zapalenie wątroby
Zapalenie wątroby (hepatitis) to stan zapalny tkanki wątrobowej, który może być wywołany przez czynniki infekcyjne, toksyczne, autoimmunologiczne lub metaboliczne. Najczęstszymi przyczynami są wirusy hepatotropowe (HAV, HBV, HCV, HDV, HEV), ale zapalenie może być również spowodowane przez alkohol, leki, toksyny, choroby autoimmunologiczne czy zaburzenia metaboliczne.
Objawy zapalenia wątroby mogą obejmować zmęczenie, żółtaczkę, ból brzucha (szczególnie w prawym podżebrzu), nudności, wymioty, utratę apetytu, ciemny mocz i jasny stolec. Wiele przypadków przebiega jednak bezobjawowo lub skąpoobjawowo, co utrudnia wczesną diagnostykę i może prowadzić do przewlekłego zapalenia wątroby.
Diagnostyka zapalenia wątroby obejmuje badania biochemiczne (AlAT, AspAT, GGTP, fosfataza alkaliczna, bilirubina), serologiczne (markery wirusowe), obrazowe (USG, tomografia komputerowa) oraz w wybranych przypadkach biopsję wątroby. Leczenie zależy od etiologii – może obejmować leczenie przeciwwirusowe, immunosupresyjne, odstawienie czynnika uszkadzającego lub leczenie objawowe.
Przewlekłe zapalenie wątroby, nieleczone lub oporne na terapię, może prowadzić do włóknienia, marskości wątroby i raka wątrobowokomórkowego (HCC). Profilaktyka obejmuje szczepienia (przeciwko HAV i HBV), unikanie ryzykownych zachowań, odpowiedzialną konsumpcję alkoholu oraz monitorowanie funkcji wątroby u pacjentów przyjmujących hepatotoksyczne leki.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Lercaprel 20 mg + 10 mg
Lercaprel, zawierający 20 mg enalaprylu maleinianu oraz 10 mg lerkanidypiny chlorowodorku, wykazuje profil bezpieczeństwa wynikający z działań niepożądanych obu składników. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi w badaniach klinicznych były kaszel (4,03%), zawroty głowy (1,67%) oraz ból głowy (1,67%). Działania niepożądane obejmują m.in. małopłytkowość, hiperkaliemię, tachykardię, niedociśnienie, bóle brzucha, zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT), obrzęki naczynioruchowe oraz zaburzenia psychiczne i nerwowe. Występują one z różną częstością, od rzadkich po częste, i są zgodne z profilem bezpieczeństwa inhibitorów ACE oraz antagonistów wapnia.
agranulocytoza, antagonista wapnia, białkomocz, ból głowy, cholestaza, dławica piersiowa, enalapryl, eozynofilowe zapalenie płuc, erytrodermia, hemoglobina, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor ACE, kaszel, kołatanie serca, lerkanidypina, małopłytkowość, martwica wątroby, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, pokrzywka, przerost dziąseł, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, SIADH, skąpomocz, skurcz oskrzeli, szum uszny, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wielomocz, wrzód trawienny, zaburzenia erekcji, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapaść krążeniowa, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe, zawroty głowy ortostatyczne, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ranitydyna Aurovitas 150 mg
Ranitydyna Aurovitas w dawce 150 mg, stosowana doustnie, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, zaparcia i nudności (niezbyt często). Bardzo rzadko występują poważne reakcje hematologiczne, w tym leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza oraz pancytopenia, które mogą prowadzić do zahamowania czynności szpiku kostnego. Rzadko notuje się reakcje nadwrażliwości, w tym pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli oraz wstrząs anafilaktyczny, stanowiący bezpośrednie zagrożenie życia. Ponadto, bardzo rzadko obserwuje się zaburzenia psychiczne (dezorientacja, depresja, omamy), neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, ruchy mimowolne), zaburzenia rytmu serca (bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, tachykardia) oraz ostre zapalenie trzustki i wątroby.
agranulocytoza, akomodacja, antagonista receptora H2, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowy, ból stawowy, bradykardia, chlorowodorek, depresja, dezorientacja, duszność, ginekomastia, leukopenia, łysienie, mlekotok, morfologia krwi, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omam, ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, pokrzywka, przemijająca impotencja, ranitydyna, ruchy mimowolne, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, stężenie kreatyniny w osoczu, szpik kostny, tachykardia, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Prestarium 5 mg 5 mg
Prestarium 5 mg, zawierający peryndopryl z argininą, jest inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE) stosowanym w terapii nadciśnienia tętniczego i chorób układu sercowo-naczyniowego. Profil bezpieczeństwa leku odpowiada typowym działaniom niepożądanym inhibitorów ACE, z najczęściej obserwowanymi objawami takimi jak zawroty głowy, ból głowy, parestezje, niedociśnienie tętnicze, kaszel, duszność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, zaparcia, biegunka, nudności, wymioty), świąd, wysypka, kurcze mięśni oraz osłabienie. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne działania niepożądane, w tym zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, pancytopenia, leukopenia/neutropenia, niedokrwistość hemolityczna u pacjentów z niedoborem G-6PDH), obrzęk naczynioruchowy zagrażający życiu, incydenty sercowo-naczyniowe (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu), zaburzenia czynności nerek (ostra niewydolność, bezmocz, skąpomocz), zaburzenia wątroby (zapalenie cytolityczne lub cholestatyczne) oraz zaburzenia elektrolitowe (hiperkaliemia, hiponatremia, hipoglikemia).
agranulocytoza, bezmocz, cholestatyczne zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, dławica piersiowa, eozynofilowe zapalenie płuc, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, inhibitor ACE, leukopenia, łuszczyca, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, niedobór G-6PDH, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, pemfigoid, peryndopryl z argininą, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, udar mózgu, zaburzenie erekcji, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie rytmu serca, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół SIADH - Leksykon leków
Działania niepożądane – Formetic 850 mg
Podczas terapii metforminą w dawce 850 mg (Formetic) najczęściej obserwuje się działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha oraz utrata apetytu, które występują bardzo często (≥1/10) i zazwyczaj ustępują samoistnie w trakcie kontynuacji leczenia. Zaburzenia smaku (dysgeuzja) pojawiają się często (≥1/100 do <1/10). Rzadziej, bardzo rzadko (<1/10 000), mogą wystąpić reakcje skórne (rumień, świąd, pokrzywka), nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych (podwyższone AspAT, AlAT, GGT) oraz zapalenie wątroby. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne powikłanie, jakim jest kwasica mleczanowa, charakteryzująca się stężeniem kwasu mlekowego we krwi >5 mmol/l, obniżonym pH oraz zaburzeniami elektrolitowymi, wymagająca natychmiastowej interwencji medycznej.
biegunka, ból brzucha, dysgeuzja, homocysteina, inhibitor pompy protonowej, kwasica mleczanowa, metformina, neuropatia obwodowa, niedobór witaminy B12, niedokrwistość megaloblastyczna, nieprawidłowe testy wątrobowe, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, parestezje, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień, świąd, utrata apetytu, wymioty, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia poznawcze, zaburzenia smaku, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Melkart Duo 50 mg + 850 mg
Melkart Duo to lek złożony zawierający wildagliptynę i metforminę, stosowany w terapii cukrzycy typu 2. Badania wykazały biorównoważność produktu złożonego z jednoczesnym podawaniem obu substancji. Działania niepożądane są przeważnie łagodne i przemijające, bez konieczności przerwania terapii, a ich częstość nie koreluje z wiekiem, etnicznością, czasem leczenia ani dawką. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale możliwe zaburzenia czynności wątroby, w tym zapalenie wątroby, które zwykle ustępują po odstawieniu leku. W badaniach kontrolowanych do 24 tygodni częstość wzrostu aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) powyżej 3-krotnej normy wynosiła 0,2-0,3%. Hipoglikemia występowała często przy skojarzeniu wildagliptyny z metforminą (1%) i sulfonylomocznikami (5,1%), ale ciężkie przypadki były rzadkie. Masa ciała pozostawała stabilna (+0,2 kg przy wildagliptynie vs -1,0 kg placebo). Długoterminowe badania (>2 lata) nie wykazały nowych sygnałów bezpieczeństwa.
aminotransferazy, astenia, biegunka, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, choroba refluksowa przełyku, cukrzyca typu 2, glimepiryd, hipoglikemia, hyperhidroza, inhibitor ACE, insulina, kwasica mleczanowa, Melkart Duo, metformina, monoterapia wildagliptyną, niedokrwistość megaloblastyczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, pemfigoid pęcherzowy, reakcja skórna, sulfonylomocznik, wildagliptyna i metformina, witamina B12, wymioty, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy, zmiany skórne pęcherzowe - Leksykon substancji czynnych
Mebendazol – Działania niepożądane
Mebendazol, stosowany głównie w leczeniu infestacji pasożytniczych przewodu pokarmowego, wykazuje profil bezpieczeństwa oceniony na podstawie 6276 uczestników 39 badań klinicznych. Działania niepożądane o częstości ≥1% nie zostały zaobserwowane, natomiast rzadkie (<1%) objawy obejmują dyskomfort w jamie brzusznej, biegunkę, wzdęcia oraz wysypkę. Wśród poważniejszych działań niepożądanych, choć bardzo rzadkich, wymienia się agranulocytozę, neutropenię, ciężkie reakcje skórne (martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona), reakcje anafilaktyczne, drgawki oraz kłębuszkowe zapalenie nerek, szczególnie przy stosowaniu dużych dawek i długotrwałej terapii. W populacji pediatrycznej odnotowano bardzo rzadkie przypadki drgawek, co wymaga uwagi klinicznej.
agranulocytoza, biegunka, ból brzucha, drgawki, funkcja wątroby, granulocyt, hepatotoksyczność, infestacja pasożytnicza, kłębuszkowe zapalenie nerek, łysienie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osutka, personel medyczny, pokrzywka, profil bezpieczeństwa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, substancja przeciwpasożytnicza, testy czynnościowe wątroby, wykwit skórny, wysypka, zaburzenia skórne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivaroxaban STADA 15 mg; 20 mg
Rywaroksaban, dostępny w dawkach 15 mg i 20 mg w postaci kapsułek twardych (Rivaroxaban STADA), jest doustnym antykoagulantem stosowanym w profilaktyce i leczeniu stanów zakrzepowo-zatorowych. Bezpieczeństwo leku oceniono w 19 badaniach fazy III obejmujących 69 608 dorosłych oraz w badaniach pediatrycznych. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%). Ryzyko krwawień, w tym utajonych i jawnych, może prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej, a objawy powikłań obejmują osłabienie, bladość, zawroty głowy, duszność oraz wstrząs. W porównaniu z antagonistami witaminy K, rywaroksaban częściej powoduje krwawienia z błon śluzowych i niedokrwistość. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym oraz tych stosujących inne leki wpływające na hemostazę, a u kobiet na nasilenie krwawień menstruacyjnych.
alloplastyka stawu biodrowego, antagonista witaminy K, cholestaza, doustny antykoagulant, eozynofilowe zapalenie płuc, krwawienie z błon śluzowych, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok podspojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadpłytkowość, nefropatia związana z antykoagulantami, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, powikłanie krwotoczne, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, stan zakrzepowo-zatorowy, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wylew krwi do stawu, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sortis 20 20 mg
Analiza bezpieczeństwa atorwastatyny (SORTIS) opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych średnio 53 tygodnie oraz doświadczeniach po wprowadzeniu leku na rynek. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie atorwastatyny versus 4,0% w grupie placebo. Istotne klinicznie podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3 × GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a zwiększenie kinazy kreatynowej (>3 × GGN) u 2,5%, co jest zgodne z profilem innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Działania niepożądane obejmują m.in. zaburzenia mięśniowo-szkieletowe (często bóle mięśni i stawów, rzadko miopatia, rabdomioliza), zaburzenia wątroby (zapalenie wątroby, cholestaza, niewydolność wątroby) oraz reakcje skórne o charakterze alergicznym i ciężkim (np. zespół Stevensa-Johnsona). Występują także zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperglikemia (często) i hipoglikemia (niezbyt często), z ryzykiem rozwoju cukrzycy u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², nadciśnienie, hipertriglicerydemia).
aminotransferaza, anafilaksja, ból mięśniowo-stawowy, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, reakcja alergiczna, reakcja skórna, reduktaza HMG-CoA, rozpad mięśni prążkowanych, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tabcin Trend 250 mg + 30 mg + 2 mg
Tabcin Trend, zawierający paracetamol 250 mg, pseudoefedrynę chlorowodorek 30 mg oraz chlorfeniraminę maleinian 2 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących różne układy organizmu. Wśród objawów neurologicznych obserwuje się zarówno łagodne (senność, zawroty głowy), jak i poważne powikłania, takie jak zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) oraz zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS). Istotne są również rzadkie, ale ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka, które mogą prowadzić do zgonu. Paracetamol wykazuje potencjał hepatotoksyczny, z ryzykiem niewydolności wątroby, zapalenia oraz martwicy, szczególnie przy przedawkowaniu lub przewlekłym stosowaniu u pacjentów z czynnikami ryzyka. Dodatkowo, mogą wystąpić poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, trombocytopenia czy anemia aplastyczna, wymagające natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej.
agranulocytoza, anemia aplastyczna, astma analgetyczna, bezsenność, ból głowy, bradykardia, ciężka reakcja skórna, drżenie, halucynacja, kołatanie serca, leukopenia, marskość wątroby, martwica wątroby, nadciśnienie, napad padaczkowy, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niewydolność wątroby, nudność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, pobudzenie, rumień, rumień wielopostaciowy, senność, skurcz oskrzeli, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, uszkodzenie nerek, wstrząs, wymioty, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół Stevensa-Johnsona, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, zespół zaburzeń oddechowych, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Losartan Hydrochlorothiazyd Krka 100 mg + 12,5 mg
Losartan Hydrochlorotiazyd Krka to preparat zawierający losartan potasowy (100 mg) oraz hydrochlorotiazyd (12,5 mg), stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Profil działań niepożądanych obejmuje zarówno efekty wynikające ze skojarzenia obu substancji, jak i działania charakterystyczne dla każdej z nich osobno. W badaniach klinicznych najczęstszym działaniem niepożądanym było zawroty głowy, występujące u ≥1% pacjentów. Inne zgłaszane działania niepożądane obejmują m.in. hiperkaliemię, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT), zapalenie wątroby (rzadko), niedociśnienie, zaburzenia rytmu serca, objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból brzucha, nudności, biegunka), zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, reakcje nadwrażliwości, a także zmiany w badaniach laboratoryjnych, takie jak hiponatremia czy hipoglikemia.
agranulocytoza, aktywność AlAT, blok AV II stopnia, bradykardia zatokowa, cholestaza wewnątrzwątrobowa, częstoskurcz komorowy, dławica piersiowa, hemoliza, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, jaskra z zamkniętym kątem, leukopenia, losartan potasowy, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, plamica Schoenleina-Henocha, rabdomioliza, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zakażenie dróg moczowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosutrox 5 mg
Rozuwastatyna charakteryzuje się profilem działań niepożądanych, które są najczęściej łagodne i przemijające, a mniej niż 4% pacjentów musiało przerwać leczenie z powodu niepożądanych efektów. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, z większym ryzykiem przy dawkach powyżej 20 mg, szczególnie 40 mg. Do najczęstszych objawów należą bóle mięśni, miopatia, a rzadziej rabdomioliza, która może prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest obserwowane w zależności od dawki, a przy wartości >5 x GGN (górna granica normy) zaleca się przerwanie terapii. Proteinuria, głównie kanalikowa, występuje u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i u około 3% przy dawce 40 mg, jednak nie wiąże się z progresją choroby nerek. Zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych jest również zależne od dawki i zwykle łagodne oraz przemijające.
aminotransferazy wątrobowe, ból głowy, ból mięśni, cukrzyca, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, upośledzenie pamięci, zaburzenie snu, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amlonor 5 mg
Amlodypina, substancja czynna preparatu Amlonor, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują zaburzenia neurologiczne (senność, zawroty głowy, ból głowy), sercowo-naczyniowe (kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy), żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności), obrzęki obwodowe (szczególnie okolicy kostek) oraz zmęczenie. Działania te występują z różną częstością, od bardzo często (≥1/10 pacjentów) do bardzo rzadko (<1/10 000 pacjentów). Wśród rzadkich, ale poważnych działań niepożądanych wymienia się m.in. zawał mięśnia sercowego, zapalenie wątroby, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, obrzęk Quinckego) oraz leukopenię i małopłytkowość. W trakcie leczenia należy zwracać szczególną uwagę na objawy kardiologiczne, neurologiczne oraz retencję płynów, które są najczęściej zgłaszanymi problemami klinicznymi.
amlodypina, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, cholestaza, depresja, drżenie, duszność, enzym wątrobowy, ginekomastia, hiperglikemia, impotencja, kołatanie serca, kurcz mięśni, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niestrawność, objaw żołądkowo-jelitowy, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, omdlenie, parestezja, plamica, podwójne widzenie, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, reakcja alergiczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, splątanie, substancja czynna, suchość błony śluzowej jamy ustnej, świąd, szum uszny, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wysypka, wzmożona potliwość, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie mikcji, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bloxazoc 95 mg
Metoprolol, substancja czynna produktu Bloxazoc, wykazuje działania niepożądane u około 10% pacjentów, z częstością i nasileniem zależnymi od dawki. Najczęściej obserwowaną niepożądaną reakcją jest małopłytkowość (≥1/10), prowadząca do zwiększonego ryzyka krwawień. Często (≥1/100 do <1/10) występują zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, koszmary senne, zaburzenia snu, pamięci, dezorientacja, omamy, nerwowość i zaburzenia koncentracji. Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) zgłaszane są zmęczenie, zawroty głowy, ból głowy, parestezje, zaburzenia smaku oraz kurcze mięśni. Metoprolol może również powodować zaburzenia widzenia, suchość i podrażnienie oczu, szumy uszne, a w układzie sercowo-naczyniowym – bradykardię, kołatanie serca, przemijające nasilenie niewydolności serca, wydłużenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego oraz rzadkie przypadki wstrząsu kardiogennego u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego.
biegunka, ból brzucha, ból stawu, bradykardia, bursztynian metoprololu, depresja, dezorientacja, duszność wysiłkowa, kołatanie serca, koszmary senne, kurcz mięśni, łuszczyca, małopłytkowość, metoprolol, nadwrażliwość na światło, nadwrażliwość skóry, niewydolność serca, nudności, obrzęk, omamy, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezja, podrażnienie oczu, podwyższone aminotransferazy, skurcz oskrzeli, suchość błony śluzowej jamy ustnej, szum uszny, wstrząs kardiogenny, wymioty, zaburzenie libido, zaburzenie pamięci, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zaparcie, zgorzel, zimne kończyny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olpinat 5 mg
Olpinat, zawierający olanzapinę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają uważnej kontroli klinicznej i laboratoryjnej. Do najczęstszych należą senność (bardzo często), istotne przyrosty masy ciała (≥7% u 22,2% pacjentów po 47 dniach, a nawet 64,4% po ≥48 tygodniach), eozynofilia, leukopenia, neutropenia, podwyższone stężenia prolaktyny (około 30% pacjentów z łagodnym wzrostem do dwukrotnej normy), oraz zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperlipidemia (cholesterol, triglicerydy) i hiperglikemia, z ryzykiem rozwoju cukrzycy, w tym powikłań ketoacidozy. Neurologiczne działania niepożądane obejmują zawroty głowy, akatyzję, parkinsonizm, dyskinezę oraz rzadko złośliwy zespół neuroleptyczny. W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się niedociśnienie ortostatyczne (bardzo często), bradykardię, wydłużenie QTc, a rzadko poważne arytmie, w tym częstoskurcz komorowy i migotanie komór. Działania antycholinergiczne manifestują się zaparciami i suchością błon śluzowych, a wątroba może wykazywać przejściowe, bezobjawowe podwyższenie aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz rzadko zapalenie wątroby.
akatyzja, amenorrhea, amnezja, arytmia serca, astenia, bradykardia, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukromocz, częstoskurcz komorowy, delirium, depresja oddechowa, drgawki, dyskineza, dystonia, dyzartria, efekt antycholinergiczny, eozynofilia, fotowrażliwość, ginekomastia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hiperprolaktynemia, hiperurykemia, krwawienie z nosa, kwasica ketonowa, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, migotanie komór, mlekotok, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, obniżone libido, parkinsonizm, późna dyskineza, priapizm, przyrost masy ciała, rabdomioliza, senność, wydłużenie QTc, wzdęcia, wzrost aminotransferaz, wzrost fosfatazy zasadowej, zaburzenia erekcji, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcia, zatorowość płucna, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Piramil Biso 5 mg + 2,5 mg
Lek Piramil Biso, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz bisoprolol (selektywny β1-adrenolityk), wykazuje złożony profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Bisoprolol najczęściej powoduje ból głowy, zawroty głowy, nasilenie niewydolności serca, niedociśnienie tętnicze, zimne kończyny oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka, zaparcia). Ramipryl charakteryzuje się przede wszystkim występowaniem uporczywego suchego kaszlu oraz ryzykiem obrzęku naczynioruchowego, hiperkaliemii, zaburzeń czynności nerek i wątroby, zapalenia trzustki, ciężkich reakcji skórnych i poważnych zaburzeń hematologicznych (neutropenia, agranulocytoza). Działania niepożądane sklasyfikowano według układów narządów i częstości występowania, co ułatwia ocenę ryzyka i monitorowanie pacjentów.
agranulocytoza, antagonista receptorów beta-adrenergicznych, arytmia, astma oskrzelowa, białkomocz, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, bradykardia, cholestaza, depresja, dławica piersiowa, duszność, eozynofilia, ginekomastia, halucynacja, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, jadłowstręt, klasyfikacja MedDRA, koszmar senny, leukopenia, łysienie, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśni, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, parestezja, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja fototoksyczna, reakcja skórna, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, splątanie, suchość błony śluzowej jamy ustnej, suchy kaszel, świąd, szumy uszne, trombocytopenia, upośledzenie słuchu, wymioty, wysypka, wzrost aktywności enzymów wątrobowych, zaburzenia czynności nerek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie erekcji, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc eozynofilowe, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zaparcie, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, złuszczające zapalenie skóry, zmniejszenie libido, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefazolin Noridem 1 g
Cefazolina, antybiotyk beta-laktamowy z grupy cefalosporyn I generacji, dostępna w dawkach 1 g i 2 g do podawania pozajelitowego, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które zależą od dawki i czasu terapii. Szczególnie istotne są zaburzenia hematologiczne, takie jak cytopenie (leukopenia, granulocytopenia, neutropenia, trombocytopenia), niedokrwistości (w tym aplastyczna i hemolityczna), pancytopenia oraz agranulocytoza. Monitorowanie parametrów krwi jest kluczowe, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń krzepnięcia i chorób współistniejących. Ponadto, obserwuje się wahania glikemii (hiperglikemia lub hipoglikemia), co wymaga kontroli u chorych z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej. Cefazolina może wywoływać reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, od zmian skórnych (rumień, pokrzywka) po ciężkie zespoły, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórka, a także anafilaksję z obrzękiem krtani i wstrząsem. Działania niepożądane obejmują także objawy neurologiczne (napady drgawkowe, zaburzenia psychiczne, zawroty głowy) oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, w tym rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego i kandydozę jamy ustnej przy długotrwałym stosowaniu.
agranulocytoza, aktywność padaczkogenna, antybiotyk beta-laktamowy, białkomocz, cefalosporyna I generacji, cefazolina, gorączka polekowa, granulocytopenia, kandydoza jamy ustnej, leukopenia, napad drgawkowy, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zolaxa 20 mg
Olanzapina, substancja czynna leku Zolaxa, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w trakcie terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane u dorosłych (≥1%) to senność, zwiększenie masy ciała, eozynofilia, podwyższone stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów, cukromocz, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, leukopenia, neutropenia, dyskineza, niedociśnienie ortostatyczne, działanie antycholinergiczne oraz przemijające bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych. Zwiększenie masy ciała jest szczególnie istotne klinicznie: podczas krótkotrwałego leczenia (mediana 47 dni) wzrost masy ciała ≥7% występował u 22,2% pacjentów, a podczas długotrwałego stosowania (≥48 tygodni) u 64,4%, z odpowiednio 4,2% i 31,7% pacjentów doświadczających wzrostu ≥15%, oraz 0,8% i 12,3% wzrostu ≥25%. Ponadto, olanzapina powoduje istotne podwyższenie lipidów na czczo (cholesterol całkowity, LDL, triglicerydy) oraz glukozy, często przekraczając wartości graniczne i normy (np. cholesterol ≥6,2 mmol/l, glukoza ≥7 mmol/l, triglicerydy ≥2,26 mmol/l). W badaniach klinicznych u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem odnotowano zwiększoną śmiertelność i zdarzenia naczyniowo-mózgowe, a u pacjentów z chorobą Parkinsona – nasilenie parkinsonizmu i omamów.
akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, astenia, ból stawów, bradykardia, brak miesiączki, cholesterol, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, cukromocz, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, działanie antycholinergiczne, eozynofilia, ginekomastia, glukoza, gorączka, hiperprolaktynemia, krwawienie z nosa, kwasica ketonowa, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, olanzapina, parkinsonizm, polekowa reakcja z eozynofilią, późna dyskineza, priapizm, prolaktyna, rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych, senność, triglicerydy, uspokojenie polekowe, wskaźnik masy ciała, wydłużenie odstępu QT, wydzielanie mleka, wysypka, zaburzenia erekcji, zaburzenia układu chłonnego, zakrzep z zatorami, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia u noworodków, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmęczenie, zmniejszone libido, zwiększenie apetytu, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atazanavir Zentiva 300 mg
Atazanavir Zentiva, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 150 mg, 200 mg i 300 mg, zawiera atazanawir w formie siarczanu i jest stosowany w terapii przeciwretrowirusowej. W badaniach klinicznych obejmujących 1806 dorosłych pacjentów, stosowano dawkę 400 mg raz na dobę lub 300 mg atazanawiru z 100 mg rytonawiru raz na dobę, z medianą leczenia odpowiednio 52 i 96 tygodni. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to nudności (20%), biegunka (10%) oraz żółtaczka (13% w monoterapii, 19% w terapii skojarzonej z rytonawirem), pojawiająca się zwykle w ciągu kilku dni do miesięcy od rozpoczęcia leczenia. Istotnym problemem jest zwiększone ryzyko przewlekłej choroby nerek, powiązane z ekspozycją na atazanawir i rytonawir, niezależnie od stosowania tenofowiru dizoproksylu. Wśród działań niepożądanych odnotowano także reakcje alergiczne, zaburzenia metaboliczne, psychiczne, neurologiczne, kardiologiczne (w tym torsades de pointes i wydłużenie QT), a także zmiany skórne, w tym rzadkie, ale poważne zespoły jak Stevens-Johnson i DRESS.
aftowe zapalenie jamy ustnej, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, biegunka, bilirubina całkowita, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Gravesa-Basedowa, choroby autoimmunologiczne, duszność, ginekomastia, granulocyty obojętnochłonne, kamica nerkowa, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, lipaza, martwica kości, neuropatia obwodowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła choroba nerek, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, torsades de pointes, wydłużenie odcinka QT, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie woreczka żółciowego, zastój żółci, zespół DRESS, zespół reaktywacji immunologicznej, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tabagine 300 mg
Pregabalina, substancja czynna leku Tabagine dostępnego w dawkach 75 mg, 150 mg i 300 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. W badaniach klinicznych z udziałem ponad 8900 pacjentów najczęściej obserwowano zawroty głowy i senność, które były głównymi przyczynami przerwania terapii (12% w grupie pregabaliny vs. 5% placebo). W leczeniu ośrodkowego bólu neuropatycznego po urazie rdzenia kręgowego odnotowano zwiększoną częstość działań niepożądanych ze strony OUN, zwłaszcza senności. Po odstawieniu pregabaliny mogą wystąpić objawy odstawienia, takie jak bezsenność, bóle głowy, nudności, lęk, drgawki czy myśli samobójcze, których nasilenie i częstość zależą od dawki. Profil bezpieczeństwa u dzieci z napadami padaczkowymi jest zbliżony do dorosłych, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi: sennością, gorączką, zakażeniami górnych dróg oddechowych, zwiększonym apetytem i masą ciała.
anoreksja, arytmia zatokowa, ataksja, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, ból neuropatyczny, bradykardia zatokowa, depresja, depresja oddechowa, drgawki, drżenie, duszność, dyskineza, dyzuria, hipoglikemia, lęk, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy częściowy, neutropenia, niedociśnienie, niedoczulica, nieostre widzenie, niepamięć, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, parkinsonizm, podwójne widzenie, pokrzywka, pregabalina, przeczulica, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, senność, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie fizyczne, wodobrzusze, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół grypopodobny, zespół odstawienia, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mozarin Swift 20 mg
Lek Mozarin Swift zawierający escytalopram, dostępny w dawkach 10 mg, 15 mg i 20 mg w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, może wywoływać liczne działania niepożądane, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i zwykle ulegają zmniejszeniu z czasem. Do bardzo często występujących należą ból głowy oraz nudności. Często obserwuje się zaburzenia metaboliczne (zmniejszenie lub zwiększenie łaknienia, zwiększenie masy ciała), psychiczne (niepokój, niepokój psychoruchowy, nieprawidłowe marzenia senne, zmniejszenie popędu płciowego u obu płci, brak orgazmu u kobiet), neurologiczne (bezsenność, senność, zawroty głowy, parestezje, drżenie), żołądkowo-jelitowe (biegunka, zaparcia, wymioty, suchość w jamie ustnej) oraz ogólnoustrojowe (zmęczenie, gorączka). Rzadziej mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak zespół serotoninowy, wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu serca, mania, myśli i zachowania samobójcze, a także reakcje anafilaktyczne i trombocytopenia.
agresja, akatyzja, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, bradykardia, brak orgazmu, bruksizm, depersonalizacja, drgawki, drżenie, dyskineza, escytalopram, hiponatremia, impotencja, jadłowstręt, komorowe zaburzenia rytmu serca, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok miesięczny, krwotok poporodowy, łysienie, mania, mlekotok, myśli samobójcze, napad panicznego lęku, niepokój, niepokój psychoruchowy, nieprawidłowe marzenia senne, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, nudności, objawy odstawienia, obrzęk naczynioruchowy, omamy, omdlenie, parestezja, pobudzenie psychomotoryczne, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenic, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, senność, SSRI, stan splątania, suchość w jamie ustnej, świąd, szumy uszne, tachykardia, TLPD, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zaburzenia ruchowe, zaburzenia smaku, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia, zaburzenia wytrysku, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół serotoninowy, zmniejszenie popędu płciowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Profenid
Ketoprofen, substancja czynna Profenid 100 mg, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z astmą oskrzelową, przewlekłym nieżytem nosa, polipami nosa oraz nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy lub inne NLPZ, ze względu na ryzyko napadu astmy lub skurczu oskrzeli. Konieczne jest unikanie jednoczesnego stosowania ketoprofenu z innymi NLPZ, w tym inhibitorami COX-2, oraz u pacjentów przyjmujących doustne kortykosteroidy, antykoagulanty (np. warfaryna), SSRI, leki przeciwpłytkowe i nikorandyl, ze względu na zwiększone ryzyko krwawień i owrzodzeń przewodu pokarmowego. Ryzyko to jest szczególnie wysokie u osób z chorobą wrzodową w wywiadzie, w podeszłym wieku, o niskiej masie ciała, z zaburzeniami czynności płytek krwi oraz przyjmujących leki przeciwzakrzepowe lub antyagregacyjne. Zaleca się rozpoczynanie terapii od najniższej skutecznej dawki oraz rozważenie stosowania leków osłaniających błonę śluzową, takich jak mizoprostol lub inhibitory pompy protonowej.
aminotransferaza, antykoagulant, astma oskrzelowa, choroba Crohna, choroba wrzodowa, cukrzyca, hiperkaliemia, inhibitor cyklooksygenazy, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, ketoprofen, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, mizoprostol, morfologia krwi, niepłodność bez jajeczkowania, niewydolność nerek, niewydolność serca, nikorandyl, przewlekłe zaburzenie czynności nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie czynności płytek krwi, zaburzenie widzenia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie wątroby, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumilar 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Sumilar, zawierający ramipryl i amlodypinę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Do najczęstszych należą zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak kołatanie serca (amlodypina), niedociśnienie i obrzęk kończyn dolnych (amlodypina), a także suchy, nieproduktywny kaszel charakterystyczny dla ramiprylu. W zakresie hematologicznym obserwuje się m.in. neutropenię, agranulocytozę, pancytopenię oraz niedokrwistość hemolityczną, głównie związane z ramiprylem. Działania niepożądane o częstości „niezbyt często” i rzadsze obejmują m.in. niewydolność szpiku kostnego, reakcje anafilaktyczne, zespół SIADH, hiperglikemię, zaburzenia psychiczne (depresja, lęk), zaburzenia czynności nerek oraz poważne reakcje skórne, takie jak obrzęk naczynioruchowy i zespół Stevens-Johnsona. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipotonii, zwłaszcza u osób starszych i pacjentów przyjmujących leki moczopędne, oraz na potencjalne zaburzenia wątroby, w tym rzadkie przypadki ostrej niewydolności wątroby.
aftowe zapalenie jamy ustnej, astma, białkomocz, cholestaza, choroba Raynauda, depresja, dysfagia, eozynofilia, erytrocyty, ginekomastia, hemoglobina, hiperglikemia, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczulica, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, parestezje, podwójne widzenie, przeciwciała przeciwjądrowe, przerost dziąseł, ramipryl i amlodypina, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, stan splątania, Sumilar, szumy uszne, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevens-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Karbamazepina Tillomed
Karbamazepina wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego i regularnego monitorowania, zwłaszcza morfologii krwi (liczba płytek, leukocytów, retikulocytów, stężenie żelaza) oraz czynności wątroby i nerek. Zaleca się badania: przed leczeniem, w pierwszym miesiącu co tydzień, następnie co miesiąc, a po 6 miesiącach 2-4 razy w roku. Istotne jest wczesne rozpoznanie objawów agranulocytozy, niedokrwistości aplastycznej, reakcji skórnych (SJS, TEN) oraz zespołu DRESS. Ryzyko ciężkich reakcji skórnych jest zwiększone u nosicieli alleli HLA-A*3101 (częstość 2-5% w populacji europejskiej, 10% u Japończyków) oraz HLA-B*1502 (około 10% u Chińczyków Han i Tajów). U pacjentów z dodatnim wynikiem testu na HLA-B*1502 nie zaleca się rozpoczynania terapii karbamazepiną, jeśli dostępne są alternatywy. Karbamazepina może indukować enzymy metabolizujące leki, co wpływa na skuteczność innych terapii, w tym hormonalnej antykoncepcji, której skuteczność może być zniesiona.
agranulocytoza, allel HLA-A*3101, allel HLA-B*1502, antykoncepcja hormonalna, ataksja, białe krwinki, działanie przeciwcholinergiczne, hiponatremia, indukcja enzymatyczna, induktor enzymów, jaskra, krwawienie międzymiesiączkowe, lek przeciwpadaczkowy, morfologia krwi, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, odczyn wątrobowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, płytki krwi, reakcja skórna, stan splątania, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uczulenie na światło, wysypka polekowa z eozynofilią, zachowanie samobójcze, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vildagliptin + Metformin hydrochloride +pharma 50 mg + 850 mg
Produkt leczniczy zawierający wildagliptynę (50 mg) i metforminę (850 mg lub 1000 mg) wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z randomizowanych badań kontrolowanych placebo obejmujących 6197 pacjentów, z czego 3698 otrzymywało wildagliptynę z metforminą. Większość działań niepożądanych miała charakter łagodny i przemijający, bez konieczności przerwania terapii. Nie stwierdzono zależności częstości działań niepożądanych od wieku, grupy etnicznej, czasu leczenia czy dawki. Kluczowe ryzyka to zapalenie trzustki związane z wildagliptyną oraz kwasica mleczanowa po metforminie, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Rzadkie przypadki zaburzeń czynności wątroby (w tym zapalenia) po wildagliptynie przebiegały bezobjawowo i ustępowały po odstawieniu leku. Hipoglikemia występowała rzadko (0,4% w monoterapii wildagliptyną), a jej ryzyko wzrastało w terapii skojarzonej, np. do 5,1% przy jednoczesnym stosowaniu sulfonylomocznika i metforminy oraz do 14% przy insulinie.
aminotransferazy wątrobowe, biorównoważność, cholestaza, choroba refluksowa przełyku, hipoglikemia, inhibitor ACE, kwasica mleczanowa, metformina, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, pemfigoid pęcherzowy, wildagliptyna, witamina B12, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń skóry, zapalenie nosogardzieli, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dironorm 20 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Dironorm, zawierający lizynopryl i amlodypinę, jest stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego i wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny do monoterapii. W badaniach klinicznych (n=195) najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były ból głowy (8%), kaszel (5%) oraz zawroty głowy (3%), przy czym większość działań miała charakter łagodny i przemijający. Istotne jest monitorowanie ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka, ze względu na ryzyko nadmiernego obniżenia ciśnienia prowadzącego do zawału mięśnia sercowego lub incydentu naczyniowo-mózgowego. Kaszel, charakterystyczny dla lizynoprylu, ma suchy charakter i ustępuje po odstawieniu leku.
agranulocytoza, bezsenność, ból głowy, choroba autoimmunologiczna, choroba nerek, depresja, duszność, dysfunkcja wątroby, eozynofilia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, kołatanie serca, leukocytoza, leukopenia, lizynopryl i amlodypina, łuszczyca, małopłytkowość, mocznica, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, omamy, ostra niewydolność nerek, parestezja, pęcherzyca, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, splątanie umysłowe, tachykardia, zaburzenia snu, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atorvagen 20 mg
Atorvagen (atorwastatyna) jest statyną stosowaną w leczeniu zaburzeń lipidowych, jednak istnieją bezwzględne przeciwwskazania do jej stosowania. Należą do nich nadwrażliwość na atorwastatynę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (zawartość laktozy w tabletkach wynosi odpowiednio 8,75 mg w dawce 10 mg, 17,5 mg w dawce 20 mg oraz 35 mg w dawce 40 mg), co wymaga ostrożności u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z czynną chorobą wątroby oraz przy utrzymującej się, niewyjaśnionej, trzykrotnie przekraczającej górną granicę normy (GGN) aktywności aminotransferaz w surowicy, nawet bez objawów klinicznych uszkodzenia wątroby.
atorwastatyna, biosynteza cholesterolu, czynna choroba wątroby, glekaprewir z pibrentaswirem, hepatotoksyczność, nadwrażliwość na atorwastatynę, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, podwyższone aminotransferazy, rabdomioliza, rozpad mięśni prążkowanych, statyny, tabletki powlekane, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenia lipidowe, zapalenie wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Naxalgan 300 mg
Profil bezpieczeństwa pregabaliny (Naxalgan) został oceniony w badaniach klinicznych obejmujących ponad 8900 pacjentów, w tym 5600 w kontrolowanych badaniach placebo. Działania niepożądane mają najczęściej charakter łagodny do umiarkowanego, jednak 12% pacjentów przerwało terapię z ich powodu (w porównaniu do 5% w grupie placebo). Najczęstsze objawy to zawroty głowy i senność, szczególnie nasilone u pacjentów z ośrodkowym bólem neuropatycznym po urazie rdzenia kręgowego. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Wśród działań niepożądanych dominują zaburzenia ze strony układu nerwowego (zawroty głowy, senność – bardzo często), psychiczne (euforia, splątanie – często), zaburzenia widzenia (nieostre widzenie – często) oraz reakcje alergiczne i skórne, w tym rzadkie, ale poważne zespoły Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
anoreksja, arytmia zatokowa, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, ból neuropatyczny, depresja oddechowa, drgawki kloniczne, duszność, dysfagia, dyskineza, dyzuria, ginekomastia, hipoglikemia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, napad padaczkowy częściowy, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, nieostre widzenie, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, padaczka, parestezje, podwójne widzenie, pregabalina, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, senność, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie od leku, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia mowy, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sandimmun 50 mg/ml
Cyklosporyna (Sandimmun, 50 mg/ml) jest lekiem immunosupresyjnym stosowanym głównie w transplantologii i terapii chorób autoimmunologicznych, charakteryzującym się szerokim spektrum działań niepożądanych. Do najczęstszych należą nefrotoksyczność (w tym zaburzenia homeostazy jonowej: hiperkaliemia, hipomagnezemia, hiperurykemia), nadciśnienie tętnicze, drżenie, biegunka, nudności, wymioty oraz nadmierne owłosienie (hirsutyzm). Działania te są często zależne od dawki i mogą ustąpić po jej redukcji. U pacjentów po transplantacji, stosujących wyższe dawki i długotrwałe leczenie, działania niepożądane występują częściej i z większym nasileniem. Ponadto, po podaniu dożylnym obserwowano reakcje rzekomoanafilaktyczne. Istotnym ryzykiem jest zwiększona podatność na zakażenia (wirusowe, bakteryjne, grzybicze, pasożytnicze), w tym zakażenia poliomawirusem prowadzące do nefropatii (PVAN) oraz wirusem JC związanym z postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią (PML). Cyklosporyna zwiększa także ryzyko rozwoju chłoniaków, chorób limfoproliferacyjnych i innych nowotworów złośliwych, zwłaszcza skóry, co koreluje z intensywnością i czasem trwania terapii.
anoreksja, cholestaza, choroba limfoproliferacyjna, drżenie, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hirsutyzm, inhibitor kalcyneuryny, leukopenia, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, miopatia, nefropatia związana z poliomawirusem, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, ostra nefrotoksyczność, parestezja, polineuropatia ruchowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przerost dziąseł, reakcja rzekomoanafilaktyczna, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zanik kanalików, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół bólowy wywołany przez inhibitor kalcyneuryny, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zmiany morfologiczne, żółtaczka, zwłóknienie śródmiąższowe, zwyrodnienie szkliste tętniczek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibufen Baby 60 mg
Ibuprofen w dawce 60 mg, stosowany w postaci czopków Ibufen Baby, może wywoływać liczne działania niepożądane, głównie ze strony przewodu pokarmowego, takie jak niestrawność, ból brzucha, nudności czy miejscowe podrażnienie odbytu. Bardzo rzadko obserwuje się poważne powikłania, w tym chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy, perforację lub krwawienie z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Dodatkowo, rzadkie reakcje immunologiczne obejmują ciężkie reakcje nadwrażliwości, takie jak anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy czy wstrząs, a także aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi. Zaburzenia hematologiczne, takie jak anemia aplastyczna, leukopenia czy agranulocytoza, występują bardzo rzadko, a ich pierwsze objawy to gorączka, ból gardła i owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej.
AGEP, agranulocytoza, anafilaksja, anemia, anemia aplastyczna, anemia hemolityczna, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, białkomocz, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa żołądka, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, polekowa reakcja z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Agen 5 5 mg
Agen, zawierający amlodypinę bezylan w dawkach 5 mg i 10 mg, jest lekiem stosowanym w terapii nadciśnienia tętniczego i chorób układu sercowo-naczyniowego. Profil bezpieczeństwa amlodypiny obejmuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się na początku leczenia lub przy zwiększaniu dawki. Do najczęstszych objawów należą senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk okolicy kostek oraz zmęczenie. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Szczególną uwagę należy zwrócić na obrzęk obwodowy, zaburzenia neurologiczne (np. drżenie, parestezje), kardiologiczne (zaburzenia rytmu serca, w tym bradykardia, tachykardia komorowa, migotanie przedsionków), a także poważne reakcje skórne i wątrobowe, które mogą wymagać przerwania terapii.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból stawów, bradykardia, cholestaza, depresja, duszność, ginekomastia, hiperglikemia, impotencja, kołatanie serca, kurcze mięśni, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niestrawność, nudności, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, omdlenie, parestezja, plamica, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja alergiczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, senność, szum uszny, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia smaku, zaczerwienienie twarzy, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zaparcie, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zolafren 10 mg
Olanzapina, substancja czynna leku Zolafren, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze (≥1%) to senność, zwiększenie masy ciała, eozynofilia, hiperprolaktynemia, hiperlipidemia, hiperglikemia, cukromocz, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, leukopenia, neutropenia, dyskineza, niedociśnienie ortostatyczne oraz przejściowe podwyższenie aktywności aminotransferaz wątrobowych. Szczególnie istotne są zaburzenia metaboliczne: po 47 dniach terapii zwiększenie masy ciała o ≥7% występowało u 22,2% pacjentów, a po 48 tygodniach u 64,4%, z towarzyszącym wzrostem stężeń cholesterolu, LDL, triglicerydów oraz glukozy (≥7 mmol/L). Rzadko obserwowano rozwój lub zaostrzenie cukrzycy, czasem z kwasicą ketonową lub śpiączką, co stanowi zagrożenie życia. Neurologiczne działania niepożądane obejmują często akatyzję, parkinsonizm i dyskinezę, a rzadko złośliwy zespół neuroleptyczny. Po nagłym odstawieniu mogą pojawić się objawy odstawienne, takie jak pocenie się, bezsenność i drżenie.
akatyzja, amenorrhea, aminotransferazy wątrobowe, bradykardia, choroba afektywna dwubiegunowa, cukrzyca polekowa, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dyslipidemia, dystonia, efekt przeciwcholinergiczny, eozynofilia, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatyninowa, fotodermatoza, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, glikozuria, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipotermia, kwasica ketonowa, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, napady drgawkowe, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, obniżone libido, olanzapina, parkinsonizm, późna dyskineza, priapizm, profil bezpieczeństwa leku, przyrost masy ciała, rabdomioliza, sedacja polekowa, senność, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia erekcji, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość zakrzepowa, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia leku, zespół odstawienia u noworodka, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amlonor 10 mg
Amlonor, zawierający amlodypinę w dawkach 5 mg lub 10 mg, jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz choroby niedokrwiennej serca. Profil bezpieczeństwa leku jest dobrze poznany i obejmuje działania niepożądane o różnej częstości występowania. Najczęściej obserwowane objawy to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęki okolicy kostek oraz zmęczenie. Działania te zwykle pojawiają się na początku terapii i ulegają zmniejszeniu w trakcie dalszego stosowania. Rzadziej występują poważniejsze reakcje, takie jak leukopenia, małopłytkowość, reakcje alergiczne, hiperglikemia, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zapalenie naczyń, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i intensywnej opieki medycznej.
amlodypina, bezsenność, ból głowy, bradykardia, cholestaza, choroba niedokrwienna serca, choroba Parkinsona, duszność, ginekomastia, hiperglikemia, impotencja, kołatanie serca, kurcze mięśni, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja alergiczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, senność, szum uszny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia mikcji, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olanzapine Aurovitas
Olanzapina wymaga ścisłego monitorowania klinicznego ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku oraz z otępieniem. Badania kontrolowane placebo wykazały dwukrotnie wyższą śmiertelność (3,5% vs. 1,5%) oraz trzykrotnie większą częstość zdarzeń naczyniowo-mózgowych (1,3% vs. 0,4%) u osób starszych (średnia wieku 78 lat) leczonych olanzapiną. Czynniki ryzyka obejmują wiek >65 lat, sedację, niedożywienie, choroby płuc oraz jednoczesne stosowanie benzodiazepin. Olanzapina nie jest zalecana w psychozie indukowanej agonistami dopaminy u chorych na Parkinsona ze względu na nasilenie parkinsonizmu i brak przewagi nad placebo. Istotne jest także ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN) z objawami takimi jak gorączka, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości i niestabilność układu autonomicznego, wymagające natychmiastowego odstawienia leku.
aminotransferaza wątrobowa, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, działanie przeciwcholinergiczne, fosfokinaza kreatyninowa, hipereozynofilia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, lipidy, mioglobinuria, nagły zgon sercowy, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, odstęp QTc, olanzapina, ostra niewydolność nerek, otępienie, późna dyskineza, przemijający napad niedokrwienny, rabdomioliza, schizofrenia, sedacja, tachykardia, udar, wątrobowokomórkowe uszkodzenie wątroby, zaburzenie przemiany lipidów, zakrzep z zatorami, zapalenie wątroby, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Coxydyna 120 mg
Bezpieczeństwo stosowania etorykoksybu (substancji czynnej leku Coxydyna) zostało potwierdzone w szerokich badaniach klinicznych obejmujących 9 295 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów, reumatoidalnym zapaleniem stawów, przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Profil działań niepożądanych był spójny niezależnie od wskazań i dawki (30 mg, 60 mg, 90 mg, a w ostrym ataku dny moczanowej 120 mg przez 8 dni). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, w tym ból brzucha (≥1/10), zaparcia, wzdęcia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zgaga, nudności i wymioty (≥1/100 do <1/10). Istotne jest ryzyko owrzodzeń żołądka i/lub dwunastnicy, w tym perforacji i krwawień (≥1/1000 do <1/100). W badaniach programu MEDAL (17 412 pacjentów, średnio 18 miesięcy leczenia) potwierdzono zwiększone ryzyko poważnych incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, z bezwzględnym wzrostem ryzyka do około 1% rocznie. Często występowało nadciśnienie tętnicze (≥1/100 do <1/10), a rzadziej arytmie, zastoinowa niewydolność serca i inne poważne zdarzenia kardiologiczne.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, białkomocz, choroba zwyrodnieniowa stawów, dusznica bolesna, etorykoksyb, hiperkaliemia, inhibitor COX-2, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra dna moczanowa, owrzodzenie jamy ustnej, owrzodzenie żołądka, przełom nadciśnieniowy, przewlekły ból lędźwiowo-krzyżowy, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, trombocytopenia, udar mózgu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wyrostka zębodołowego, zawał mięśnia sercowego, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Argadopin 300 mg
Argadopin zawierający allopurynol w dawkach 100 mg lub 300 mg wiąże się z ryzykiem wystąpienia różnorodnych działań niepożądanych, których częstość jest trudna do precyzyjnego określenia z powodu braku nowoczesnej dokumentacji klinicznej. Szczególnie narażeni są pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby, u których ryzyko działań niepożądanych jest zwiększone. Najpoważniejsze reakcje to ciężkie zespoły nadwrażliwości, takie jak DRESS, zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), które mogą wystąpić na każdym etapie terapii, zwłaszcza w pierwszych tygodniach. W przypadku ich wystąpienia konieczne jest natychmiastowe i trwałe odstawienie allopurynolu. Obecność allelu HLA-B*5801 zwiększa ryzyko tych reakcji, choć genotypowanie nie jest obecnie zalecane jako standard przesiewowy.
agranulocytoza, allel HLA-B*5801, allopurynol, azotemia, biegunka tłuszczowa, bradykardia, czyraczność, dławica piersiowa, eozynofilia, ginekomastia, hiperlipidemia, hormon tyreotropowy, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, krwawe wymioty, krwiomocz, leukopenia, limfadenopatia, limfadenopatia angioimmunoblastyczna, małopłytkowość, martwica wątroby, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości wielonarządowej, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wymioty, zaburzenia wzwodu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaćma, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia obwodowego, zespół DRESS, zespół nadwrażliwości, zespół Stevensa-Johnsona, ziarniniakowe zapalenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Avamina 850 mg
Podczas terapii chlorowodorkiem metforminy (preparat Avamina) najczęściej obserwuje się działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha oraz utrata apetytu, które występują bardzo często (≥1/10) i zwykle mają charakter przejściowy. Zaleca się podawanie leku w 2-3 dawkach podzielonych podczas posiłków oraz stopniowe zwiększanie dawki w celu poprawy tolerancji. Rzadziej występują zaburzenia smaku (często, ≥1/100 do <1/10), a bardzo rzadko (<1/10 000) mogą pojawić się poważne powikłania, takie jak kwasica mleczanowa – zagrażające życiu zaburzenie wymagające natychmiastowej hospitalizacji, objawiające się wymiotami, bólami brzucha, dusznością, hipotermią i śpiączką. Długotrwałe stosowanie metforminy może prowadzić do zmniejszenia wchłaniania witaminy B12, co może skutkować niedokrwistością megaloblastyczną.
AVAMINA, biegunka, ból brzucha, chlorowodorek metforminy, dawka podzielona, dysfagia, farmakoterapia, hipotermia, kwasica mleczanowa, monitoring działań niepożądanych, niedokrwistość megaloblastyczna, nudności, personel medyczny, pokrzywka, przewód pokarmowy, równowaga kwasowo-zasadowa, rumień, śpiączka, świąd, utrata apetytu, wchłanianie witaminy B12, wymioty, zaburzenie smaku, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hascovir control MAX 400 mg
Lek Hascovir control MAX zawiera acyklowir w dawce 400 mg i może powodować działania niepożądane o różnej częstości występowania, które należy monitorować szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. W zakresie hematologicznym bardzo rzadko (<1/10 000) obserwuje się niedokrwistość, leukopenię oraz małopłytkowość, co wymaga kontroli morfologii krwi przy długotrwałej terapii. Reakcje anafilaktyczne występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i stanowią poważne zagrożenie życia. Często (≥1/100 do <1/10) pojawiają się bóle głowy, zawroty głowy oraz objawy żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka i bóle brzucha. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) mogą wystąpić duszność, przemijające podwyższenie bilirubiny i enzymów wątrobowych, a także obrzęk naczynioruchowy i zaburzenia funkcji nerek (wzrost mocznika i kreatyniny). Bardzo rzadko (<1/10 000) obserwuje się poważne powikłania, takie jak encefalopatia, śpiączka, zapalenie wątroby, ostra niewydolność nerek oraz ciężkie zaburzenia neuropsychiatryczne (drgawki, omamy, objawy psychotyczne).
acyklowir, ataksja, biegunka, ból brzucha, ból głowy, dezorientacja, drgawki, drżenie, duszność, działania niepożądane, eliminacja nerkowa, encefalopatia, enzymy wątrobowe, erytrocyty, farmakoterapia, fotowrażliwość, funkcje wątroby, gorączka, hemoglobina, hiperbilirubinemia, hiperurykemia, klasyfikacja MedDRA, kreatynina, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, morfologia krwi, niedokrwistość, nudności, objawy psychotyczne, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra niewydolność nerek, płytki krwi, pobudzenie, pokrzywka, produkt leczniczy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcje skórne, senność, śpiączka, stosunek korzyści do ryzyka, świąd, transaminazy, układ krwiotwórczy, układ oddechowy, wymioty, wysypka, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia krwi i układu chłonnego, zaburzenia mowy, zaburzenia nerek i dróg moczowych, zaburzenia psychiczne, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia wątroby i dróg żółciowych, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zmęczenie, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tizagelan
Tyzanidyna, metabolizowana głównie przez CYP1A2, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko interakcji lekowych, zwłaszcza z silnymi inhibitorami CYP1A2 (np. fluwoksamina, cyprofloksacyna), które mogą prowadzić do nasilenia działań niepożądanych takich jak niedociśnienie tętnicze, bradykardia i sedacja. Lek może indukować niedociśnienie ortostatyczne, dlatego konieczne jest stopniowe dostosowywanie dawki oraz monitorowanie objawów, zwłaszcza u pacjentów zmieniających pozycję ciała. Nagłe odstawienie tyzanidyny, szczególnie po długotrwałym stosowaniu dawek 20-28 mg/dobę, może wywołać zespół odstawienia z nadciśnieniem tętniczym i tachykardią, co wymaga stopniowego zmniejszania dawki o 2-4 mg/dobę. U pacjentów z dawkami ≥12 mg/dobę zaleca się comiesięczne monitorowanie funkcji wątroby przez pierwsze 4 miesiące terapii, a leczenie należy przerwać przy trzykrotnym wzroście SGPT/SGOT, objawach zapalenia wątroby lub żółtaczce.
agonista receptorów α2-adrenergicznych, bradykardia, brak laktazy, brak sacharazy-izomaltazy, choroba wieńcowa, cyprofloksacyna, EKG, enzym CYP1A2, fluwoksamina, halucynacja, halucynacja wzrokowa, hipertonia, inhibitor CYP1A2, klirens kreatyniny, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, objaw psychotyczny, obrzęk naczynioruchowy, parametr czynności wątroby, pokrzywka, psychoza, reakcja anafilaktyczna, sedacja, SGPT, suchość błony śluzowej jamy ustnej, tachykardia, tyzanidyna, urojenie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie oddychania, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zapalenie wątroby, zespół odstawienia, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Orabloc (40 mg + 0,005 mg)/ml
Orabloc to roztwór do iniekcji zawierający 40 mg/ml artykainy chlorowodorku oraz 0,005 mg/ml adrenaliny (epinefryny) w postaci winianu, stosowany wyłącznie w znieczuleniach stomatologicznych. Maksymalna dawka artykainy u dorosłych wynosi 7 mg/kg masy ciała, a dawki do 500 mg (12,5 ml roztworu) są dobrze tolerowane. Dawkowanie zależy od rodzaju zabiegu: ekstrakcje zębów górnych i dolnych przedtrzonowców bez stanu zapalnego wymagają zwykle 1,8 ml roztworu na ząb, z możliwością dodatkowej iniekcji 1-1,8 ml; nacinanie lub zszywanie tkanek podniebienia wymaga około 0,1 ml na wkłucie; wypełnienia i szlifowanie kikutów zęba (z wyjątkiem dolnych przedtrzonowców) stosuje się dawki 0,5-1,8 ml. U dzieci dawka nie powinna przekraczać 5 mg/kg masy ciała, a u pacjentów w podeszłym wieku lub z ciężkimi zaburzeniami wątroby i nerek zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki.
adrenalina, artykaina chlorowodorek, aspiracja dwuetapowa, dawka artykainy, ekstrakcja przyległych zębów, ekstrakcja zębów górnych, iniekcja przedsionkowa, podanie donaczyniowe, reakcja ogólnoustrojowa, stężenie artykainy, wstrzyknięcie donaczyniowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie stomatologiczne, zapalenie wątroby, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie stomatologiczne, żuchwa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Conaret 2,5 mg
Bisoprolol fumaran, substancja czynna leku Conaret, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować szczególnie u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca, nadciśnieniem tętniczym oraz dławicą piersiową. Najczęściej obserwuje się bradykardię (bardzo często u pacjentów z niewydolnością serca), nasilenie niewydolności serca oraz niedociśnienie tętnicze. W zakresie układu nerwowego często występują zawroty i bóle głowy, które zwykle ustępują w ciągu 1-2 tygodni. Niezbyt często pojawiają się zaburzenia snu, depresja, osłabienie mięśni, kurcze oraz skurcz oskrzeli u pacjentów z astmą lub POChP. Rzadko notuje się omdlenia, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, reakcje nadwrażliwości skórnej, zaburzenia potencji oraz podwyższenie enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) i triglicerydów.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, biegunka, bisoprolol fumaran, ból głowy, bradykardia, depresja, dławica piersiowa, drętwienie kończyn, enzym wątrobowy, koszmar senny, kurcz mięśni, łuszczyca, łysienie, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obturacyjna choroba płuc, omam, omdlenie, przewlekła niewydolność serca, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, świąd, uczucie ziębnięcia, wymioty, wysypka, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenie potencji, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie słuchu, zaburzenie snu, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy, zmniejszone wydzielanie łez, zwiększenie stężenia triglicerydów - Leksykon leków
Działania niepożądane – Paracetamol Hasco 250 mg
Paracetamol w formie czopków dostępny jest w dawkach 80 mg, 125 mg, 250 mg oraz 500 mg i charakteryzuje się niskim profilem toksyczności przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami terapeutycznymi. Niemniej jednak, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Bardzo rzadkie (<1/10 000) powikłania hematologiczne obejmują agranulocytozę, małopłytkowość oraz niedokrwistość, które mogą prowadzić do zwiększonej podatności na infekcje, krwawienia oraz objawów anemii. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) obserwuje się obrzęk krtani, stanowiący zagrożenie życia wymagający pilnej interwencji. Wśród zaburzeń nerek i dróg moczowych bardzo rzadko występują kolka nerkowa, niewydolność nerek, zaburzenia czynności nerek oraz ropomocz, co może być związane z toksycznym działaniem metabolitów paracetamolu, zwłaszcza przy przedawkowaniu lub długotrwałym stosowaniu.
agranulocytoza, czopek leczniczy, erytrocyt, granulocyt obojętnochłonny, hepatotoksyczność paracetamolu, kolka nerkowa, małopłytkowość, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, paracetamol, paracetamol hasco, płytka krwi, pokrzywka, reakcja rzekomoanafilaktyczna, ropomocz, skurcz oskrzeli, zaburzenie czynności nerek, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Famotydyna Ranigast 20 mg
Famotydyna w dawce 20 mg w formie tabletek powlekanych może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości, sklasyfikowane zgodnie z układami organizmu. W układzie krwiotwórczym bardzo rzadko obserwuje się pancytopenię, leukopenię, trombocytopenię, agranulocytozę oraz neutropenię. Reakcje nadwrażliwości, takie jak anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy i skurcz oskrzeli, również występują bardzo rzadko. W zakresie układu nerwowego często pojawiają się bóle i zawroty głowy, a niezbyt często zaburzenia smaku. Bardzo rzadko notuje się poważne objawy neurologiczne, w tym drgawki i napady padaczkowe typu grand mal, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek. W układzie sercowo-naczyniowym bardzo rzadko występują blok przedsionkowo-komorowy i wydłużenie odcinka QT, zwłaszcza po dożylnym podaniu i u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.
agranulocytoza, anoreksja, antagonista receptora H2, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, ból stawów, depresja, dezorientacja, drgawka, famotydyna, ginekomastia, impotencja, kurcz mięśni, leukopenia, napad padaczkowy grand mal, neutropenia, nudność i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, omam, pancytopenia, parestezja, reakcja anafilaktyczna, senność, skurcz oskrzeli, splątanie, śródmiąższowe zapalenie płuc, stan lękowy, substancja czynna, suchość jamy ustnej, tabletka powlekana, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie aktywności enzymów wątrobowych, zaburzenie smaku, zapalenie wątroby, zaparcie, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zenofor SR 500 mg
Zenofor SR, zawierający 500 mg chlorowodorku metforminy (390 mg metforminy) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje profil działań niepożądanych zbliżony do metforminy o natychmiastowym uwalnianiu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, utrata apetytu), występujące bardzo często (≥1/10) na początku terapii i zwykle ustępujące samoistnie. Częstość występowania innych działań niepożądanych obejmuje: zmniejszenie/niedobór witaminy B12 (często, ≥1/100 do <1/10), dysgeuzję (często), bardzo rzadkie przypadki kwasicy mleczanowej (<1/10 000), nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby oraz zapalenie wątroby (<1/10 000), a także reakcje skórne takie jak rumień, świąd i pokrzywka (<1/10 000). Zaleca się stopniowe zwiększanie dawki i przyjmowanie leku podczas posiłku w celu poprawy tolerancji przewodu pokarmowego.
ból brzucha, chlorowodorek metforminy, duszność, dysgeuzia, kwasica mleczanowa, metformina o natychmiastowym uwalnianiu, metformina o przedłużonym uwalnianiu, niedobór witaminy B12, nieprawidłowe wyniki wątrobowe, pokrzywka, reakcje skórne, rumień, świąd skóry, utrata apetytu, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, złe samopoczucie, zmęczenie, zwiększanie dawki leku