dziurawiec zwyczajny

Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) to roślina lecznicza o udokumentowanym działaniu przeciwdepresyjnym, stosowana głównie w leczeniu łagodnych do umiarkowanych zaburzeń depresyjnych. Wyciągi z dziurawca zawierają szereg aktywnych związków, w tym hipercynę i hiperforynę, które wpływają na poziom neuroprzekaźników w mózgu (serotoniny, dopaminy i noradrenaliny).

Skuteczność dziurawca w leczeniu łagodnej i umiarkowanej depresji została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych, wykazując efektywność porównywalną do niektórych leków przeciwdepresyjnych przy mniejszej liczbie działań niepożądanych. Standaryzowane preparaty zawierające wyciąg z dziurawca są dostępne jako leki OTC oraz suplementy diety.

Należy pamiętać o potencjalnych interakcjach dziurawca z wieloma lekami, w tym antykoncepcją hormonalną, lekami przeciwzakrzepowymi, immunosupresyjnymi czy przeciwwirusowymi. Dziurawiec indukuje enzymy cytochromu P450, co może prowadzić do obniżenia stężenia i skuteczności wielu leków stosowanych równocześnie. Dodatkowo może powodować nadwrażliwość na światło (fototoksyczność), dlatego podczas terapii zaleca się ograniczenie ekspozycji na promieniowanie UV.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Drospirenon – Interakcje

Drospirenon, progestagen o właściwościach antagonistycznych wobec aldosteronu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Indukcja enzymów mikrosomalnych, zwłaszcza cytochromu P-450 (CYP3A4), przez leki przeciwdrgawkowe (np. karbamazepina, fenytoina), antybiotyki (ryfampicyna), leki stosowane w HIV/AIDS (rytonawir, efawirenz) oraz zioła (dziurawiec zwyczajny) prowadzi do zwiększonego klirensu drospirenonu i obniżenia jego stężenia w osoczu, co skutkuje krwawieniami śródcyklicznymi i zmniejszoną skutecznością antykoncepcyjną. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu lub rozważenie zmiany na niehormonalną metodę antykoncepcji. Z kolei inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, flukonazol, klarytromycyna, werapamil) mogą zwiększać stężenie drospirenonu nawet do 2,7-krotności, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje farmakodynamiczne z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), które mogą powodować ponad 5-krotne podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT), wskazujące na ryzyko uszkodzenia wątroby. W takich sytuacjach konieczna jest zmiana metody antykoncepcji na alternatywną przed rozpoczęciem terapii przeciwwirusowej oraz powrót do drospirenonu dopiero po 2 tygodniach od zakończenia leczenia.
aminotransferaza wątrobowa, antagonista aldosteronu, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturany, bloker kanału wapniowego, bozentan, cukrzyca, cytochrom P-450, dazabuwir, diltiazem, drospirenon, działanie przeciwmineralokortykosteroidowe, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne, erytromycyna, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, hiperkaliemia, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, lek moczopędny, lek przeciwdrgawkowy, metabolizm węglowodanów, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, steroidowy środek antykoncepcyjny, topiramat, welpataswir, werapamil, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir, worykonazol, wskaźnik krzepnięcia
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – HYPERIS 612 mg

Produkt leczniczy Hyperis, zawierający 612 mg wyciągu z Hypericum perforatum L. na tabletkę, przeszedł kompleksowe badania toksykologiczne, które nie wykazały działania toksycznego ani mutagennego przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Test Amesa ujawnił słaby pozytywny wynik dla wyciągu etanolowego, prawdopodobnie związany z obecnością kwercetyny, jednak nie uznano tego za istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa klinicznego. Badania toksyczności reprodukcyjnej nie dostarczyły jednoznacznych danych, co wskazuje na potrzebę dalszych analiz w tym zakresie. Nie opublikowano dotąd badań dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego preparatu, co pozostawia lukę w ocenie długoterminowego bezpieczeństwa karcynogennego.
aktywacja metaboliczna, dziurawiec zwyczajny, flawonoidy, fototoksyczność, genotoksyczność, hiperycyna, hyperforyna, karcynogenność, kwercetyna, minimalna dawka promieniowania, mutagenność, pigmentacja skóry, promieniowanie UVA, rutyna, ryzyko karcynogenne, Salmonella typhimurium, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg suchy kwantyfikowany, ziele dziurawca
Leksykon substancji czynnych
Stokrotka pospolita – Wskazania do stosowania

Stokrotka pospolita (Bellis perennis) jest składnikiem homeopatycznego preparatu Traumeel S, dostępnego w formie maści i żelu, w stężeniu 0,1 g nalewki macierzystej (TM) na 100 g produktu. Preparat zawiera łącznie 14 substancji czynnych pochodzenia roślinnego i mineralnego, które działają synergistycznie. Traumeel S jest wskazany głównie do stosowania wspomagającego w stanach pourazowych, zwłaszcza przy skręceniach stawów, oraz w łagodnych dolegliwościach bólowych układu mięśniowo-szkieletowego, takich jak ból mięśni, łagodne dolegliwości stawowe i dyskomfort związany z przeciążeniem. Aplikacja jest miejscowa, na obszar objęty urazem lub bólem.
arnika górska, ból mięśniowy, dolegliwość bólowa, dolegliwość mięśniowo-szkieletowa, dolegliwość stawowa, dziurawiec zwyczajny, jeżówka, jeżówka purpurowa, krwawnik pospolity, lek homeopatyczny, nagietek lekarski, nalewka macierzysta, oczar wirginijski, pokrzyk wilcza jagoda, produkt homeopatyczny, rtęć rozpuszczalna Hahnemanna, rumianek pospolity, skręcenie stawu, stan pourazowy, stokrotka pospolita, terapia homeopatyczna, tojad mocny, Traumeel, wątroba siarczkowa, żywokost lekarski
Leksykon leków
Interakcje leku – Meaxin 400 mg

Imatynib, substancja czynna leku Meaxin, jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450, co powoduje liczne interakcje lekowe o istotnym znaczeniu klinicznym. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol czy erytromycyna, mogą zwiększać stężenie imatynibu w osoczu (Cmax o 26%, AUC o 40%), co wymaga ostrożności i ewentualnej redukcji dawki. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, fenytoina czy dziurawiec, obniżają ekspozycję na imatynib (Cmax o 54%, AUC o 74%), co może prowadzić do niepowodzenia terapeutycznego i wskazuje na konieczność unikania tych połączeń lub zwiększenia dawki imatynibu. Imatynib sam hamuje CYP3A4, co skutkuje wzrostem stężeń leków metabolizowanych przez ten enzym, w tym statyn (symwastatyna: Cmax 2-krotnie, AUC 3,5-krotnie), leków immunosupresyjnych (cyklosporyna, takrolimus), opioidów (fentanyl), czy leków przeciwpsychotycznych (pimozyd), co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania klinicznego.
analgetyk opioidowy, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczy, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dziurawiec zwyczajny, glejak złośliwy, glikokortykosteroid, glukuronidacja, heparyna niskocząsteczkowa, hepatotoksyczność, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, induktor enzymu, inhibitor enzymu, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, L-asparaginaza, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmigrenowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lewotyroksyna, mielosupresja, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, pochodna kumaryny, preparat ziołowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Priligy 60 mg

Dapoksetyna, główny składnik Priligy, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie dapoksetyny z inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego i złośliwego zespołu neuroleptycznego. Również stosowanie z tiorydazyną jest zabronione z powodu ryzyka wydłużenia odstępu QT i groźnych arytmii. Jednoczesne podawanie z innymi lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tramadol, tryptany, lit, ziele dziurawca) może wywołać zespół serotoninowy. Priligy nie powinien być stosowany z inhibitorami PDE5 (np. sildenafil, tadalafil) z powodu ryzyka hipotonii ortostatycznej. Ostrożność wymaga także łączenie z antagonistami receptorów α-adrenergicznych (np. tamsulosyna) oraz lekami działającymi depresyjnie na OUN (przeciwpadaczkowe, przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne, uspokajające, nasenne).
antagonista receptora alfa-adrenergicznego, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, dapoksetyna, dziurawiec zwyczajny, hipertermia, hipotonia ortostatyczna, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor PDE5, intensywny metabolizer CYP2D6, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2D6, komorowe zaburzenia rytmu serca, mioklonie, monooksygenaza flawinowa, niestabilność autonomicznego układu nerwowego, ośrodkowy układ nerwowy, przedwczesna ejakulacja, SNRI, sok grejpfrutowy, SSRI, sztywność mięśniowa, wąski indeks terapeutyczny, wolny metabolizer CYP2D6, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie krwawienia, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Escitalopram Grindeks

Escitalopram Grindeks, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych oraz wrogości. U pacjentów z zaburzeniami lękowymi może wystąpić początkowe nasilenie objawów lękowych, które zwykle ustępuje po około 2 tygodniach. Leczenie należy przerwać w przypadku wystąpienia drgawek, szczególnie u pacjentów z padaczką, a u osób z manią lub hipomanią w wywiadzie konieczne jest monitorowanie i natychmiastowe odstawienie leku w przypadku fazy maniakalnej. U pacjentów z cukrzycą escytalopram może wpływać na kontrolę glikemii, wymagając dostosowania terapii hipoglikemizującej. Ryzyko samobójstw jest szczególnie podwyższone u osób poniżej 25. roku życia oraz u pacjentów z historią myśli samobójczych, co wymaga ścisłej obserwacji zwłaszcza na początku leczenia i przy zmianie dawki.
akatyzja, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, ciężkie zaburzenie depresyjne, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, depresja, dziurawiec zwyczajny, faza maniakalna, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, krwawienie w obrębie skóry, krwotok poporodowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie elektrowstrząsami, lek hipoglikemizujący, lęk paradoksalny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, mania i hipomania, marskość wątroby, myśl samobójcza, napad drgawkowy, niemiarowość komorowa, niepokój psychoruchowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, padaczka, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, SSRI/SNRI, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wybroczynami i plamicą, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności seksualnych, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zachowanie samobójcze, zawał mięśnia sercowego, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Rexetin 20 mg

Paroksetyna, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie paroksetyny z innymi lekami serotoninergicznymi (np. L-tryptofan, tryptany, linezolid, inne SSRI, lit, opioidy takie jak tramadol czy petydyna), co może prowadzić do zespołu serotoninowego – stanu zagrażającego życiu. Przeciwwskazane jest łączenie paroksetyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na wysokie ryzyko tego zespołu. Ponadto, paroksetyna hamuje izoenzym CYP2D6, co powoduje znaczne zwiększenie stężeń leków metabolizowanych przez ten enzym, takich jak pimozyd (2,5-krotne zwiększenie stężenia przy dawce 2 mg), tiorydazyna, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, rysperydon czy metoprolol (szczególnie w niewydolności serca). Współstosowanie z pimozydem i tiorydazyną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT i arytmii komorowych (np. torsade de pointes). Należy także zachować ostrożność przy łączeniu paroksetyny z lekami wydłużającymi QT oraz fentanylem ze względu na potencjalne interakcje serotoninergiczne.
arytmia komorowa, atomoksetyna, blokada nerwowo-mięśniowa, chlorek metylotioniny, cytochrom P-450, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, fenytoina, fozamprenawir, indukcja enzymów, inhibitor cyklooksygenazy, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, izoenzym CYP2D6, karbamazepina, L-tryptofan, lek przeciwarytmiczny, linezolid, metoprolol, miwakurium, neuroleptyk, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pimozyd, prawastatyna, procyklidyna, rysperydon, SSRI, suksametonium, tamoksyfen, tiorydazyna, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Escytalopram – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), jest wskazany w leczeniu zaburzeń depresyjnych i lękowych, jednak wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów poniżej 18 roku życia, u których obserwuje się zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i agresji. Ryzyko to dotyczy także dorosłych poniżej 25 lat, szczególnie w początkowej fazie terapii i po zmianie dawki, co wymaga ścisłej obserwacji. U pacjentów z zaburzeniami lękowymi może wystąpić przejściowe nasilenie objawów lękowych, a u osób z padaczką – konieczne jest przerwanie leczenia w przypadku wystąpienia drgawek. Escytalopram może powodować wydłużenie odstępu QT, szczególnie u kobiet, osób z hipokaliemią, chorobami serca lub po ostrym zawale mięśnia sercowego, co wymaga wykonania badania EKG przed terapią i monitorowania podczas leczenia. Ponadto, lek może indukować hiponatremię (zespół SIADH), akatyzję, zaburzenia czynności seksualnych oraz zwiększać ryzyko krwawień, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych lub wpływających na płytki krwi.
akatyzja, arytmia komorowa, badanie EKG, bezsenność, ciężkie zaburzenia depresyjne, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie serotoninergiczne, dziurawiec zwyczajny, elektrowstrząsy, escytalopram, faza maniakalna, hipoglikemia i hiperglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, krwotok poporodowy, lęk paradoksalny, mania i hipomania, myśli samobójcze, napad drgawkowy, niepokój psychoruchowy, padaczka, parestezje, remisja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skaza krwotoczna, splątanie, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czucia, zaburzenia czynności seksualnych, zaburzenia depresyjne i lękowe, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zachowania samobójcze, zawroty głowy, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Liotyronina – Interakcje

Liotyronina wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą zarówno nasilać, jak i osłabiać jej działanie. Leki takie jak salicylany, dikumarol, furosemid (szczególnie w dawce 250 mg), klofibrat oraz fenytoina zwiększają stężenie wolnych hormonów tarczycy (fT4, fT3) poprzez wypieranie liotyroniny z białek osoczowych, co wymaga monitorowania funkcji tarczycy i ewentualnej korekty dawki. Fenytoina dodatkowo przyspiesza metabolizm wątrobowy liotyroniny, a jej szybkie dożylne podanie może prowadzić do ryzyka zaburzeń rytmu serca. Z kolei inhibitory pompy protonowej, orlistat, sewelamer, inhibitory kinazy tyrozynowej, żywice jonowymienne, preparaty glinu, żelaza i wapnia oraz leki takie jak propylotiouracyl, glikokortykosteroidy, beta-blokery, amiodaron i środki kontrastowe z jodem osłabiają działanie liotyroniny poprzez zmniejszenie wchłaniania lub hamowanie konwersji T4 do T3, co wymaga regularnej kontroli parametrów tarczycy i dostosowania dawkowania.
amiodaron, białko osoczowe, biotyna, cholestyramina, dikumarol, dziurawiec zwyczajny, estrogen, fenytoina, furosemid, glikokortykosteroid, hormon tarczycy, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, karbamazepina, klofibrat, kolestypol, konwersja T4 do T3, lek przeciwcukrzycowy, liotyronina, metabolizm lewotyroksyny, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, orlistat, pochodna kumaryny, propylotiouracyl, receptor beta-adrenolityczny, sertralina, sewelamer, soja, środek przeciwzakrzepowy, wole guzkowe, wolny hormon tarczycy, zaburzenie rytmu serca, żywica jonowymienna
Leksykon leków
Interakcje leku – Estreva 1 mg/g,0,1%

Estrogen zawarty w preparacie Estreva (estradiol) może wchodzić w istotne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z substancjami indukującymi enzymy cytochromu P-450, co prowadzi do przyspieszonego metabolizmu estradiolu i potencjalnego obniżenia jego stężenia terapeutycznego. Do najważniejszych induktorów należą leki przeciwdrgawkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), leki przeciwzakaźne (ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz) oraz niektóre inhibitory proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir), a także preparaty ziołowe, takie jak dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum). Efektem klinicznym tych interakcji jest osłabienie działania terapeutycznego estradiolu oraz zmiany w profilu krwawień macicznych u pacjentek stosujących hormonalną terapię zastępczą. Warto podkreślić, że podanie przezskórne estradiolu w formie żelu Estreva zmniejsza wpływ efektu pierwszego przejścia przez wątrobę, co może ograniczać wpływ induktorów enzymatycznych w porównaniu do preparatów doustnych.
choroba wątroby, cytochrom P-450, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, efekt pierwszego przejścia, estradiol, estrogen, fenobarbital, fenytoina, hormon steroidowy, hormonalna terapia zastępcza, Hypericum perforatum, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, krwawienie maciczne, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwzakaźny, metabolizm estrogenu, nelfinawir, newirapina, podanie przezskórne, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, stężenie w osoczu, terapia estrogenowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Kardatuxan 2,5 mg

Rywaroksaban, substancja czynna Kardatuxanu, jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P, co powoduje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na te szlaki. Silne inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2×/dobę), zwiększają AUC rywaroksabanu 2,5-2,6-krotnie oraz Cₘₐₓ 1,6-1,7-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2×/dobę) i erytromycyna (500 mg 3×/dobę), powodują wzrost AUC o 1,3-1,5 razy i Cₘₐₓ o 1,3-1,4 razy, z nasileniem efektu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (do 2-krotnego wzrostu AUC). Flukonazol (400 mg/dobę) zwiększa AUC o 1,4-krotnie i Cₘₐₓ o 1,3-krotnie. Dronedaron należy unikać ze względu na brak danych. Rywaroksaban wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe z enoksaparyną (40 mg) i zwiększa ryzyko krwawień przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ, inhibitorów agregacji płytek (np. klopidogrel) oraz SSRI/SNRI.
atorwastatyna, azolowe leki przeciwgrzybicze, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, pozakonazol, ryfampicyna, rywaroksaban, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, SSRI, układ krzepnięcia, warfaryna, worykonazol, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Działania niepożądane – Neurapas 60 mg + 32 mg + 28 mg

Produkt leczniczy Neurapas, zawierający wyciągi z ziela dziurawca (Hypericum perforatum), męczennicy (Passiflora incarnata) oraz korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis), może wywoływać działania niepożądane o nieznanej częstotliwości występowania. Do najczęściej zgłaszanych należą zaburzenia ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności, ból brzucha oraz biegunka. Ponadto, mogą pojawić się reakcje alergiczne obejmujące wysypkę, świąd, obrzęk, a w ciężkich przypadkach reakcje anafilaktyczne. Ze strony układu nerwowego obserwuje się zmęczenie oraz niepokój. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji fotosensytywności, zwłaszcza u pacjentów o jasnej karnacji, manifestujących się mrowieniem, zwiększoną wrażliwością na zimno i ból oraz nasilonymi objawami przypominającymi oparzenia słoneczne po ekspozycji na promieniowanie UV, co jest związane z obecnością dziurawca w preparacie.
biegunka, ból brzucha, dolegliwości układu pokarmowego, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, fotosensytywność, hiperalgezja, interakcja lekowa, klasyfikacja MedDRA, kozłek lekarski, męczennica cielista, monitorowanie działań niepożądanych, nudności, oparzenie słoneczne, parestezja, pieczenie skóry, profil bezpieczeństwa leku, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, słownik MedDRA, zaburzenie czucia, zaburzenie układu nerwowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole Medical Valley 15 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o około 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna) obniżają stężenie arypiprazolu o 68-73%, co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie wzrosty stężenia, zwykle bez konieczności korekty dawkowania. Arypiprazol nie jest metabolizowany przez CYP1A, więc palenie tytoniu nie wpływa na jego farmakokinetykę.
antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, ciśnienie tętnicze, dehydroarypiprazol, diltiazem, działanie depresyjne, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, funkcja poznawcza, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, kwas żołądkowy, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lek serotoninergiczny, lit, mechanizm działania, newirapina, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, palenie tytoniu, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zawroty głowy, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Mirtagen 30 mg

Mirtazapina, substancja czynna preparatu Mirtagen, działa poprzez modulację przekaźnictwa serotoninergicznego i noradrenergicznego w ośrodkowym układzie nerwowym, co determinuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne. Przeciwwskazane jest łączenie mirtazapiny z inhibitorami MAO bez zachowania 2-tygodniowego okresu wymywania, ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego i zespołu serotoninowego. Jednoczesne stosowanie z lekami serotoninergicznymi (np. SSRI, SNRI, tramadol, tryptany, linezolid, sole litu, ziele dziurawca) wymaga ścisłej kontroli klinicznej z uwagi na możliwość wystąpienia zespołu serotoninowego. Mirtazapina nasila działanie sedatywne benzodiazepin, opioidów, leków przeciwhistaminowych H1 i przeciwpsychotycznych, co zwiększa ryzyko nadmiernej sedacji. Spożycie alkoholu podczas terapii mirtazapiną jest przeciwwskazane ze względu na nasilone działanie depresyjne na OUN, objawiające się m.in. sennością, zaburzeniami koordynacji i ryzykiem upadków. W dawce 30 mg/dobę mirtazapina powoduje istotne statystycznie zwiększenie INR u pacjentów leczonych warfaryną, co wymaga regularnego monitorowania, zwłaszcza przy dawce 45 mg.
amitryptylina, benzodiazepina, błękit metylenowy, choroba afektywna dwubiegunowa, cymetydyna, cytochrom P450, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, klirens leku, L-tryptofan, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy H1, lek przeciwpsychotyczny, lek trójpierścieniowy, linezolid, lit, mirtazapina, nefazodon, opioid, paroksetyna, polipragmazja, przełom nadciśnieniowy, risperidon, ryfampicyna, SSRI, torsade de pointes, tramadol, tryptan, warfaryna, wenlafaksyna, współczynnik INR, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Fenytoina – Interakcje

Fenytoina wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami, co może prowadzić do istotnych zmian jej stężenia w surowicy oraz wpływać na skuteczność i toksyczność terapii. Substancje takie jak kwas walproinowy, leki przeciwgrzybicze (np. flukonazol, ketokonazol), antybiotyki (chloramfenikol, erytromycyna), benzodiazepiny, blokery kanałów wapniowych, leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna) oraz leki przeciwdepresyjne mogą zwiększać stężenie fenytoiny poprzez hamowanie jej metabolizmu lub wypieranie z białek osocza. Z kolei antybiotyki (cyprofloksacyna, ryfampicyna), leki przeciwdrgawkowe (karbamazepina, fenobarbital), kwas foliowy, ziele dziurawca i przewlekłe spożywanie alkoholu mogą obniżać stężenie fenytoiny, głównie przez indukcję enzymów wątrobowych CYP2C9 i CYP2C19 lub zmniejszenie wchłaniania. Ze względu na wąski indeks terapeutyczny fenytoiny, nawet niewielkie zmiany stężenia mogą mieć kliniczne znaczenie, dlatego zaleca się monitorowanie poziomu leku w surowicy przy podejrzeniu interakcji.
antagonista witaminy K, ataksja, benzodiazepina, bloker kanału wapniowego, doustny antykoagulant, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, hepatotoksyczność, hiperamonemia, indeks terapeutyczny, indukcja enzymu wątrobowego, interakcja lekowa, klirens leku, kwas walproinowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trójcykliczny, metabolizm fenytoiny, napad padaczkowy, oczopląs, próg drgawkowy, stężenie fenytoiny, suplement diety, wskaźnik INR
Leksykon leków
Interakcje leku – Midazolam SUN 1 mg/ml

Midazolam jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, worykonazol, klarytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, mogą zwiększać stężenie midazolamu w osoczu nawet 3-6-krotnie oraz wydłużać jego okres półtrwania, co wymaga często redukcji dawki o 50-75%. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, karbamazepina czy ziele dziurawca, obniżają stężenie midazolamu nawet o 60%, co może wymagać zwiększenia dawki. Interakcje te są bardziej wyraźne przy podaniu doustnym niż dożylnym, ze względu na obecność CYP3A4 w górnym odcinku przewodu pokarmowego. Długotrwałe stosowanie midazolamu z inhibitorami CYP3A4 może prowadzić do przedłużonej sedacji i depresji oddechowej, szczególnie w warunkach intensywnej terapii.
antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczny, barbiturat, benzodiazepina, bloker kanału wapniowego, cytochrom P450, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diltiazem, dyspnea, dziurawiec zwyczajny, enzalutamid, erytromycyna, etomidat, fentanyl, fenytoina, flukonazol, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketamina, ketokonazol, klarytromycyna, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, mitotan, nefazodon, niewydolność oddechowa, pochodna opioidowa, pozakonazol, propofol, ryfampicyna, środek znieczulający, substancja psychoaktywna, telitromycyna, werapamil, worykonazol, zaburzenie czynności wątroby, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Imatinib Sandoz 100 mg

Imatynib Sandoz jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co powoduje liczne interakcje lekowe o istotnym znaczeniu klinicznym. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy, zwiększają ekspozycję na imatynib (Cmax o 26%, AUC o 40%), co wymaga ostrożności i rozważenia zmniejszenia dawki. Z kolei induktory CYP3A4, w tym ryfampicyna i leki przeciwpadaczkowe (karbamazepina, fenytoina), znacząco obniżają stężenie imatynibu (Cmax o 54%, AUC o 74%), co może prowadzić do niepowodzenia terapeutycznego i wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub zwiększenia dawki imatynibu z monitorowaniem klinicznym. Imatynib działa również jako inhibitor CYP3A4, zwiększając stężenia leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez ten izoenzym, takich jak cyklosporyna, takrolimus, pimozyd, fentanyl czy statyny (np. symwastatyna – Cmax wzrost 2-krotny, AUC 3,5-krotny), co wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnej korekty dawek.
alkaloid sporyszu, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, CYP3A4, doustny antykoagulant, dziurawiec zwyczajny, glejak złośliwy, heparyna niskocząsteczkowa, heparyna standardowa, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, kortykosteroid, L-asparaginaza, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpadaczkowy pobudzający enzymy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lewotyroksyna, metoprolol, mielosupresja, O-glukuronidacja paracetamolu, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, Ph+ ALL, pochodna kumaryny, preparat ziołowy, ryfampicyna, triazolobenzodiazepina, tyreoidektomia, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny
Leksykon substancji czynnych
Atazanawir – Przeciwwskazania stosowania

Atazanawir, inhibitor proteazy HIV, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (81,45–163 mg w Atazanavir Accord oraz 74,94–149,87 mg w Atazanavir Zentiva) oraz żółcień pomarańczową (E110) w dawkach 200 mg i 300 mg Atazanavir Accord. Ze względu na metabolizm wątrobowy, lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby oraz u osób z umiarkowaną niewydolnością wątroby przy jednoczesnym stosowaniu rytonawiru. Ponadto, atazanawir nie powinien być stosowany u pacjentów z aktywnym wirusowym zapaleniem wątroby, chorobami wątroby powodującymi wzrost bilirubiny oraz u osób z upośledzoną funkcją wątroby, jeśli dostępne są alternatywne terapie.
alkaloid sporyszu, antagonista receptorów alfa-adrenergicznych, ciężka niewydolność wątroby, cytochrom P450, dziurawiec zwyczajny, induktor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, inhibitor izoenzymu CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, lek hipolipemizujący, lek prokinetyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, płucne nadciśnienie tętnicze, pochodna benzodiazepiny, rabdomioliza, substrat izoenzymu CYP3A4, terapia antyretrowirusowa, umiarkowana niewydolność wątroby, wąski indeks terapeutyczny, wirusowe zapalenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia erekcji, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Krople żołądkowe –

W praktyce klinicznej stosowanie kropli żołądkowych o złożonym składzie ziołowym wymaga bezwzględnego uwzględnienia przeciwwskazań, przede wszystkim nadwrażliwości na składniki preparatu. Kluczowe alergeny to nalewki z korzenia kozłka lekarskiego (Valerianae tinctura), liści mięty pieprzowej z olejkiem (Menthae piperitae tinctura cum menthae piperitae aetheroleo), wyciąg z ziela dziurawca (Hyperici intractum) oraz nalewka gorzka zawierająca korzeń goryczki (Gentianae radice), liść bobrka trójlistkowego (Menyanthidis folio) i owocnię pomarańczy gorzkiej (Aurantii amari pericarpio). Szczególną uwagę należy zwrócić na nadwrażliwość na mentol, składnik olejku miętowego, który może wywołać reakcje alergiczne od świądu i pokrzywki po obrzęk naczynioruchowy i skurcz oskrzeli.
choroba alkoholowa, choroba wątroby, dziurawiec zwyczajny, epilepsja, interakcja z alkoholem, korzeń goryczki, korzeń kozłka lekarskiego, krople żołądkowe, liść bobrka trójlistkowego, liść mięty pieprzowej, nadwrażliwość na mentol, nadwrażliwość na substancje czynne, nalewka gorzka, obrzęk naczynioruchowy, olejek miętowy, owocnia pomarańczy gorzkiej, pokrzywka, próg drgawkowy, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, wywiad alergologiczny, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Astha 0,03 mg + 2 mg

Produkt leczniczy Astha wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu WZW typu C (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), które mogą powodować wzrost aktywności aminotransferaz (AlAT) powyżej 5-krotności górnej granicy normy, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania Asthy w trakcie terapii. W takich przypadkach zaleca się stosowanie alternatywnych metod antykoncepcji (np. progestagenowych lub niehormonalnych) i powrót do Asthy dopiero po 2 tygodniach od zakończenia leczenia przeciwwirusowego. Ponadto, induktory enzymów mikrosomalnych wątroby (np. karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, rytonawir, newirapina, efawirenz, dziurawiec zwyczajny) mogą zwiększać klirens hormonów płciowych, prowadząc do zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej i krwawień śródcyklicznych. W przypadku krótkotrwałego leczenia induktorami enzymów zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy długotrwałym leczeniu wskazane jest rozważenie niehormonalnej metody antykoncepcji.
aminotransferaza alaninowa, atorwastatyna, barbiturany, benzodiazepiny, bosentan, cyklosporyna, diazepam, dienogest, doustny lek przeciwcukrzycowy, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy cytochromu P450, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, glekaprewir z pibrentaswirem, glikokortykosteroidy, globulina wiążąca hormony płciowe, gryzeofulwina, imidazolowy lek przeciwgrzybiczny, indukcja enzymów mikrosomalnych, indynawir, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, klofibrat, krwawienie śródcykliczne, kwas askorbinowy, lamotrygina, lorazepam, morfina, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbamazepina, ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem, paracetamol, parametry krzepnięcia, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem, teofilina, topiramat, troleandomycyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Phenytoin Hikma 50 mg/ml

Fenytoina wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w surowicy oraz skuteczność terapeutyczną. Substancje takie jak alkohol (jednorazowo w dużych ilościach), leki przeciwzakrzepowe (np. dikumarol), benzodiazepiny, środki znieczulające, niesteroidowe leki przeciwzapalne, antybiotyki (chloramfenikol, erytromycyna, izoniazyd), leki przeciwgrzybicze (amfoterycyna B, flukonazol, ketokonazol), antagoniści wapnia (amiodaron, diltiazem) oraz hormony (estrogeny) mogą podwyższać stężenie fenytoiny, co zwiększa ryzyko toksyczności. Z kolei antybiotyki (cyprofloksacyna, ryfampicyna), leki przeciwdrgawkowe (karbamazepina, fenobarbital), rezerpina, sukralfat, diazoksyd, teofilina oraz długotrwałe nadużywanie alkoholu obniżają jej stężenie, zmniejszając skuteczność przeciwdrgawkową. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z kwasem walproinowym, który zwiększa stężenie wolnej fenytoiny, podnosząc ryzyko neurotoksyczności. Monitorowanie stężenia fenytoiny w surowicy jest wskazane przy podejrzeniu interakcji, zwłaszcza po zmianie terapii.
antagonista wapnia, antybiotyk, benzodiazepina, białko osocza, doustny antykoagulant, doustny środek antykoncepcyjny, dysfagia, działanie niepożądane, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwdrgawkowe, działanie przeciwpsychotyczne, dziurawiec zwyczajny, farmakokinetyka, hepatotoksyczność, indukcja enzymów wątrobowych, induktor enzymów, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, krwawienie, kwas walproinowy, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, lek zwiotczający mięśnie, metabolit hepatotoksyczny, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, napad padaczkowy, neurotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, odrzucenie przeszczepu, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna azolu, środek znieczulający, stężenie fenytoiny, stężenie leku w osoczu, toksyczność leku, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny, wskaźnik INR
Leksykon leków
Interakcje leku – Teriflunomide Teva 14 mg

Teriflunomid, główny składnik leku Teriflunomide Teva, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne wynikające z wpływu na enzymy cytochromu P450 (zwłaszcza CYP2C8 i CYP1A2) oraz białka transportowe (OAT3, BCRP, OATP1B1/B3). Metabolizm teriflunomidu odbywa się głównie przez hydrolizę, a utlenianie jest szlakiem drugorzędnym. Silne induktory enzymów i transporterów, takie jak ryfampicyna, karbamazepina, fenobarbital, fenytoina oraz dziurawiec zwyczajny, mogą obniżyć stężenie teriflunomidu w osoczu o około 40%, co wymaga ostrożności i monitorowania skuteczności terapii. Substraty CYP2C8 (np. repaglinid, paklitaksel, pioglitazon) wykazują wzrost stężenia (repaglinid: Cmax 1,7x, AUC 2,4x), co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki. Teriflunomid zwiększa również stężenia składników doustnych środków antykoncepcyjnych (etynyloestradiol: Cmax 1,58x, AUC 1,54x; lewonorgestrel: Cmax 1,33x, AUC 1,41x), jednak bez negatywnego wpływu na skuteczność antykoncepcji.
alosetron, atorwastatyna, benzylopenicylina, białko oporności raka piersi, białko transportowe, cefaklor, cholestyramina, cymetydyna, cyprofloksacyna, daunorubicyna, doksorubicyna, doustny środek antykoncepcyjny, duloksetyna, dysfagia, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, furosemid, hepatotoksyczność, hydroliza, indometacyna, induktor CYP, induktor CYP1A2, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP2C8, inhibitor OAT3, karbamazepina, ketoprofen, krążenie jelitowo-wątrobowe, lewonorgestrel, metotreksat, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nateglinid, OATP1B1/B3, paklitaksel, pioglitazon, polipeptydy transportujące aniony organiczne, prawastatyna, repaglinid, rozuwastatyna, rozyglitazon, ryfampicyna, sulfasalazyna, symwastatyna, teofilina, teriflunomid, topotekan, tyzanidyna, warfaryna, węgiel aktywowany, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Paracetamol Farmina 500 mg

Paracetamol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w terapii skojarzonej. Leki indukujące enzymy wątrobowe z rodziny CYP450, takie jak karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, omeprazol, ryfampicyna oraz zydowudyna, zwiększają hepatotoksyczność paracetamolu poprzez nasilony metabolizm do toksycznego metabolitu NAPQI. Podobne działanie wykazuje dziurawiec zwyczajny. Probenecyd opóźnia eliminację paracetamolu i wydłuża jego okres półtrwania, co może wymagać modyfikacji dawkowania. Długotrwałe stosowanie paracetamolu w wysokich dawkach nasila działanie przeciwzakrzepowe pochodnych kumaryny, zwłaszcza warfaryny, zwiększając ryzyko krwawień.
cytochrom P450, deplecja glutationu, dna moczanowa, dziurawiec zwyczajny, enzym wątrobowy, etanol, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2E1, karbamazepina, lek przeciwbólowy, lek przeciwzakrzepowy, N-acetylo-p-benzochinoimina, nadużywanie alkoholu, omeprazol, parametry wątrobowe, pochodna kumaryny, probenecyd, ryfampicyna, toksyczny metabolit paracetamolu, warfaryna, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Medithyrox 88 mcg

Lewotyroksyna sodowa, substancja czynna preparatu Medithyrox, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne wpływające zarówno na jej farmakokinetykę, jak i farmakodynamikę, co wymaga ścisłego monitorowania funkcji tarczycy i ewentualnej korekty dawkowania. Inhibitory pompy protonowej (PPI) zmniejszają wchłanianie lewotyroksyny poprzez podwyższenie pH żołądka, co może wymagać zwiększenia dawki. Żywice jonowymienne (cholestyramina, kolestypol) znacząco obniżają biodostępność leku, dlatego zaleca się przyjmowanie lewotyroksyny co najmniej 4-5 godzin przed tymi preparatami. Preparaty zawierające glin, żelazo i wapń osłabiają wchłanianie lewotyroksyny, stąd konieczne jest zachowanie co najmniej 2-godzinnego odstępu. Sewelamer, orlistat oraz produkty sojowe również mogą obniżać skuteczność terapii, co wymaga monitorowania i dostosowania dawki. Leki indukujące enzymy wątrobowe (barbiturany, karbamazepina, dziurawiec) nasilają metabolizm lewotyroksyny, prowadząc do obniżenia stężenia hormonów tarczycy i konieczności zwiększenia dawki. Inhibitory proteazy oraz inhibitory kinazy tyrozynowej (imatynib, sunitynib) mogą zaburzać funkcję tarczycy, co wymaga ścisłej kontroli parametrów hormonalnych.
amiodaron, amitryptylina, antykoncepcja hormonalna, białko surowicy, cholestyramina, choroba tarczycy, choroba wątroby, dziurawiec zwyczajny, fenytoina, frakcja hormonu tarczycy, funkcja tarczycy, glikokortykosteroid, hormonalna terapia zastępcza, induktor enzymatyczny, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, klofibrat, konwersja T4 do T3, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie żołądkowo-jelitowe, lek przeciwcukrzycowy, lek trójpierścieniowy, lewotyroksyna, metabolizm wątrobowy, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, orlistat, parametr krzepnięcia krwi, pochodna kumaryny, powikłanie krwotoczne, produkty sojowe, propylotiouracyl, receptor beta-adrenergiczny, salicylan, sertralina, sewelamer, środek kontrastowy jodowy, stężenie TSH, suplementy żelaza, tachykardia, wole guzkowe, zaburzenie snu
Leksykon leków
Interakcje leku – Famenita 100 mg

Progesteron, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP450-3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne podczas stosowania Progesterone Effik. Induktory CYP450-3A4, takie jak barbiturany, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, dziurawiec zwyczajny, spironolakton czy gryzeofulwina, zwiększają eliminację progesteronu, co prowadzi do obniżenia jego stężenia w osoczu i potencjalnego osłabienia efektu terapeutycznego. Z kolei inhibitory CYP450-3A4, np. ketokonazol i inne azole przeciwgrzybicze, zwiększają biodostępność progesteronu, co może nasilać jego działanie i ryzyko działań niepożądanych. Progesteron może również wpływać na stężenia innych leków, np. zwiększając poziom cyklosporyny, co wymaga monitorowania u pacjentów po transplantacji. Ponadto, progesteron może modyfikować działanie bromokryptyny oraz wpływać na wyniki badań laboratoryjnych dotyczących funkcji wątroby i gospodarki hormonalnej.
antybiotyk, antybiotyki, azole przeciwgrzybicze, barbiturany, bromokryptyna, choroba Parkinsona, cukrzyca, cyklosporyna, CYP450-3A4, cytochrom P450, czynność wątroby, diuretyk, dziurawiec zwyczajny, fenylbutazon, funkcje hormonalne, gryzeofulwina, induktory CYP450-3A4, inhibitory CYP450-3A, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, ketokonazol, lek przeciwgrzybiczy, leki hipoglikemizujące, leki przeciwcukrzycowe, leki przeciwdrgawkowe, leki przeciwpadaczkowe, metabolizm wątrobowy, oporność na insulinę, progestageny, progesteron, ryfampicyna, spironolakton, tolerancja glukozy, transplantacja narządów
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Krople żołądkowe –

Produkt leczniczy Krople Żołądkowe jest złożonym preparatem roślinnym, zawierającym wyciągi ze świeżego ziela dziurawca (Hyperici perforatum), nalewki z liści mięty pieprzowej (Mentha piperita), korzeni kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis) oraz nalewkę gorzką z korzeni goryczki żółtej (Gentiana lutea), liści bobrka trójlistkowego (Menyanthes trifoliata) i owocni pomarańczy gorzkiej (Citrus aurantium subsp. aurantium). Każdy składnik stanowi 25,0 g na 100 g produktu, a ekstrakty przygotowane są w różnych stosunkach ekstrakcji z użyciem etanolu o stężeniu od 70% do 96% (V/V). Całkowita zawartość etanolu w produkcie wynosi 67-72% (V/V), a forma farmaceutyczna to krople doustne (roztwór). Pomimo bogatego składu roślinnego, producent nie udostępnia oficjalnych danych farmakodynamicznych dotyczących preparatu, co jest wyraźnie zaznaczone w charakterystyce produktu leczniczego.
bobrek trójlistkowy, charakterystyka produktu leczniczego, działanie terapeutyczne, dziurawiec zwyczajny, ekstrakt, goryczka żółta, kozłek lekarski, krople doustne, krople żołądkowe, mechanizm działania, mięta pieprzowa, olejek eteryczny, pomarańcza gorzka, produkt złożony, właściwości farmakodynamiczne, wyciąg roślinny
Leksykon leków
Interakcje leku – Topamax 25 mg

Topiramat (Topamax) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami przeciwpadaczkowymi, kardiologicznymi, psychotropowymi oraz przeciwcukrzycowymi. W terapii skojarzonej z fenytoiną i karbamazepiną obserwuje się zmniejszenie stężenia topiramatu w osoczu, co wymaga dostosowania dawki i monitorowania stężeń leków. Topiramat jest inhibitorem CYP2C19, co może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym (np. diazepam, imipramina). W przypadku kwasu walproinowego istnieje wysokie ryzyko hiperamonemii i encefalopatii, a także hipotermii, co wymaga ścisłej obserwacji klinicznej. Topiramat obniża stężenie etynyloestradiolu w antykoncepcji hormonalnej (o 18-30% w dawkach 200-800 mg/dobę), co może zmniejszać skuteczność antykoncepcji i wymaga stosowania dodatkowych metod mechanicznych. Ponadto, topiramat wpływa na farmakokinetykę leków przeciwcukrzycowych: zwiększa Cₘₐₓ metforminy o 18% i AUC o 25%, zmniejsza AUC pioglitazonu o 15% oraz AUC glibenklamidu o 25%, co wymaga monitorowania kontroli glikemii.
amitryptylina, czas protrombinowy, dawka topiramatu, depresja OUN, digoksyna, dihydroergotamina, diltiazem, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, encefalopatia, enzym CYP2C19, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flunaryzyna, glibenklamid, haloperydol, hiperamonemia, hipotermia, hormonalny środek antykoncepcyjny, hydrochlorotiazyd, indukcja enzymatyczna, inhibitor enzymatyczny, INR, interakcja farmakokinetyczna, kamica nerkowa, karbamazepina, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpadaczkowy, lit, metformina, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, monoterapia, pioglitazon, pizotifen, propranolol, prymidon, rysperydon, sumatryptan, topiramat, warfaryna, wenlafaksyna, zaburzenie afektywne dwubiegunowe
Leksykon substancji czynnych
Lansoprazol – Interakcje

Lansoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wywiera istotny wpływ na farmakokinetykę wielu leków poprzez podwyższenie pH soku żołądkowego oraz modulację aktywności enzymów wątrobowych, zwłaszcza izoenzymów CYP2C19 i CYP3A4. Kluczowe interakcje obejmują znaczące zmniejszenie biodostępności atazanawiru (zmniejszenie AUC i Cmax o około 90% przy dawce lansoprazolu 60 mg/dobę i atazanawiru 400 mg), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Podobnie, lansoprazol obniża wchłanianie azolowych leków przeciwgrzybiczych (ketokonazol, itrakonazol), prowadząc do stężeń subterapeutycznych. W przypadku digoksyny obserwuje się wzrost jej stężenia w osoczu, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Ponadto, lansoprazol może zwiększać ekspozycję na takrolimus nawet o 81%, co również wymaga ścisłej kontroli stężenia leku w osoczu.
atazanawir, biodostępność, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P-450, digoksyna, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka, fluwoksamina, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, indeks terapeutyczny, inhibitor pompy protonowej, itrakonazol, ketokonazol, lansoprazol, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek zobojętniający, NLPZ, parametry farmakokinetyczne, pH soku żołądkowego, ryfampicyna, sukralfat, takrolimus, teofilina
Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitinib Vipharm 50 mg

Sunitynib wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z metabolizmem przez enzym CYP3A4. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 (np. ketokonazol, rytonawir, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna, sok grejpfrutowy) prowadzi do wzrostu Cmax o 49% oraz AUC0-∞ o 51%, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych i wymaga redukcji dawki do minimum 37,5 mg/dobę dla GIST i MRCC lub 25 mg/dobę dla pNET. Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, deksametazon, dziurawiec) obniżają Cmax o 23% i AUC0-∞ o 46%, co może obniżyć skuteczność terapii i wymaga stopniowego zwiększania dawki do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET). Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania tych leków lub ścisłe monitorowanie tolerancji i parametrów farmakokinetycznych pacjenta.
białko oporności raka piersi, deksametazon, działanie hepatotoksyczne, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, etanol, fenobarbital, fenytoina, GIST, hipotensja, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, nowotwory neuroendokrynne trzustki, rak nerkowokomórkowy, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, sunitynib, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivanoptim 10 mg

Rywaroksaban, jako inhibitor czynnika Xa, jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 oraz transportowany przez glikoproteinę P (P-gp), co predysponuje go do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2×/dobę), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC oraz 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco podnosi ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2×/dobę), erytromycyna (500 mg 3×/dobę) i flukonazol (400 mg 1×/dobę), zwiększają AUC i Cmax rywaroksabanu o 1,3-1,5 raza, z nasileniem efektu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (np. erytromycyna powoduje wzrost AUC do 2,0x). Dronedaron jest potencjalnie ryzykowny ze względu na brak danych klinicznych. Rywaroksaban wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (enoksaparyna, warfaryna), co wymaga ostrożności, zwłaszcza podczas zmiany terapii, gdy INR może wzrosnąć do 12. NLPZ, inhibitory agregacji płytek (klopidogrel) oraz SSRI/SNRI zwiększają ryzyko krwawień, mimo braku istotnych interakcji farmakokinetycznych.
antagonista witaminy K, atorwastatyna, azolowe leki przeciwgrzybiczne, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor czynnika Xa, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, pozakonazol, ryfampicyna, rywaroksaban, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, układ krzepnięcia, warfaryna, worykonazol, żylaki przełyku
Leksykon leków
Interakcje leku – Theophyllinum Tramco 1,2 mg/ml

Teofilina, zawarta w preparacie Theophyllinum Tramco (1,2 mg/ml), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu oraz na działanie innych leków. Leki takie jak makrolidowe antybiotyki, cyprofloksacyna, cymetydyna, furosemid, werapamil, propranolol czy doustne środki antykoncepcyjne mogą zwiększać stężenie teofiliny poprzez hamowanie jej metabolizmu, co niesie ryzyko toksyczności. Z kolei barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna, dziurawiec oraz palenie tytoniu indukują enzymy wątrobowe, przyspieszając metabolizm teofiliny i obniżając jej stężenie, co może osłabiać efekt terapeutyczny. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu teofiliny z efedryną, halotanem, glikozydami naparstnicy oraz innymi ksantynami (np. kofeiną), ze względu na ryzyko nasilenia działań toksycznych, w tym arytmii i pobudzenia OUN.
antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, działanie arytmogenne, działanie bronchodilatacyjne, działanie proarytmiczne, dziurawiec zwyczajny, fenytoina, glikozyd naparstnicy, hamowanie metabolizmu, indukcja enzymów wątrobowych, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens nerkowy, lek moczopędny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwrzodowy, metabolizm teofiliny, metoda radioimmunologiczna, metoda spektrofotometryczna, niedepolaryzujący lek zwiotczający, pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, pobudzenie psychoruchowe, pochodna ksantyny, tachykardia, teofilina, toksyczność, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Tirosint Sol 112 mcg

Lewotyroksyna sodowa, substancja czynna preparatu Tirosint Sol, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków. Istotne jest monitorowanie parametrów klinicznych i biochemicznych, zwłaszcza w przypadku leków przeciwcukrzycowych (wymagających korekty dawki w celu uniknięcia hiperglikemii), pochodnych kumaryny (konieczność kontroli INR i PT z uwagi na ryzyko nasilenia działania przeciwzakrzepowego), żywic jonowymiennych oraz preparatów zawierających aluminium, żelazo i wapń, które obniżają wchłanianie lewotyroksyny. Zaleca się zachowanie odstępów czasowych (4-5 godzin przed żywicami jonowymiennymi, minimum 2 godziny przed preparatami mineralnymi). Ponadto inhibitory pompy protonowej, orlistat, produkty sojowe oraz leki indukujące enzymy wątrobowe (barbiturany, dziurawiec) mogą zmniejszać skuteczność lewotyroksyny, co wymaga regularnego monitorowania funkcji tarczycy i ewentualnej korekty dawki.
amiodaron, barbitruany, biotyna, chlorochina, dikumarol, działanie antykoagulacyjne, dziurawiec zwyczajny, estrogen, fenytoina, furosemid, glikokortykoid, globulina wiążąca tyroksynę, gruczoł tarczowy, hormonalna terapia zastępcza, hormony tarczycy, imatynib, indynawir, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, klofibrat, kolestypol, kolestyramina, konwersja T4 do T3, lek beta-adrenolityczny, lek hipoglikemizujący, lek indukujący enzymy wątrobowe, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający, lewotyroksyna sodowa, lopinawir, metabolizm wątrobowy, motesanib, niedoczynność tarczycy, orlistat, parametry krzepnięcia, pochodna kumaryny, proguanil, propylotiouracyl, rytonawir, salicylan, sertralina, sewelamer, sorafenib, środek kontrastowy z jodem, stężenie TSH, sukralfat, sunitynib, wole guzkowe, wolna tyroksyna, żywica jonowymienna
Leksykon leków
Interakcje leku – Tirosint Sol 13 mcg

Lewotyroksyna sodowa, substancja czynna preparatu Tirosint Sol, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na jej wchłanianie, metabolizm oraz skuteczność terapeutyczną. Żywice jonowymienne (kolestyramina, kolestypol) oraz preparaty zawierające metale (Al, Fe, Ca) znacząco zmniejszają wchłanianie lewotyroksyny, dlatego zaleca się podawanie leku odpowiednio 4-5 godzin lub co najmniej 2 godziny przed tymi substancjami. Inhibitory pompy protonowej podnoszą pH soku żołądkowego, co może obniżać absorpcję lewotyroksyny, wymagając monitorowania funkcji tarczycy i ewentualnej korekty dawki. Orlistat i produkty sojowe również mogą obniżać biodostępność lewotyroksyny, co wymaga rozdzielenia czasowego podawania i dostosowania dawki. Leki hamujące konwersję T4 do T3 (propylotiouracyl, glikokortykoidy, beta-adrenolityki, amiodaron) oraz induktory enzymatyczne (barbiturany, dziurawiec) mogą zmniejszać efekt terapeutyczny lewotyroksyny, wskazując na konieczność ścisłego monitorowania i dostosowania terapii.
amiodaron, autonomia tarczycy, badanie immunologiczne tarczycy, barbituran, biotyna, chlorochina, dikumarol, dziurawiec zwyczajny, estrogen, fenytoina, furosemid, glikokortykoid, globulina wiążąca tyroksynę, hormon tarczycy, imatynib, induktor enzymatyczny, indynawir, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, klofibrat, kolestypol, kolestyramina, konwersja T4 do T3, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, lewotyroksyna sodowa, lopinawir, motesanib, niedoczynność tarczycy, orlistat, parametr krzepnięcia, pochodna kumaryny, produkt sojowy, proguanil, propylotiouracyl, rytonawir, salicylan, sertralina, sewelamer, sorafenib, środek kontrastowy z jodem, streptawidyna, sunitynib, Tirosint Sol, trijodotyronina, tyroksyna, wiązanie z białkami osocza, wole guzkowe, wolna tyroksyna, żywica jonowymienna
Leksykon leków
Interakcje leku – Sidretella 30 3 mg + 0,03 mg

Produkt leczniczy Sidretella 30, zawierający etynyloestradiol 0,03 mg i drospirenon 3 mg, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z induktorami enzymów mikrosomalnych wątroby (np. barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, ziele dziurawca), które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do ryzyka krwawień śródcyklicznych i obniżenia skuteczności antykoncepcji. W przypadku krótkotrwałego stosowania induktorów zaleca się dodatkową barierową metodę antykoncepcji przez cały czas terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy długotrwałym leczeniu wskazane jest stosowanie niehormonalnych metod antykoncepcyjnych. Ponadto, inhibitory proteazy HIV i nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy mogą zmieniać stężenia hormonów, co wymaga stosowania dodatkowej mechanicznej antykoncepcji. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, zwiększają stężenia drospirenonu (2,7-krotnie) i etynyloestradiolu (1,4-krotnie), co może wymagać monitorowania działań niepożądanych.
aktywność reninowa osocza, aldosteron, aminotransferaza, antagonista aldosteronu, drospirenon i etynyloestradiol, działanie antymineralokortykoidowe, dziurawiec zwyczajny, enzymy mikrosomalne wątroby, fibrynoliza, glekaprewir z pibrentaswirem, globulina wiążąca kortykosteroidy, induktor enzymów, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, krwawienie śródcykliczne, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, metabolizm węglowodanów, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ombitaswir z parytaprewirem, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, sofosbuwir z welpataswirem, wirusowe zapalenie wątroby typu C, złożony doustny środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Irinotecan Accord 20 mg/ml

Irynotekan wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do stosowania z zielem dziurawca zwyczajnego, które powoduje 42% redukcję stężenia aktywnego metabolitu SN-38 w osoczu, oraz z żywymi atenuowanymi szczepionkami, ze względu na ryzyko zagrażających życiu reakcji ogólnoustrojowych. Silne induktory enzymów CYP3A4 i UGT1A1 (np. ryfampicyna, karbamazepina) obniżają ekspozycję na irynotekan i jego metabolity o ≥50%, natomiast silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) zwiększają AUC SN-38 o 109%, co może prowadzić do nasilenia toksyczności. Inhibitory UGT1A1 (atazanawir, regorafenib) również zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję na SN-38, co wymaga ostrożności klinicznej.
antagonista witaminy K, blokada nerwowo-mięśniowa, bloker nerwowo-mięśniowy, czas protrombinowy, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP3A4, glukuronid, hepatotoksyczność, immunosupresja, indukcja enzymatyczna, induktory CYP3A4, inhibitor cholinesterazy, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor UGT1A1, interakcja lekowa, krwotok, kwas folinowy, lek immunosupresyjny, limfoproliferacja, metabolit SN-38, metabolizm irynotekanu, metabolizm wątrobowy, mielosupresja, powikłanie zakrzepowe, SN-38, szczepionki atenuowane, toksyczność leku, uszkodzenie wątroby, wskaźnik INR, żółta febra
Leksykon leków
Interakcje leku – Lexapro 10 mg

Escytalopram, substancja czynna preparatu Lexapro, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne są interakcje z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO, moklobemidem oraz linezolidem, które mogą wywołać zagrażający życiu zespół serotoninowy i są bezwzględnie przeciwwskazane. Również łączenie escytalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre przeciwpsychotyczne, antybiotyki i przeciwhistaminowe) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko arytmii. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu selegiliny (≤10 mg/dobę), opioidów (w tym tramadolu), tryptanów, leków obniżających próg drgawkowy oraz preparatów zawierających dziurawiec zwyczajny. Współistniejące stosowanie escytalopramu z lekami przeciwzakrzepowymi i NLPZ wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia z uwagi na zwiększone ryzyko krwawień. Ponadto, leki powodujące hipokaliemię lub hipomagnezemię zwiększają ryzyko złośliwych arytmii.
cymetydyna, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor MAO, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, metoprolol, moklobemid, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, pochodna fenotiazyny, propafenon, rysperydon, selegilina, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwa arytmia
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxycodone Hydrochloride Hameln 10 mg/ml

Oksykodon, jako silny opioid, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie oksykodonu z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak benzodiazepiny, leki uspokajające, przeciwdepresyjne, fenotiazyny, miorelaksanty oraz alkohol, co może prowadzić do nasilenia sedacji, depresji oddechowej, a nawet zgonu. Również inhibitory monoaminooksydazy (MAO) mogą wywołać poważne zaburzenia neurovegetatywne, a leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI) zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego. W przypadku leków o działaniu przeciwcholinergicznym (trójpierścieniowe antydepresanty, leki przeciwhistaminowe, przeciwpsychotyczne, miorelaksanty, leki w chorobie Parkinsona) obserwuje się nasilenie działań niepożądanych, co wymaga ostrożności i ewentualnej redukcji dawki oksykodonu.
alkohol etylowy, antybiotyk makrolidowy, AUC, benzodiazepiny, choroba Parkinsona, CYP3A4, depresja oddechowa, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, fenotiazyna, hipertermia, induktor enzymatyczny, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, klirens leku, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, lek trójpierścieniowy, miorelaksant, neuroleptyk, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, przełom nadciśnieniowy, SNRI, śpiączka, środki uspokajające, SSRI, tachykardia, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Toramat 100 mg

Topiramat, substancja czynna leku Toramat, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Współistnienie z fenytoiną może prowadzić do wzrostu stężenia fenytoiny w osoczu, co wymaga monitorowania i dostosowania dawki. Karbamazepina i fenytoina obniżają stężenie topiramatu, co również wymaga korekty dawkowania. Topiramat jest inhibitorem CYP2C19, co wpływa na metabolizm leków takich jak diazepam, imipramina czy omeprazol. W przypadku stosowania hormonalnych środków antykoncepcyjnych obserwuje się dawkozależne zmniejszenie ekspozycji na etynyloestradiol (do 30% przy dawce 800 mg/dobę), co może obniżać skuteczność antykoncepcji i wymaga stosowania dodatkowych metod mechanicznych. Jednoczesne podawanie z kwasem walproinowym wiąże się z ryzykiem hiperamonemii i hipotermii, a z warfaryną – ze zmniejszeniem PT/INR, co wymaga regularnego monitorowania. Interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi (metformina, pioglitazon, glibenklamid) wpływają na ich farmakokinetykę i wskazują na konieczność ścisłej kontroli glikemii.
amitryptylina, antykoncepcja hormonalna, CYP2C19, czas protrombinowy, depresant OUN, digoksyna, dihydroergotamina, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, encefalopatia, etynyloestradiol, fenytoina, flunaryzyna, glibenklamid, haloperydol, hiperamonemia, hipotermia, hydrochlorotiazyd, hydroksymetabolit, INR, interakcja farmakokinetyczna, kamica nerkowa, ketometabolit, klirens leku, kwas walproinowy, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpadaczkowy, leki przeciwpadaczkowe, metformina, nortryptylina, pioglitazon, propranolol, rysperydon, stan stacjonarny, sumatryptan, topiramat, warfaryna, wenlafaksyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Gliclazide Zentiva 60 mg

Gliklazyd, pochodna sulfonylomocznika, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do zaburzeń kontroli glikemii, zarówno w postaci hipoglikemii, jak i hiperglikemii. Szczególnie istotne są interakcje z mikonazolem (ogólne podanie i żel do jamy ustnej), które znacząco nasilają działanie hipoglikemizujące gliklazydu, co może skutkować ciężką hipoglikemią, a nawet śpiączką hipoglikemiczną – jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Fenylbutazon nasila efekt hipoglikemizujący poprzez rozerwanie połączeń z białkami osocza i zmniejszenie wydalania, co wymaga dostosowania dawki gliklazydu lub zastosowania alternatywnego leku. Alkohol również nasila działanie hipoglikemizujące gliklazydu poprzez blokowanie glukoneogenezy i reakcji kompensacyjnych, co stanowi wysokie ryzyko kliniczne i wymaga całkowitego unikania spożycia alkoholu podczas terapii. Inne leki, takie jak insulina, metformina, inhibitory DPP-IV, agoniści GLP-1, inhibitory ACE, flukonazol, inhibitory MAO, sulfonamidy, klarytromycyna oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne, mogą nasilać działanie hipoglikemizujące gliklazydu, co wymaga monitorowania glikemii i ewentualnej korekty dawki.
agonista receptora GLP-1, akarboza, antagonista receptora adrenergicznego, antagonista receptora H2, beta-2-mimetyk, chlorpromazyna, danazol, działanie diabetogenne, działanie hipoglikemizujące, działanie przeciwzakrzepowe, dziurawiec zwyczajny, efekt antykoagulacyjny, fenylbutazon, flukonazol, fluorochinolon, glikokortykosteroid, glukoneogeneza, hiperglikemia, hipoglikemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor MAO, inhibitor peptydazy dipeptydylowej IV, insulina, insulinoterapia, interakcje lekowe, klarytromycyna, kontrola glikemii, kwasica ketonowa, lek neuroleptyczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, lek przeciwzapalny, metabolizm gliklazydu, metformina, mikonazol, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pochodna sulfonylomocznika, rytodryna, salbutamol, samokontrola glikemii, śpiączka hipoglikemiczna, stężenie glukozy we krwi, sulfonamid, terbutalina, tiazolidynedion, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivaroxaban STADA 15 mg

Rywaroksaban, jako selektywny inhibitor czynnika Xa, jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i jest substratem P-gp, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC oraz 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco podnosi ryzyko krwawień i stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę), erytromycyna (500 mg 3x/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), powodują wzrost AUC o 1,3-1,5 raza i Cmax o 1,3-1,4 raza, co wymaga ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wysokim ryzykiem krwawienia. Silne induktory CYP3A4 (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, dziurawiec) obniżają AUC rywaroksabanu o około 50%, zmniejszając jego skuteczność przeciwzakrzepową, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest niewskazane lub wymaga ścisłego monitorowania. Współpodawanie z innymi lekami przeciwzakrzepowymi, np. enoksaparyną (40 mg), wykazuje addytywne działanie farmakodynamiczne, zwiększając ryzyko krwawienia.
atorwastatyna, badania układu krzepnięcia, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, czynnik anty-Xa, digoksyna, dronedaron, działanie farmakodynamiczne, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, funkcja płytek krwi, glikoproteina p, induktory CYP3A4, inhibitor czynnika Xa, inhibitor pompy protonowej, inhibitory agregacji płytek krwi, inhibitory CYP3A4 i P-gp, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, leki przeciwgrzybicze azolowe, metabolizm wątrobowy, midazolam, naproksen, niesteroidowe leki przeciwzapalne, omeprazol, prothrombinase-induced clotting time, ryfampicyna, rytonawir, ryzyko krwawienia, SNRI, SSRI, układ krzepnięcia, warfaryna, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivaroxaban Polpharma 10 mg

Rywaroksaban jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 oraz transportowany przez glikoproteinę P, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na te szlaki. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2×/dobę), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC oraz 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco podnosi ryzyko krwawienia i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2×/dobę), erytromycyna (500 mg 3×/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), zwiększają AUC i Cmax o 1,3-1,5 raza, co wymaga ostrożności zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wysokim ryzykiem krwawienia. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, zmniejszają stężenie rywaroksabanu o około 50%, obniżając jego skuteczność przeciwzakrzepową, dlatego ich jednoczesne stosowanie należy unikać lub wymaga ścisłego monitorowania.
antagonista witaminy K, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, badanie układu krzepnięcia, cytochrom CYP3A4, czynnik anty-Xa, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor czynnika Xa, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, interakcja z alkoholem, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, midazolam, NLPZ, omeprazol, pozakonazol, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, SNRI, SSRI, warfaryna, worykonazol
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Symescital

Symescital (escytalopram), jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów poniżej 25 roku życia, u których obserwuje się zwiększone ryzyko zachowań samobójczych oraz wrogości. Lek nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży ze względu na brak danych dotyczących długoterminowego wpływu na wzrost, dojrzewanie i rozwój poznawczy. W trakcie terapii należy monitorować pacjentów pod kątem nasilenia objawów depresji, myśli samobójczych oraz nietypowych zmian w zachowaniu, szczególnie w pierwszych tygodniach leczenia i przy zmianie dawki. U pacjentów z padaczką, manią lub hipomanią w wywiadzie stosowanie escytalopramu wymaga ostrożności, a w przypadku wystąpienia napadów drgawkowych lub fazy maniakalnej lek należy odstawić. Ponadto, u chorych na cukrzycę może być konieczne dostosowanie dawki insuliny lub leków hipoglikemizujących ze względu na możliwe zaburzenia kontroli glikemii.
akatyzja, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, depresja, działanie serotoninergiczne, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, hipokaliemia, hipomagnezemia, hipomania, hiponatremia, jaskra z wąskim kątem przesączania, krwawienie śródskórne, leczenie elektrowstrząsami, mania, napad drgawkowy, objawy odstawienia, padaczka, SIADH, SSRI, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności seksualnych, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zachowania samobójcze, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Omeprazol – Interakcje

Omeprazol, jako inhibitor pompy protonowej (IPP), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Zmiana pH żołądka podczas terapii omeprazolem wpływa na wchłanianie leków takich jak pozakonazol, erlotynib, ketokonazol i itrakonazol, powodując istotne zmniejszenie ich biodostępności. W przypadku leków przeciwwirusowych stosowanych w terapii HIV, omeprazol (40 mg) znacząco obniża ekspozycję na nelfinawir (o 40%) i jego metabolit M8 (o 75-90%), co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie, ekspozycja na atazanawir zmniejsza się o 75%, a zwiększenie dawki atazanawiru do 400 mg nie kompensuje tego efektu. Omeprazol zwiększa biodostępność digoksyny o około 10%, co wymaga monitorowania stężenia digoksyny u osób starszych lub przy stosowaniu dużych dawek IPP. Interakcje z klopidogrelem (80 mg omeprazolu zmniejsza ekspozycję na aktywny metabolit klopidogrelu o 46% i hamowanie agregacji płytek o 16%) wskazują na konieczność unikania jednoczesnego stosowania ze względu na potencjalne ryzyko sercowo-naczyniowe.
antagonista witaminy K, atazanawir, chromogranina A, Clostridium difficile, cylostazol, diazepam, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, erlotynib, fenytoina, guz neuroendokrynny, hamowanie agregacji płytek, hamowanie enzymów, Helicobacter pylori, incydent sercowo-naczyniowy, inhibitor pompy protonowej, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoenzym CYP2C19, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwaśność treści żołądkowej, metabolizm substancji leczniczych, metotreksat, nelfinawir, parametr krzepnięcia, pH treści żołądkowej, pozakonazol, ryfampicyna, sakwinawir, takrolimus, toksyczność digoksyny, warfaryna, wchłanianie zależne od pH, worykonazol
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sumamigren

Sumamigren (sumatryptan) jest wskazany wyłącznie po precyzyjnym rozpoznaniu migreny i jest przeciwwskazany w migrenie hemiplegicznej, podstawnej oraz okoporaźnej. U pacjentów z bólami głowy typu migrenowego bez potwierdzonej diagnozy lub z nietypowymi objawami należy rozważyć inne przyczyny neurologiczne, zwłaszcza z uwagi na ryzyko naczyniopochodnych powikłań mózgowych. Sumatryptan może wywołać przemijające bóle i uczucie ucisku w klatce piersiowej, które mogą wskazywać na chorobę niedokrwienną serca, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku i diagnostyki. Leku nie należy stosować u pacjentów z podwyższonym ryzykiem choroby niedokrwiennej serca (np. palacze, kobiety po menopauzie, mężczyźni >40 lat) bez uprzedniej oceny układu krążenia. U osób z łagodnym, kontrolowanym nadciśnieniem obserwowano przejściowe wzrosty ciśnienia tętniczego i oporu naczyniowego.
ból głowy polekowy, buprenorfina, bursztynian sumatryptanu, choroba niedokrwienna serca, dziurawiec zwyczajny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, migrena hemiplegiczna, migrena okoporaźna, migrena podstawna, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niestabilność układu autonomicznego, przemijający napad niedokrwienny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sulfonamid, tachykardia, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Servenon 15 mg

Escytalopram, substancja czynna leku Servenon, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie niebezpieczne są interakcje z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami MAO (ryzyko zespołu serotoninowego, przeciwwskazane łączenie; przerwa 14 dni po inhibitorze MAO i 7 dni po escytalopramie), odwracalnym selektywnym inhibitorem MAO-A (moklobemid) oraz odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO (linezolid), gdzie konieczne jest stosowanie minimalnych dawek i ścisła kontrola kliniczna. Ponadto, escytalopram nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III, niektóre przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki i leki przeciwmalaryczne) ze względu na ryzyko złośliwych arytmii. Współstosowanie z lekami serotoninergicznymi (tramadol, buprenorfina, tryptany) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, a z lekami obniżającymi próg drgawkowy (np. bupropion, tramadol, neuroleptyki) wymaga ostrożności. Warto również monitorować pacjentów przyjmujących escytalopram wraz z litem, tryptofanem, ziołem dziurawca oraz lekami wpływającymi na układ krzepnięcia i elektrolity (hipokaliemia, hipomagnezemia), ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych i zaburzeń hemostazy.
astemizol, buprenorfina, bupropion, cymetydyna, CYP2D6, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, escytalopram, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, halofantryna, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, Hypericum perforatum, inhibitor CYP2C19, inhibitor MAO, inhibitor MAO-A, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP3A4, klomipramina, lansoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, lit farmakologia, meflochina, metoprolol, mizolastyna, moklobemid, moksyfloksacyna, neuroleptyk, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, NLPZ, nortryptylina, omeprazol, pentamidyna, pimozyd, pochodna butyrofenonu, pochodna fenotiazyny, pochodna tioksantenu, próg drgawkowy, propafenon, przewodnictwo elektryczne serca, rysperydon, sparfloksacyna, SSRI, sumatryptan, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, tryptofan, tyklopidyna, układ krzepnięcia, układ serotoninergiczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy, złośliwa arytmia serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Xiltess 2,5 mg

Rywaroksaban, substancja czynna produktu Xiltess, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC oraz 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco nasila jego działanie przeciwzakrzepowe i ryzyko krwawienia. Podobne, choć mniej nasilone efekty obserwuje się przy stosowaniu klarytromycyny (500 mg 2x/dobę), erytromycyny (500 mg 3x/dobę) i flukonazolu (400 mg/dobę), zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie wzrost AUC może sięgać do 2-krotności. Jednoczesne stosowanie dronedaronu jest niewskazane ze względu na brak wystarczających danych i potencjalne ryzyko. Rywaroksaban wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe z enoksaparyną (40 mg) oraz zwiększa ryzyko krwawienia przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ, inhibitorów agregacji płytek (np. klopidogrelu) oraz SSRI/SNRI, co wymaga ostrożności i monitorowania pacjentów.
agregacja płytek krwi, atorwastatyna, czynnik anty-Xa, digoksyna, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, hamowanie czynnika Xa, hemostaza, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4 i P-gp, inhibitor czynnika Xa, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, metabolizm wątrobowy, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, pochodne azolowe, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, śródbłonek naczyniowy, układ krzepnięcia, warfaryna, Xiltess, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Sorafenib Stada 200 mg

Sorafenib wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne w terapii onkologicznej. Induktory enzymów CYP3A4 i glukuronidacji, takie jak ryfampicyna, ziele dziurawca, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital i deksametazon, mogą obniżać AUC sorafenibu nawet o 37%, co potencjalnie zmniejsza skuteczność leczenia. Inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, nie wpływają istotnie na farmakokinetykę sorafenibu. Sorafenib nie wykazuje klinicznie istotnego hamowania izoenzymów CYP2B6, CYP2C8 i CYP2C9 in vivo, choć zaleca się monitorowanie INR u pacjentów leczonych warfaryną lub fenprokumonem. Sorafenib hamuje P-gp, co może zwiększać stężenia substratów takich jak digoksyna, wymagając ostrożności. Ponadto, sorafenib wpływa na metabolizm leków przeciwnowotworowych, powodując m.in. wzrost AUC doksorubicyny o 21%, SN-38 (aktywny metabolit irynotekanu) o 67-120%, docetakselu o 36-80%, co może zwiększać ryzyko toksyczności i wymaga ścisłego monitorowania pacjentów.
5-fluorouracyl, aminoglikozyd, biodostępność, cisplatyna, cyklofosfamid, deksametazon, dekstrometorfan, digoksyna, docetaksel, doksorubicyna, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, fenobarbital, fenprokumon, fenytoina, gemcytabina, glukuronidaza, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, irynotekan, kapecytabina, karbamazepina, karboplatyna, ketokonazol, midazolam, neomycyna, oksaliplatyna, omeprazol, P-glikoproteina, paklitaksel, ryfampicyna, SN-38, sorafenib, substrat cytochromu P450, transferaza UGT1A1, transferaza UGT1A9, warfaryna
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atazanavir Zentiva 300 mg

Atazanavir Zentiva, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 150 mg, 200 mg i 300 mg, zawiera atazanawir w postaci siarczanu i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym u osób z nietolerancją laktozy (74,94 mg, 99,91 mg i 149,87 mg laktozy odpowiednio w kapsułkach 150 mg, 200 mg i 300 mg). Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, a w przypadku stosowania w połączeniu z rytonawirem także u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby. Ponadto, stosowanie atazanawiru z ryfampicyną, inhibitorami PDE5 (szczególnie syldenafilem w leczeniu płucnego nadciśnienia tętniczego), statynami (symwastatyna, lowastatyna) oraz lekami będącymi substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym (np. kwetiapina, alfuzosyna, astemizol, pimozyd, triazolam) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych interakcji farmakokinetycznych i toksyczności.
alfuzosyna, alkaloid sporyszu, astemizol, atazanawir, beprydyl, chinidyna, ciężka niewydolność wątroby, cytochrom P450, cyzapryd, dihydroergotamina, dziurawiec zwyczajny, ergonowina, ergotamina, glekaprewir i pibrentaswir, grazoprewir, induktor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, kwetiapina, lowastatyna, lurazydon, metyloergonowina, midazolam, nadwrażliwość, nietolerancja laktozy, pimozyd, płucne nadciśnienie tętnicze, rabdomioliza, ryfampicyna, substrat CYP3A4, symwastatyna, terfenadyna, triazolam, umiarkowana niewydolność wątroby, wąski indeks terapeutyczny, zaburzenia erekcji
Leksykon leków
Skład i postać leku – Dziurawiec fix –

Dziurawiec Fix to preparat roślinny w formie ziół do zaparzania, zawierający 2,0 g ziela dziurawca (Hypericum perforatum L., herba) w każdej saszetce. Produkt nie zawiera substancji pomocniczych, co gwarantuje czystość surowca roślinnego. Saszetki wykonane są z włókniny filtracyjnej termozgrzewalnej, co ułatwia przygotowanie naparu bez konieczności stosowania dodatkowych filtrów. Dostępny jest w opakowaniach zawierających 20, 26 lub 30 saszetek. Okres ważności wynosi 12 miesięcy od daty produkcji, a preparat należy przechowywać w temperaturze nieprzekraczającej 30°C, chroniąc przed światłem, wilgocią oraz obcymi zapachami, które mogłyby wpłynąć na właściwości lecznicze surowca.
dokumentacja farmaceutyczna, dziurawiec zwyczajny, napar leczniczy, niezgodność farmaceutyczna, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, skład jakościowy i ilościowy, substancja czynna, surowiec roślinny, właściwość lecznicza, ziele dziurawca, zioła do zaparzania
Leksykon substancji czynnych
Rutyna – Działania niepożądane

Rutyna, flawonoid obecny w preparatach zawierających wyciąg z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.), takich jak Depremin 612 mg i Hyperis, występuje w dawkach od 36,72 mg do 91,80 mg na tabletkę powlekaną. Pomimo właściwości terapeutycznych, rutyna może indukować działania niepożądane obejmujące głównie układ pokarmowy (dyspepsja, nudności, wymioty, bóle brzucha), skórę (wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy) oraz ośrodkowy układ nerwowy (zmęczenie, niepokój, zaburzenia koncentracji). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko fotosensytyzacji, manifestującej się objawami przypominającymi oparzenia słoneczne (rumień, pęcherze, obrzęk, ból), zwłaszcza u pacjentów o jasnej karnacji i przy ekspozycji na intensywne nasłonecznienie. Częstość występowania tych działań nie została precyzyjnie określona, co podkreśla konieczność ostrożności i monitorowania podczas terapii.
dyspepsja, dziurawiec zwyczajny, farmakovigilance, filtr przeciwsłoneczny, fotosensytyzacja, leczenie dermatologiczne, lek fotosensytyzujący, monitorowanie działań niepożądanych, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, perystaltyka jelit, pokrzywka, promieniowanie słoneczne, reakcja alergiczna skórna, reakcja fotosensytyzująca, rumień, rutyna, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, ziele dziurawca