niedobór fosforybozylotransferazy adeninowej
Wskazanie

Niedobór fosforybozylotransferazy adeninowej (APRT) to rzadka wada wrodzona metabolizmu puryn, dziedziczona w sposób autosomalny recesywny. Enzym APRT odpowiada za konwersję adeniny do adenozynomonofosforanu (AMP). Przy niedoborze tego enzymu, adenina jest przekształcana przez oksydazę ksantynową do 2,8-dihydroksyadeniny (2,8-DHA), która jest słabo rozpuszczalna i może tworzyć kryształy w układzie moczowym.

Klinicznie niedobór APRT objawia się tworzeniem kamieni nerkowych zawierających 2,8-DHA, nawracającymi infekcjami układu moczowego, krwiomoczem oraz postępującym upośledzeniem funkcji nerek. W skrajnych przypadkach może prowadzić do niewydolności nerek. Diagnoza opiera się na badaniu składu kamieni nerkowych, oznaczeniu aktywności enzymu APRT w erytrocytach oraz badaniach genetycznych.

W leczeniu niedoboru APRT stosuje się przede wszystkim allopurynol (np. Milurit, Allupol) lub febuksostat (Adenuric), które hamują aktywność oksydazy ksantynowej, zmniejszając tym samym produkcję 2,8-DHA. Dawkowanie allopurynolu zwykle wynosi 200-300 mg dziennie, ale w ciężkich przypadkach może być zwiększone. Ważnym elementem terapii jest również zwiększenie podaży płynów (>2 litry dziennie) w celu zmniejszenia ryzyka krystalizacji 2,8-DHA w nerkach.

Największą trudnością w leczeniu pacjentów z niedoborem APRT jest późne rozpoznanie choroby. Kamienie zawierające 2,8-DHA są często mylnie identyfikowane jako kamienie szczawianowe, co prowadzi do opóźnienia właściwej diagnozy i leczenia. Ponadto, ze względu na rzadkość schorzenia, świadomość jego istnienia wśród lekarzy jest niewielka. Dodatkowo wyzwaniem jest utrzymanie odpowiedniej współpracy pacjenta w zakresie przyjmowania leków i zwiększonego nawodnienia, szczególnie u dzieci i młodzieży.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl