Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Sertralina

Wpływ sertraliny na płodność, ciążę i laktację

Sertralina, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentce w ciąży lub karmiącej piersią, dotyczące wpływu sertraliny na płodność, przebieg ciąży oraz karmienie piersią.¹

Wpływ sertraliny na ciążę

Aktualnie nie dysponujemy odpowiednio kontrolowanymi badaniami dotyczącymi stosowania sertraliny u kobiet w ciąży. Analiza zgromadzonych danych nie wskazuje jednak, aby sertralina wywoływała wady wrodzone.^{2 3}

Badania na zwierzętach wykazały wpływ sertraliny na rozród, prawdopodobnie spowodowany toksycznym działaniem farmakodynamicznym substancji na matkę, a także bezpośrednim działaniem farmakodynamicznym substancji na płód.^{4 5}

Ogólne zalecenie dotyczące stosowania sertraliny w ciąży jest następujące: nie zaleca się stosowania sertraliny w czasie ciąży, chyba że stan kliniczny kobiety uzasadnia taką potrzebę, a potencjalne korzyści z leczenia przeważają nad ewentualnymi zagrożeniami.^{6 7}

Ryzyko wystąpienia objawów odstawienia u noworodków

U niektórych noworodków, których matki stosowały sertralinę podczas ciąży, zaobserwowano objawy odpowiadające objawom odstawienia. Zjawisko to obserwowano również w przypadku innych leków przeciwdepresyjnych z grupy SSRI.^{8 9}

Jeśli matka kontynuuje stosowanie sertraliny w późnych okresach ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze, noworodka należy poddać szczególnej obserwacji. Po stosowaniu sertraliny przez matkę w późnych okresach ciąży, u noworodka mogą wystąpić następujące objawy:^{10 11}

• ostra niewydolność oddechowa¹²
• sinica
• bezdech
• napady drgawkowe
• wahania temperatury ciała
• trudności z przyjmowaniem pokarmu
• wymioty
• hipoglikemia
• wzmożone napięcie mięśniowe
• obniżone napięcie mięśniowe
• wzmożenie odruchów
• drżenia mięśniowe
• skurcze mięśni
• drażliwość
• podsypianie
• ciągły płacz
• senność
• zaburzenia snu

^{13 14}

Objawy te mogą wynikać albo z działań serotoninergicznych, albo z wystąpienia objawów odstawienia. W większości przypadków powikłania występują natychmiast lub wkrótce po porodzie (w ciągu mniej niż 24 godzin).^{15 16}

Ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN)

Z danych epidemiologicznych wynika, że stosowanie leków z grupy SSRI w trakcie ciąży, szczególnie w późnym jej okresie, może zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN – ang. Persistent Pulmonary Hypertension of the Newborn). Obserwowano ryzyko na poziomie około 5 przypadków na 1000 ciąż. W populacji ogólnej występuje od 1 do 2 przypadków PPHN na 1000 ciąż.^{17 18}

Ryzyko krwotoku poporodowego

Dane obserwacyjne wskazują na występowanie zwiększonego (mniej niż dwukrotnie) ryzyka krwotoku poporodowego po narażeniu na działanie leków z grupy SSRI lub SNRI w ciągu miesiąca przed porodem.^{19 20 21}

Wpływ sertraliny na karmienie piersią

Opublikowane dane dotyczące stężeń sertraliny w mleku matki wskazują, że do mleka przenikają niewielkie ilości sertraliny i jej metabolitu N-desmetylosertraliny.^{22 23}

U niemowląt karmionych piersią stwierdzano na ogół bardzo niskie lub niewykrywalne wartości stężenia leku w surowicy, z pojedynczym wyjątkiem niemowlęcia ze stężeniem sertraliny odpowiadającym około 50% wartości stwierdzanej u matki (jednak bez zauważalnego wpływu na stan zdrowia tego niemowlęcia).^{24 25}

Dotychczas nie donoszono o występowaniu jakichkolwiek działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią przez matki stosujące sertralinę, jednak nie można wykluczyć ryzyka takich działań.^{26 27}

Nie zaleca się stosowania sertraliny u matek karmiących piersią, chyba że w ocenie lekarza związane z tym korzyści przewyższają ryzyko.^{28 29}

Wpływ sertraliny na płodność

Badania przeprowadzone na zwierzętach nie wykazały wpływu sertraliny na parametry płodności.^{30 31}

Z opisów przypadków stosowania niektórych leków z grupy SSRI u ludzi wynika, że wpływ na jakość nasienia jest przemijający.^{32 33}

Dotychczas nie zaobserwowano wpływu na płodność u ludzi.^{34 35}

Szczegółowe zalecenia dla lekarza

Informacje, które należy przekazać kobiecie w ciąży

Lekarz powinien poinformować pacjentkę w ciąży o następujących kwestiach:^{36 37}

• Sertraliny generalnie nie zaleca się stosować w ciąży, a decyzja o jej podawaniu powinna być podjęta tylko wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu
• Istnieje ryzyko wystąpienia objawów odstawiennych u noworodka, jeśli matka przyjmuje sertralinę w późnym okresie ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze
• Noworodek, którego matka przyjmowała sertralinę w późnym okresie ciąży, będzie wymagał szczególnej obserwacji po urodzeniu
• Istnieje podwyższone ryzyko wystąpienia zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN), jeśli matka przyjmowała sertralinę w późnym okresie ciąży
• Istnieje zwiększone ryzyko krwotoku poporodowego, jeśli matka przyjmowała sertralinę w ciągu miesiąca przed porodem

³⁸

Informacje, które należy przekazać kobiecie karmiącej piersią

Lekarz powinien poinformować pacjentkę karmiącą piersią o następujących kwestiach:^{39 40}

• Niewielkie ilości sertraliny i jej metabolitu N-desmetylosertraliny przenikają do mleka matki
• U większości niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące sertralinę stwierdza się bardzo niskie lub niewykrywalne stężenia leku w surowicy
• Dotychczas nie zgłaszano działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące sertralinę, jednak nie można wykluczyć takiego ryzyka
• Generalnie nie zaleca się stosowania sertraliny u matek karmiących piersią; decyzja o jej podawaniu powinna być podjęta tylko wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla dziecka

⁴¹

Informacje dotyczące wpływu na płodność

Lekarz może poinformować pacjenta o wpływie sertraliny na płodność:^{42 43}

• Badania na zwierzętach nie wykazały wpływu sertraliny na parametry płodności
• Na podstawie opisów przypadków stosowania niektórych leków z grupy SSRI u ludzi wiadomo, że mogą one mieć przemijający wpływ na jakość nasienia
• Dotychczas nie zaobserwowano trwałego wpływu sertraliny na płodność u ludzi

⁴⁴