dziurawiec zwyczajny

Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) to roślina lecznicza o udokumentowanym działaniu przeciwdepresyjnym, stosowana głównie w leczeniu łagodnych do umiarkowanych zaburzeń depresyjnych. Wyciągi z dziurawca zawierają szereg aktywnych związków, w tym hipercynę i hiperforynę, które wpływają na poziom neuroprzekaźników w mózgu (serotoniny, dopaminy i noradrenaliny).

Skuteczność dziurawca w leczeniu łagodnej i umiarkowanej depresji została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych, wykazując efektywność porównywalną do niektórych leków przeciwdepresyjnych przy mniejszej liczbie działań niepożądanych. Standaryzowane preparaty zawierające wyciąg z dziurawca są dostępne jako leki OTC oraz suplementy diety.

Należy pamiętać o potencjalnych interakcjach dziurawca z wieloma lekami, w tym antykoncepcją hormonalną, lekami przeciwzakrzepowymi, immunosupresyjnymi czy przeciwwirusowymi. Dziurawiec indukuje enzymy cytochromu P450, co może prowadzić do obniżenia stężenia i skuteczności wielu leków stosowanych równocześnie. Dodatkowo może powodować nadwrażliwość na światło (fototoksyczność), dlatego podczas terapii zaleca się ograniczenie ekspozycji na promieniowanie UV.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Symazide MR 30 30 mg

Gliklazyd, jako pochodna sulfonylomocznika zawarta w Symazide MR 30 mg, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na kontrolę glikemii. Szczególnie istotne są interakcje nasilające działanie hipoglikemizujące, takie jak z mikonazolem (stosowanym ogólnie i miejscowo w postaci żelu do jamy ustnej), fenylbutazonem oraz alkoholem, które mogą prowadzić do ciężkich epizodów hipoglikemii, włącznie ze śpiączką hipoglikemiczną. Wysokie ryzyko interakcji wymaga przeciwwskazania lub unikania jednoczesnego stosowania tych substancji. Ponadto, inne leki przeciwcukrzycowe (insulina, akarboza, metformina, tiazolidynediony, inhibitory DPP-IV, agoniści GLP-1), beta-blokery, flukonazol, inhibitory ACE, inhibitory MAO, sulfonamidy, klarytromycyna oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne (z wyjątkiem fenylbutazonu) mogą nasilać działanie gliklazydu, co wymaga ścisłego monitorowania glikemii i dostosowania dawki.
agonista receptora GLP-1, akarboza, beta-2-mimetyk, beta-bloker, białko osocza, bloker receptora H2, chlorpromazyna, danazol, działanie diabetogenne, działanie hipoglikemizujące, działanie przeciwzakrzepowe, dziurawiec zwyczajny, enalapryl, fenylbutazon, flukonazol, fluorochinolon, gliklazyd, glikokortykosteroid, hipoglikemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor MAO, inhibitor peptydazy dipeptydylowej IV, insulina, kaptopryl, klarytromycyna, kontrola glikemii, kwasica ketonowa, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, metformina, mikonazol, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pochodna sulfonylomocznika, rytodryna, salbutamol, śpiączka hipoglikemiczna, sulfonamid, terbutalina, tetrakozaktyd, tiazolidynedion, warfaryna
Leksykon substancji czynnych
Progesteron – Interakcje

Progesteron jest metabolizowany głównie przez enzym CYP450-3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami indukującymi (np. fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, ziele dziurawca) prowadzącymi do zwiększonego metabolizmu i zmniejszenia stężenia progesteronu w osoczu, a tym samym osłabienia jego działania terapeutycznego oraz zaburzeń krwawień. Inhibitory CYP450-3A4 (np. ketokonazol) hamują metabolizm progesteronu, zwiększając jego biodostępność i ryzyko działań niepożądanych takich jak nudności, tkliwość piersi i bóle głowy. Progesteron może także zwiększać stężenie cyklosporyny, co niesie ryzyko toksyczności, oraz zmniejszać tolerancję glukozy, wymagając dostosowania leków przeciwcukrzycowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne interakcje z lamotryginą, które mogą obniżać jej stężenie i pogarszać kontrolę napadów drgawkowych.
aktywność AlAT, ampicylina, antybiotyk, azole, barbiturat, biodostępność, bromokryptyna, cyklosporyna, CYP450-3A4, cytochrom P450, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, estradiol, fenylbutazon, fenytoina, glekaprewir, gryzeofulwina, Hypericum perforatum, indukcja glukuronidacji, induktor CYP450, inhibitor CYP450, insulinooporność, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja progesteronu, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, nelfinawir, newirapina, ombitaswir, produkt dopochwowy, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, spironolakton, tetracyklina, tkliwość piersi, tolerancja glukozy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Asentra

Stosowanie sertraliny wiąże się z ryzykiem rozwoju zespołu serotoninowego (SS) oraz złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS), szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych, inhibitorów MAO, leków przeciwpsychotycznych, antagonistów dopaminy oraz opioidów, w tym buprenorfiny. Objawy SS obejmują zmiany stanu psychicznego, niestabilność autonomiczną, zaburzenia nerwowo-mięśniowe i objawy ze strony przewodu pokarmowego. Zaleca się uważną obserwację pacjentów, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia i przy zwiększaniu dawki. Sertralina może wydłużać odstęp QTc, co zwiększa ryzyko torsade de pointes, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca, hipokaliemią, hipomagnezemią, rzadkoskurczem, dodatnim wywiadem rodzinnym lub stosujących inne leki wydłużające QTc. U pacjentów z epizodami manii/hipomanii w wywiadzie konieczna jest ostrożność i ścisła obserwacja, a w przypadku wystąpienia fazy maniakalnej – odstawienie leku. Sertralina może nasilać objawy psychotyczne u chorych na schizofrenię oraz wywoływać napady padaczkowe, dlatego u pacjentów z padaczką wymagana jest szczególna kontrola. Ryzyko myśli i zachowań samobójczych jest podwyższone, zwłaszcza u osób poniżej 25 roku życia, w początkowym okresie terapii i po zmianie dawki, co wymaga intensywnej obserwacji klinicznej.
akatyzja, błękit metylenowy, dziurawiec zwyczajny, hiponatremia, inhibitory MAO, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, krwawienie ginekologiczne, lek serotoninergiczny, mania, napad padaczkowy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, przekaźnictwo serotoninergiczne, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Depratal

Depratal (duloksetyna chlorowodorek) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z historią epizodów maniakalnych, chorobą afektywną dwubiegunową oraz napadami padaczkowymi, ze względu na ryzyko zaostrzenia tych stanów. Istotne jest monitorowanie pacjentów pod kątem ryzyka samobójstwa, zwłaszcza w pierwszych tygodniach terapii, zwracając uwagę na osoby poniżej 25. roku życia oraz z wcześniejszymi zachowaniami samobójczymi. Należy również uwzględnić możliwość wystąpienia zespołu serotoninowego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, IMAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, tryptany, buprenorfina, leki przeciwpsychotyczne). Objawy zespołu serotoninowego obejmują pobudzenie, omamy, tachykardię, hipertermię, wzmożone odruchy oraz nudności i biegunkę, co wymaga natychmiastowej interwencji i ewentualnej modyfikacji leczenia.
choroba afektywna dwubiegunowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duloksetyna, dziurawiec zwyczajny, epizod maniakalny, hemodializa, hipertermia, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, jaskra z wąskim kątem, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, mydriaza, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, neuroprzekaźnictwo serotoninergiczne, niestabilność autonomiczna, omam, przełom nadciśnieniowy, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivaroxaban Aurovitas 20 mg

Rywaroksaban, aktywny składnik leku Rivaroxaban Aurovitas, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście ryzyka krwawień. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), zwiększają AUC rywaroksabanu 2,5-2,6-krotnie oraz Cₘₐₓ 1,6-1,7-krotnie, co przeciwwskazuje ich jednoczesne stosowanie. Umiarkowane inhibitory jednego z szlaków eliminacji (np. klarytromycyna, erytromycyna, flukonazol) powodują wzrost AUC o 1,3-1,5 razy i Cₘₐₓ o 1,3-1,4 razy, co jest szczególnie istotne u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (AUC do 2-krotnie wyższe). Rywaroksaban wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe z heparyną i enoksaparyną, a także zwiększa ryzyko krwawień przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ, leków przeciwpłytkowych (np. klopidogrel) oraz SSRI/SNRI. W trakcie zmiany terapii z warfaryny (INR 2,0-3,0) na rywaroksaban (20 mg) obserwuje się ponadaddytywne wydłużenie PT/INR, co wymaga ostrożności i monitorowania farmakodynamicznego (czynnik anty-Xa, PiCT, HepTest).
atorwastatyna, badanie układu krzepnięcia, czas protrombinowy, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, funkcja płytek krwi, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor czynnika Xa, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, interakcja rywaroksabanu z alkoholem, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, mechanizm krzepnięcia, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, pochodne azolowe, potencjał trombiny, ryfampicyna, rytonawir, SNRI, SSRI, warfaryna, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Dulxetenon 90 mg

Duloksetyna, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina (100 mg/dobę), mogą zwiększać stężenie duloksetyny w osoczu nawet sześciokrotnie (AUC0-t), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Duloksetyna jest również umiarkowanym inhibitorem CYP2D6, co prowadzi do trzykrotnego wzrostu AUC dezypraminy oraz 71% wzrostu AUC tolterodyny, co wymaga ostrożności przy stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez ten enzym (np. rysperydon, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, flekainid, propafenon, metoprolol). Induktory CYP1A2, takie jak palenie tytoniu, mogą obniżać stężenie duloksetyny o około 50%, co może wymagać dostosowania dawki. Ponadto, jednoczesne stosowanie duloksetyny z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna) zwiększa ryzyko krwawień, choć badania kliniczne nie wykazały istotnych zmian INR w kontrolowanych warunkach.
antagonista receptora histaminowego H2, benzodiazepina, ciprofloksacyna, CYP1A2, dezypramina, doustny środek antykoncepcyjny, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, famotydyna, fenelzyna, fenobarbital, flekainid, fluwoksamina, inhibitor CYP1A2, inhibitor monoaminooksydazy, izokarboksazyd, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, metabolizm CYP2D6, metoprolol, moklobemid, nieodwracalny IMAO, odwracalny inhibitor monoaminooksydazy, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, petydyna, pole pod krzywą AUC, propafenon, ryfampicyna, rysperydon, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, tolterodyna, tramadol, tranylcypromina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, tryptofan, warfaryna, współczynnik INR, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Angeliq 1 mg + 2 mg

Produkt leczniczy Angeliq, zawierający 1 mg estradiolu i 2 mg drospirenonu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z metabolizmem przez układ cytochromu P-450. Indukcja enzymów wątrobowych przez leki takie jak barbiturany, fenytoina, ryfampicyna czy dziurawiec zwyczajny prowadzi do obniżenia stężeń hormonów i zmniejszenia skuteczności terapeutycznej, co może skutkować zaburzeniami krwawień menstruacyjnych. Z kolei inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, powodują istotne zwiększenie AUC drospirenonu (2,3-krotnie) oraz estronu (1,39-krotnie), co może nasilać działania niepożądane. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki przeciwwirusowe HIV/HCV, które mogą zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenia hormonów, wymagając konsultacji specjalistycznej. Drospirenon nie wykazuje klinicznie istotnych interakcji jako inhibitor enzymów P-450 in vivo.
antagonista receptora angiotensyny II, antybiotyk makrolidowy, antykoncepcja hormonalna, bloker kanału wapniowego, cytochrom P-450, drospirenon, działanie terapeutyczne, dziurawiec zwyczajny, glukuronidacja, hiperkaliemia, hormon płciowy, hormonalna terapia zastępcza, indukcja enzymu wątrobowego, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpadaczkowy, napad padaczkowy, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Voriconazole Fosun Pharma 200 mg

Worykonazol (Voriconazole Fosun Pharma, 200 mg) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym 217,6 mg sodu i 3,2 g betadeksu sulfobutylowego eteru sodowego na fiolkę, co ma znaczenie u chorych z niewydolnością serca, nadciśnieniem lub zaburzeniami nerek. Lek nie powinien być stosowany jednocześnie z substratami CYP3A4 wydłużającymi odstęp QTc (terfenadyna, astemizol, cyzapryd, pimozyd, chinidyna, iwabradyna) ze względu na ryzyko torsades de pointes. Przeciwwskazane jest także łączenie z silnymi induktorami CYP3A4 (ryfampicyna, karbamazepina, fenobarbital) oraz z efawirenzem ≥400 mg/dobę i rytonawirem ≥400 mg 2x/dobę, które obniżają stężenie worykonazolu i zmniejszają skuteczność terapii.
alkaloidy sporyszu, astemizol, chinidyna, cyzapryd, dihydroergotamina, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP3A4, ergotamina, ergotyzm, fenobarbital, induktor enzymu CYP3A4, iwabradyna, karbamazepina, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na worykonazol, niewydolność serca, ostra białaczka szpikowa, pimozyd, przewlekła białaczka limfocytowa, ryfampicyna, rytonawir, syrolimus, terfenadyna, torsades de pointes, wenetoklaks, worykonazol, wydłużenie odcinka QTc, zaburzenie czynności nerek, zatrucie alkaloidami sporyszu, zespół rozpadu guza
Leksykon leków
Interakcje leku – Teriflunomide Pharmascience 14 mg

Teriflunomid, metabolizowany głównie przez hydrolizę z drugorzędnym utlenianiem, wchodzi w istotne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z silnymi induktorami enzymów CYP450 i białek transportowych, które mogą obniżać jego stężenie w osoczu nawet o około 40% (np. ryfampicyna 600 mg/d przez 22 dni). Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami takimi jak karbamazepina, fenobarbital, fenytoina oraz zioło dziurawca, które mogą obniżać skuteczność terapeutyczną teriflunomidu. Cholestyramina i węgiel aktywowany powodują szybkie i znaczące zmniejszenie stężenia teriflunomidu poprzez przerwanie krążenia jelitowo-wątrobowego, co jest wykorzystywane do przyspieszonej eliminacji leku. Teriflunomid jest inhibitorem CYP2C8, co skutkuje wzrostem Cₘₐₓ repaglinidu o 1,7 raza i AUC o 2,4 raza, a także wpływa na farmakokinetykę doustnych środków antykoncepcyjnych (wzrost Cₘₐₓ i AUC etynyloestradiolu odpowiednio 1,58 i 1,54 razy oraz lewonorgestrelu 1,33 i 1,41 razy). Ponadto, teriflunomid jest słabym induktorem CYP1A2, zmniejszającym Cₘₐₓ kofeiny o 18% i AUC o 55%, co może obniżać skuteczność leków metabolizowanych przez ten enzym.
alosetron, atorwastatyna, AUC, benzylopenicylina, białko BCRP, białko oporności raka piersi, białko transportowe, cefaklor, cholestyramina, cymetydyna, CYP2B6, cyprofloksacyna, cytochrom P450, daunorubicyna, doksorubicyna, doustny środek antykoncepcyjny, duloksetyna, dziurawiec zwyczajny, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, furosemid, hepatotoksyczność, indometacyna, induktor CYP, induktor CYP1A2, induktor cytochromu P450, induktor transporterów, inhibitor CYP2C8, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, karbamazepina, ketoprofen, kofeina, krążenie jelitowo-wątrobowe, lewonorgestrel, metotreksat, nateglinid, niesteroidowy lek przeciwzapalny, paklitaksel, pioglitazon, polipeptyd transportujący aniony organiczne, polipeptydy OATP, prawastatyna, reduktaza HMG-CoA, repaglinid, rozuwastatyna, rozyglitazon, ryfampicyna, stwardnienie rozsiane, substrat CYP1A2, substrat CYP2C8, substrat OAT3, sulfasalazyna, symwastatyna, teofilina, teriflunomid, topotekan, transporter anionów organicznych, transporter OAT3, tyzanidyna, warfaryna, węgiel aktywowany, współczynnik INR, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivaroxaban Reddy 2,5 mg

Rywaroksaban jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P (P-gp), co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2×/dobę), powodują istotne klinicznie zwiększenie ekspozycji na rywaroksaban (AUC wzrasta 2,5-2,6-krotnie, Cmax 1,6-1,7-krotnie), co zwiększa ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2×/dobę), erytromycyna (500 mg 3×/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), powodują mniejsze, ale istotne zwiększenie AUC (1,3-1,5×) i Cmax (1,3-1,4×), szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, co wymaga ostrożności. Dronedaron należy unikać ze względu na brak wystarczających danych. Rywaroksaban wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. enoksaparyna 40 mg, rywaroksaban 10 mg) oraz zwiększa ryzyko krwawienia przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ, inhibitorów agregacji płytek (np. klopidogrel) i SSRI/SNRI.
atorwastatyna, cytochrom P450 3A4, czas krzepnięcia, czas protrombinowy, czynnik anty-Xa, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor pompy protonowej, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm wątrobowy, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, SNRI, SSRI, układ krzepnięcia, warfaryna, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Corr 40 40 mg

Symwastatyna, składnik aktywny preparatu Corr 40, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez hamowanie enzymu CYP3A4 oraz transporterów OATP1B1, co prowadzi do zwiększenia stężenia leku w osoczu i podwyższonego ryzyka miopatii oraz rabdomiolizy. Szczególnie istotne są interakcje z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna), cyklosporyną, danazolem i gemfibrozylem, przy których stosowanie symwastatyny jest przeciwwskazane. W przypadku fibratów (poza fenofibratem) oraz niacyny w dawkach ≥1 g/dobę zaleca się nie przekraczać dawki 10 mg symwastatyny na dobę. Leki przeciwarytmiczne i blokery kanałów wapniowych (amiodaron, amlodypina, werapamil, diltiazem) oraz niektóre leki przeciwwirusowe wymagają ograniczenia dawki do 20 mg/dobę. U pacjentów z populacji azjatyckiej ze względu na genetycznie uwarunkowaną zwiększoną wrażliwość na działania niepożądane stosowanie symwastatyny jest niewskazane.
cyklosporyna, CYP2E1, cytochrom P450, daptomycyna, dehydrogenaza alkoholowa, dziurawiec zwyczajny, enzym wątrobowy, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakokinetyczna, koenzym Q10, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, kwas symwastatyny, metabolizm leku, miopatia, niacyna, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, rabdomioliza, transporter OATP1B, ubichinon
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivahib 10 mg

Rywaroksaban, aktywny składnik Varodoax, jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i transportowany przez glikoproteinę P (P-gp), co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory obu szlaków, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), zwiększają AUC rywaroksabanu 2,5-2,6-krotnie oraz Cmax 1,6-1,7-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko krwawień i wyklucza ich jednoczesne stosowanie. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), powodują wzrost AUC o 1,3-1,5 raza i Cmax o 1,3-1,4 raza, co wymaga ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie erytromycyna może zwiększyć AUC nawet do 2-krotności. Rywaroksaban wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. enoksaparyna 40 mg), NLPZ, inhibitorami agregacji płytek (klopidogrel) oraz SSRI/SNRI, co zwiększa ryzyko krwawień i wymaga ścisłego monitorowania. Zmiana terapii z warfaryny (INR 2,0-3,0) na rywaroksaban (20 mg) lub odwrotnie może prowadzić do ponadaddytywnego wydłużenia PT/INR, dlatego zaleca się stosowanie testów anty-Xa, PiCT i HepTest do oceny działania rywaroksabanu.
antagonista witaminy K, atorwastatyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, czynnik anty-Xa, digoksyna, dronedaron, działanie przeciwpłytkowe, dziurawiec zwyczajny, efekt przeciwzakrzepowy, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, hemostaza, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor czynnika Xa, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm leku, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, parametry krzepnięcia, pochodne azolowe, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, układ krzepnięcia, Varodoax, zakrzepica
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivaroxaban OLIMP 15 mg

Rywaroksaban, metabolizowany głównie przez CYP3A4 i będący substratem glikoproteiny P (P-gp), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC oraz 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco podnosi ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę), erytromycyna (500 mg 3x/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), zwiększają AUC rywaroksabanu o 1,3-1,5 raza, a Cmax o 1,3-1,4 raza, co wymaga ostrożności zwłaszcza u pacjentów z wysokim ryzykiem krwawienia lub zaburzeniami czynności nerek. Jednoczesne stosowanie z lekami przeciwzakrzepowymi (np. enoksaparyną 40 mg) oraz NLPZ i lekami przeciwpłytkowymi (np. naproksen 500 mg, kwas acetylosalicylowy 500 mg, klopidogrel) zwiększa ryzyko krwawień, co wymaga monitorowania i rozważenia gastroprotekcji. SSRI i SNRI również podnoszą ryzyko krwawień poprzez wpływ na funkcję płytek krwi.
aktywność czynnika anty-Xa, atorwastatyna, choroba wątroby, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, dronedaron, działanie przeciwpłytkowe, działanie przeciwzakrzepowe, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, hamowanie czynnika Xa, indukcja metabolizmu, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, powikłanie krwotoczne, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, układ krzepnięcia, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivaroxaban Bluefish 20 mg

Rywaroksaban jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i transportowany przez glikoproteinę P (P-gp), co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, worykonazol, pozakonazol) oraz inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir), powodują istotne zwiększenie ekspozycji na rywaroksaban (AUC wzrost 2,5-2,6 razy, Cmax wzrost 1,6-1,7 razy), co znacząco zwiększa ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, takie jak klarytromycyna (AUC +1,5x, Cmax +1,4x), erytromycyna (AUC +1,3x, Cmax +1,3x) oraz flukonazol (AUC +1,4x, Cmax +1,3x), wymagają ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie wzrost AUC może sięgać nawet 2-krotnego. Dronedaron ze względu na brak danych klinicznych powinien być stosowany z rywaroksabanem ostrożnie lub unikać takiego połączenia. Jednoczesne stosowanie z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. enoksaparyną) oraz NLPZ, inhibitorami agregacji płytek (kwas acetylosalicylowy, klopidogrel) i SSRI/SNRI zwiększa ryzyko krwawień i wymaga monitorowania.
antagonista witaminy K, atorwastatyna, cytochrom P450, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, czynnik anty-Xa, czynnik krzepnięcia, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, działanie farmakodynamiczne, działanie przeciwkrzepliwe, działanie przeciwpłytkowe, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, heparyna drobnocząsteczkowa, inhibitor agregacji płytek, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, metabolizm leku, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, powikłanie krwotoczne, pozakonazol, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, układ krzepnięcia, warfaryna, worykonazol, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – AuroDulox 30 mg

Duloksetyna wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie jej z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; wymagany jest odstęp 14 dni po odstawieniu IMAO przed rozpoczęciem duloksetyny oraz 5 dni po zakończeniu terapii duloksetyną przed włączeniem IMAO. Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina (100 mg/dobę), powodują 6-krotny wzrost AUC duloksetyny i 77% spadek jej klirensu, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Duloksetyna jest umiarkowanym inhibitorem CYP2D6, co prowadzi do trzykrotnego wzrostu AUC dezypraminy i 71% wzrostu AUC tolterodyny, dlatego konieczna jest ostrożność przy łączeniu z lekami metabolizowanymi przez CYP2D6, zwłaszcza o wąskim indeksie terapeutycznym (np. flekainid, propafenon, metoprolol). Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, tryptany, tramadol, ziele dziurawca) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, podobnie jak z buprenorfiną.
amitryptylina, antagonista receptora H2, benzodiazepiny, buprenorfina, CYP1A2, CYP2D6, dezypramina, doustne środki antykoncepcyjne, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, famotydyna, fenobarbital, flekainid, fluwoksamina, imipramina, INR, klirens osoczowy, klomipramina, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek uspokajający, linezolid, metoprolol, moklobemid, nieodwracalne inhibitory MAO, nortryptylina, odwracalne inhibitory MAO, opioidowe leki przeciwbólowe, ośrodkowy układ nerwowy, petydyna, propafenon, rysperydon, SNRI, SSRI, tolterodyna, tramadol, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, tryptany, tryptofan, warfaryna, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Dessette Forte 30 mcg + 150 mcg

Produkt leczniczy Dessette forte, zawierający 30 mikrogramów etynyloestradiolu i 150 mikrogramów dezogestrelu, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne cytochromu P450 (CYP). Indukcja tych enzymów prowadzi do zwiększonego klirensu hormonów płciowych, co może skutkować krwawieniami międzymiesiączkowymi oraz obniżeniem skuteczności antykoncepcyjnej. Efekt indukcji pojawia się po kilku dniach i utrzymuje do około 4 tygodni po odstawieniu induktora. W przypadku krótkotrwałego stosowania induktorów enzymów (np. fenytoina, fenobarbital, ryfampicyna, ziele dziurawca) zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji mechanicznej przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Przy długotrwałym leczeniu induktorami enzymów wskazane jest zastosowanie alternatywnej, niehormonalnej metody antykoncepcji. Ponadto, inhibitory enzymów CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) mogą zwiększać stężenia hormonów, co wymaga monitorowania działań niepożądanych.
aminotransferaza alaninowa, boceprewir, bozentan, cyklosporyna, CYP1A2, cytochrom P450, dazabuwir, dezogestrel, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP, erytromycyna, etonogestrel, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glekaprewir, gryzeofulwina, inhibitor CYP3A4, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie międzymiesiączkowe, lamotrygina, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, prymidon, rybawiryna, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, telaprewir, teofilina, topiramat, tyzanidyna, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Dulofor 60 mg

Duloksetyna, metabolizowana głównie przez CYP1A2, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie jej z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO (np. fenelzyna, tranylcypromina) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; należy zachować co najmniej 14-dniowy odstęp po IMAO i 5 dni po zakończeniu duloksetyny. Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina (100 mg/dobę), mogą zwiększać AUC duloksetyny sześciokrotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Duloksetyna jest umiarkowanym inhibitorem CYP2D6, co prowadzi do znacznego wzrostu stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym (np. trzykrotne zwiększenie AUC dezypraminy, 71% wzrost AUC tolterodyny), co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawek leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak rysperydon, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, beta-blokery i leki antyarytmiczne.
antagonista receptora H2, AUC, benzodiazepiny, beta-bloker, CYP1A2, cytochrom P450, dezypramina, duloksetyna, dziurawiec zwyczajny, famotydyna, fenobarbital, flekainid, fluwoksamina, inhibitor CYP1A2, inhibitor CYP2D6, inhibitor MAO, inhibitory monoaminooksydazy, INR, interakcja farmakodynamiczna, klirens osoczowy, lek antyarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek zobojętniający, linezolid, metoprolol, odwracalny IMAO, opioidowe leki przeciwbólowe, opioidy, ośrodkowy układ nerwowy, propafenon, receptor serotoninergiczny, rysperydon, SNRI, SSRI, teofilina, tolterodyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptany, tryptofan, warfaryna, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Skład i postać leku – Neurapas 60 mg + 32 mg + 28 mg

NEURAPAS to preparat w formie tabletek powlekanych o jasnoniebieskim kolorze, zawierający trzy roślinne substancje czynne: 60 mg wyciągu suchego z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L., herba) o współczynniku ekstraktu DER 4,6-6,5:1 (etanol 45% V/V), 32 mg wyciągu z ziela męczennicy (Passiflora incarnata L., herba) o DER 6-7:1 (etanol 68% V/V) oraz 28 mg wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., radix) o DER 3,8-5,6:1 (etanol 47% V/V). Preparat zawiera także substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (90,5 mg, odpowiadającą 0,007 jednostki chlebowej) oraz glukozę ciekłą suszoną rozpyłowo (10,4 mg, 0,001 jednostki chlebowej), co może mieć znaczenie dla pacjentów z nietolerancją tych składników.
dziurawiec zwyczajny, glukoza suszona rozpyłowo, korzeń kozłka lekarskiego, kozłek lekarski, kroskarmeloza sodowa, krzemionka koloidalna, laktoza jednowodna, męczennica cielista, niezgodność farmaceutyczna, podanie doustne, produkt leczniczy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, substancja roślinna, tabletka powlekana, współczynnik ekstraktu DER, wyciąg z dziurawca, wyciąg z kozłka lekarskiego, wyciąg z męczennicy, ziele dziurawca, ziele męczennicy
Leksykon substancji czynnych
Korzeń goryczki żółtej – Właściwości farmakodynamiczne

Korzeń goryczki żółtej (Gentiana lutea L.) jest istotnym składnikiem nalewki gorzkiej (Amara tinctura), stanowiącej 25,0 g na 100 g produktu leczniczego Krople Żołądkowe. Nalewka ta jest przygotowywana z korzeni G. lutea, liści Menyanthes trifoliata L. oraz owocni Citrus aurantium L. subspecies aurantium w proporcji 1:3,8-4,5, z użyciem 70% (V/V) etanolu jako rozpuszczalnika. Produkt zawiera również wyciąg ze świeżego ziela dziurawca (Hyperici perforatum L.), nalewkę z liści mięty pieprzowej (Mentha piperita L.) z olejkiem miętowym oraz nalewkę z korzeni kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L.), a jego całkowita zawartość etanolu wynosi 67-72% (V/V).
bobrek trójlistkowy, charakterystyka produktu leczniczego, dziurawiec zwyczajny, ekstrahent, etanol 70%, goryczka żółta, korzeń goryczki żółtej, korzeń kozłka lekarskiego, kozłek lekarski, krople żołądkowe, liść mięty pieprzowej, mięta pieprzowa, nalewka gorzka, olejek miętowy, pomarańcza gorzka, substancja aktywna, właściwości farmakodynamiczne, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Lacosamide Neuraxpharm 200 mg

Lakozamid wymaga ostrożności u pacjentów stosujących leki wydłużające odstęp PR, w tym przeciwpadaczkowe blokujące kanały sodowe oraz leki przeciwarytmiczne, ze względu na potencjalne ryzyko wydłużenia odstępu PR. Analizy kliniczne nie wykazały jednak dodatkowego wydłużenia odstępu PR przy jednoczesnym stosowaniu karbamazepiny lub lamotryginy. Farmakokinetycznie, lakozamid nie indukuje ani nie hamuje istotnie enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 oraz innych wymienionych, a także nie jest transportowany przez glikoproteinę P w jelicie. Metabolizm obejmuje enzymy CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, jednak lakozamid nie wpływa klinicznie istotnie na farmakokinetykę midazolamu (Cmax wzrost o 30%, bez zmiany AUC) ani omeprazolu. Silne inhibitory CYP2C9 i CYP3A4 mogą zwiększać stężenie lakozamidu, natomiast silne induktory enzymów (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) mogą zmniejszać jego ekspozycję, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki.
białka osocza, blokery kanałów sodowych, depresja OUN, digoksyna, doustne środki antykoncepcyjne, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP1A2, enzymy CYP, enzymy wątrobowe, farmakodynamika, farmakokinetyka, flukonazol, glikoproteina p, induktory enzymów, inhibitory CYP2C9, inhibitory CYP3A4, karbamazepina, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, leki przeciwarytmiczne, leki przeciwgrzybicze, leki przeciwwirusowe, metabolit O-desmetylowy, metformina, odstęp PR, ośrodkowy układ nerwowy, ryfampicyna, warfaryna
Leksykon substancji czynnych
Kabazytaksel – Interakcje

Kabazytaksel jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A (80–90%), co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę), zmniejszają klirens kabazytakselu o 20% i zwiększają AUC o 25%, co może nasilać toksyczność, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Umiarkowany inhibitor CYP3A, aprepitant, nie wpływa istotnie na klirens. Silne induktory CYP3A (np. ryfampicyna 600 mg/dobę) zwiększają klirens o 21% i zmniejszają AUC o 17%, potencjalnie obniżając skuteczność terapii, co również wymaga unikania kojarzenia. Kabazytaksel hamuje transportery OATP1B1, co może zwiększać stężenia substratów takich jak statyny, walsartan czy repaglinid; zaleca się zachowanie 12-godzinnego odstępu przed infuzją i 3-godzinnego po infuzji.
atorwastatyna, AUC, barbituran, benzodiazepina, cefalosporyna, chlorpropamid, dehydrogenaza alkoholowa, depresja oddechowa, disulfiram, działanie sedatywne, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP3A, farmakokinetyka kabazytakselu, fenobarbital, fenytoina, glibenklamid, immunosupresja, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, itrakonazol, kabazytaksel, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens kabazytakselu, leczenie onkologiczne, lek opioidowy, lek przeciwhistaminowy, metronidazol, OATP1B1, pochodna sulfonylomocznika, reakcja disulfiramopodobna, repaglinid, rozuwastatyna, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A, simwastatyna, statyna, substrat OATP1B1, szczepionka żywa atenuowana, tinidazol, walsartan
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Krople żołądkowe –

Krople żołądkowe to złożony preparat roślinny, zawierający po 25,0 g w 100 g preparatu nalewek z korzenia kozłka lekarskiego (Valerianae tinctura, etanol 70°), mięty pieprzowej z olejkiem miętowym (Menthae piperitae tinctura cum aetheroleo, etanol 90°), dziurawca zwyczajnego (Hyperici intractum, etanol 70°) oraz nalewki gorzkiej (Amara tinctura, etanol 70°). Substancje czynne wykazują synergistyczne działanie farmakodynamiczne, obejmujące stymulację wydzielania soków trawiennych (ślina, sok żołądkowy, trzustkowy, żółć) poprzez gorzkie związki, rozkurcz mięśni gładkich przewodu pokarmowego, działanie żółciopędne oraz efekt karminacyjny redukujący wzdęcia. Preparat zawiera wysoką zawartość etanolu (65,0–75,0% v/v), co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania.
amarogentyna, atonia jelit, błona śluzowa jamy ustnej, dolegliwość spastyczna, dyspepsja, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, działanie uspokajające, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, dziurawiec zwyczajny, efekt karminacyjny, gencjopikryna, korzeń goryczki, korzeń kozłka lekarskiego, krople doustne, liść bobrka, mięśniówka gładka, mięta pieprzowa, nalewka gorzka, napięcie powierzchniowe, olejek miętowy, osłabiona perystaltyka, owocnia pomarańczy gorzkiej, receptor smakowy, skurczowy ból brzucha, sok trawienny, sok trzustkowy, sok żołądkowy, trawienie tłuszczów, wydzielanie żółci, zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenie trawienia, związki gorzkie
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Relpax

Relpax, zawierający 40 mg eletryptanu bromowodorku, jest wskazany wyłącznie do leczenia jednoznacznie rozpoznanej migreny, z wyłączeniem migreny z porażeniem połowiczym, migreny okoporaźnej oraz migreny podstawnej. Lek nie powinien być stosowany w przypadku atypowych bólów głowy, które mogą wskazywać na poważne schorzenia naczyniowe mózgu. Eletryptan jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznaną chorobą wieńcową oraz wymaga szczególnej ostrożności u osób z czynnikami ryzyka choroby sercowo-naczyniowej, takimi jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, palenie tytoniu, wiek powyżej 40 lat u mężczyzn, wiek pomenopauzalny u kobiet oraz dodatni wywiad rodzinny. Przed zastosowaniem Relpaxu u pacjentów z podejrzeniem choroby serca konieczne jest wykonanie odpowiednich badań diagnostycznych. Należy monitorować objawy bólu i ucisku w klatce piersiowej, które mogą imitować chorobę niedokrwienną serca, a w przypadku ich wystąpienia odstąpić od dalszego podawania leku do czasu wykluczenia przyczyny.
agonista 5-HT1, ból głowy polekowy, ból w klatce piersiowej, choroba niedokrwienna serca, dziurawiec zwyczajny, eletryptan, inhibitor CYP3A4, lak żółcieni pomarańczowej, migrena okoporaźna, migrena podstawna, migrena z porażeniem połowiczym, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, nikotynowa terapia zastępcza, ostre niedokrwienie serca, reakcja alergiczna, skurcz naczyń mózgowych, skurcz naczyń wieńcowych, SNRI, SSRI, zaburzenie ciśnienia tętniczego, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Escitalopram Grindeks 5 mg

Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie go z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; należy zachować 14-dniową przerwę po odstawieniu inhibitora MAO przed rozpoczęciem terapii escytalopramem oraz 7-dniową przerwę po odstawieniu escytalopramu. Podobne ryzyko występuje przy stosowaniu odwracalnych inhibitorów MAO-A (moklobemid) i nieselektywnych (linezolid), gdzie zaleca się minimalne dawki i ścisłe monitorowanie. Escytalopram może nasilać ryzyko zespołu serotoninowego w połączeniu z lekami serotoninergicznymi (np. opioidami, tryptanami) oraz obniżać próg drgawkowy, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwdrgawkowych i neuroleptyków. Ponadto, ze względu na potencjalne addytywne wydłużenie odstępu QT, łączenie escytalopramu z lekami przeciwarytmicznymi klasy IA i III, niektórymi przeciwpsychotycznymi, trójpierścieniowymi antydepresantami oraz wybranymi antybiotykami jest przeciwwskazane.
cymetydyna, CYP2C19, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP2C19, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2D6, inhibitor MAO-A, inhibitor MAO-B, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, metoprolol, moklobemid, nieodwracalny nieselektywny inhibitor MAO, nieodwracalny selektywny inhibitor MAO-B, nieselektywny inhibitor MAO, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, omeprazol, pimozyd, pochodna fenotiazyny, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyklopidyna, układ serotoninergiczny, wąski indeks terapeutyczny, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwa arytmia
Leksykon leków
Interakcje leku – Midazolam Kalceks 1 mg/ml

Midazolam jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne, zależne od drogi podania i czasu stosowania leku. Doustne podanie midazolamu wykazuje najsilniejsze interakcje, wpływając zarówno na klirens, jak i biodostępność, podczas gdy podanie dożylne głównie modyfikuje klirens ogólnoustrojowy. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (5-krotny wzrost stężenia i 3-krotne wydłużenie okresu półtrwania), worykonazol, flukonazol, pozakonazol, a także inhibitory proteazy HIV (np. lopinawir/rytonawir zwiększający stężenie midazolamu do 5,4 razy) znacząco podnoszą ekspozycję na midazolam, co wymaga ścisłego monitorowania klinicznego i często redukcji dawki. Induktory CYP3A, takie jak ryfampicyna (zmniejszenie stężenia do 40% wartości wyjściowej po podaniu dożylnym i aż do 4% po podaniu doustnym) czy karbamazepina, mogą obniżać skuteczność midazolamu, co może wymagać zwiększenia dawki. Dodatkowo, interakcje farmakodynamiczne z lekami depresyjnymi na OUN, zwłaszcza opioidami, nasilają ryzyko depresji oddechowej i sedacji, co wymaga ograniczenia dawkowania i intensywnego nadzoru.
antagonista receptora histaminowego, antagonista receptora NK1, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturat, benzodiazepina, bloker kanału wapniowego, boceprewir, cytochrom P450 3A4, depresja krążeniowa, depresja oddechowa, diltiazem, działanie hipotensyjne, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fentanyl, flukonazol, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klobazam, kwas walproinowy, kwercetyna, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lopinawir, minimalne stężenie pęcherzykowe, mitotan, nefazodon, oddział intensywnej opieki medycznej, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna opiatów, pozakonazol, propofol, roksytromycyna, ryfampicyna, sakwinawir, telitromycyna, tikagrelor, wemurafenib, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Althyxin 100 mcg

