Działania niepożądane
Klarmin 500 mg
Klarytromycyna, substancja czynna leku Klarmin w dawce 500 mg, jest antybiotykiem makrolidowym o szerokim spektrum działania. Profil bezpieczeństwa obejmuje przede wszystkim działania niepożądane ze strony układu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku, które występują często (≥1/100 do <1/10). Działania te mają zazwyczaj łagodny przebieg i są zgodne z charakterystyką makrolidów. Rzadziej obserwuje się zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia), immunologiczne (reakcje anafilaktyczne), neurologiczne (drgawki, parestezje), kardiologiczne (wydłużenie QT, migotanie przedsionków) oraz hepatologiczne (zwiększenie aktywności aminotransferaz, cholestaza). Wysokie dawki (1000-2000 mg/dobę) u pacjentów z obniżoną odpornością wiążą się z częstszymi działaniami niepożądanymi, a dawka 4000 mg/dobę zwiększa ich częstość 3-4-krotnie. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami takimi jak statyny, triazolam czy kolchicyna, które mogą nasilać toksyczność, np. rabdomiolizę lub zaburzenia OUN.
- Działania niepożądane leku Klarmin (500 mg, tabletki powlekane)
- Ogólny profil bezpieczeństwa
- Szczegółowe działania niepożądane według układów i narządów
- Specyficzne działania niepożądane
- Interakcje lekowe wpływające na profil bezpieczeństwa
- Bezpieczeństwo stosowania u dzieci
- Działania niepożądane u pacjentów z osłabioną odpornością
- Zgłaszanie działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
- ostre zapalenie ucha środkowego
- rozsiane zakażenie Mycobacterium avium
- zakażenie dolnych dróg oddechowych
- zakażenie górnych dróg oddechowych
- zakażenie Helicobacter pylori
- zakażenie skóry
- zakażenie tkanek miękkich
- zapobieganie rozsianemu zakażeniu Mycobacterium avium
- zlokalizowane zakażenie Mycobacterium avium
- zlokalizowane zakażenie Mycobacterium chelonae
- zlokalizowane zakażenie Mycobacterium fortuitum
- zlokalizowane zakażenie Mycobacterium intracellulare
- zlokalizowane zakażenie Mycobacterium kansasii
Działania niepożądane leku Klarmin (500 mg, tabletki powlekane)
Klarmin, zawierający jako substancję czynną klarytromycynę w dawce 500 mg, należy do grupy antybiotyków makrolidowych. Stosowanie tego leku może wiązać się z szeregiem działań niepożądanych, których znajomość jest kluczowa dla bezpiecznej terapii pacjentów. Niniejszy artykuł przedstawia szczegółowe informacje dotyczące profilu bezpieczeństwa preparatu, ze szczególnym uwzględnieniem charakterystyki, częstości występowania oraz nasilenia poszczególnych działań niepożądanych.1
Ogólny profil bezpieczeństwa
Najczęstsze działania niepożądane klarytromycyny, obserwowane zarówno u pacjentów dorosłych, jak i dzieci, dotyczą przede wszystkim układu pokarmowego i obejmują: bóle brzucha, biegunkę, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku. Reakcje te mają zazwyczaj łagodny charakter i są zgodne z profilem bezpieczeństwa typowym dla antybiotyków makrolidowych. Warto zauważyć, że podczas badań klinicznych nie wykazano istotnych różnic w częstości występowania działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego między pacjentami z wcześniejszymi zakażeniami wywołanymi przez prątki a pacjentami bez takich zakażeń.2
Szczegółowe działania niepożądane według układów i narządów
Działania niepożądane klarytromycyny zostały udokumentowane w badaniach klinicznych oraz obserwacjach po wprowadzeniu leku do obrotu. Obejmują one różne postacie farmaceutyczne, w tym tabletki o natychmiastowym uwalnianiu, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań oraz tabletki o modyfikowanym uwalnianiu. Działania te sklasyfikowano według układów i narządów oraz częstości występowania.3
Częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano według następujących kategorii:4
- Bardzo często: występujące z częstością ≥1/10 (więcej niż 1 przypadek na 10 pacjentów)
