej manii, stwierdzono że leczenie skojarzone z litem prowadzi do większej liczby zdarzeń niepożądanych (63% versus 48% w grupie przyjmujących kwetiapinę o przedłużonym uwalnianiu z placebo).52
Wyniki dotyczące bezpieczeństwa wykazały większą częstość występowania objawów pozapiramidowych, które stwierdzano u 16,8% pacjentów w grupie z terapią dodaną z litem a u 6,6% w grupie przyjmujących dodatkowo placebo, z których większość stanowiło drżenie występujące u 15,6% pacjentów w grupie litu a u 4,9% pacjentów w grupie placebo.53 Dodatkowo, w tym badaniu stwierdzono większą częstość występowania senności w grupie leczonych kwetiapiną w skojarzeniu z litem (12,7%) w porównaniu z grupą leczonych kwetiapiną w skojarzeniu z placebo (5,5%).54 Na koniec okresu leczenia zwiększenie masy ciała (≥7%) wystąpiło u większego odsetka pacjentów leczonych litem (8,0%) w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo (4,7%).55
W dłuższych badaniach klinicznych dotyczących zapobiegania nawrotom obserwowano dwa etapy: okres otwarty (4-36 tygodni), podczas którego pacjenci byli leczeni kwetiapiną, a następnie okres odstawienia z randomizacją do grupy stosującej kwetiapinę lub placebo. Zaobserwowano następujące zmiany masy ciała:56
- Pacjenci stosujący kwetiapinę: średnie zwiększenie masy ciała w okresie otwartym wynosiło 2,56 kg, a do 48 tygodnia okresu leczenia zrandomizowanego – 3,22 kg w porównaniu z wartością wyjściową w okresie otwartym57
- Pacjenci zrandomizowani do stosowania placebo: średnie zwiększenie masy ciała w okresie otwartym wynosiło 2,39 kg, a przed upływem 48 tygodnia okresu leczenia zrandomizowanego – 0,89 kg w porównaniu z wartością wyjściową dla okresu leczenia otwartego58
Bezpieczeństwo w specjalnych grupach pacjentów
W badaniach prowadzonych wśród pacjentów w podeszłym wieku z objawami psychotycznymi w przebiegu chorób otępiennych, częstość działań niepożądanych mózgowo-naczyniowych w przeliczeniu na 100 pacjento-lat nie była większa w grupie stosującej kwetiapinę niż w grupie placebo.59
Wpływ na liczbę neutrofilów
W kontrolowanych placebo badaniach klinicznych z zastosowaniem kwetiapiny w monoterapii u pacjentów z wyjściową liczbą neutrofilów ≥1,5 x 109/l, częstość wystąpienia zmniejszenia liczby krwinek obojętnochłonnych poniżej określonych wartości wynosiła:<sup data-drug="Kwetina" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="We wszystkich krótkoterminowych, kontrolowanych placebo badaniach klinicznych z zastosowaniem kwetiapiny w monoterapii u pacjentów z wyjściową liczbą neutrofilów ≥1,5 x 109/l częstość wystąpienia przynajmniej raz liczby krwinek obojętnochłonnych 60
- <1,5 x 109/l: 1,9% u pacjentów otrzymujących kwetiapinę, w porównaniu z 1,5% u pacjentów otrzymujących placebo<sup data-drug="Kwetina" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="częstość wystąpienia przynajmniej raz liczby krwinek obojętnochłonnych 61
- >0,5 do <1,0 x 109/l: 0,2% zarówno u pacjentów leczonych kwetiapiną, jak i otrzymujących placebo0,5 do 62
W analizie wszystkich badań klinicznych (kontrolowanych placebo, otwartych, z porównaniem względem innego leku) u pacjentów z wyjściową liczbą neutrofilów ≥ 1,5 x 109/l, częstość wystąpienia zmniejszenia liczby krwinek obojętnochłonnych w grupie leczonej kwetiapiną wynosiła:63
- <1,5 x 109/l: 2,9%<sup data-drug="Kwetina" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="przynajmniej raz liczby krwinek obojętnochłonnych 64
- <0,5 x 109/l: 0,21%<sup data-drug="Kwetina" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="a 65
Wpływ na hormony tarczycy
Leczenie kwetiapiną wiązało się z występowaniem zależnego od dawki zmniejszenia stężeń hormonu tarczycy. Częstość występowania tego zmniejszenia wynosiła 3,2% w przypadku kwetiapiny versus 2,7% w przypadku placebo.66 Częstość występowania potencjalnie klinicznie istotnych zmniejszeń stężeń zarówno T3 lub T4 oraz TSH była mała, a obserwowane zmiany poziomów hormonów tarczycy nie były związane z klinicznie objawową niedoczynnością tarczycy.67
Zmniejszenie całkowitej oraz wolnej T4 było maksymalne w pierwszych sześciu tygodniach leczenia kwetiapiną, bez dalszego zmniejszania w toku długotrwałej terapii. U około 2/3 wszystkich przypadków zaprzestanie leczenia kwetiapiną skutkowało odwróceniem efektu leku na poziom całkowitej i wolnej T4, niezależnie od czasu trwania leczenia.68
Wpływ na soczewkę oka – zaćma/zmętnienie soczewki
W badaniu klinicznym porównującym kataraktogenny wpływ kwetiapiny (w dawkach 200-800 mg/dobę) versus rysperydon (w dawkach 2-8 mg) u pacjentów z zaburzeniem schizoafektywnym, wykazano że odsetek pacjentów ze zwiększeniem stopnia zmętnienia soczewki nie był większy u pacjentów przyjmujących kwetiapinę (4%) w porównaniu z rysperydonem (10%), biorąc pod uwagę pacjentów z okresem ekspozycji na lek wynoszącym co najmniej 21 miesięcy.69
Skuteczność kliniczna kwetiapiny u dzieci i młodzieży
Leczenie zaburzeń maniakalnych u dzieci i młodzieży
Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania kwetiapiny w leczeniu zaburzeń maniakalnych oceniano w 3-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo z udziałem 284 pacjentów z USA w wieku 10-17 lat. Około 45% pacjentów miało dodatkowo rozpoznanie ADHD.70
W badaniu dotyczącym zaburzeń maniakalnych, różnica zmiany średniej wyznaczonej metodą najmniejszych kwadratów (LS) względem wartości wyjściowej łącznej punktacji w skali YMRS (substancja czynna minus placebo) wynosiła -5,21 dla kwetiapiny w dawce 400 mg/dobę i -6,56 dla kwetiapiny w dawce 600 mg/dobę.71 Odsetek odpowiedzi (poprawa według skali YMRS ≥50%) wynosił 64% w grupie stosującej kwetiapinę w dawce 400 mg/dobę, 58% w grupie stosującej kwetiapinę w dawce 600 mg/dobę i 37% w grupie kontrolowanej placebo.72
Leczenie schizofrenii u młodzieży
Przeprowadzono również 6-tygodniowe kontrolowane placebo badanie dotyczące leczenia schizofrenii z udziałem 222 pacjentów w wieku 13-17 lat. Z obu badań (dotyczących zaburzeń maniakalnych i schizofrenii) wykluczono pacjentów ze stwierdzonym brakiem odpowiedzi na kwetiapinę.73
Stosowanie kwetiapiny w obu badaniach rozpoczęto od dawki 50 mg/dobę. W 2. dniu dawkę zwiększono do 100 mg/dobę, a następnie dawkę systematycznie zwiększano, tak aby osiągnąć dawkę docelową (zaburzenia maniakalne: 400-600 mg/dobę; schizofrenia: 400-800 mg/dobę) w przyrostach o 100 mg dziennie, podawaną w 2 lub 3 dawkach podzielonych.74