Lewotyroksyna sodowa, substancja czynna Althyxinu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na jej skuteczność terapeutyczną oraz bezpieczeństwo stosowania. Leki takie jak żywice jonowymienne (cholestyramina, kolestypol), preparaty zawierające glin, żelazo, wapń, orlistat, sewelamer oraz inhibitory pompy protonowej mogą znacząco obniżać wchłanianie lewotyroksyny, co wymaga zachowania odpowiednich odstępów czasowych (np. 4-5 godzin dla żywic jonowymiennych, co najmniej 2 godziny dla preparatów glinu) oraz monitorowania funkcji tarczycy. Ponadto, leki wypierające lewotyroksynę z wiązań białkowych osocza (salicylany, dikumarol, furosemid >250 mg, klofibrat, fenytoina) zwiększają stężenie wolnej frakcji hormonu (fT4), co może nasilać jej działanie i wymaga ścisłej kontroli hormonalnej. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych kumaryny ze względu na ryzyko nasilenia działania przeciwzakrzepowego i krwawień, zwłaszcza u osób starszych.
amiodaron, barbituran, beta-adrenolityk, białko osocza, biotyna, chlorochina, dikumarol, dziurawiec zwyczajny, estrogen, fenytoina, frakcja wolna hormonu, furosemid, glikokortykoid, globulina wiążąca tyroksynę, imatynib, induktor enzymu wątrobowego, indynawir, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, karbamazepina, klofibrat, konwersja T4 do T3, lek przeciwcukrzycowy, lek zobojętniający, lewotyroksyna sodowa, lopinawir, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, orlistat, pochodna kumaryny, preparat glinu, preparat żelaza, proguanil, propylotiouracyl, rytonawir, salicylan, sertralina, sewelamer, sól wapnia, środek kontrastowy jodowy, sukralfat, sunitynib, tyreotropina, wole guzkowe, żywica jonowymienna
Leksykon leków
Interakcje leku – Zalanzo 15 mg

Lanzoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wpływa na pH żołądka oraz metabolizm leków przez układ cytochromu P-450, co może prowadzić do istotnych interakcji farmakokinetycznych. Szczególnie istotne są interakcje z lekami, których wchłanianie zależy od kwaśnego środowiska żołądka, np. atazanawirem (60 mg lanzoprazolu powoduje spadek AUC i Cmax atazanawiru o około 90%, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania) oraz azolowymi lekami przeciwgrzybiczymi (ketokonazol, itrakonazol), których stężenia mogą spaść do wartości subterapeutycznych. Ponadto, lanzoprazol może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, takich jak digoksyna (wymaga monitorowania stężenia i ewentualnej modyfikacji dawki) oraz takrolimus (zwiększenie ekspozycji nawet o 81%), a także osłabiać działanie teofiliny poprzez zmniejszenie jej stężenia w osoczu.
atazanawir, biodostępność, choroba wrzodowa żołądka, CYP3A4, cytochrom P-450, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, enzymy metabolizujące leki, fluwoksamina, glikoproteina p, indeks terapeutyczny, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, itrakonazol, ketokonazol, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek zobojętniający, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pH żołądka, refluksowe zapalenie przełyku, ryfampicyna, sukralfat, takrolimus, teofilina, wydzielanie kwasu żołądkowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Midazolam Kalceks 5 mg/ml

Midazolam jest metabolizowany głównie przez izoformy CYP3A4 i CYP3A5, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami hamującymi lub indukującymi te enzymy. Silne inhibitory CYP3A, takie jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, flukonazol, pozakonazol) oraz inhibitory proteazy HIV (lopinawir/rytonawir) i HCV (boceprewir, telaprewir), mogą zwiększać stężenie midazolamu w osoczu nawet 2-5-krotnie, wydłużając okres półtrwania do 3-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko przedłużonej sedacji i depresji oddechowej. Makrolidy (erytromycyna, klarytromycyna) oraz inhibitory kinazy tyrozynowej (idelalizyb) również zwiększają ekspozycję na midazolam, choć w mniejszym stopniu. Z kolei induktory CYP3A, takie jak ryfampicyna (zmniejszenie stężenia midazolamu do 40% po podaniu i.v. i aż o 96% po podaniu doustnym), leki przeciwpadaczkowe (karbamazepina, fenytoina) oraz mitytan i enzalutamid, mogą znacznie obniżać stężenie midazolamu, co wymaga dostosowania dawki. Interakcje farmakodynamiczne, zwłaszcza z opioidami, innymi benzodiazepinami, barbituranami i alkoholem, nasilają depresję ośrodkowego układu nerwowego i układu oddechowego, zwiększając ryzyko śpiączki i zgonu.
antagonista receptora histaminowego H1, antagonista receptora NK1, antybiotyk makrolidowy, aprepitant, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturat, benzodiazepina, bloker kanału wapniowego, CYP3A5, cytochrom P450, depresja oddechowa, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzalutamid, erytromycyna, etomidat, fentanyl, fenytoina, flukonazol, idelalizyb, imatynib, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, izoforma CYP3A4, karbamazepina, ketamina, ketokonazol, klarytromycyna, klobazam, kwas walproinowy, lapatynib, lek hipotensyjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lopinawir z rytonawirem, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, opioid, pozakonazol, propofol, roksytromycyna, ryfampicyna, telitromycyna, tikagrelor, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dulxetenon

Duloksetyna wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z historią epizodów maniakalnych, chorobą afektywną dwubiegunową oraz napadami padaczkowymi, ze względu na ryzyko zaostrzenia tych stanów. Istotne jest ścisłe monitorowanie zachowań samobójczych, zwłaszcza u osób poniżej 25 roku życia oraz u pacjentów z wcześniejszymi próbami samobójczymi, szczególnie w początkowym okresie terapii i po zmianach dawkowania. Lek może wywoływać akatyzję, objawiającą się niepokojem psychoruchowym, najczęściej w pierwszych tygodniach leczenia. Duloksetyny nie zaleca się stosować u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i agresji. Ponadto, lek może powodować zaburzenia krzepnięcia, w tym wybroczyny i krwawienia z przewodu pokarmowego, szczególnie u pacjentów stosujących leki przeciwzakrzepowe, NLPZ lub ASA.
akatyzja, antagonista dopaminy, choroba afektywna dwubiegunowa, dziurawiec zwyczajny, epizod maniakalny, hemodializa, hiperrefleksja, hiponatremia, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i norepinefryny, jaskra z wąskim kątem, krwotok poporodowy, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, marskość wątroby, mydriaza, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, niedobór sacharazy-izomaltazy, niepokój psychoruchowy, nietolerancja fruktozy, objaw odstawienia, przełom nadciśnieniowy, rozszerzenie źrenic, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SIADH, zaburzenie krzepnięcia, zachowanie samobójcze, zapalenie wątroby, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Warfaryna – Interakcje

Warfaryna, charakteryzująca się wąskim indeksem terapeutycznym, wymaga szczególnej uwagi podczas kojarzenia z innymi lekami ze względu na liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Metabolizm R- i S-enancjomerów warfaryny odbywa się przez różne izoenzymy cytochromu P450 (CYP1A2, CYP3A4 dla R-warfaryny oraz CYP2C9 dla S-warfaryny), co powoduje, że inhibitory tych enzymów (np. amiodaron, metronidazol, flukonazol) mogą zwiększać stężenie warfaryny i INR, podnosząc ryzyko krwawień, natomiast induktory (np. karbamazepina, fenobarbital, ryfampicyna) obniżają jej skuteczność. Dodatkowo, leki wpływające na hemostazę pierwotną (np. ASA, klopidogrel, niesteroidowe leki przeciwzapalne) oraz preparaty ziołowe (np. miłorząb, czosnek, dziurawiec) mogą nasilać lub osłabiać działanie warfaryny, co wymaga ścisłego monitorowania INR i dostosowania dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na wpływ diety (stałe spożycie witaminy K) oraz unikanie alkoholu, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością wątroby, ze względu na ryzyko nasilenia działania przeciwzakrzepowego i powikłań krwotocznych.
amiodaron, amoksycylina, apiksaban, azytromycyna, bezafibrat, cefaleksyna, cefalosporyna, chinidyna, chloramfenikol, cyklofosfamid, cymetydyna, cyprofloksacyna, czosnek pospolity, czynnik krzepnięcia, dabigatran, dekstropropoksyfen, diklofenak, dikloksacylina, dipirydamol, doksycyklina, doustny antagonista witaminy K, doustny antykoagulant, duloksetyna, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, etopozyd, fenobarbital, fenofibrat, flukloksacylina, flukonazol, fluoksetyna, fluorouracyl, flutamid, fluwastatyna, fluwoksamina, funkcja płytek krwi, gemfibrozyl, glukozamina, hemostaza pierwotna, ibuprofen, ifosfamid, indukcja enzymatyczna, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, itrakonazol, kapecytabina, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klindamycyna, klirens warfaryny, klofibrat, kloksacylina, klopidogrel, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lowastatyna, metotreksat, metronidazol, mikonazol, miłorząb japoński, nafcylina, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, noskapina, omeprazol, palenie tytoniu, parametry koagulologiczne, pochodna sulfonylomocznika, propafenon, prymidon, R-warfaryna, ryfampicyna, S-warfaryna, sertralina, siarczan chondroityny, SNRI, SSRI, steroid anaboliczny, symwastatyna, tamoksyfen, tramadol, tyklopidyna, tyrofiban, warfaryna, wenlafaksyna, witamina K, wskaźnik INR
Leksykon substancji czynnych
Lewotyroksyna – Interakcje

Lewotyroksyna wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej skuteczność terapeutyczną oraz bezpieczeństwo stosowania. Kluczowe mechanizmy obejmują zmniejszenie wchłaniania w przewodzie pokarmowym przez żywice jonowymienne (cholestyramina, kolestypol), preparaty zawierające wapń, glin, żelazo, magnez, inhibitory pompy protonowej, sukralfat, sewelamer, kolesewelam oraz produkty sojowe i diety bogate w błonnik. Zaleca się zachowanie odstępu czasowego co najmniej 2 godzin przed lub 4-5 godzin po podaniu tych substancji. Ponadto, inhibitory konwersji T4 do T3 (propylotiouracyl, glikokortykosteroidy, beta-adrenolityki, amiodaron) oraz induktory enzymów wątrobowych (barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, dziurawiec) mogą zmieniać metabolizm lewotyroksyny, co wymaga monitorowania funkcji tarczycy i ewentualnej korekty dawki. Wysokie ryzyko interakcji dotyczy także leków przeciwcukrzycowych, pochodnych kumaryny, digoksyny oraz amiodaronu, gdzie konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów klinicznych i laboratoryjnych.
amiodaron, androgen, barbituran, biodostępność lewotyroksyny, biotyna, chlorochina, cholestyramina, czynność tarczycy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, estrogen, fenylobutazon, fenytoina, furosemid, glikokortykosteroid, glikozyd naparstnicy, globulina wiążąca tyroksynę, hormon tarczycy, imatynib, imipramina, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor konwersji T4 do T3, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, karbamazepina, klofibrat, kolesewelam, kwas acetylosalicylowy, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwcukrzycowy, lek sympatykomimetyczny, lewotyroksyna, lit, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, orlistat, parametry tarczycy, pochodna kumaryny, propylotiouracyl, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, salicylan, sertralina, sewelamer, środek kontrastowy zawierający jod, statyna, sukralfat, sulfonian polistyrenu, symwastatyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, żywica jonowymienna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Edronax

Reboksetyna (Edronax) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z historią napadów drgawkowych, gdyż w badaniach klinicznych odnotowano rzadkie przypadki drgawek, a pacjenci z napadami w wywiadzie nie byli włączani do badań. Istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania reboksetyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko efektu tyraminopodobnego prowadzącego do niebezpiecznego wzrostu ciśnienia tętniczego. Ponadto, reboksetyna, jako inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), może wywołać zespół serotoninowy, szczególnie przy kojarzeniu z innymi lekami serotoninergicznymi, takimi jak SSRI, inne SNRI, tryptany, trójcykliczne i tetracykliczne leki przeciwdepresyjne, sole litu, opioidy (np. buprenorfina), tryptofan, buspiron, IMAO oraz preparaty z dziurawca. Objawy zespołu serotoninowego obejmują zmiany stanu psychicznego (splątanie, pobudzenie, omamy), niestabilność autonomiczną (tachykardia, wahania ciśnienia, hipertermia), nieprawidłowości nerwowo-mięśniowe (drżenia, sztywność, klonus) oraz objawy żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka).
buspiron, choroba afektywna dwubiegunowa, dziurawiec zwyczajny, efekt tyraminopodobny, hiperrefleksja, hipertermia, hipomania, inhibitory monoaminooksydazy, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, klonus, leki przeciwdepresyjne trójcykliczne, leki trójpierścieniowe, mania, napad drgawkowy, napęd psychoruchowy, niestabilność autonomiczna, opioidy, reboksetyna, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, sole litu, tryptany, tryptofan, zaburzenia stanu psychicznego, zespół serotoninowy, związki litu
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Darunavir Accord 800 mg

Darunavir Accord jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na darunawir lub substancje pomocnicze, takie jak żółcień pomarańczowa FCF (E110), laktoza jednowodna i glikol propylenowy. Nie należy go stosować u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh) ze względu na ryzyko hepatotoksyczności i nieprzewidywalne stężenia leku. Ze względu na mechanizm działania i wzmacniacze farmakokinetyczne (rytonawir lub kobicystat), darunavir wykazuje liczne interakcje lekowe. Szczególnie przeciwwskazane jest łączenie z silnymi induktorami CYP3A, takimi jak ryfampicyna, preparaty z dziurawca zwyczajnego, karbamazepina, fenobarbital i fenytoina, które mogą obniżać stężenie darunawiru i prowadzić do utraty skuteczności terapii oraz rozwoju oporności. Warto podkreślić, że darunavir wzmocniony kobicystatem jest bardziej wrażliwy na indukcję CYP3A niż forma z rytonawirem, co wymaga bardziej rygorystycznego unikania induktorów enzymu.
alkaloid sporyszu, ciężka arytmia, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, darunawir, dziurawiec zwyczajny, ergotyzm, glikol propylenowy, hepatotoksyczność, indukcja enzymatyczna, induktor CYP3A, interakcja lekowa, karbamazepina, krwawienie, laktoza jednowodna, lopinawir, midazolam, nadwrażliwość na substancję czynną, niedociśnienie, oporność na leki, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, skala Child-Pugh, substancja pomocnicza, tętnicze nadciśnienie płucne, wydłużenie QT, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenia czynności nerek, żółcień pomarańczowa FCF
Leksykon leków
Interakcje leku – Epistatus 7,5 mg

Midazolam, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami i induktorami tego enzymu, co wpływa na jego stężenie w osoczu oraz działanie kliniczne. Inhibitory CYP3A4, takie jak azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, worykonazol, flukonazol, itrakonazol, posakonazol), makrolidy (erytromycyna, klarytromycyna), inhibitory proteazy HIV (sakwinawir, rytonawir, lopinawir) oraz blokery kanału wapniowego (diltiazem, werapamil), mogą zwiększać stężenie midazolamu nawet do 5,4-krotnie i wydłużać jego okres półtrwania do 3-krotnie. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (zmniejszenie stężenia o 60%, skrócenie okresu półtrwania o 50-60%) oraz dziurawiec zwyczajny, obniżają stężenie midazolamu, osłabiając jego działanie. Podanie midazolamu na śluzówkę jamy ustnej (Epistatus) powoduje słabsze interakcje farmakokinetyczne niż podanie doustne, jednak nawet w tym przypadku konieczne jest monitorowanie kliniczne, zwłaszcza u dzieci, ze względu na możliwość połknięcia części dawki i silniejsze interakcje.
anestetyk wziewny, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczy, baklofen, bloker kanału wapniowego, cymetydyna, depresja oddechowa, diltiazem, disulfiram, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, etomidat, fentanyl, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, ketamina, ketokonazol, klarytromycyna, lek dopaminergiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek zwiotczający mięśnie, lewodopa, midazolam, omeprazol, posakonazol, propofol, ranitydyna, reakcja disulfiramowa, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, sok grejpfrutowy, stężenie pęcherzykowe, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Efectin ER 37,5 37,5 mg

Wenlafaksyna, substancja czynna preparatu Efectin ER, wykazuje liczne istotne klinicznie interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zespół serotoninowy, zaburzenia rytmu serca (w tym torsade de pointes) oraz zmiany stężenia leków w osoczu. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAOs), zwłaszcza nieodwracalnymi, nieselektywnymi (okres karencji 14 dni przed włączeniem wenlafaksyny i 7 dni po jej odstawieniu) oraz odwracalnymi, selektywnymi MAO-A (np. moklobemid), ze względu na wysokie ryzyko zespołu serotoninowego. Ponadto, należy unikać kojarzenia wenlafaksyny z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. amiodaron, sotalol, tiorydazyna, erytromycyna, moksyfloksacyna) oraz inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna), które zwiększają stężenia wenlafaksyny i jej aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny (wzrost AUC wenlafaksyny o 21-70%, O-demetylowenlafaksyny o 23-33%). Współistniejące stosowanie leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, tryptany, opioidy) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego.
2-hydroksydezypramina, 2-hydroksyimipramina, 9-hydroksyrysperydon, antybiotyk chinolonowy, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, atazanawir, benzodiazepina, błękit metylenowy, buprenorfina, dekstrometorfan, diazepam, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fentanyl, haloperydol, hormonalny środek antykoncepcyjny, imipramina, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, metadon, metoprolol, moklobemid, moksyfloksacyna, nelfinawir, nieodwracalny nieselektywny IMAO, O-demetylowenlafaksyna, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, pentazocyna, petydyna, pozakonazol, rysperydon, rytonawir, sakwinawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, środek antykoncepcyjny, tapentadol, telitromycyna, torsade de pointes, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, tryptofan, wenlafaksyna, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, α-hydroksymetoprolol
Leksykon leków
Interakcje leku – Axaltra 20 mg

Rywaroksaban, metabolizowany głównie przez CYP3A4 i będący substratem P-gp, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC oraz 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco zwiększa ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę), erytromycyna (500 mg 3x/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), powodują wzrost AUC i Cmax w zakresie 1,3-1,5-krotnym, co wymaga ostrożności zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wysokim ryzykiem krwawień. Dronedaron ze względu na ograniczone dane kliniczne powinien być stosowany z rywaroksabanem ostrożnie lub unikać takiego połączenia. Jednoczesne stosowanie z innymi lekami przeciwzakrzepowymi, NLPZ, inhibitorami agregacji płytek oraz SSRI/SNRI zwiększa ryzyko krwawień, co wymaga ścisłego monitorowania i ostrożności.
atorwastatyna, Axaltra, azolowy lek przeciwgrzybiczny, cytochrom P450 3A4, czas krzepnięcia, czas protrombinowy, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, potencjał trombiny, powikłanie krwotoczne, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, warfaryna, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zotral

Sertralina w dawce 100 mg, stosowana w formie tabletek powlekanych Zotral, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego (SS) oraz złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS), zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych, takich jak inhibitory MAO, tryptany czy opioidy. Zmiana terapii z innych SSRI, szczególnie z fluoksetyny o długim okresie półtrwania, powinna być przeprowadzana z zachowaniem odpowiedniego odstępu i monitorowania. U pacjentów z historią manii lub hipomanii, a także u osób ze schizofrenią, sertralina może nasilać objawy psychotyczne lub wywołać epizody maniakalne, co wymaga ścisłej obserwacji i ewentualnego przerwania leczenia. Ponadto, sertralina może indukować napady padaczkowe, szczególnie u pacjentów z niestabilną padaczką, a także zwiększać ryzyko zachowań samobójczych, zwłaszcza u osób poniżej 25 roku życia oraz u dzieci i młodzieży (z wyjątkiem OCD w wieku 6-17 lat). W trakcie terapii należy monitorować objawy hiponatremii (stężenie sodu w surowicy może spaść poniżej 110 mmol/l), krwawienia oraz objawy odstawienia, które występują u około 23% pacjentów po nagłym przerwaniu leczenia.
akatyzja, chromatografia gazowa, depresja, dziurawiec zwyczajny, fenfluramina, hipomania, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, krwotok poporodowy, mania, napad padaczkowy, nieprawidłowe krwawienie skórne, nietolerancja galaktozy, schizofrenia, SIADH, SNRI, spektrometria mas, SSRI, terapia elektrowstrząsowa, tryptofan, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenia seksualne, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Topamax 100 mg

Topiramat wykazuje złożone interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami przeciwpadaczkowymi oraz innymi grupami leków. Nie wpływa istotnie na stężenia fenytoiny, karbamazepiny, kwasu walproinowego, fenobarbitalu i prymidonu, choć u niektórych pacjentów może zwiększać stężenie fenytoiny poprzez hamowanie CYP2C19, co wymaga monitorowania. Fenytoina i karbamazepina obniżają stężenie topiramatu, co może wymagać dostosowania dawki. W terapii skojarzonej z kwasem walproinowym istnieje ryzyko hiperamonemii i encefalopatii, a także hipotermii (temperatura <35°C). Topiramat wpływa także na metabolizm innych leków, m.in. zwiększa stężenie metforminy (Cmax o 18%, AUC o 25%) i propranololu (Cmax o 9-16%, AUC o 9-17%), zmniejsza ekspozycję na pioglitazon (AUC o 15%) i glibenklamid (AUC o 25%), a także obniża AUC digoksyny o 12%. W przypadku stosowania z warfaryną obserwuje się zmniejszenie PT/INR, co wymaga regularnej kontroli.
3-cis-hydroksygliburyd, 4-hydroksypropranolol, 4-trans-hydroksygliburyd, 9-hydroksyrysperydon, amitryptylina, czas protrombinowy, deacetylodiltiazem, digoksyna, dihydroergotamina, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efekt farmakodynamiczny, efekt hipoglikemizujący, encefalopatia, enzym CYP2C19, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flunaryzyna, glibenklamid, haloperydol, hiperamonemia, hipotermia, inhibitor CYP2C19, kamica nerkowa, karbamazepina, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, metformina, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, N-demetylodiltiazem, noretyndron, parametr farmakokinetyczny, pioglitazon, pizotifen, propranolol, prymidon, rysperydon, stężenie fenytoiny, sumatryptan, warfaryna, wenlafaksyna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Miravil

Miravil (sertralina 100 mg) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego (SS) i złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS), zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych, takich jak inhibitory MAO, tryptany, pochodne amfetaminy czy opioidy. Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów, szczególnie w początkowym okresie terapii lub przy zmianie dawkowania. Sertralina może wydłużać odstęp QTc i wywoływać torsade de pointes, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami serca, hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią lub przy stosowaniu innych leków wydłużających QTc. U pacjentów z historią manii, hipomanii lub schizofrenii należy zachować szczególną czujność ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów. Ponadto, sertralina może indukować napady padaczkowe, dlatego u pacjentów z niestabilną padaczką jej stosowanie jest przeciwwskazane, a u pozostałych wymaga uważnej obserwacji.
agonista 5-HT, akatyzja, antykoagulant, błękit metylenowy, bradykardia, ciśnienie wewnątrzgałkowe, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, dziurawiec zwyczajny, hipokaliemia, hiponatremia, inhibitor MAO, jaskra zamkniętego kąta, krwotok poporodowy, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, mania, marskość wątroby, metabolizm serotoniny, napad padaczkowy, nieprawidłowe krwawienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, parestezja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, spektrometria mas, terapia elektrowstrząsowa, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie czynności seksualnej, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Lemena 75 mcg

Produkt leczniczy Lemena zawierający dezogestrel w dawce 75 mikrogramów wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, głównie z lekami indukującymi enzymy wątrobowe, takimi jak pochodne hydantoin, barbiturany, prymidon, karbamazepina, ryfampicyna, okskarbazepina, ryfabutyna, topiramat, felbamat, rytonawir, nelfinawir, gryzeofulwina oraz preparaty z dziurawca zwyczajnego. Indukcja enzymów prowadzi do zwiększonego metabolizmu dezogestrelu, co skutkuje obniżeniem jego stężenia w osoczu i zmniejszeniem skuteczności antykoncepcyjnej, manifestującej się m.in. krwawieniami śródcyklicznymi. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz przez 28 dni po odstawieniu leków indukujących enzymy, a w przypadku długotrwałego leczenia rozważenie alternatywnych metod antykoncepcji. Ponadto, węgiel aktywowany może zmniejszać wchłanianie dezogestrelu, co wymaga postępowania analogicznego do pominięcia dawki.
adsorbent, barbiturany, białka nośnikowe, cyklosporyna, dezogestrel, dziurawiec zwyczajny, fibrynoliza, frakcje lipidowe, funkcja nadnerczy, funkcja tarczycy, gospodarka węglowodanowa, immunosupresant, induktory enzymów wątrobowych, krwawienie śródcykliczne, lek przeciwgrzybiczny, leki przeciwpadaczkowe, leki przeciwprątkowe, leki przeciwwirusowe, parametry czynności wątroby, pochodne hydantoiny, preparat ziołowy, skuteczność antykoncepcyjna, układ krzepnięcia, węgiel aktywowany
Leksykon leków
Interakcje leku – Venlafaxine Teva 150 mg

Venlafaxine Teva wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, szczególnie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO). Stosowanie wenlafaksyny z nieodwracalnymi, nieselektywnymi IMAO jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, wymagając co najmniej 14-dniowego odstępu po zakończeniu terapii IMAO oraz 7-dniowego po zakończeniu wenlafaksyny. Odwracalne, selektywne IMAO-A (np. moklobemid) oraz odwracalne, nieselektywne IMAO (np. linezolid) również niosą wysokie ryzyko zespołu serotoninowego i nie powinny być stosowane jednocześnie z wenlafaksyną. Ponadto, wenlafaksyna może indukować zespół serotoninowy w połączeniu z innymi lekami serotoninergicznymi, takimi jak SSRI, SNRI, tryptany, lit, opioidy (np. fentanyl, tramadol), a także z ziołem dziurawca. W przypadku konieczności łącznego stosowania tych leków zaleca się ścisłe monitorowanie pacjenta, zwłaszcza na początku terapii i podczas zwiększania dawki.
atazanawir, błękit metylenowy, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, diazepam, dziurawiec zwyczajny, haloperydol, imipramina, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwarytmiczny klasy Ia i III, linezolid, lit, metoprolol, moklobemid, nieodwracalny nieselektywny IMAO, odstęp QT, odwracalny selektywny IMAO-A, pochodna amfetaminy, posakonazol, rysperydon, rytonawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, telitromycyna, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, worykonazol, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Livial 2,5 mg

Livial (tibolon) wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i skuteczności terapii. Szczególnie ważne jest ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia u pacjentek stosujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe, takie jak warfaryna, ze względu na potencjalne nasilenie fibrynolizy i ryzyko krwawień. Tibolon może również wpływać na metabolizm substratów CYP3A4 (np. midazolamu), co wymaga monitorowania efektów klinicznych i ewentualnej korekty dawkowania. Induktory enzymatyczne CYP3A4, takie jak barbiturany, karbamazepina, pochodne hydantoiny oraz ryfampicyna, mogą znacząco zwiększać metabolizm tibolonu, obniżając jego skuteczność terapeutyczną, co wymaga rozważenia alternatywnych terapii lub dostosowania dawkowania.
barbiturat, dziurawiec zwyczajny, estrogen i progestagen, fibrynoliza, indukcja enzymatyczna, induktor CYP3A4, interakcja lekowa, interakcja międzylekowa, interakcja z alkoholem, karbamazepina, krwawienie miesiączkowe, lek przeciwzakrzepowy, midazolam, monitorowanie krzepnięcia, objawy menopauzalne, parametry krzepnięcia, pochodna hydantoiny, ryfampicyna, substrat CYP3A4, tibolon, warfaryna, zaburzenie widzenia, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Divina 2 mg (białe); 2 mg + 10 mg (niebieskie)

Produkt leczniczy Divina, zawierający estradiol walerianian oraz medroksyprogesteronu octan, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii hormonalnej. Szczególnie istotne są interakcje z lekami indukującymi enzymy cytochromu P450, takimi jak fenobarbital, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, ryfabutyna oraz preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny, które mogą znacząco obniżać stężenia estrogenów i progestagenów, prowadząc do zmniejszenia skuteczności HTZ i wystąpienia krwawień przełomowych. W terapii pacjentek z HIV/HCV, stosowanie inhibitorów proteazy (np. rytonawiru, nelfinawiru) oraz innych leków antyretrowirusowych wymaga szczególnej uwagi ze względu na złożone zmiany stężeń hormonów w osoczu oraz ryzyko hepatotoksyczności, zwłaszcza przy schematach zawierających ombitaswir/parytaprewir/rytonawir ± dazabuwir lub glekaprewir/pibrentaswir, gdzie obserwuje się potencjalne zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT).
aktywność aminotransferaz, alkohol etylowy, cytochrom P450, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, estradiol, estradiol walerianian, estrogeny i progestageny, etanol, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, hormon płciowy, hormon steroidowy, hormonalna terapia zastępcza, indukcja enzymatyczna, indukcja glukuronizacji, inhibitor proteazy, karbamazepina, krwawienie maciczne, krwawienie przełomowe, lamotrygina, lek antyretrowirusowy, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwinfekcyjny, medroksyprogesteronu octan, metabolizm wątrobowy, napad padaczkowy, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, ombitaswir parytaprewir rytonawir, parametr wątrobowy, preparat ziołowy, rak piersi, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir
Leksykon leków
Interakcje leku – Abiraterone G.L. Pharma 500 mg

Abiraterone G.L. Pharma, zawierający abirateronu octan, wykazuje liczne istotne klinicznie interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Spożywanie pokarmów znacząco zwiększa biodostępność abirateronu, dlatego lek nie powinien być podawany z jedzeniem. Silne induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna 600 mg/dobę) obniżają AUC abirateronu o 55%, co wymaga unikania ich stosowania podczas terapii. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, nie wykazują istotnego wpływu klinicznego. Abirateron hamuje enzymy CYP2D6 i CYP2C8, co prowadzi do wzrostu ekspozycji na substraty tych enzymów – np. 2,9-krotny wzrost AUC dekstrometorfanu (CYP2D6) oraz 46% wzrost AUC pioglitazonu (CYP2C8). Zaleca się ostrożność i monitorowanie pacjentów przyjmujących leki o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowane przez CYP2D6 i CYP2C8, z możliwością redukcji dawki tych leków.
abirateron octan, biodostępność abirateronu, dziurawiec zwyczajny, farmakokinetyka abirateronu, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, metabolizm wątrobowy, nośnik OATP1B1, siarczan abirateronu, siarczan N-tlenku abirateronu, substrat CYP2C8, substrat CYP2D6, supresja androgenowa, swoisty antygen gruczołu krokowego, torsades de pointes, wąski indeks terapeutyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Diaprel MR 30 mg

Gliklazyd, pochodna sulfonylomocznika, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne wpływające na metabolizm glukozy, które mogą prowadzić do nasilenia działania hipoglikemizującego lub wzrostu stężenia glukozy we krwi. Szczególnie istotne są interakcje z mikonazolem (ogólnie i w postaci żelu do jamy ustnej) oraz alkoholem, które znacząco nasilają ryzyko ciężkiej hipoglikemii i śpiączki hipoglikemicznej, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Fenylbutazon, poprzez rozerwanie połączeń z białkami osocza i zmniejszenie wydalania gliklazydu, również zwiększa jego działanie hipoglikemizujące, co wymaga dostosowania dawki i monitorowania glikemii. Inne leki nasilające hipoglikemię to insulina, akarboza, metformina, tiazolidynediony, inhibitory DPP-4, agoniści GLP-1, beta-blokery, flukonazol, inhibitory ACE, inhibitory MAO, sulfonamidy, klarytromycyna oraz NLPZ. W przypadku ich stosowania konieczne jest regularne monitorowanie poziomu glukozy i ewentualna korekta dawki gliklazydu.
agonista receptora GLP-1, akarboza, beta-2-mimetyk, chlorpromazyna, danazol, działanie hipoglikemizujące, dziurawiec zwyczajny, fenylbutazon, flukonazol, fluorochinolon, gliklazyd, glikokortykosteroid, glukoneogeneza wątrobowa, hipoglikemia, indukcja enzymów metabolizujących, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor MAO, inhibitor peptydazy dipeptydylowej IV, insulina, klarytromycyna, kwasica ketonowa, lek blokujący receptory adrenergiczne, lek blokujący receptory H2, lek neuroleptyczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, metformina, mikonazol, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pochodna sulfonylomocznika, rytodryna, salbutamol, śpiączka hipoglikemiczna, sulfonamid, terbutalina, tiazolidynedion, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Abirateron Zentiva 500 mg

Abirateron Zentiva, stosowany w terapii raka gruczołu krokowego, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie dla skuteczności i bezpieczeństwa leczenia. Podawanie leku z pokarmem znacząco zwiększa wchłanianie abirateronu octanu, co jest niezalecane ze względu na brak danych potwierdzających bezpieczeństwo takiego postępowania. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (600 mg/dobę przez 6 dni), obniżają AUC abirateronu o 55%, co wymaga unikania ich stosowania podczas terapii. Natomiast silne inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, nie wykazują klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę abirateronu. Abirateron jest inhibitorem enzymów CYP2D6 i CYP2C8, co prowadzi do zwiększenia ekspozycji na leki metabolizowane przez te szlaki, np. dekstrometorfan (2,9-krotny wzrost AUC) oraz pioglitazon (wzrost AUC o 46%), co wymaga ostrożności i monitorowania działań niepożądanych, zwłaszcza przy lekach o wąskim indeksie terapeutycznym.
abirateron octan, amiodaron, chinidyna, cytochrom P450, dekstrometorfan, dekstrorfan, dezypramina, dofetylid, dyzopiramid, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP2C8, enzym CYP2D6, fenobarbital, fenytoina, flekainid, haloperydol, ibutylid, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, kodeina, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, metadon, metoprolol, moksyfloksacyna, oksykodon, pioglitazon, propafenon, propranolol, rak gruczołu krokowego, receptor androgenowy, repaglinid, ryfabutyna, ryfampicyna, ryfapentyna, rysperydon, siarczan abirateronu, siarczan N-tlenku abirateronu, sotalol, spironolakton, supresja androgenowa, swoisty antygen sterczowy, torsade de pointes, tramadol, transporter OATP1B1, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie sercowo-naczyniowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Panrazol 40 mg

Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wpływa na farmakokinetykę wielu leków poprzez podwyższenie pH żołądka, co zmniejsza biodostępność leków wymagających kwaśnego środowiska, takich jak azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol) oraz erlotynib. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami proteazy HIV (np. atazanawir), gdzie jednoczesne stosowanie pantoprazolu 40 mg może prowadzić do znacznego obniżenia stężenia leku przeciwwirusowego, co wymaga ograniczenia dawki pantoprazolu do 20 mg/dobę, monitorowania miana wirusa oraz ewentualnej korekty dawki inhibitora proteazy. Ponadto, pantoprazol może zwiększać wartości INR i czas protrombinowy u pacjentów stosujących kumaryny (warfaryna, fenprokumon), co wymaga regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia. Wysokie dawki metotreksatu (≥300 mg) w połączeniu z pantoprazolem mogą prowadzić do wzrostu stężenia metotreksatu, co wskazuje na konieczność rozważenia czasowego odstawienia pantoprazolu u tych pacjentów.
amoksycylina, atazanawir, azol przeciwgrzybiczny, błona śluzowa żołądka, choroba wrzodowa, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, diazepam, digoksyna, diklofenak, dziurawiec zwyczajny, erlotynib, etynyloestradiol, fenprokumon, fluwoksamina, glibenklamid, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, kwas solny, lek przeciwzakrzepowy, lewonorgestrel, marskość wątroby, metoprolol, metotreksat, metronidazol, naproksen, nifedypina, P-glikoproteina, pantoprazol, piroksykam, polekowe uszkodzenie wątroby, pozakonazol, refluks żołądkowo-przełykowy, ryfampicyna, teofilina, tetrahydrokannabinol, warfaryna, zapalenie przełyku
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Warfin 3 mg

Warfin, zawierający warfarynę sodową w dawkach 3 mg i 5 mg, jest lekiem przeciwzakrzepowym o licznych bezwzględnych przeciwwskazaniach, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Stosowanie warfaryny jest przeciwwskazane w pierwszym trymestrze ciąży oraz w ostatnich czterech tygodniach ciąży ze względu na ryzyko teratogenności i krwawień okołoporodowych. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z chorobą von Willebranda, hemofilią, małopłytkowością, zaburzeniami czynności płytek, ciężką niewydolnością lub marskością wątroby, niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, infekcyjnym zapaleniem wsierdzia, wysiękiem osierdziowym, a także u osób z ostatnio przebytym krwawieniem wewnątrzczaszkowym, tętniakami mózgowymi, po zabiegach neurochirurgicznych lub okulistycznych oraz u pacjentów z tendencją do upadków. Warfin jest także przeciwwskazany u pacjentów z historią krwawień z przewodu pokarmowego lub dróg moczowych, chorobami nowotworowymi tych układów, a także u osób z zaburzeniami psychicznymi (otępienie, psychozy), alkoholizmem oraz nadwrażliwością na warfarynę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (85,1 mg w tabletce 3 mg i 84,6 mg w tabletce 5 mg).
alkoholizm, choroba Parkinsona, choroba von Willebranda, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, hemofilia, infekcyjne zapalenie wsierdzia, interakcja farmakokinetyczna, krwawienie wewnątrzczaszkowe, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, marskość wątroby, monitorowanie INR, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, otępienie, pierwszy trymestr ciąży, powikłanie krwotoczne, psychoza, tętniak tętnicy mózgowej, warfaryna sodowa, wysięk osierdziowy, zaburzenia czynności płytek krwi, zapalenie uchyłka
Leksykon substancji czynnych
Itrakonazol – Interakcje

Itrakokonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4 i glikoproteiny P, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami metabolizowanymi tym szlakiem. Jego biodostępność może być znacznie obniżona przez leki zmniejszające kwaśność soku żołądkowego (np. wodorotlenek glinu, antagoniści H2, inhibitory pompy protonowej), co wymaga stosowania go z kwaśnymi napojami i odpowiedniego odstępu czasowego między podaniem leków. Silni induktorzy CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina, efawirenz, dziurawiec) obniżają stężenia itrakonazolu i jego aktywnego metabolitu hydroksyitrakonazolu, co może prowadzić do utraty skuteczności przeciwgrzybiczej; ich stosowanie jest przeciwwskazane na 2 tygodnie przed i w trakcie terapii. Z kolei silni inhibitory CYP3A4 (np. klarytromycyna, rytonawir) zwiększają stężenia itrakonazolu, co wymaga monitorowania i ewentualnej redukcji dawki. Itrakokonazol może również zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, zwłaszcza tych wydłużających odstęp QT, co niesie ryzyko arytmii torsade de pointes.
alkaloid sporyszu, antagonista receptora H2, biologiczny okres półtrwania, cytochrom CYP3A4, dihydroergotamina, działanie hepatotoksyczne, dziurawiec zwyczajny, ergotyzm, farmakokinetyka itrakonazolu, glikoproteina p, hydroksyitrakonazol, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, lek immunosupresyjny, lek zobojętniający, marskość wątroby, meloksykam, niesteroidowy lek przeciwzapalny, rabdomioliza, tachyarytmia komorowa, terapia przeciwgrzybicza, torsade de pointes, wodorotlenek glinu, wydłużenie odstępu QT
Leksykon leków
Interakcje leku – Ovestin 1 mg/g

Ovestin krem dopochwowy 1 mg/g, ze względu na miejscową drogę podania i minimalne wchłanianie ogólnoustrojowe, cechuje się niskim ryzykiem istotnych klinicznie interakcji farmakologicznych. Niemniej jednak, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych preparatów dopochwowych, które mogą wpływać na miejscowe wchłanianie estriolu i tym samym zmieniać jego skuteczność terapeutyczną. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki indukujące enzymy cytochromu P-450, takie jak fenobarbital, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz, a także inhibitory proteazy (rytonawir, nelfinawir) oraz preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum). Indukcja metabolizmu estriolu przez te substancje może prowadzić do osłabienia działania terapeutycznego oraz zmian w profilu krwawienia, choć poziom istotności tych interakcji jest niski ze względu na ograniczoną absorpcję systemową estriolu.
alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym cytochromu P-450, estriol, fenobarbital, fenytoina, induktor enzymatyczny wątrobowy, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, karbamazepina, krem dopochwowy, krwawienie z macicy, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwinfekcyjny, lek przeciwpadaczkowy, nelfinawir, newirapina, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, wchłanianie ogólnoustrojowe