- Często: występujące z częstością ≥1/100 do <1/10 (1-10 przypadków na 100 pacjentów)
- Niezbyt często: występujące z częstością ≥1/1000 do <1/100 (1-10 przypadków na 1000 pacjentów)
- Częstość nieznana: działania niepożądane odnotowane po wprowadzeniu produktu do obrotu, których częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działania niepożądane |
|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Niezbyt często | Zapalenie tkanki łącznej, kandydoza, zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit, zakażenie, zakażenie pochwy |
| Częstość nieznana | Rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, róża | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niezbyt często | Leukopenia, neutropenia, trombocytoza, eozynofilia |
| Częstość nieznana | Agranulocytoza, trombocytopenia | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Niezbyt często | Reakcja rzekomoanafilaktyczna, nadwrażliwość |
| Częstość nieznana | Reakcja anafilaktyczna, obrzęk naczynioruchowy | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Niezbyt często | Jadłowstręt, zmniejszenie łaknienia |
| Zaburzenia psychiczne | Niezbyt często | Bezsenność, niepokój, nerwowość |
| Częstość nieznana | Zaburzenie psychotyczne, stan splątania, depersonalizacja, depresja, dezorientacja, omamy, niezwykłe sny, mania | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Niezbyt często | Utrata świadomości, dyskineza, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, senność, drżenia |
| Częstość nieznana | Drgawki, brak smaku, węch opaczny, utrata węchu, parestezje | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Niezbyt często | Zawroty głowy pochodzenia obwodowego, niedosłuch, szumy uszne |
| Częstość nieznana | Głuchota | |
| Zaburzenia serca | Niezbyt często | Zatrzymanie akcji serca, migotanie przedsionków, wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, skurcze dodatkowe, kołatanie serca |
| Częstość nieznana | Zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes, tachykardia komorowa, migotanie komór, rozszerzenie naczyń | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Niezbyt często | Astma, krwawienie z nosa, zator płuc |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Biegunka, wymioty, niestrawność, nudności, bóle brzucha |
| Niezbyt często | Zapalenie przełyku, choroba refluksowa przełyku, zapalenie błony śluzowej żołądka, ból odbytu, zapalenia błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie języka, powiększenie obwodu brzucha, zaparcia, suchość w jamie ustnej, odbijanie, wzdęcia z oddawaniem gazów | |
| Częstość nieznana | Ostre zapalenie trzustki, przebarwienie języka, przebarwienie zębów | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Niezbyt często | Nieprawidłowe wyniki prób czynnościowych wątroby, cholestaza, zapalenie wątroby, zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej, zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej, zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy |
| Częstość nieznana | Niewydolność wątroby, żółtaczka miąższowa | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Niezbyt często | Wysypka, nadmierna potliwość, pęcherzowe zapalenie skóry, świąd, pokrzywka |
| Częstość nieznana | Wysypka plamkowo-grudkowa, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, wysypka polekowa z eozynofilią i objawami narządowymi, trądzik, ostra uogólniona osutka krostkowa | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Niezbyt często | Skurcze mięśni, sztywność mięśniowo-szkieletowa, ból mięśni |
| Częstość nieznana | Rabdomioliza, miopatia | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niezbyt często | Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi |
| Częstość nieznana | Niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Niezbyt często | Zapalenie żyły w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia, zapalenie w miejscu wstrzyknięcia |
| Częstość nieznana | Uczucie rozbicia, gorączka, astenia, ból w klatce piersiowej, dreszcze, zmęczenie | |
| Badania diagnostyczne | Niezbyt często | Nieprawidłowa wartość stosunku albumin do globulin |
| Częstość nieznana | Zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększenie aktywności dehydrogenazy mleczanowej we krwi, zwiększenie wartości międzynarodowego wskaźnika znormalizowanego, wydłużenie czasu protrombinowego, nieprawidłowa barwa moczu |
Specyficzne działania niepożądane
Niektóre działania niepożądane są charakterystyczne dla określonych postaci farmaceutycznych klarytromycyny. W przypadku formy do wstrzykiwań dożylnych obserwuje się takie reakcje jak: zapalenie żyły w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wkłucia do naczynia oraz zapalenie w miejscu wstrzyknięcia.5
Interakcje lekowe wpływające na profil bezpieczeństwa
Szczególnej uwagi wymagają interakcje klarytromycyny z innymi lekami, które mogą prowadzić do wystąpienia specyficznych działań niepożądanych:
- Rabdomioliza – odnotowano przypadki związane z jednoczesnym stosowaniem klarytromycyny ze statynami, fibratami, kolchicyną lub allopurynolem.6
- Działanie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) – obserwowano interakcje z triazolamu powodujące działania niepożądane dotyczące OUN, takie jak senność i splątanie. Zaleca się monitorowanie pacjentów pod kątem nasilenia działania farmakologicznego na OUN.7
Bezpieczeństwo stosowania u dzieci
Badania kliniczne z udziałem dzieci prowadzono z wykorzystaniem klarytromycyny w postaci zawiesiny doustnej u pacjentów pediatrycznych w wieku od 6 miesięcy do 12 lat. Dlatego u pacjentów poniżej 12. roku życia zaleca się stosowanie klarytromycyny właśnie w formie zawiesiny doustnej.8
Warto podkreślić, że częstość występowania, rodzaj oraz nasilenie działań niepożądanych u dzieci są zasadniczo podobne do tych obserwowanych u pacjentów dorosłych.9
Działania niepożądane u pacjentów z osłabioną odpornością
U pacjentów z zespołem nabytego niedoboru odporności (AIDS) oraz z innymi stanami osłabienia odporności, którzy stosują długotrwałą terapię klarytromycyną w dużych dawkach z powodu zakażeń wywołanych przez Mycobacterium, często trudno jest odróżnić działania niepożądane wynikające ze stosowania leku od objawów zakażenia HIV lub chorób współistniejących.10
U dorosłych pacjentów otrzymujących wysokie dawki klarytromycyny (1000 mg lub 2000 mg na dobę) najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były:
- Nudności
- Wymioty
- Zmiany w odczuwaniu smaków
- Bóle brzucha
- Biegunka
- Wysypka
- Wzdęcia z oddawaniem gazów
- Ból głowy
- Zaparcia
- Zaburzenia słuchu
- Zwiększenie aktywności aminotransferaz (AspAT i AlAT)
Rzadziej obserwowano: duszność, bezsenność oraz suchość w jamie ustnej.11
Częstość występowania działań niepożądanych była porównywalna u pacjentów leczonych dawkami 1000 mg i 2000 mg klarytromycyny na dobę. Natomiast u pacjentów otrzymujących 4000 mg leku na dobę częstość tych działań była 3-4 razy większa.12
W badaniach laboratoryjnych u pacjentów z osłabioną odpornością odnotowano następujące nieprawidłowości:
- U 2-3% pacjentów otrzymujących 1000 mg lub 2000 mg klarytromycyny na dobę: znaczne zwiększenie aktywności AspAT i AlAT w surowicy oraz nieprawidłowo niską liczbę białych krwinek i płytek krwi
- U mniejszego odsetka pacjentów w obu grupach dawkowania: znaczne zwiększenie stężenia azotu mocznikowego we krwi
- U pacjentów otrzymujących 4000 mg klarytromycyny na dobę: większa częstość występowania nieprawidłowych wartości wszystkich parametrów laboratoryjnych, z wyjątkiem liczby białych krwinek13
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:14
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Telefon: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.15
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania