Interakcje
Sertralina

Interakcje substancji sertralina z innymi produktami leczniczymi

Sertralina, jako przedstawiciel selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wchodzi w szereg interakcji z różnymi grupami leków. Poniżej omówiono najważniejsze interakcje farmakologiczne oraz przeciwwskazania związane z jednoczesnym stosowaniem sertraliny z innymi produktami leczniczymi.¹

Przeciwwskazane produkty lecznicze

Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) – jednoczesne stosowanie sertraliny z inhibitorami MAO jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Obowiązują następujące zasady:²

• Nieodwracalne inhibitory MAO (np. selegilina): nie należy rozpoczynać stosowania sertraliny przez co najmniej 14 dni od zakończenia leczenia nieodwracalnym inhibitorem MAO. Z kolei sertralinę należy odstawić na co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem leczenia nieodwracalnym inhibitorem MAO.³
• Odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid): ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, sertraliny nie należy stosować w połączeniu z moklobemidem. Po zakończeniu leczenia moklobemidem, a przed rozpoczęciem stosowania sertraliny, można zastosować okres odstawiania krótszy niż 14 dni. Zaleca się odstawienie sertraliny na co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem leczenia moklobemidem.⁴
• Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO (linezolid): antybiotyk linezolid jest słabym, odwracalnym i nieselektywnym inhibitorem MAO. Nie należy go podawać pacjentom leczonym sertraliną.⁵

U pacjentów otrzymujących sertralinę po zakończeniu leczenia inhibitorem MAO (np. błękitem metylenowym) lub u których sertralinę odstawiono przed zastosowaniem inhibitora MAO, zgłaszano ciężkie działania niepożądane, takie jak: drżenie mięśniowe, mioklonie, obfite poty, nudności, wymioty, nagłe zaczerwienienie skóry, nieukładowe zawroty głowy, hipertermia z cechami przypominającymi złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki, a nawet zgon.⁶

Pimozyd – w badaniu z małą pojedynczą dawką pimozydu (2 mg) i jednocześnie podawaną sertraliną, obserwowano zwiększone stężenie pimozydu o około 35%. Mimo że nie wiązało się to ze zmianami w zapisie EKG, mechanizm tej interakcji jest nieznany. Ze względu na wąski indeks terapeutyczny pimozydu, przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie sertraliny i pimozydu.⁷

Produkty lecznicze, których jednoczesne stosowanie nie jest zalecane

Leki działające hamująco na OUN i alkohol – badania wykazały, że podawanie sertraliny w dawce 200 mg na dobę nie nasilało działania alkoholu, karbamazepiny, haloperydolu ani fenytoiny na funkcje poznawcze i sprawność psychomotoryczną u osób zdrowych. Niemniej jednak nie zaleca się spożywania alkoholu podczas stosowania sertraliny.⁸

Inne leki serotoninergiczne – należy zachować ostrożność podczas stosowania opioidów (np. fentanylu używanego w znieczuleniu ogólnym lub w leczeniu przewlekłego bólu), innych leków serotoninergicznych (w tym innych serotoninergicznych leków przeciwdepresyjnych, pochodnych amfetaminy, tryptanów) oraz innych opioidów (np. buprenorfiny), ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.⁹

Interakcje wymagające specjalnych środków ostrożności

Leki wydłużające odstęp QT – ryzyko wydłużenia odstępu QTc i/lub wystąpienia arytmii komorowej (np. torsade de pointes) może się zwiększać w razie jednoczesnego stosowania sertraliny z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QTc, takimi jak niektóre leki przeciwpsychotyczne i antybiotyki.¹⁰

Lit – wyniki badań wskazują, że jednoczesne podawanie sertraliny i litu nie zmieniało znacząco farmakokinetyki litu, ale nasilało drżenia (w porównaniu do placebo), co wskazuje na możliwość interakcji farmakodynamicznej. Podczas jednoczesnego podawania sertraliny i litu wskazane jest właściwe monitorowanie pacjentów.¹¹

Fenytoina – badania kontrolowane placebo wykazały, że długotrwałe stosowanie sertraliny w dawce 200 mg na dobę nie powoduje klinicznie istotnego hamowania metabolizmu fenytoiny. Niemniej jednak, ponieważ pojawiły się doniesienia o silnym wpływie fenytoiny na organizm pacjentów stosujących sertralinę, zaleca się na początku stosowania sertraliny monitorowanie stężenia fenytoiny w celu właściwego dostosowania jej dawki. Dodatkowo jednoczesne stosowanie fenytoiny, znanego induktora CYP3A4, może powodować zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu.¹²

Tryptany – po wprowadzeniu produktu do obrotu opisywano rzadkie przypadki osłabienia, nadmiernej odpowiedzi ruchowej, braku koordynacji, dezorientacji, lęku i pobudzenia podczas jednoczesnego stosowania sertraliny i sumatryptanu. Objawy zespołu serotoninowego mogą również występować po zastosowaniu innych leków z tej samej klasy (tryptany). Jeżeli jednoczesne stosowanie sertraliny i tryptanów jest klinicznie uzasadnione, wskazana jest ścisła obserwacja pacjenta.¹³

Warfaryna – jednoczesne stosowanie sertraliny w dawce 200 mg na dobę oraz warfaryny powodowało niewielkie, ale istotne statystycznie wydłużenie czasu protrombinowego, które w rzadkich przypadkach może zmieniać wartość INR. W związku z tym czas protrombinowy powinien być badany przed rozpoczęciem i po zakończeniu leczenia sertraliną.¹⁴

Produkty lecznicze mające wpływ na czynność płytek – podczas podawania produktów leczniczych mających wpływ na czynność płytek (np. NLPZ, kwas acetylosalicylowy i tyklopidyna) lub innych produktów leczniczych, które mogą zwiększać ryzyko krwawień, równocześnie z sertraliną, ryzyko krwawień może się zwiększać.¹⁵

Substancje blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe – produkty lecznicze z grupy SSRI mogą zmniejszać aktywność cholinoesterazy w osoczu, co wydłuża działanie blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe wywierane przez miwakurium lub inne substancje blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe.¹⁶

Interakcje związane z metabolizmem wątrobowym

Leki metabolizowane przez cytochrom P450 – sertralina może działać jak łagodny lub umiarkowany inhibitor cytochromu CYP2D6. Długotrwałe podawanie sertraliny w dawce 50 mg na dobę powodowało umiarkowany wzrost (średnio o 23-37%) stężenia dezypraminy w osoczu w stanie stacjonarnym (markera aktywności izoenzymu CYP2D6). Mogą wystąpić istotne klinicznie interakcje z innymi substratami cytochromu CYP2D6 o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak:¹⁷

• leki przeciwarytmiczne klasy 1C (propafenon, flekainid)
• trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• typowe leki przeciwpsychotyczne

Sertralina nie hamuje aktywności izoenzymów CYP3A4, CYP2C9, CYP2C19 i CYP1A2 w stopniu klinicznie istotnym. Potwierdzono to w badaniach interakcji in vivo z zastosowaniem substratów CYP3A4 (endogennego kortyzolu, karbamazepiny, terfenadyny, alprazolamu), substratu CYP2C19 (diazepamu) i substratów CYP2C9 (tolbutamidu, glibenklamidu i fenytoiny).¹⁸

Sok grejpfrutowy – spożywanie trzech szklanek soku grejpfrutowego na dobę prowadziło do zwiększenia stężenia sertraliny w osoczu o około 100% w badaniu ośmiu zdrowych Japończyków. Dlatego należy unikać spożywania soku grejpfrutowego podczas leczenia sertraliną.¹⁹

Silne i umiarkowane inhibitory CYP3A4 – biorąc pod uwagę badania interakcji z sokiem grejpfrutowym, nie można wykluczyć, że jednoczesne stosowanie sertraliny i silnych inhibitorów CYP3A4 (np. inhibitorów proteazy, ketokonazolu, itrakonazolu, pozakonazolu, worykonazolu, klarytromycyny, telitromycyny, nefazodonu) lub umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 (np. aprepitantu, erytromycyny, flukonazolu, werapamilu, diltiazemu) może spowodować nasilenie ekspozycji na sertralinę. Należy unikać stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 podczas leczenia sertraliną.²⁰

Induktory CYP3A4 – nie można wykluczyć, że inne induktory CYP3A4, np. fenobarbital, karbamazepina, ziele dziurawca zwyczajnego, ryfampicyna, mogą powodować zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu.²¹

Inhibitory CYP2C19 – stężenie sertraliny w osoczu jest zwiększone o około 50% u osób z wolnym metabolizmem z udziałem CYP2C19 w porównaniu z osobami z szybkim metabolizmem. Nie można wykluczyć występowania interakcji z silnymi inhibitorami CYP2C19, np. omeprazolem, lanzoprazolem, pantoprazolem, rabeprazolem, fluoksetyną, fluwoksaminą.²²

Metamizol – jednoczesne podawanie sertraliny z metamizolem, który jest induktorem enzymów metabolizujących, w tym CYP2B6 i CYP3A4, może powodować zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu, co może potencjalnie zmniejszyć jej skuteczność kliniczną. Dlatego zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania metamizolu i sertraliny; należy odpowiednio monitorować odpowiedź kliniczną i/lub stężenie leku.²³

Interakcje z alkoholem

Chociaż badania wykazały, że podawanie sertraliny w dawce 200 mg na dobę nie nasilało działania alkoholu na funkcje poznawcze i sprawność psychomotoryczną u osób zdrowych, to spożywanie alkoholu podczas stosowania sertraliny nie jest zalecane.²⁴

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas leczenia sertraliną może prowadzić do:

• Zwiększenia sedacji i zaburzeń koordynacji ruchowej
• Nasilenia zaburzeń poznawczych
• Pogorszenia stanu psychicznego, w tym nasilenia objawów depresji
• Zwiększenia ryzyka działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego²⁵

Dodatkowo alkohol może wpływać na skuteczność terapii lekami przeciwdepresyjnymi, dlatego należy bezwzględnie unikać spożywania napojów alkoholowych w trakcie leczenia sertraliną.²⁶

Tabela interakcji sertraliny

Inne istotne interakcje

Podczas stosowania sertraliny należy również zwrócić uwagę na interakcje z innymi grupami leków:

• Cymetydyna – podawanie cymetydyny powoduje znaczny spadek klirensu sertraliny, jednak znaczenie kliniczne tych zmian jest nieznane.²⁷
• Atenolol – sertralina nie wykazuje wpływu na zdolność atenololu do blokowania receptorów beta-adrenergicznych.²⁸
• Digoksyna – nie zaobserwowano interakcji między sertraliną podawaną w dawce 200 mg na dobę a digoksyną.²⁹