W badaniu dotyczącym schizofrenii, różnica zmiany średniej wyznaczonej metodą najmniejszych kwadratów (LS) względem wartości wyjściowej łącznej punktacji w skali PANSS (substancja czynna minus placebo) wynosiła -8,16 dla kwetiapiny w dawce 400 mg/dobę i -9,29 dla kwetiapiny w dawce 800 mg/dobę.75 Jednak ani niskie (400 mg/dobę) ani wysokie (800 mg/dobę) dawki kwetiapiny nie wykazały lepszej skuteczności niż placebo pod względem odsetka pacjentów osiągających odpowiedź, zdefiniowaną jako ≥30% redukcję łącznej punktacji w skali PANSS względem wartości wyjściowych.76
Zarówno w zaburzeniach maniakalnych, jak i w schizofrenii, stosowanie wyższych dawek skutkowało liczbowo mniejszym odsetkiem odpowiedzi.77
W trzecim badaniu klinicznym – krótkoterminowym, kontrolowanym placebo, z zastosowaniem monoterapii kwetiapiną o przedłużonym uwalnianiu u dzieci i młodzieży (w wieku 10-17 lat) z depresją w przebiegu choroby dwubiegunowej, skuteczność leczenia nie została wykazana.78
Nie są dostępne dane dotyczące wyników utrzymania efektu leczenia lub zapobiegania nawrotom w populacji dzieci i młodzieży.79
Bezpieczeństwo stosowania kwetiapiny u dzieci i młodzieży
W krótkotrwałych badaniach pediatrycznych z zastosowaniem kwetiapiny opisanych powyżej, częstość występowania objawów pozapiramidowych w grupie aktywnego leczenia w porównaniu z placebo wynosiła:80
- Schizofrenia: 12,9% vs. 5,3%81
- Mania w przebiegu choroby dwubiegunowej: 3,6% vs. 1,1%82
- Depresja w przebiegu choroby dwubiegunowej: 1,1% vs. 0%83
Odsetki przypadków przyrostu masy ciała ≥7% względem wartości wyjściowej w grupie aktywnego leczenia vs. placebo wynosiły:84
- Schizofrenia i mania w przebiegu choroby dwubiegunowej: 17% vs. 2,5%85
- Depresja w przebiegu choroby dwubiegunowej: 13,7% vs. 6,8%86
Odsetki zdarzeń związanych z samobójstwem w grupie aktywnego leczenia vs. placebo wynosiły:87
- Schizofrenia: 1,4% vs. 1,3%88
- Mania w przebiegu choroby dwubiegunowej: 1,0% vs. 0%89
- Depresja w przebiegu choroby dwubiegunowej: 1,1% vs. 0%90
Podczas przedłużonej fazy obserwacji kontrolnej po leczeniu w badaniu dotyczącym depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej zaobserwowano dwa dodatkowe zdarzenia związane z samobójstwem u dwóch pacjentów. Jeden z tych pacjentów w czasie zaistnienia zdarzenia przyjmował kwetiapinę.91
Bezpieczeństwo stosowania długoterminowego u dzieci i młodzieży
26-tygodniowe otwarte przedłużenie badań ostrych (n=380 pacjentów), w którym kwetiapina była dawkowana w sposób elastyczny w zakresie dawek 400-800 mg/dobę, dostarczyło dodatkowych danych dotyczących bezpieczeństwa.92
U dzieci i młodzieży zgłaszano następujące działania niepożądane:93
- Zwiększenie ciśnienia tętniczego
- Zwiększenie łaknienia (częściej niż u dorosłych)
- Objawy pozapiramidowe (częściej niż u dorosłych)
- Zwiększenie stężenia prolaktyny w surowicy (częściej niż u dorosłych)
W odniesieniu do przyrostu masy ciała, po uwzględnieniu prawidłowego wzrostu w dłuższym czasie, jako miarę klinicznie istotnej zmiany przyjęto zwiększenie wskaźnika masy ciała (BMI) o co najmniej 0,5 odchylenia standardowego. Kryterium to spełniło 18,3% pacjentów, którzy byli leczeni kwetiapiną przez co najmniej 26 tygodni.94
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania