Dnor
Tabletki, 100 mg
Lek zawiera 100 mg allopurynolu oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Stosuje się go w leczeniu hiperurykemii obejmującej m.in. dnę moczanową, nefropatię moczanową oraz kamicę nerkową z towarzyszącą hiperurykemią. Jest także wskazany u dzieci i młodzieży z wtórną hiperurykemią oraz zaburzeniami enzymatycznymi takimi jak zespół Lescha-Nyhana. Preparat pomaga rozpuszczać złogi moczanowe oraz zapobiega powstawaniu kamieni nerkowych.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Allopurynol (Dnor 100 mg) stosowany jest doustnie po posiłku, co poprawia jego tolerancję. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do stanu klinicznego pacjenta, wieku, funkcji nerek oraz odpowiedzi terapeutycznej ocenianej stężeniem moczanów w surowicy i moczu. U dorosłych leczenie rozpoczyna się zwykle od 100 mg/dobę, z możliwością zwiększenia dawki do 2-10 mg/kg masy ciała (100-200 mg/dobę) w stanach lekkich, 300-600 mg/dobę w umiarkowanych oraz 700-900 mg/dobę w ciężkich. U dzieci poniżej 15 lat dawka wynosi 10-20 mg/kg/dobę, maksymalnie 400 mg, podzielona na 3 dawki. U pacjentów z niewydolnością nerek dawka jest modyfikowana w zależności od klirensu kreatyniny: >20 mL/min – dawka standardowa, 10-20 mL/min – 100-200 mg/dobę, <10 mL/min – 100 mg/dobę lub dłuższe odstępy między dawkami. W przypadku dializ stosuje się 300-400 mg po każdej sesji. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby zaleca się zmniejszenie dawki i monitorowanie funkcji wątroby.
W chorobach z intensywnym obrotem moczanowym, takich jak białaczka czy zespół Lescha-Nyhana, leczenie allopurynolem powinno poprzedzać terapię cytotoksyczną, z jednoczesnym zapewnieniem odpowiedniego nawodnienia i alkalizacji moczu w celu zwiększenia rozpuszczalności moczanów. Monitorowanie stężenia moczanów w surowicy i moczu jest kluczowe dla oceny skuteczności terapii i dostosowania dawki. W przypadku dawek powyżej 300 mg/dobę, przy wystąpieniu działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, zaleca się podział dawki na mniejsze porcje. Tabletki Dnor 100 mg posiadają linię podziału, co umożliwia precyzyjne dawkowanie, szczególnie u pacjentów wymagających mniejszych dawek. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych oraz z niewydolnością nerek, aby uniknąć kumulacji leku i metabolitów, utrzymując stężenie oksypurynolu poniżej 100 µmol/L (15,2 µg/mL) jeśli jest to możliwe.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Dnor 100 mg
alkalizacja moczu, allopurynol, białaczka, choroba nowotworowa, dializa nerkowa, działania niepożądane, hiperurykemia, hiperurykozuria, intensywny obrót moczanowy, klirens kreatyniny, kwas moczowy, nefropatia moczanowa, nietolerancja przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, oksypurynol, stężenie moczanów, terapia cytotoksyczna, test czynnościowy wątroby, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie enzymatyczne, zespół Lescha-Nyhana, złogi ksantyny -
Działania niepożądane
Allopurynol w dawce 100 mg (produkt leczniczy Dnor) może wywoływać różnorodne działania niepożądane, których częstość występowania jest trudna do precyzyjnego określenia z powodu braku współczesnej dokumentacji klinicznej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby, u których ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, małopłytkowość czy ciężkie reakcje nadwrażliwości (w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), jest zwiększone. Reakcje skórne, w tym wysypka, świąd, zmiany grudkowo-plamiste i łuskowate, są najczęstszymi objawami niepożądanymi i mogą pojawić się w dowolnym momencie terapii. W przypadku ich wystąpienia konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku, a w razie podejrzenia SJS/TEN – trwałe wykluczenie ponownego podawania allopurynolu. Nudności i wymioty, obserwowane zwłaszcza na początku leczenia, można ograniczyć przez przyjmowanie leku po posiłku.
Wśród bardzo rzadkich działań niepożądanych odnotowano m.in. zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, trombocytopenia, leukopenia), reakcje anafilaktyczne, zapalenie wątroby, obrzęk naczynioruchowy, zaburzenia neurologiczne (śpiączka, ataksja, neuropatia), a także zmiany w obrębie narządów wzroku (zaćma, zmiany w plamce żółtej) i układu moczowego (kamica, krwiomocz). Zgłaszano również podwyższone stężenie TSH bez wpływu na wolną T4 i bez klinicznych objawów niedoczynności tarczycy. Ze względu na ryzyko ciężkich i potencjalnie zagrażających życiu reakcji, wszelkie podejrzewane działania niepożądane należy niezwłocznie zgłaszać do odpowiednich organów monitorujących bezpieczeństwo farmakoterapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Dnor 100 mg
agranulocytoza, allopurynol, aplazja czerwonokrwinkowa, azotemia, biegunka tłuszczowa, bradykardia, choroba nerek i wątroby, dławica piersiowa, eozynofilia, ginekomastia, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, kamica moczowa, krwiomocz, leukocytoza, leukopenia, limfadenopatia angioimmunoblastyczna, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niepłodność męska, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, toksyczne martwicze oddzielenie naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie erekcji, zaćma, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, ziarniniakowe zapalenie wątroby, zmiany plamki żółtej -
Profil bezpieczeństwa leku
Allopurynol i jego metabolit oksypurynol przenikają do mleka matki, dlatego stosowanie leku w okresie karmienia piersią nie jest zalecane ze względu na potencjalne ryzyko dla niemowląt. U pacjentów prowadzących pojazdy należy zachować ostrożność z uwagi na możliwe działania niepożądane, takie jak zawroty głowy, senność oraz ataksja, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów. W dokumentacji brak jest danych dotyczących interakcji allopurynolu z alkoholem, co wymaga indywidualnej oceny ryzyka.
U seniorów oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki allopurynolu z uwzględnieniem ryzyka akumulacji leku i reakcji nadwrażliwości. W przypadku niewydolności nerek konieczne jest dostosowanie dawki oraz monitorowanie funkcji nerek, natomiast u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby wskazane jest okresowe wykonywanie testów czynnościowych wątroby. W każdym z tych przypadków zalecana jest szczególna ostrożność i ścisła kontrola kliniczna.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Dnor 100 mg
-
Przeciwwskazania
Lek Dnor zawiera allopurynol w dawce 100 mg i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub jakikolwiek składnik pomocniczy, w tym laktozę jednowodną (48,2 mg na tabletkę). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami metabolizmu cukrów, takimi jak nietolerancja galaktozy, całkowity niedobór laktazy czy zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, u których stosowanie leku wymaga dokładnej oceny korzyści i ryzyka. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, aby wykluczyć wcześniejsze reakcje nadwrażliwości na allopurynol lub składniki preparatu.
Reakcje nadwrażliwości na allopurynol mogą mieć różny przebieg kliniczny, od łagodnych wysypek skórnych po ciężkie zespoły, takie jak zespół Stevens-Johnsona, co podkreśla konieczność starannej analizy historii choroby pacjenta. Tabletki Dnor posiadają linię podziału umożliwiającą dostosowanie dawki, jednak nie zmienia to wskazań dotyczących przeciwwskazań. W praktyce klinicznej należy zatem zachować szczególną ostrożność i monitorować pacjentów pod kątem objawów nadwrażliwości podczas stosowania allopurynolu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Dnor 100 mg
allopurynol, charakterystyka produktu leczniczego, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na allopurynol, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, produkt leczniczy, reakcja nadwrażliwości, tabletka z linią podziału, wysypka skórna, wywiad alergologiczny, zaburzenia dziedziczne, zespół Stevens-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa allopurynolu obejmowały ocenę potencjalnego działania teratogennego oraz skutków długotrwałego podawania wysokich dawek. W modelach zwierzęcych (myszy, szczury, króliki) stosowano dawki do 100 mg/kg mc./dobę u myszy, 200 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz 150 mg/kg mc./dobę u królików, podawane doustnie w okresie organogenezy (8.–16. dzień ciąży). Pomimo wysokich dawek, nie wykazano działania teratogennego. W badaniach in vitro na hodowlach ślinianek płodów mysich allopurynol nie wykazywał embriotoksyczności w stężeniach poniżej toksycznych dla matki. Wyniki te wskazują na brak istotnego ryzyka teratogennego przy stosowaniu allopurynolu w warunkach eksperymentalnych.
Długotrwałe podawanie wysokich dawek allopurynolu u zwierząt prowadziło do powstawania strątów ksantynowych, co odpowiada klinicznie kamicy nerkowej, oraz do zmian morfologicznych w układzie moczowym. Mechanizm ten jest związany z inhibitorem oksydazy ksantynowej, powodującym wzrost stężenia ksantyny i jej odkładanie w formie strątów. Przedkliniczne dane stanowią istotne uzupełnienie oceny bezpieczeństwa leku Dnor 100 mg, nie wykazując dodatkowych istotnych zagrożeń klinicznych poza już znanymi i opisanymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dnor 100 mg
-
Skład i postać leku
Dnor to lek zawierający 100 mg allopurynolu w każdej tabletce, stosowany w terapii hiperurykemii, w tym dny moczanowej oraz kamicy moczanowej. Tabletki są niepowlekane, okrągłe, o średnicy około 7,5 mm, z możliwością podziału na równe dawki, co umożliwia precyzyjne dawkowanie, np. zmniejszenie dawki do 50 mg. Substancją pomocniczą jest m.in. laktoza jednowodna w ilości 48,2 mg na tabletkę, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy. Pozostałe substancje pomocnicze to skrobia kukurydziana, powidon, karboksymetyloskrobia sodowa oraz kwas stearynowy, które wpływają na właściwości farmaceutyczne tabletek, takie jak rozpad i spójność masy tabletkowej.
Lek Dnor jest dostępny w blistrach PVDC/PVC/Aluminium, w opakowaniach zawierających 50 lub 100 tabletek, z okresem ważności wynoszącym 3 lata od daty produkcji. Przechowywanie nie wymaga specjalnych warunków, zaleca się jednak temperaturę poniżej 25°C oraz ochronę przed wilgocią i dostępem dzieci. Po upływie terminu ważności lek nie powinien być stosowany, a niewykorzystane resztki należy utylizować zgodnie z lokalnymi przepisami, unikając wyrzucania do kanalizacji lub domowych pojemników na odpady. Nie stwierdzono niezgodności farmaceutycznych wpływających na stosowanie produktu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Dnor 100 mg
allopurynol, blister PVDC/PVC/Aluminium, dna moczanowa, kamica moczanowa, karboksymetyloskrobia sodowa, kwas moczowy, kwas stearynowy, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, postać tabletkowa, powidon, skrobia kukurydziana, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka niepowlekana -
Specjalne ostrzeżenia
Podczas stosowania allopurynolu (Dnor) należy zwrócić szczególną uwagę na przeciwwskazania i środki ostrożności, zwłaszcza u pacjentów leczonych azatiopryną lub 6-merkaptopuryną, gdzie konieczne jest zmniejszenie dawki tych leków do 25% pierwotnej dawki z powodu istotnych interakcji. Leczenie allopurynolem powinno być rozpoczęte dopiero po ustąpieniu ostrego napadu dny moczanowej, a w początkowym okresie terapii zaleca się profilaktyczne stosowanie leków przeciwzapalnych lub kolchicyny przez co najmniej miesiąc. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby dawki allopurynolu należy odpowiednio zmniejszyć, ze względu na ryzyko akumulacji i poważnych działań niepożądanych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Szczególną ostrożność wymaga także obecność allelu HLA-B*5801, zwłaszcza u pacjentów pochodzenia chińskiego (do 20%), tajskiego (8-15%) i koreańskiego (około 12%), gdzie ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości jest znacznie podwyższone.
W trakcie terapii allopurynolem należy monitorować objętość moczu (minimum 2 litry/dobę) oraz pH moczu (6,4-6,8) w celu zapobiegania odkładaniu się złogów ksantynowych i rozpuszczania kamieni moczanowych. W przypadku wystąpienia wysypki skórnej lub innych objawów nadwrażliwości, leczenie należy natychmiast przerwać, aby uniknąć poważnych powikłań. Dnor zawiera 48,2 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co wyklucza jego stosowanie u pacjentów z nietolerancją galaktozy lub brakiem laktazy. Produkt jest „wolny od sodu” (<23 mg sodu na tabletkę). Długotrwałe stosowanie allopurynolu może wiązać się z podwyższeniem TSH (>5,5 µIU/mL), dlatego należy zachować ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności tarczycy.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Dnor
agranulocytoza, allel HLA-B*5801, allopurynol, azatiopryna, brak laktazy, diuretyk tiazydowy, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, hiperurykemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kamica moczowa, kolchicyna, lek moczopędny, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, ostry napad dny moczanowej, przewlekła choroba nerek, rumień grudkowo-plamkowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zaburzenie czynności tarczycy, zespół Lescha-Nyhana, zespół nadwrażliwości, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy -
Właściwości farmakodynamiczne
Allopurynol, substancja czynna leku Dnor 100 mg, jest inhibitorem oksydazy ksantynowej, kluczowego enzymu w katabolizmie puryn, odpowiedzialnego za utlenianie hipoksantyny do ksantyny oraz ksantyny do kwasu moczowego. Poprzez hamowanie tych reakcji, allopurynol skutecznie zmniejsza syntezę kwasu moczowego, co przekłada się na obniżenie jego stężenia w osoczu i moczu. Metabolit allopurynolu, oksypurynol, również wykazuje aktywność hamującą oksydazę ksantynową, wzmacniając efekt terapeutyczny. Dodatkowo, metabolity takie jak rybozyd allopurynolu i 7-rybozyd oksypurynolu uczestniczą w farmakodynamicznym profilu leku, co potwierdza kompleksowy mechanizm działania allopurynolu w terapii dny moczanowej (kod ATC M04AA01).
Poza podstawowym mechanizmem hamowania katabolizmu puryn, u części pacjentów z hiperurykemią allopurynol wykazuje zdolność do zmniejszenia biosyntezy puryn de novo poprzez mechanizm sprzężenia zwrotnego, polegający na inhibicji fosforybozylotransferazy hipoksantyno-guaninowej. Ten dodatkowy efekt może tłumaczyć zróżnicowaną odpowiedź kliniczną na leczenie. W praktyce klinicznej stosowanie allopurynolu wymaga uwzględnienia jego podwójnego mechanizmu działania oraz metabolizmu do aktywnych związków, co wpływa na skuteczność i bezpieczeństwo terapii dny moczanowej. Dawkowanie 100 mg pozwala na efektywne obniżenie stężenia kwasu moczowego, co jest kluczowe w zapobieganiu nawrotom i powikłaniom choroby.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Dnor 100 mg
allopurynol, biosynteza puryn, dna moczanowa, fosforybozylotransferaza hipoksantyno-guaninowa, hiperurykemia, hipoksantyna, inhibitor biosyntezy kwasu moczowego, katabolizm puryn, ksantyna, kwas moczowy, oksydaza ksantynowa, oksypurynol, rybozyd allopurynolu, rybozyd oksypurynolu, sprzężenie zwrotne, stężenie kwasu moczowego -
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Allopurynol (Dnor 100 mg) stosowany u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa jego stosowania w tych grupach. Aktualne badania nie potwierdzają jednoznacznie teratogenności leku, jednak brak jest wystarczających dowodów klinicznych potwierdzających jego bezpieczeństwo w ciąży. Stosowanie allopurynolu powinno być zarezerwowane dla sytuacji, gdy brak jest bezpieczniejszych alternatyw, a choroba podstawowa stanowi większe ryzyko dla matki i płodu niż potencjalne działania niepożądane leku. Decyzja terapeutyczna powinna opierać się na indywidualnej analizie stosunku korzyści do ryzyka, uwzględniając możliwość poważnych powikłań związanych z nieleczoną hiperurykemią lub inną chorobą podstawową.
Farmakokinetyka allopurynolu wykazuje przenikanie leku i jego aktywnego metabolitu oksypurynolu do mleka kobiecego, co naraża niemowlę na ekspozycję na substancję czynną. Z uwagi na brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania allopurynolu podczas laktacji oraz ryzyko działań niepożądanych u dziecka, lek jest przeciwwskazany u kobiet karmiących piersią. W przypadku konieczności kontynuacji terapii u matki, zaleca się zaprzestanie karmienia piersią na czas leczenia. Ponadto, w trakcie ciąży konieczne jest monitorowanie funkcji nerek i dostosowywanie dawki allopurynolu, aby zapewnić optymalne bezpieczeństwo terapii i minimalizować ryzyko dla matki i płodu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dnor 100 mg
-
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Stosowanie allopurynolu w dawce 100 mg (preparat Dnor, tabletki) może powodować działania niepożądane wpływające na zdolność pacjenta do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Do najistotniejszych objawów należą zawroty głowy, senność oraz ataksja, które mogą zaburzać równowagę, koordynację ruchową i czujność, zwiększając ryzyko wypadków. Lekarz powinien szczegółowo omówić z pacjentem te potencjalne skutki, zalecając powstrzymanie się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn zwłaszcza w początkowym okresie terapii, aż do ustalenia indywidualnej tolerancji leku.
Ważne jest, aby lekarz monitorował reakcję pacjenta na allopurynol i dokumentował w historii choroby informację o poinformowaniu pacjenta o ryzyku związanym z prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn. Pacjent powinien być świadomy konieczności natychmiastowego zaprzestania tych czynności w przypadku wystąpienia objawów neurologicznych, takich jak zawroty głowy, senność czy zaburzenia koordynacji. Ze względu na możliwość nasilenia działań niepożądanych przez interakcje lekowe, zalecenia dotyczące bezpieczeństwa powinny być dostosowane indywidualnie, aby zapewnić optymalną ochronę pacjenta i innych uczestników ruchu drogowego.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Dnor 100 mg
-
Wskazania do stosowania
Allopurynol w dawce 100 mg (produkt leczniczy Dnor) jest wskazany u dorosłych do leczenia hiperurykemii pierwotnej i wtórnej, gdy modyfikacja diety jest nieskuteczna. Wskazania obejmują jawne objawy dny moczanowej, nefropatię moczanową, rozpuszczanie złogów moczanowych oraz zapobieganie tworzeniu się kamieni moczanowych. Ponadto, Dnor stosuje się w nawracającej kamicy nerkowej o mieszanym składzie wapniowo-szczawianowym, po niepowodzeniu innych metod terapeutycznych. Tabletki są białe, okrągłe, z linią podziału i oznaczeniem 'AL 100′, co umożliwia precyzyjne dawkowanie.
W populacji pediatrycznej Dnor jest wskazany w leczeniu wtórnej hiperurykemii, zwłaszcza w przebiegu białaczek i innych chorób nowotworowych, które powodują masowy rozpad komórek i wzrost poziomu kwasu moczowego. Lek jest także stosowany w rzadkich zaburzeniach enzymatycznych, takich jak zespół Lescha-Nyhana i niedobór fosforybozylotransferazy adeninowej. Należy zwrócić uwagę, że jedna tabletka zawiera 48,2 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Dnor 100 mg
allopurynol, białaczka, dna moczanowa, fosforybozylotransferaza hipoksantynowo-guaninowa, hiperurykemia, hiperurykemia wtórna, kamica nerkowa, kamienie moczanowe, kamienie wapniowo-szczawianowe, kwas moczowy, laktoza jednowodna, moczan sodu, nefropatia moczanowa, niedobór enzymatyczny, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, zespół Lescha-Nyhana, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złogi moczanowe