Działania niepożądane leku Posaconazole Stada

Pozakonazol w postaci zawiesiny doustnej (Posaconazole Stada, 40 mg/ml) jest lekiem przeciwgrzybiczym, którego profil bezpieczeństwa został przebadany u ponad 2400 pacjentów i zdrowych ochotników w ramach badań klinicznych oraz na podstawie obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu. Jak każdy produkt leczniczy, może on wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania, które wymagają szczegółowej analizy klinicznej przez lekarza prowadzącego terapię.^{2400 pacjentów i zdrowych ochotników włączonych do badań klinicznych oraz na podstawie obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu.”>1}

Najczęstsze poważne działania niepożądane

Wśród najczęściej zgłaszanych poważnych działań niepożądanych związanych z leczeniem pozakonazolem wymienia się:

• Nudności
• Wymioty
• Biegunkę
• Gorączkę
• Wzrost stężenia bilirubiny

Powyższe objawy mogą wymagać szczególnej uwagi klinicznej oraz monitorowania stanu pacjenta podczas terapii.²

Zagrożenia związane z układem wątroby

Szczególnie istotne zagrożenie stanowią zaburzenia wątroby i dróg żółciowych. Po wprowadzeniu pozakonazolu w postaci zawiesiny doustnej do obrotu zgłaszano przypadki ciężkiego uszkodzenia wątroby zakończone zgonem. Z tego względu konieczne jest ścisłe monitorowanie funkcji wątroby podczas terapii, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami jej czynności.³

Do częstych objawów hepatotoksyczności należą podwyższone wartości laboratoryjnych parametrów czynności wątroby, w tym:

• Zwiększona aktywność AlAT (aminotransferaza alaninowa)
• Zwiększona aktywność AspAT (aminotransferaza asparaginianowa)
• Zwiększone stężenie bilirubiny
• Zwiększona aktywność fosfatazy zasadowej
• Zwiększona aktywność GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza)

Niezbyt często obserwowano takie zaburzenia jak uszkodzenie hepatocytów, zapalenie wątroby, żółtaczka, powiększenie wątroby czy cholestaza.⁴

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Stosowanie pozakonazolu wiąże się z ryzykiem wystąpienia zaburzeń kardiologicznych, wśród których istotne znaczenie kliniczne mają:

• Zespół wydłużonego odstępu QT – może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca
• Nieprawidłowości w badaniu elektrokardiograficznym
• Tachykardia typu torsade de pointes – potencjalnie zagrażająca życiu arytmia komorowa
• Częstoskurcz komorowy
• Niewydolność serca
• Zawał mięśnia sercowego

Wszystkie te zaburzenia występują niezbyt często, ale stanowią poważne ryzyko dla pacjenta i wymagają szczególnej uwagi klinicznej.⁵

Zaburzenia hematologiczne

Pozakonazol może wywoływać istotne zaburzenia układu krwiotwórczego, wśród których do częstych należy neutropenia (zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych). Niezbyt często występują:

• Trombocytopenia (zmniejszenie liczby płytek krwi)
• Leukopenia (zmniejszenie liczby białych krwinek)
• Niedokrwistość
• Eozynofilia (zwiększenie liczby eozynofilów)

Do rzadkich, ale poważnych zaburzeń hematologicznych należą:

• Zespół hemolityczno-mocznicowy
• Zakrzepowa plamica małopłytkowa
• Pancytopenia (zmniejszenie liczby wszystkich elementów morfotycznych krwi)
• Koagulopatia (zaburzenia krzepnięcia)
• Krwotoki

Zaburzenia te mogą mieć poważne konsekwencje kliniczne, od zwiększonej podatności na infekcje, przez zaburzenia hemostazy, po poważne powikłania ogólnoustrojowe.⁶

Działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego

Wśród często występujących objawów neurotoksyczności pozakonazolu wymienia się:

• Parestezje (zaburzenia czucia typu mrowienia, drętwienia)
• Zawroty głowy
• Senność
• Ból głowy
• Zaburzenia odczuwania smaku

Niezbyt często obserwowano poważniejsze zaburzenia neurologiczne, takie jak drgawki, neuropatia, afazja (zaburzenia mowy). Rzadko mogą wystąpić tak groźne powikłania jak udar naczyniowy mózgu, encefalopatia czy neuropatia obwodowa.⁷

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Układ pokarmowy należy do najczęściej dotkniętych działaniami niepożądanymi pozakonazolu. Nudności występują bardzo często, stanowiąc najbardziej powszechne działanie niepożądane tego leku. Do częstych objawów ze strony przewodu pokarmowego należą także:

• Wymioty
• Ból brzucha
• Biegunka
• Niestrawność
• Suchość w jamie ustnej
• Wzdęcia
• Zaparcia

Niezbyt często występują poważniejsze zaburzenia, takie jak zapalenie trzustki czy zapalenie jelit, natomiast rzadko obserwowano krwotok z przewodu pokarmowego oraz niedrożność jelit, które stanowią poważne zagrożenie dla pacjenta.⁸

Zaburzenia skórne

Dermatologiczne działania niepożądane pozakonazolu obejmują często występujące:

• Wysypkę
• Świąd

Niezbyt często mogą pojawić się owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej, łysienie czy zapalenie skóry. Do rzadkich, ale potencjalnie zagrażających życiu powikłań dermatologicznych należy zespół Stevensa-Johnsona – ciężka reakcja pęcherzowa skóry i błon śluzowych, wymagająca natychmiastowej interwencji medycznej.⁹

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia kompletne zestawienie działań niepożądanych zgłoszonych w badaniach klinicznych oraz po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu, uwzględniając częstość ich występowania oraz klasyfikację według układów i narządów.<sup data-drug="Posaconazole Stada" data-section="Działania niepożądane" title="W klasyfikacji układów i narządów działania niepożądane są wymienione w grupach o określonej częstości występowania według następujących kategorii: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (10

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Biorąc pod uwagę szeroki profil działań niepożądanych pozakonazolu, konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu klinicznego pacjenta podczas terapii, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji wątroby, nerek oraz układu sercowo-naczyniowego.

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹¹

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.