Działania niepożądane
Argadopin 300 mg

Działania niepożądane leku Argadopin (allopurynol)

Argadopin zawierający allopurynol (w dawkach 100 mg lub 300 mg) jest produktem leczniczym, którego stosowanie może wiązać się z wystąpieniem różnorodnych działań niepożądanych. Należy podkreślić, że dla tego produktu leczniczego nie ma nowoczesnej dokumentacji klinicznej, którą można by wykorzystać do precyzyjnej oceny częstości występowania działań niepożądanych. Częstość tych działań może różnić się w zależności od stosowanej dawki oraz jednoczesnego stosowania innych produktów leczniczych.¹

Szczególnie istotny jest fakt, że częstość działań niepożądanych jest większa u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i (lub) wątroby, co wymaga szczególnej ostrożności podczas terapii w tych grupach pacjentów.²

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

W charakterystyce produktu leczniczego zastosowano następującą terminologię określającą częstość występowania działań niepożądanych:³

• Bardzo często: ≥1/10 (więcej niż 1 przypadek na 10 pacjentów)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (od 1 przypadku na 100 do mniej niż 1 na 10 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (od 1 przypadku na 1000 do mniej niż 1 na 100 pacjentów)
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (od 1 przypadku na 10 000 do mniej niż 1 na 1000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: <1/10 000 (mniej niż 1 przypadek na 10 000 pacjentów)
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Większość działań niepożądanych stwierdzonych po wprowadzeniu allopurynolu do obrotu określono jako rzadkie lub bardzo rzadkie.⁴ Wśród najważniejszych kategorii działań niepożądanych wyróżnia się:

Reakcje nadwrażliwości i zespoły ciężkich reakcji skórnych

Szczególnie niebezpieczne są ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym opóźniona reakcja nadwrażliwości wielonarządowej (znana jako zespół nadwrażliwości lub DRESS). Charakteryzuje się ona gorączką, wysypkami, zapaleniem naczyń krwionośnych, powiększeniem węzłów chłonnych (limfadenopatia), bólem stawów, leukopenią, eozynofilią, powiększeniem wątroby i śledziony oraz nieprawidłowymi wynikami badań czynności wątroby.⁵

Zmiany w przebiegu zespołu nadwrażliwości mogą dotyczyć także innych narządów, w tym wątroby, płuc, nerek, trzustki, mięśnia sercowego i jelita grubego. W przypadku wystąpienia takich reakcji, co może nastąpić na każdym etapie leczenia, należy natychmiast i na stałe odstawić allopurynol.⁶

Największe ryzyko wystąpienia zespołu Stevensa-Johnsona (SJS) i toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka (TEN) lub innych ciężkich reakcji nadwrażliwości występuje w pierwszych tygodniach leczenia.⁷ W przypadku takich powikłań, najlepsze wyniki postępowania zapewnia wczesne rozpoznanie i natychmiastowe odstawienie leku.⁸

Istotne jest też, że obecność allelu HLA-B*5801 jest związana z ryzykiem rozwoju zespołu nadwrażliwości wywołanej stosowaniem allopurynolu oraz SJS/TEN, choć nie ustalono zastosowania metody genotypowania jako narzędzia przesiewowego.⁹

Zaburzenia skórne

Reakcje skórne są najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi allopurynolu i mogą wystąpić w każdym momencie terapii. Mogą przybierać różne formy:¹⁰

• Zmiany powodujące świąd
• Zmiany grudkowo-plamiste
• Zmiany łuskowate
• Zmiany plamicze
• Zmiany złuszczające (jak SJS/TEN)

W przypadku wystąpienia takich zmian, allopurynol należy natychmiast odstawić. Nie wolno ponownie stosować allopurynolu u pacjentów, u których wystąpił zespół nadwrażliwości, SJS lub TEN ze względu na ryzyko ciężkich lub nawet prowadzących do zgonu reakcji.¹¹

Zaburzenia hematologiczne

Bardzo rzadko zgłaszano występowanie małopłytkowości, agranulocytozy i niedokrwistości aplastycznej, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i (lub) wątroby. Potwierdza to konieczność zachowania szczególnej ostrożności w tych grupach pacjentów.¹²

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

We wczesnych badaniach klinicznych zgłaszano występowanie nudności i wymiotów, jednak późniejsze doniesienia wskazują, że objawy te nie stanowią poważnego problemu i można im zapobiec przyjmując allopurynol po posiłkach.¹³

Zaburzenia wątroby

Opisywano zaburzenia czynności wątroby bez wyraźnych innych objawów uogólnionej nadwrażliwości.¹⁴

Zaburzenia hormonalne

Zwiększone stężenie hormonu tyreotropowego (TSH) stwierdzone w badaniach nie miało wpływu na stężenie wolnej T4 ani nie wskazywało na subkliniczną niedoczynność tarczycy.¹⁵

Tabela działań niepożądanych allopurynolu (Argadopin)

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia objawów ciężkiej reakcji nadwrażliwości, takich jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka czy zespół DRESS, należy natychmiast i na stałe odstawić allopurynol.¹⁶ Nie wolno ponownie podawać produktu leczniczego pacjentom, u których wystąpiły te ciężkie reakcje, ze względu na ryzyko reakcji zagrażających życiu.¹⁷

W przypadku łagodnych reakcji skórnych, po ich ustąpieniu można rozważyć ponowne podanie allopurynolu, rozpoczynając od małej dawki (np. 50 mg na dobę) i stopniowo ją zwiększając.¹⁸ Jeśli jednak zmiany skórne wystąpią ponownie, allopurynol należy odstawić na stałe.¹⁹

Stosowanie glikokortykosteroidów może mieć korzystny wpływ na łagodzenie skórnych reakcji nadwrażliwości.²⁰

Monitorowanie bezpieczeństwa leku

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.²¹

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.²²