AlAT
AlAT (aminotransferaza alaninowa) to enzym wewnątrzkomórkowy występujący głównie w komórkach wątroby, a w mniejszych ilościach również w komórkach mięśni szkieletowych, serca i nerek. Jego podstawowa funkcja polega na katalizowaniu reakcji transferu grupy aminowej z alaniny do kwasu α-ketoglutarowego, co prowadzi do powstania kwasu pirogronowego i glutaminy.
Podwyższony poziom AlAT w surowicy krwi jest czułym wskaźnikiem uszkodzenia hepatocytów, ponieważ enzym ten uwalnia się do krwiobiegu przy naruszeniu integralności błon komórkowych. Wzrost aktywności AlAT obserwuje się w różnych schorzeniach wątroby, takich jak wirusowe zapalenie wątroby, toksyczne uszkodzenie wątroby, choroba alkoholowa wątroby, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby czy autoimmunologiczne zapalenie wątroby.
Wartości referencyjne AlAT różnią się w zależności od laboratorium, ale zazwyczaj mieszczą się w zakresie 5-40 U/l dla mężczyzn i 5-35 U/l dla kobiet. Stopień wzrostu AlAT może dostarczyć informacji o nasileniu uszkodzenia wątroby, choć nie zawsze koreluje z ciężkością choroby. W diagnostyce chorób wątroby oznaczenie AlAT wykonuje się często wraz z innymi enzymami wątrobowymi, jak AspAT, GGTP oraz parametrami funkcji wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cabazitaxel MSN 60 mg
Kabazytaksel, należący do grupy taksanów (kod ATC: L01CD04), wykazuje mechanizm działania polegający na stabilizacji mikrotubul poprzez stymulację polimeryzacji tubuliny oraz hamowanie jej depolimeryzacji, co prowadzi do zahamowania mitotycznego i interfazowego podziału komórek nowotworowych. Lek ten wykazuje szerokie spektrum aktywności przeciwnowotworowej, w tym skuteczność wobec nowotworów opornych na docetaksel, co jest istotne w terapii opornego na kastrację raka gruczołu krokowego z przerzutami. W badaniu klinicznym III fazy (EFC6193) kabazytaksel w dawce 25 mg/m² podawany dożylnie co 3 tygodnie, w połączeniu z prednizonem lub prednizolonem (10 mg/dobę), wykazał znaczną poprawę wyników leczenia w porównaniu do mitoksantronu (12 mg/m² co 3 tygodnie) u pacjentów z opornym na kastrację rakiem prostaty po wcześniejszym leczeniu docetakselem.
AlAT, AspAT, bilirubina całkowita, całkowite przeżycie, docetaksel, dusznica bolesna, hemoglobina, kabazytaksel, klasyfikacja RECIST, kreatynina, lek przeciwbólowy, lek przeciwnowotworowy, mikrotubule, mitoksantron, nadciśnienie tętnicze, neutrofil, płytki krwi, prednizon, progresja PSA, przeżycie bez progresji choroby, rak gruczołu krokowego oporny na kastrację, rak gruczołu krokowego z przerzutami, skala ECOG, swoisty antygen sterczowy, taksan, tubulina, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Izosorbid monoazotan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Izosorbid monoazotan wykazuje niski potencjał toksyczny, co potwierdzają badania ostrej toksyczności na modelach zwierzęcych, gdzie LD50 po podaniu doustnym wynosi około 2000-2500 mg/kg masy ciała. Badania przewlekłej toksyczności na psach (52 tygodnie) i szczurach (78 tygodni) wykazały pierwsze reakcje toksyczne przy dawkach odpowiednio 90 mg/kg i 405 mg/kg masy ciała, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa w stosunku do dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi. Dodatkowo, podanie dawki 191 mg/kg u psów spowodowało wzrost methemoglobiny do 2,6%, bez istotnych zmian w stężeniu azotynów (<0,02 mg/l) oraz aktywności enzymów wątrobowych (ALAT, alkaliczna fosfataza). Badania mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału mutagennego, a długoterminowe badania rakotwórczości (125 tygodni u samców i 138 tygodni u samic szczurów) nie potwierdziły działania rakotwórczego izosorbidu monoazotanu.
AlAT, azotyn, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie płodności, badanie teratogenności, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfataza alkaliczna, indeks terapeutyczny, izosorbid monoazotan, LD50, methemoglobina, mutagenność, okres perinatalny, okres postnatalny, rakotwórczość, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bimican 0,3 mg/ml
Bimican to roztwór do oczu zawierający 0,3 mg/ml bimatoprostu, stosowany w leczeniu jaskry poprzez obniżanie ciśnienia wewnątrzgałkowego. Zalecana dawka to jedna kropla (9 μg bimatoprostu) do chorego oka raz na dobę, najlepiej wieczorem. Przekroczenie tej dawki może zmniejszyć skuteczność terapii. Lek jest przeznaczony wyłącznie do podania okulistycznego, z zachowaniem zasad aseptyki i odstępów czasowych (minimum 5 minut) przy stosowaniu innych leków okulistycznych. U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby nie stwierdzono negatywnego wpływu na parametry wątrobowe podczas 24-miesięcznej obserwacji, jednak u osób z umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami wątroby oraz z zaburzeniami czynności nerek zaleca się ostrożność i ścisłe monitorowanie. Nie ma danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u pacjentów pediatrycznych (0-18 lat), dlatego stosowanie w tej grupie wymaga konsultacji specjalistycznej.
AlAT, AspAT, bilirubina, bimatoprost, Bimican, chlorek benzalkoniowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, fosforany, jaskra, krople do oczu, parametry wątrobowe, podanie okulistyczne, produkt leczniczy okulistyczny, soczewki kontaktowe, spojówka, worek spojówkowy, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – Rosuvastatin Krka 15 mg
Rozuwastatyna wapniowa, substancja czynna leku Rosuvastatin Krka, stosowana w leczeniu dyslipidemii, w przypadku przedawkowania wymaga przede wszystkim leczenia objawowego i monitorowania funkcji narządów. Dostępne dawki leku to 5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg, 30 mg oraz 40 mg. Kluczowe jest regularne oznaczanie aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT, fosfataza alkaliczna) oraz kinazy kreatynowej (CK) w celu wykrycia hepatotoksyczności, miopatii lub rabdomiolizy. Hemodializa nie jest skuteczna ze względu na wysokie wiązanie rozuwastatyny z białkami osocza i jej właściwości fizykochemiczne. W ciężkich przypadkach konieczne jest leczenie podtrzymujące z zabezpieczeniem funkcji życiowych pacjenta.
AlAT, anuria, AspAT, czynność wątroby, dyslipidemia, EKG, enzym wątrobowy, fosfataza alkaliczna, GFR, GGTP, hemodializa, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hipokalcemia, kinaza kreatynowa, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, metoda nerkozastępcza, mioglobina, mioglobinuria, miopatia, niewydolność nerek, oliguria, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, rozuwastatyna wapniowa, statyna, uszkodzenie wątroby, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Teriflunomide MSN
Leczenie teriflunomidem wymaga dokładnej oceny stanu klinicznego pacjenta przed rozpoczęciem terapii, obejmującej pomiar ciśnienia tętniczego, oznaczenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT/SGPT) oraz pełną morfologię krwi z rozmazem i liczbą płytek. Te badania pozwalają na wykluczenie przeciwwskazań, takich jak nadciśnienie tętnicze czy zaburzenia funkcji wątroby i układu krwiotwórczego, które mogą zwiększać ryzyko działań niepożądanych podczas terapii teriflunomidem.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Entecavir Ranbaxy 0,5 mg
Entekawir, będący nukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy, wykazuje silną aktywność przeciwwirusową wobec HBV poprzez hamowanie kluczowych etapów replikacji wirusa, w tym inicjacji polimerazy, odwrotnej transkrypcji ujemnej nici DNA oraz syntezy nici dodatniej DNA. Jego aktywna forma, entekawir-trifosforan, charakteryzuje się niską wartością Ki (0,0012 μM) wobec polimerazy HBV, co świadczy o wysokiej skuteczności, przy jednoczesnym słabym wpływie na polimerazy komórkowe (Ki 18-40 µM) i mitochondrialne DNA (Ki >160 µM). W badaniach in vitro EC50 dla dzikiego typu HBV wynosi 0,004 µM, a dla szczepów opornych na lamiwudynę (rtL180M, rtM204V) wzrasta do 0,026 µM. Entekawir pozostaje skuteczny wobec wirusów opornych na adefowir (rtN236T, rtA181V) oraz wykazuje brak antagonizmu z innymi nukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy stosowanymi w terapii HBV i HIV.
AlAT, analog guanozyny, antygen HBeAg, entekawir, inhibitory odwrotnej transkryptazy, koinfekcja HBV i HIV, komórki HepG2, marskość wątroby, mitochondrialne DNA, niewyrównana czynność wątroby, nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, odpowiedź wirusologiczna, odwrotna transkrypcja, oporność na adefowir, oporność na lamiwudynę, polimeraza DNA HBV, polimeraza HBV, pregenomowe RNA, proces martwiczo-zapalny, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, skala Knodella, substytucje rtL180M i rtM204V, trifosforan, trifosforan deoksyguanozyny, wyrównana czynność wątroby, zapalenie wątroby typu B, zmiany martwiczo-zapalne, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Entecavir Fomed
Podczas terapii entekawirem u pacjentów z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B należy zwrócić szczególną uwagę na modyfikację dawkowania u chorych z zaburzeniami czynności nerek oraz na ścisłe monitorowanie odpowiedzi wirusologicznej, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek. Zaostrzenia choroby, manifestujące się wzrostem aktywności AlAT, mogą wystąpić średnio po 4-5 tygodniach leczenia i są szczególnie niebezpieczne u pacjentów z marskością lub niewyrównaną czynnością wątroby (CTP stopień C), u których istnieje ryzyko dekompensacji i powikłań takich jak kwasica mleczanowa czy zespół wątrobowo-nerkowy. W przypadku przerwania terapii obserwuje się ryzyko ostrego zaostrzenia zapalenia wątroby, które pojawia się średnio po 23-24 tygodniach i wymaga co najmniej 6-miesięcznego monitorowania klinicznego i laboratoryjnego. U pacjentów z opornością na lamiwudynę istnieje zwiększone ryzyko rozwoju oporności na entekawir, z kumulowanym prawdopodobieństwem oporności wynoszącym do 51% po 5 latach leczenia, co wymaga regularnej oceny wirusologicznej i rozważenia terapii skojarzonej.
AlAT, dekompensacja czynności wątroby, DNA HBV, HAART, HBeAg, hepatomegalia, komórki CD4, kwasica mleczanowa, marskość wątroby, mutacja polimerazy HBV, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odpowiedź wirusologiczna, oporność na entekawir, oporność na lamiwudynę, przełom wirusologiczny, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, skala Child-Turcotte-Pugh, stłuszczenie wątroby, zaburzenie czynności nerek, zaostrzenie zapalenia wątroby, zapalenie trzustki, zespół wątrobowo-nerkowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Concor Cor 7,5 7,5 mg
Bisoprolol fumaran, substancja czynna leku Concor Cor, jest beta-adrenolitykiem stosowanym w terapii niewydolności serca, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się bradykardię (>1/10), pogorszenie niewydolności serca (>1/100 do <1/10) oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka i zaparcia (>1/100 do <1/10). Należy monitorować parametry sercowo-naczyniowe, w tym tętno i EKG, ze względu na możliwość wystąpienia zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego (1/1000 do <1/100). Często pojawiają się także zawroty głowy i ból głowy (>1/100 do <1/10), a także uczucie zimna i niedociśnienie (>1/100 do <1/10), w tym niedociśnienie ortostatyczne (1/1000 do <1/100), które zwiększa ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych.
AlAT, alergiczny nieżyt nosa, AspAT, astenia, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, ból głowy, bradykardia, Concor Cor, depresja, enzymy wątrobowe, koszmar senny, kurcz mięśni, łuszczyca, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obturacyjna choroba płuc, omamy, omdlenie, osłabienie mięśni, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, triglicerydy, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenie erekcji, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie snu, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amylan 875 mg + 125 mg
Produkt leczniczy Amylan zawiera amoksycylinę trójwodną w dawce odpowiadającej 875 mg amoksycyliny oraz 125 mg potasu klawulanianu. W trakcie stosowania leku najczęściej obserwuje się działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka (bardzo często, ≥1/10), nudności i wymioty (często, ≥1/100 do <1/10). Inne istotne działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza), reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej), a także poważne reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona, martwicę toksyczno-rozpływną naskórka oraz zespół DRESS, które stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Ponadto, mogą wystąpić zaburzenia wątroby (umiarkowane podwyższenie AspAT i AlAT, zapalenie wątroby, żółtaczka zastoinowa) oraz powikłania ze strony nerek, takie jak śródmiąższowe zapalenie nerek i krystaluria.
agranulocytoza, AlAT, amoksycylina trójwodna, anafilaksja, AspAT, biegunka, choroba posurowicza, czarny język włochaty, czas protrombinowy, drgawki, IgA dermatoza, kandydoza błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, kwas klawulanowy, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, potasu klawulanian, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, trombocytopenia, wymioty, zapalenie jelit, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa - Leksykon substancji czynnych
Merkaptopuryna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Merkaptopuryna jest lekiem cytotoksycznym wymagającym rozpoczęcia terapii w warunkach szpitalnych lub specjalistycznych poradniach pod ścisłym nadzorem doświadczonego lekarza. Jej działanie mielosupresyjne prowadzi do zahamowania czynności szpiku kostnego, manifestującego się leukopenią, trombocytopenią i rzadziej niedokrwistością. W fazie indukcji remisji konieczne jest codzienne monitorowanie morfologii krwi, a w trakcie leczenia podtrzymującego częstotliwość kontroli hematologicznych powinna być dostosowana do stanu klinicznego pacjenta. W przypadku znacznego spadku leukocytów i płytek należy natychmiast przerwać terapię, gdyż mielosupresja może postępować po odstawieniu leku. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z wrodzonym niedoborem enzymu TPMT, u których zaleca się redukcję dawki do 25% standardowej, aby uniknąć gwałtownego zahamowania czynności szpiku. Ponadto, jednoczesne stosowanie leków hamujących TPMT (olsalazyna, mesalazyna, sulfasalazyna) zwiększa ryzyko mielosupresji.
AlAT, antybiotykoterapia profilaktyczna, AspAT, bilirubina, hepatotoksyczność, hiperurykemia, indukcja remisji, kwas moczowy, lek cytotoksyczny, leukocyty, leukopenia, merkaptopuryna, metylotransferaza tiopurynowa, mielosupresja, morfologia krwi, nefropatia moczanowa, niedobór laktazy, niedobór TPMT, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, oporność krzyżowa, ostra białaczka szpikowa, płytki krwi, substancja cytotoksyczna, szpik kostny, tioguanina, trombocytopenia, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lipanthyl 267M
Przed rozpoczęciem terapii fenofibratem mikronizowanym (Lipanthyl 267M) konieczne jest wykluczenie i leczenie wtórnych przyczyn hiperlipidemii, takich jak niekontrolowana cukrzyca typu 2, niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, dysproteinemia, choroby wątroby z zastojem żółci oraz alkoholizm. U pacjentek stosujących doustne estrogeny lub środki antykoncepcyjne zawierające estrogeny należy zweryfikować charakter zaburzenia lipidowego, gdyż estrogeny mogą maskować efekt fenofibratu. Monitorowanie funkcji wątroby jest kluczowe – aktywność aminotransferaz powinna być kontrolowana co 3 miesiące przez pierwsze 12 miesięcy terapii, a następnie okresowo, zgodnie z indywidualnym ryzykiem. Leczenie należy przerwać, jeśli AspAT (SGOT) i AlAT (SGPT) przekroczą 3-krotność górnej granicy normy lub pojawią się objawy zapalenia wątroby, takie jak żółtaczka czy świąd skóry.
AlAT, aminotransferaza, AspAT, cukrzyca typu 2, dysproteinemia, fenofibrat mikronizowany, hipertrójglicerydemia, kamienie żółciowe, laktoza jednowodna, lek hipolipemizujący, Lipanthyl, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, przewód trzustkowy, refluks żółci, środki antykoncepcyjne, świąd skóry, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zespół nerczycowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Somatuline Autogel 120 mg/dawkę
Somatuline Autogel (lanreotyd) stosowany w terapii akromegalii oraz guzów neuroendokrynnych układu pokarmowego (GEP-NET) charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa obejmującym głównie zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka (w tym tłuszczowa), ból brzucha, nudności, wymioty, zaparcia, wzdęcia oraz dyskomfort. Często obserwuje się również kamicę żółciową (zwykle bezobjawową), poszerzenie przewodów żółciowych, zapalenie pęcherzyka i dróg żółciowych. Reakcje w miejscu podania (ból, zgrubienie, stwardnienie, guzek, świąd) są powszechne, a w rzadkich przypadkach może wystąpić ropień. Zaburzenia metaboliczne obejmują hipoglikemię, hiperglikemię, cukrzycę oraz zmniejszenie apetytu, co wynika z wpływu lanreotydu na wydzielanie hormonów trzustkowych i regulację gospodarki węglowodanowej. Dodatkowo, mogą pojawić się bradykardia zatokowa, bóle głowy, zawroty głowy, ospałość, łysienie, hipotrychoza oraz reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i anafilaksja. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się wzrost aktywności enzymów wątrobowych (ALAT, AspAT, fosfataza zasadowa), wzrost bilirubiny, glukozy i hemoglobiny glikozylowanej, zmniejszenie aktywności enzymów trzustkowych, spadek sodu oraz redukcję masy ciała.
akromegalia, AlAT, anafilaksja, AspAT, bezsenność, biegunka, biegunka tłuszczowa, bilirubina we krwi, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowo-szkieletowy, bradykardia zatokowa, cukrzyca, enzym trzustkowy, enzym wątrobowy, fosfataza zasadowa, glukoza we krwi, hemoglobina glikozylowana, hiperglikemia, hipoglikemia, hipotrychoza, kamica żółciowa, lanreotyd, łysienie, nadwrażliwość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ospałość, poszerzenie przewodów żółciowych, reakcja alergiczna, reakcja w miejscu podania, Somatuline Autogel, stężenie sodu we krwi, uderzenia gorąca, wymioty, wzdęcia, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia wątroby i dróg żółciowych, zaburzenia żołądka i jelit, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zaparcia, zawroty głowy, zmniejszenie apetytu - Leksykon substancji czynnych
Kloksacylina – Przedawkowanie
Kloksacylina, dostępna w preparacie Syntarpen w dawkach 500 mg (tabletki) oraz 1 g i 2 g (proszek do roztworu do wstrzykiwań), jest penicyliną półsyntetyczną oporną na penicylinazę. W przypadku przedawkowania należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć leczenie objawowe, dostosowane do symptomów klinicznych. Przedawkowanie może skutkować objawami neurotoksycznymi (drgawki, zaburzenia świadomości), zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, reakcjami alergicznymi, zaburzeniami elektrolitowymi (hipernatremia związana z zawartością sodu 50,5-55,01 mg/g preparatu), nefropatią oraz hematologicznymi nieprawidłowościami (leukopenia, małopłytkowość). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek, chorobami wątroby, osób starszych, chorych sercowo-naczyniowo oraz z alergią na penicyliny.
AlAT, anafilaksja, antybiotyk, AspAT, bilirubina, dializoterapia, działanie niepożądane, EKG, funkcja nerek, funkcja wątroby, GFR, glikokortykosteroid, hipernatremia, kloksacylina, kreatynina, leczenie objawowe, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwhistaminowy, leukopenia, małopłytkowość, mocznik, morfologia krwi, nefropatia, niewydolność nerek, okres półtrwania, podrażnienie błony śluzowej, pozaustrojowe oczyszczanie krwi, reakcja nadwrażliwości, stężenie elektrolitów, Syntarpen, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Capecitabine LEK-AM 500 mg
Farmakokinetyka kapecytabiny była badana w dawkach od 502 do 3514 mg/m² na dobę, wykazując stabilne stężenia kapecytabiny oraz metabolitów 5′-DFCR i 5′-DFUR między 1. a 14. dniem terapii, natomiast AUC 5-FU wzrosło o 30-35% w 14. dniu. Po podaniu doustnym kapecytabina szybko się wchłania (Cmax 4,67 μg/ml, Tmax 1,5 h), a jej metabolity osiągają maksymalne stężenia w 2-3,34 h. Wartości AUC dla kapecytabiny i metabolitów wynoszą odpowiednio: 7,75 μg•h/ml (kapecytabina), 7,24 (5′-DFCR), 24,6 (5′-DFUR), 2,03 (5-FU) i 36,3 (FBAL). Kapecytabina wiąże się z białkami osocza w 54%, 5′-DFUR w 62%, a 5-FU jedynie w 10%. Okres półtrwania eliminacji wynosi od 0,66 h (5′-DFUR) do 3,23 h (FBAL). Metabolizm obejmuje przekształcenie kapecytabiny do 5-FU w tkankach guza, gdzie aktywność fosforylazy tymidynowej jest 4-krotnie wyższa niż w tkankach zdrowych, co skutkuje 21,4-krotnie wyższym stężeniem 5-FU w guzie w porównaniu do surowicy. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki (95,5% dawki), z czego 57% stanowi FBAL, a tylko 3% to postać niezmieniona.
5-fluorouracyl, 5′-deoksy-5-fluorocytydyna, 5′-deoksy-5-fluorourydyna, AlAT, AspAT, bilirubina, biodostępność kapecytabiny, dehydrogenaza pirymidynowa, dezaminaza cytydyny, dihydro-5-fluorouracyl, dihydropirymidynaza, esteraza karboksylowa, fosforylaza tymidynowa, kapecytabina, klirens kreatyniny, kwas 5-fluoroureidopriopionowy, niedobór enzymatyczny, niewydolność nerek, nowotwór jelita grubego, okres półtrwania eliminacji, rak jelita grubego, tkanka guza, tkanka nowotworowa, zaburzenie czynności wątroby, α-fluoro-β-alanina, β-ureido-propionaza - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Agomelatine +pharma
Agomelatyna wymaga ścisłego monitorowania czynności wątroby ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, w tym przypadków niewydolności wątroby, które mogą prowadzić do zgonu lub konieczności przeszczepienia. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć pacjentów z aktywnością AlAT i/lub AspAT przekraczającą 3-krotność górnej granicy normy oraz przeprowadzić badania czynności wątroby na początku leczenia, po 3, 6, 12 i 24 tygodniach, a następnie w razie wskazań klinicznych. Leczenie należy przerwać natychmiast przy objawach uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, jasny kał, ból w prawym górnym kwadrancie brzucha, zmęczenie) lub gdy aktywność aminotransferaz przekroczy 3-krotną wartość normy. Po odstawieniu agomelatyny konieczne jest kontynuowanie monitorowania enzymów wątrobowych do powrotu do normy.
agomelatyna, AlAT, aminotransferaza, AspAT, choroba afektywna dwubiegunowa, ciemny mocz, cukrzyca, czynność wątroby, depresja, duży epizod depresyjny, enzymy wątrobowe, hepatocyt, hipomania, inhibitor CYP1A2, lek przeciwdepresyjny, mania, myśli samobójcze, niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby, niewydolność wątroby, otępienie, otyłość, remisja, uszkodzenie wątroby, zapalenie wątroby, żółtaczka, żółtaczka skóry - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Abiraterone Glenmark 250 mg
Abiraterone Glenmark jest wskazany do leczenia przerzutowego raka gruczołu krokowego, zarówno hormonowrażliwego (mHSPC), jak i opornego na kastrację (mCRPC), w skojarzeniu z glikokortykosteroidami (5 mg prednizonu/prednizolonu na dobę w mHSPC oraz 10 mg w mCRPC). Standardowa dawka wynosi 1000 mg (cztery tabletki po 250 mg) podawana raz dziennie na pusty żołądek, co najmniej 2 godziny po posiłku i bez jedzenia przez kolejną godzinę, aby uniknąć zwiększenia ogólnoustrojowego narażenia na abirateron. U pacjentów bez kastracji chirurgicznej konieczne jest kontynuowanie farmakologicznej kastracji analogami LHRH. Monitorowanie obejmuje aktywność aminotransferaz (co 2 tygodnie przez 3 miesiące, potem co miesiąc), ciśnienie tętnicze, stężenie potasu (utrzymywane ≥ 4,0 mM) oraz objawy zastoju płynów (comiesięcznie), z intensyfikacją kontroli u pacjentów z ryzykiem niewydolności serca.
abirateron, AlAT, aminotransferazy, analog LHRH, AspAT, ciśnienie tętnicze, ekspozycja ogólnoustrojowa, glikokortykosteroid, hepatotoksyczność, hipokaliemia, hormon luteinizujący, kastracja chirurgiczna, kastracja farmakologiczna, mineralokortykosteroidy, nadciśnienie tętnicze, prednizolon, prednizon, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego oporny na kastrację, skala Child-Pugh, stężenie potasu, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Omacor
Omacor, zawierający estry etylowe kwasów omega-3 (1000 mg na kapsułkę, w tym 460 mg EPA i 380 mg DHA), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu krążenia lub czynnikami ryzyka, ze względu na dawkozależne zwiększenie ryzyka migotania przedsionków, szczególnie przy dawce 4 g/dobę. Lek jest przeciwwskazany u osób z alergią na ryby oraz niezalecany u dzieci i pacjentów powyżej 70 lat z powodu ograniczonych danych klinicznych. Omacor może wydłużać czas krwawienia, co wymaga monitorowania u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe oraz u osób z podwyższonym ryzykiem krwotoków, np. po urazach czy przed zabiegami chirurgicznymi. W trakcie terapii obserwuje się zmniejszenie produkcji tromboksanu A2, bez istotnego wpływu na inne czynniki krzepnięcia.
AlAT, aminotransferazy, AspAT, choroba układu krążenia, D-alfa-tokoferol, endogenna hipertriglicerydemia, estry etylowe kwasów omega-3, fibrat, hipertriglicerydemia, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na ryby, niekontrolowana cukrzyca, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, parametry krzepnięcia, terapia skojarzona, tromboksan A2, wydłużenie czasu krwawienia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Klarmin 500 mg
Klarytromycyna, substancja czynna leku Klarmin w dawce 500 mg, jest antybiotykiem makrolidowym o szerokim spektrum działania. Profil bezpieczeństwa obejmuje przede wszystkim działania niepożądane ze strony układu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku, które występują często (≥1/100 do <1/10). Działania te mają zazwyczaj łagodny przebieg i są zgodne z charakterystyką makrolidów. Rzadziej obserwuje się zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia), immunologiczne (reakcje anafilaktyczne), neurologiczne (drgawki, parestezje), kardiologiczne (wydłużenie QT, migotanie przedsionków) oraz hepatologiczne (zwiększenie aktywności aminotransferaz, cholestaza). Wysokie dawki (1000-2000 mg/dobę) u pacjentów z obniżoną odpornością wiążą się z częstszymi działaniami niepożądanymi, a dawka 4000 mg/dobę zwiększa ich częstość 3-4-krotnie. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami takimi jak statyny, triazolam czy kolchicyna, które mogą nasilać toksyczność, np. rabdomiolizę lub zaburzenia OUN.
agranulocytoza, AIDS, AlAT, antybiotyk makrolidowy, AspAT, biegunka, ból brzucha, cholestaza, choroba refluksowa przełyku, eozynofilia, klarytromycyna, leukopenia, migotanie komór, miopatia, Mycobacterium, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, profil bezpieczeństwa, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, trombocytoza, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie smaku, zapalenie przełyku, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół nabytego niedoboru odporności, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka miąższowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Teriflunomide Pharmascience
Przed rozpoczęciem terapii teriflunomidem konieczne jest przeprowadzenie kompleksowej oceny pacjenta, obejmującej pomiar ciśnienia tętniczego, oznaczenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT/SGPT) oraz pełną morfologię krwi z rozmazem. Monitorowanie ciśnienia tętniczego powinno być kontynuowane okresowo przez cały czas leczenia ze względu na potencjalne ryzyko kardiologiczne. Aktywność AlAT/SGPT należy oznaczać co najmniej co 4 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy terapii, a następnie regularnie, z intensyfikacją badań do co tygodnia w przypadku wzrostu enzymów powyżej 2-3-krotności górnej granicy normy (GGN). Morfologia krwi z rozmazem powinna być wykonywana w przypadku wystąpienia objawów klinicznych sugerujących zaburzenia hematologiczne, zwłaszcza infekcje.
AlAT, aminotransferaza alaninowa, ciśnienie tętnicze, grupa ryzyka, hepatotoksyczność, jadłowstręt, morfologia krwi, nudności, parametry hematologiczne, płytki krwi, rozmaz krwinek białych, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Pazopanib STADA 400 mg
Pazopanib STADA jest stosowany w leczeniu raka nerkowokomórkowego (RCC) oraz mięsaka tkanek miękkich (STS) w dawce 800 mg raz na dobę, podawanej doustnie na czczo. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowywane w zależności od tolerancji pacjenta, z możliwością modyfikacji o 200 mg, nie przekraczając maksymalnej dawki 800 mg. U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby (bilirubina i AlAT do 1,5 x GGN) zaleca się dawkę 800 mg/dobę, natomiast przy umiarkowanych zaburzeniach (bilirubina >1,5 do 3 x GGN) dawkę należy zmniejszyć do 200 mg/dobę. Leku nie stosuje się u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami wątroby (bilirubina >3 x GGN). U osób z klirensem kreatyniny >30 ml/min nie jest konieczna modyfikacja dawki, jednak u pacjentów z klirensem <30 ml/min należy zachować ostrożność ze względu na ograniczone dane kliniczne. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 2 lat, a bezpieczeństwo u pacjentów pediatrycznych 2-18 lat nie jest w pełni określone.
AlAT, badanie farmakokinetyczne, badanie kliniczne, bilirubina, bilirubina bezpośrednia, bilirubina całkowita, działanie leku, działanie niepożądane, farmakokinetyka leku, klirens kreatyniny, lek przeciwnowotworowy, mięsak tkanek miękkich, parametry wątrobowe, pazopanib, podanie doustne, rak nerkowokomórkowy, tabletka powlekana, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie funkcji wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Posaconazole Teva
Posaconazole Teva w dawce 100 mg w tabletkach dojelitowych wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, w tym podwyższenia aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfatazy zasadowej) oraz bilirubiny całkowitej, a także rzadkich, lecz ciężkich przypadków zapalenia wątroby, w tym śmiertelnych. Monitorowanie funkcji wątroby jest obligatoryjne przed rozpoczęciem terapii oraz regularnie w trakcie leczenia. W przypadku nieprawidłowości w próbach wątrobowych konieczne jest wdrożenie rutynowych badań kontrolnych i rozważenie przerwania terapii przy objawach klinicznych uszkodzenia wątroby. U pacjentów z niewydolnością wątroby należy zachować szczególną ostrożność ze względu na możliwość zwiększonych stężeń pozakonazolu w osoczu.
AlAT, antybiotyk ryfamycynowy, AspAT, benzodiazepiny, bilirubina całkowita, bradykardia zatokowa, depresja oddechowa, dysfagia, fosfataza zasadowa, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, lek przeciwgrzybiczny, nadwrażliwość krzyżowa, napad drgawkowy, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, neutropenia, niedrożność porażenna jelit, niewydolność wątroby, pozakonazol, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia rytmu serca, zakażenie grzybicze, zapalenie wątroby, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół rozpadu guza, zespół wydłużonego odstępu QTc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Klacid 125 mg/5 ml
Klarytromycyna, makrolidowy antybiotyk dostępny m.in. w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej (Klacid 125 mg/5 ml), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku. Objawy te mają zazwyczaj łagodne nasilenie i występują często. Rzadziej obserwuje się zmniejszenie liczby leukocytów i płytek krwi, reakcje alergiczne, zaburzenia rytmu serca (wydłużenie QT), wzrost aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT), a także zmiany w badaniach laboratoryjnych, w tym podwyższenie stężenia kreatyniny i azotu mocznikowego. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z obniżoną odpornością, zwłaszcza przy dawkach 1000 mg/dobę, gdzie częściej występują zaburzenia żołądkowo-jelitowe, neurologiczne, sensoryczne oraz zmiany skórne i laboratoryjne.
AIDS, AlAT, aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antybiotyk makrolidowy, AspAT, azot mocznikowy, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowy, duszność, enzym wątrobowy, klarytromycyna, kołatanie serca, leukopenia, Mycobacterium, nadkażenie, niestrawność, nudności, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, rozszerzenie naczyń krwionośnych, stężenie kreatyniny, suchość jamy ustnej, świąd, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie sensoryczne, zaburzenie słuchu, zaburzenie smaku, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakażenie oportunistyczne, zakażenie prątkami, zaparcie, zespół nabytego niedoboru odporności - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tenofovir Synoptis 245 mg
Terapia lekiem Tenofovir Synoptis, zawierającym 245 mg tenofowiru dizoproksylu, powinna być prowadzona przez lekarzy doświadczonych w leczeniu HIV i przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (pWZW B). Zalecana dawka u dorosłych i młodzieży (≥12 lat, ≥35 kg) to jedna tabletka raz na dobę, doustnie z posiłkiem. U dzieci poniżej 12 lat lek nie jest zalecany ze względu na brak odpowiednich dawek. Przed rozpoczęciem terapii u dzieci z pWZW B należy potwierdzić trwałe podwyższenie aktywności AlAT (≥6 miesięcy przy HBeAg dodatnim, ≥12 miesięcy przy HBeAg ujemnym). Długość leczenia nie jest ściśle określona; przerwanie terapii można rozważyć po serokonwersji HBe lub HBs, z zachowaniem regularnej kontroli AlAT i DNA HBV. U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby lub marskością leczenie nie powinno być przerywane.
AlAT, antygen HBeAg, DNA HBV, hemodializa, klirens kreatyniny, marskość wątroby, nawrót wirusologiczny, niewyrównana czynność wątroby, oporność wirusa HBV, przeciwciała anty-HBe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, serokonwersja HBe, serokonwersja HBs, supresja wirusologiczna, tenofowir, tenofowir dizoproksylu, ujemny HBeAg, wyrównana czynność wątroby, zaburzenie czynności nerek, zakażenie HIV, zakażenie HIV-1, zaostrzenie zapalenia wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amoxicillin Aurovitas 500 mg
Amoksycylina, jako antybiotyk beta-laktamowy z grupy aminopenicylin, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się biegunkę, nudności oraz wysypkę skórną, które występują odpowiednio często (≥ 1/100 do < 1/10). Bardzo rzadkie, ale klinicznie istotne działania obejmują hematologiczne zaburzenia takie jak przemijająca leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna oraz wydłużenie czasu krwawienia i protrombinowego, co jest szczególnie istotne u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia lub stosujących leki przeciwzakrzepowe. Ponadto, bardzo rzadko mogą wystąpić ciężkie reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej, alergiczne zapalenie naczyń) oraz poważne powikłania skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
AGEP, agranulocytoza, AlAT, alergiczne zapalenie naczyń, aminopenicylina, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, AspAT, Clostridioides difficile, czarny włochaty język, czas protrombinowy, drgawki, działanie niepożądane, działanie niepożądane leku, hiperkinezja, kandydoza błon śluzowych, klasyfikacja MedDRA, krwotoczne zapalenie jelita grubego, krystaluria, leukopenia, linijna IgA dermatoza, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, ostry zespół wieńcowy, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, przewlekła choroba nerek, przewlekła choroba wątroby, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, zapalenie jelit polekowe, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół choroby posurowiczej, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lamivudine Aurovitas
Lek Lamivudine Aurovitas stosowany w terapii przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko zaostrzeń choroby, które manifestują się wzrostem aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) oraz replikacji HBV DNA. Zaostrzenia mogą wystąpić spontanicznie, podczas terapii lub po jej zakończeniu, szczególnie u pacjentów z mutacją YMDD wirusa HBV, co wymaga rozważenia zmiany lub dodania leku bez krzyżowej oporności. Po zakończeniu leczenia obserwuje się wzrost AlAT powyżej 3-krotnej wartości wyjściowej u 21% pacjentów leczonych lamiwudyną, z większością zdarzeń występujących między 8. a 12. tygodniem, co podkreśla konieczność monitorowania parametrów biochemicznych (AlAT, bilirubina) przez co najmniej 4 miesiące, a u pacjentów z niewyrównaną marskością wątroby nawet do 6 miesięcy. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów po przeszczepach oraz z niewyrównaną marskością, ze względu na ryzyko ciężkiej dekompensacji wątroby i konieczność częstych badań wirusologicznych i biochemicznych (AlAT, bilirubina, albuminy, azot mocznikowy, kreatynina, HBV DNA).
Lamivudine Aurovitas wykazuje potencjał mitochondrialnej toksyczności, szczególnie u niemowląt narażonych w okresie prenatalnym lub po urodzeniu, co może skutkować zaburzeniami hematologicznymi (niedokrwistość, neutropenia), metabolicznymi (hiperlipazemia) oraz neurologicznymi (drgawki, wzmożone napięcie, nieprawidłowe zachowanie). Z tego względu dzieci narażone na działanie analogów nukleozydów powinny być poddane szczegółowej obserwacji klinicznej i laboratoryjnej. U pacjentów z współistniejącym zakażeniem HIV zaleca się stosowanie dawki 150 mg lamiwudyny 2 razy dziennie, natomiast standardowa dawka 100 mg jest niewystarczająca i może prowadzić do szybkiego rozwoju oporności HIV. Przed rozpoczęciem terapii HBV należy wykonać testy na HIV i prowadzić regularne monitorowanie aktywności AlAT i poziomu HBV DNA (co 3 miesiące u HBeAg-dodatnich, co 6 miesięcy u HBeAg-ujemnych). Lamiwudyny nie należy stosować jednocześnie z innymi preparatami zawierającymi lamiwudynę lub emtrycytabinę, a także nie zaleca się kojarzenia z kladrybiną. Produkt zawiera mniej niż 23 mg sodu na tabletkę, co klasyfikuje go jako lek „wolny od sodu”.
AlAT, albumina, analogi nukleozydów, antygen HBeAg, azot mocznikowy, bilirubina, chemioterapia przeciwnowotworowa, dekompensacja wątroby, dysfunkcja mitochondriów, emtrycytabina, HBV DNA, hiperlipazemia, immunosupresja, kladrybina, kreatynina, lamiwudyna, leczenie przeciwretrowirusowe, mutacja YMDD, neutropenia, niedokrwistość, niewyrównana marskość wątroby, replikacja HBV DNA, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wyrównana czynność wątroby, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia neurologiczne, zakażenie HIV, zaostrzenie zapalenia wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tifay
Przed rozpoczęciem terapii teriflunomidem (Tifay) konieczne jest wykonanie oceny ciśnienia tętniczego, aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT/SGPT) oraz pełnej morfologii krwi z rozmazem. Monitorowanie tych parametrów powinno być kontynuowane w trakcie leczenia, z oznaczaniem AlAT co 4 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a następnie regularnie. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub stosujących inne hepatotoksyczne leki zaleca się częstsze badania enzymów wątrobowych (co 2 tygodnie przez 6 miesięcy, potem co 8 tygodni przez 2 lata). W przypadku wzrostu AlAT powyżej 2-3-krotnej górnej granicy normy, badania należy wykonywać co tydzień. Teriflunomid charakteryzuje się długim okresem półtrwania, a jego eliminacja bez procedury przyspieszonej trwa średnio 8 miesięcy, z możliwością wydłużenia do 2 lat. Procedura przyspieszonej eliminacji (cholestyramina lub węgiel aktywowany) jest wskazana przy ciężkich działaniach niepożądanych, planowaniu ciąży lub konieczności szybkiego usunięcia leku.
AlAT, aminotransferaza alaninowa, ciśnienie tętnicze, hipoproteinemia, leflunomid, leukopenia, łuszczyca krostkowa, małopłytkowość, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, okres półtrwania leku, pancytopenia, polekowe uszkodzenie wątroby, przyspieszona eliminacja leku, rozmaz krwi obwodowej, śródmiąższowa choroba płuc, szczepionka atenuowana, szpik kostny, teriflunomid, toksyczna martwica naskórka, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zakażenie czynne, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedawkowanie – Zahron 10 mg
Przedawkowanie rozuwastatyny, substancji czynnej leku Zahron 10 mg (w postaci soli wapniowej), wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, choć nie istnieje jednoznaczny protokół postępowania. Zaleca się leczenie objawowe oraz podtrzymujące funkcje życiowe, z równoczesnym monitorowaniem parametrów czynności wątroby (AspAT, AlAT, bilirubina, fosfataza alkaliczna) oraz aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy krwi. Hemodializa jest nieskuteczna w usuwaniu rozuwastatyny i nie powinna być stosowana. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy hepatotoksyczności oraz uszkodzenia mięśni, w tym miopatii i rabdomiolizy, które mogą manifestować się bólami mięśniowymi, osłabieniem siły mięśniowej, podwyższonym poziomem CK, mioglobinurią oraz ryzykiem uszkodzenia nerek.
AlAT, AspAT, bilirubina, ból brzucha, ból mięśniowy, czynność wątroby, enzym wątrobowy, fosfataza alkaliczna, hemodializa, hepatotoksyczność, kinaza kreatynowa, kreatynina, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, mioglobina, mioglobinuria, mioliza, miopatia, nudność, rabdomioliza, rozuwastatyna, siła mięśniowa, sól wapniowa, tabletka powlekana, uszkodzenie mięśni, uszkodzenie nerek, wymioty, zaburzenie czynności wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pentasa
Produkt leczniczy Pentasa 2g, zawierający mesalazynę w postaci granulatu o przedłużonym uwalnianiu, wymaga szczegółowego monitorowania klinicznego ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią reakcji na sulfasalazynę oraz na objawy ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). W przypadku wystąpienia skurczowych lub ostrych bólów brzucha, gorączki, silnego bólu głowy czy wysypki, terapia powinna zostać natychmiast przerwana. Monitorowanie funkcji wątroby (AlAT, AspAT) oraz nerek (stężenie kreatyniny, badanie moczu) jest niezbędne, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami tych narządów lub przyjmujących leki nefrotoksyczne. Mesalazyna jest przeciwwskazana u pacjentów z niewydolnością nerek.
6-merkaptopuryna, AlAT, AspAT, astma oskrzelowa, azatiopryna, ciężkie skórne działania niepożądane, kamica układu moczowego, mesalazyna, nadwrażliwość na mesalazynę, nieprawidłowa morfologia krwi, ostra nietolerancja, rozmaz krwi obwodowej, skurczowy ból brzucha, stężenie kreatyniny, sulfasalazyna, tioguanina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie składu krwi, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Entecavir Fomed 1 mg
Entekawir, stosowany w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa opartym na danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to bóle głowy (9%), zmęczenie (6%), zawroty głowy (4%) oraz nudności (3%). Istotne jest monitorowanie funkcji wątroby, gdyż u 2% pacjentów obserwowano zaostrzenia zapalenia wątroby manifestujące się wzrostem aktywności AlAT ponad 10-krotnie powyżej górnej granicy normy i ponad 2-krotnie wartości początkowej, zarówno w trakcie terapii, jak i po jej zakończeniu (mediana czasu wystąpienia 4-5 tygodni i 23-24 tygodnie odpowiednio). Ponadto, rzadkim, ale poważnym działaniem niepożądanym jest kwasica mleczanowa, szczególnie u pacjentów z dekompensacją czynności wątroby lub innymi poważnymi schorzeniami.
adefowir, AlAT, albuminy, aminotransferazy, amylaza, analog nukleozydowy, bezsenność, bilirubina całkowita, dekompensacja czynności wątroby, dyspepsja, entekawir, koinfekcja HIV, kwasica mleczanowa, lamiwudyna, leczenie przeciwretrowirusowe, lipaza, niewyrównana czynność wątroby, płytki krwi, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, rak wątrobowokomórkowy, reakcja anafilaktoidalna, wskaźnik Child-Turcotte-Pugh, zaostrzenie zapalenia wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – Lipanthyl 267M 267 mg
Przedawkowanie fenofibratu mikronizowanego, zawartego w preparacie Lipanthyl 267M (267 mg na kapsułkę), jest rzadkim, lecz potencjalnie niebezpiecznym stanem klinicznym. W większości zgłoszonych przypadków nie obserwuje się wyraźnych objawów klinicznych, jednak możliwe są symptomy ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha), nerwowego (bóle i zawroty głowy), mięśniowego (bóle mięśniowe, miopatia, rabdomioliza) oraz wątrobowego (podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych). Brak jest specyficznych danych dotyczących dawek toksycznych, a przebieg przedawkowania jest zazwyczaj łagodny.
AlAT, AspAT, bilirubina, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowy, ciśnienie tętnicze, CK, częstość oddechów, diagnostyka laboratoryjna, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, działanie niepożądane, elektrolity, enzymy wątrobowe, fenofibrat, fenofibrat mikronizowany, funkcja nerek, funkcja wątroby, hemodializa, kinaza kreatynowa, kreatynina, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, Lipanthyl, miopatia, mocznik, objawy kliniczne, parametry życiowe, płynoterapia, procedura nerkozastępcza, rabdomioliza, saturacja krwi, zawrót głowy - Leksykon substancji czynnych
Kora cynamonowca – Przedawkowanie
Kora cynamonowca (Cinnamomum verum J.Presl) jest składnikiem preparatu Melisana Klosterfrau Original, w którym występuje w ilości 321 mg/100 ml. Przedawkowanie tego produktu może prowadzić do istotnego upośledzenia zdolności psychomotorycznych, co wyklucza prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. Preparat zawiera również 66,8% etanolu (V/V), co przy przedawkowaniu powoduje objawy zatrucia alkoholowego, wykrywalne w badaniach stężenia alkoholu we krwi i wydychanym powietrzu. Objawy kliniczne przedawkowania obejmują zaburzenia psychomotoryczne, neurologiczne (senność, dezorientacja, utrata przytomności), kardiologiczne (tachykardia, bradykardia, arytmie), objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, pieczenie) oraz reakcje alergiczne, które mogą wystąpić niezależnie od dawki u osób wrażliwych. W preparacie obecne są także inne składniki roślinne (liść melisy, kłącze omanu, korzeń arcydzięgla, kłącze imbiru, kwiaty goździków), które mogą modyfikować obraz kliniczny przedawkowania.
AlAT, AspAT, badanie elektrokardiograficzne, bilirubina, Cinnamomum verum, działanie arytmogenne, funkcja wątroby, funkcje życiowe, kora cynamonowca, kreatynina, leczenie objawowe, mocznik, objawy neurologiczne, obrzęk naczynioruchowy, ograniczenie zdolności psychofizycznych, olejek eteryczny, reakcja anafilaktyczna, saturacja, sprawność psychomotoryczna, stężenie alkoholu, upojenie alkoholowe, upośledzenie koordynacji ruchowej, wahanie ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie równowagi, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zatrucie alkoholowe - Leksykon substancji czynnych
Ambrysentan – Właściwości farmakodynamiczne
Ambrysentan, aktywny składnik leku Ambrisentan Accord, jest doustnym, selektywnym antagonistą receptora endoteliny A (ETA) o wysokiej selektywności (~4000-krotnie wyższej wobec ETA niż ETB), co pozwala na zachowanie działania rozkurczowego tlenku azotu i prostacykliny. W leczeniu tętniczego nadciśnienia płucnego (PAH) ambrysentan wykazuje potwierdzoną skuteczność w poprawie wydolności wysiłkowej, mierzonej zmianą odległości w 6-minutowym teście marszu (6MWD). W badaniach fazy 3 ARIES-1 i ARIES-2, dawki 5 mg i 10 mg ambrysentanu po 12 tygodniach zwiększały 6MWD odpowiednio o 30,6 m (95% CI: 2,9–58,3; p=0,008) i 51,4 m (95% CI: 26,6–76,2; p<0,001) w ARIES-1 oraz o 59,4 m (95% CI: 29,6–89,3; p<0,001) w ARIES-2. Ponadto, ambrysentan istotnie wydłużał czas do klinicznego pogorszenia PAH, zmniejszając względne ryzyko o 80% (95% CI: 47–92%; p<0,001). W badaniu fazy 2 AMB220 wykazano korzystne zmiany hemodynamiczne, takie jak wzrost wskaźnika sercowego i obniżenie średniego ciśnienia oraz oporu w tętnicy płucnej. Długoterminowa terapia (do 4 lat) utrzymuje obniżenie ciśnienia skurczowego i rozkurczowego o około 3 mm Hg i 4,2 mm Hg, a przeżywalność pacjentów wynosiła odpowiednio 93%, 85% i 79% po 1, 2 i 3 latach.
6-minutowy marsz, AlAT, aminotransferaza, antagonista receptora endoteliny, badanie fazy 3, badanie interakcji, choroba tkanki łącznej, ciśnienie w tętnicy płucnej, endotelina, GGN, idiopatyczne PAH, kwas propionowy, kwestionariusz SF-36, mięśniówka gładka naczyń krwionośnych, proliferacja komórek mięśni gładkich, prostacyklina, receptor endoteliny A, schemat dawkowania, septostomia przedsionkowa, tętnicze nadciśnienie płucne, tlenek azotu, wrodzona wada serca, wskaźnik sercowy, zaburzenie tkanki łącznej, zaostrzenie PAH - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pirfenidon Medical Valley
Produkt leczniczy Pirfenidon Medical Valley wymaga ścisłego monitorowania funkcji wątroby ze względu na częste zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) u leczonych pacjentów. Zaleca się badania wyjściowe przed terapią, następnie comiesięczne przez pierwsze 6 miesięcy oraz co 3 miesiące w dalszym okresie leczenia. W przypadku wzrostu aminotransferaz >3 do <5 × GGN bez hiperbilirubinemii należy wykluczyć inne przyczyny, rozważyć odstawienie hepatotoksycznych leków oraz ewentualnie zmniejszyć dawkę lub przerwać terapię czasowo. Wzrost >3 do <5 × GGN z hiperbilirubinemią lub ≥5 × GGN wymaga trwałego przerwania leczenia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby klasy A i B (Child-Pugh), gdzie ekspozycja na lek jest zwiększona o 60%, a stosowanie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami jest przeciwwskazane.
AlAT, aminotransferaza, aminotransferazy wątrobowe, AspAT, bilirubina, ciężkie uszkodzenie wątroby, hiperbilirubinemia, hiponatremia, inhibitor CYP1A2, klasyfikacja Childa-Pugha, nadwrażliwość na światło, obrzęk naczynioruchowy, pirfenidon, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, stężenie sodu w surowicy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Abiraterone Olainfarm
Produkt leczniczy Abiraterone Olainfarm, stosowany w terapii zaawansowanego raka gruczołu krokowego, może indukować nadciśnienie tętnicze, hipokaliemię oraz zastój płynów, co jest efektem zwiększonego stężenia mineralokortykosteroidów w wyniku hamowania enzymu CYP17. Wskazane jest jednoczesne podawanie kortykosteroidów, które hamują wydzielanie ACTH, redukując częstość i nasilenie tych działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, zwłaszcza z niewydolnością serca (klasy III/IV wg NYHA), frakcją wyrzutową lewej komory (LVEF) < 50%, niestabilną dusznicą bolesną, arytmiami komorowymi oraz u osób z niepoddającym się leczeniu nadciśnieniem tętniczym. Monitorowanie ciśnienia tętniczego, stężenia potasu oraz objawów zastoinowej niewydolności serca powinno odbywać się co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a następnie co miesiąc.
AlAT, aminotransferazy, arytmia komorowa, brak laktazy, choroba niedokrwienna serca, choroba sercowo-naczyniowa, CYP17, cytotoksyczna chemioterapia, dławica piersiowa, dusznica bolesna, enzymy wątrobowe, frakcja wyrzutowa serca, glikozyd nasercowy, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hormon adrenokortykotropowy, induktor CYP3A4, migotanie przedsionków, mineralokortykosteroid, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadmiar mineralokortykosteroidów, nadostre zapalenie wątroby, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, ostra niewydolność wątroby, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, tętnicze zdarzenie zakrzepowe, wirusowe zapalenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności seksualnych, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmniejszenie gęstości kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Montelukast Bluefish Pharma 4 mg
Montelukast Bluefish Pharma, zawierający montelukast sodowy, jest stosowany w terapii astmy u różnych grup wiekowych, od niemowląt (6 miesięcy) do dorosłych. Badania kliniczne obejmujące około 4000 dorosłych i młodzieży (≥15 lat), 1750 dzieci w wieku 6-14 lat, 851 dzieci 2-5 lat oraz 175 dzieci 6 miesięcy do 2 lat wykazały, że najczęstsze działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) różnią się w zależności od wieku i obejmują m.in. ból głowy, ból brzucha, hiperkinezję, astmę, biegunkę, wypryskowe zapalenie skóry oraz pragnienie. Długotrwałe stosowanie montelukastu (do 2 lat u dorosłych i do 12 miesięcy u dzieci) nie zmienia profilu bezpieczeństwa leku.
AlAT, anafilaksja, AspAT, astma, astma okresowa, ból brzucha, ból mięśni, ból stawów, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, eozynofilia, eozynofilia płucna, granulat, hiperkinezja, kołatanie serca, krwawienie z nosa, kurcz mięśni, mimowolne oddawanie moczu, montelukast sodowy, naciek eozynofilowy wątroby, nadpobudliwość psychoruchowa, napad drgawkowy, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, skłonność do krwawień, somnambulizm, suchość jamy ustnej, świąd, tabletka do rozgryzania i żucia, tabletka powlekana, tik, trombocytopenia, wypryskowe zapalenie skóry, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, zaburzenie pamięci, zaburzenie snu, zaburzenie uwagi, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie wątroby, zapalenie wątroby cholestatyczne, zapalenie wątroby wątrobowokomórkowe, zespół Churga-Strauss - Leksykon substancji czynnych
Wildagliptyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Wildagliptyna, stosowana w leczeniu cukrzycy typu 2, nie jest wskazana u pacjentów z cukrzycą typu 1, kwasicą ketonową ani u osób wymagających insulinoterapii, ze względu na mechanizm działania oparty na stymulacji endogennej sekrecji insuliny. U pacjentów z zaawansowaną niewydolnością nerek (ESRD) poddawanych hemodializie doświadczenie kliniczne jest ograniczone, co wymaga ostrożności i dostosowania dawkowania oraz regularnego monitorowania funkcji nerek. Wildagliptyna jest przeciwwskazana u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza gdy aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT) przekracza 3-krotnie górną granicę normy (ULN). Konieczne jest systematyczne monitorowanie prób wątrobowych przed i w trakcie leczenia, a w przypadku utrzymującego się wzrostu enzymów powyżej 3x ULN lub wystąpienia objawów klinicznych (np. żółtaczka) leczenie należy przerwać i nie wznawiać. U pacjentów z niewydolnością serca stopnia IV wg NYHA stosowanie wildagliptyny nie jest zalecane ze względu na brak danych klinicznych.
AlAT, aminotransferazy, AspAT, astenia, brak laktazy, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, duszność kwasicza, hemodializa, hipoglikemia, hipotermia, klasyfikacja NYHA, komórki beta trzustki, kwasica ketonowa, kwasica mleczanowa, luka anionowa, metformina, nefropatia kontrastowa, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, ostre zapalenie trzustki, pochodne sulfonylomocznika, próby czynnościowe wątroby, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, wildagliptyna, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmiany pęcherzowe i złuszczające - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amotaks 1 g
Amoksycylina trójwodna, substancja czynna leku Amotaks, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się biegunkę i nudności (często ≥1/100 do <1/10) oraz wysypkę skórną (często). Rzadziej występują wymioty (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100). Bardzo rzadkie działania obejmują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak przemijająca leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, a także wydłużenie czasu krwawienia i protrombinowego. Zdarzają się ciężkie reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej i alergiczne zapalenie naczyń. Wśród rzadkich neurologicznych działań niepożądanych wymienia się hiperkinezję, zawroty głowy i drgawki, a także aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych o nieznanej częstości. Zgłaszano również zespół Kounisa – ostry zespół wieńcowy wywołany reakcją alergiczną.
agranulocytoza, AlAT, amoksycylina, amoksycylina trójwodna, anafilaksja, AspAT, biegunka, borelioza, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, czarny włochaty język, czas krwawienia, czas protrombinowy, drgawki, enzymy wątrobowe, hiperkinezja, kandydoza skóry i błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, liniowa IgA dermatoza, małopłytkowość, meningitis, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, ostry zespół wieńcowy, padaczka, pokrzywka, polekowa reakcja z eozynofilią, reakcja alergiczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wymioty, wysypka skórna, zaburzenia hemostazy, zakażenie grzybicze, zapalenie jelit, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Cabazitaxel MSN 60 mg
Przedawkowanie kabazytakselu (Cabazitaxel MSN) stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, głównie z powodu nasilonej supresji szpiku kostnego oraz zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego. Objawy przedawkowania obejmują ciężką neutropenię, trombocytopenię, anemię, co zwiększa ryzyko infekcji, krwawień i ogólnego osłabienia, a także nasilone nudności, wymioty, biegunkę prowadzące do zaburzeń wodno-elektrolitowych. Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia neurologiczne (neuropatia obwodowa, drgawki), reakcje nadwrażliwości (wstrząs anafilaktyczny), zaburzenia sercowo-naczyniowe (hipotensja, tachykardia), a także pogorszenie funkcji nerek i wątroby, co manifestuje się podwyższeniem stężenia kreatyniny oraz enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT, bilirubina, fosfataza alkaliczna). Ze względu na brak swoistego antidotum, leczenie jest objawowe i wymaga intensywnego monitorowania parametrów hematologicznych, biochemicznych oraz funkcji narządowych.
AlAT, anemia, AspAT, bilirubina, ciśnienie tętnicze, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, elektrolity surowicy, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, GFR, hipotensja, kabazytaksel, kreatynina, leczenie objawowe, mielosupresja, mocznik, morfologia krwi, neuropatia obwodowa, neutropenia, przedawkowanie kabazytakselu, saturacja, tachykardia, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wodno-elektrolitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Romazic 10 mg
Przedawkowanie rozuwastatyny, substancji czynnej leku Romazic dostępnego w dawkach 5 mg, 10 mg, 20 mg i 40 mg, stanowi poważny stan kliniczny wymagający natychmiastowej interwencji. W przypadku podejrzenia przedawkowania należy wdrożyć diagnostykę obejmującą ocenę funkcji wątroby (AlAT, AspAT, bilirubina), aktywności kinazy kreatynowej (CK), funkcji nerek (kreatynina, mocznik, GFR, badanie ogólne moczu) oraz monitorowanie parametrów życiowych i EKG. Charakterystyczne objawy przedawkowania to miopatia z podwyższoną CK, rabdomioliza (CK >10x górna granica normy, mioglobinuria, wzrost kreatyniny), hepatotoksyczność (podwyższone enzymy wątrobowe i bilirubina), zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz neurologiczne. Hemodializa nie jest skuteczna ze względu na farmakokinetykę leku i wysokie wiązanie z białkami osocza.
AlAT, AspAT, badania laboratoryjne, bilirubina, czynność wątroby, dekontaminacja przewodu pokarmowego, enzymy wątrobowe, funkcja nerek, GFR, hemodializa, hepatotoksyczność, kinaza kreatynowa, mioglobinuria, miopatia, niewydolność nerek, płukanie żołądka, rabdomioliza, rozuwastatyna, statyna, węgiel aktywowany, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pirfenidone Aurovitas
Stosowanie pirfenidonu wymaga ścisłego monitorowania funkcji wątroby, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz stężenia bilirubiny. Zaleca się ocenę przed rozpoczęciem terapii, następnie co miesiąc przez pierwsze 6 miesięcy oraz co 3 miesiące przez dalszy okres leczenia. Wzrost aktywności enzymów wątrobowych powyżej 3 do 5 × GGN bez hiperbilirubinemii wymaga wykluczenia innych przyczyn, monitorowania stanu pacjenta oraz ewentualnej modyfikacji dawki lub przerwania terapii. W przypadku wzrostu aminotransferaz powyżej 3 × GGN z hiperbilirubinemią lub powyżej 5 × GGN konieczne jest trwałe odstawienie leku. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B wg Childa-Pugha) ekspozycja na pirfenidon wzrasta o 60%, co wymaga szczególnej ostrożności i ścisłej obserwacji. Lek jest przeciwwskazany u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.
AlAT, aminotransferazy, AspAT, bilirubina, duszność, hiperbilirubinemia, hiponatremia, inhibitory CYP1A2, klasyfikacja Childa-Pugha, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na światło, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, pirfenidon, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, utrata masy ciała, zaburzenia czynności wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Entekavir Adamed 0,5 mg
Entekawir, będący nukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy z grupy leków przeciwwirusowych (kod ATC J05AF10), wykazuje wysoką specyficzność wobec polimerazy HBV, z wartością Ki dla trifosforanu entekawiru wynoszącą 0,0012 μM. Mechanizm działania polega na konkurencji z trifosforanem deoksyguanozyny, co hamuje kluczowe etapy replikacji HBV, w tym inicjację polimerazy, odwrotną transkrypcję ujemnej nici DNA oraz syntezę nici dodatniej DNA. Entekawir charakteryzuje się długim okresem półtrwania wewnątrzkomórkowym (15 godzin) i wykazuje silne działanie hamujące syntezę DNA HBV już przy stężeniu EC₅₀ 0,004 μM w komórkach HepG2. Szczepy oporne na lamiwudynę (mutacje rtL180M, rtM204V) wykazują nieco wyższą medianę EC₅₀ (0,026 μM), natomiast wirusy oporne na adefowir pozostają wrażliwe na entekawir. W badaniach in vitro nie stwierdzono antagonistycznego działania entekawiru w połączeniu z innymi NRTI stosowanymi w terapii HBV i HIV.
AlAT, analog guanozyny, DNA HBV, dysfagia, fosforylacja, marskość wątroby, miano DNA HBV, mitochondrialne DNA, niewyrównana czynność wątroby, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkryptaza, oporność na lamiwudynę, polimeraza DNA HBV, polimeraza HBV, pregenomowe RNA, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, replikacja wirusa, skala Knodella, skala włóknienia, substytucja rtL180M, substytucja rtN236T, trifosforan, trifosforan deoksyguanozyny, zmiany martwiczo-zapalne