Działania niepożądane
Dnor 100 mg

Allopurynol w dawce 100 mg (produkt leczniczy Dnor) może wywoływać różnorodne działania niepożądane, których częstość występowania jest trudna do precyzyjnego określenia z powodu braku współczesnej dokumentacji klinicznej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby, u których ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, małopłytkowość czy ciężkie reakcje nadwrażliwości (w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), jest zwiększone. Reakcje skórne, w tym wysypka, świąd, zmiany grudkowo-plamiste i łuskowate, są najczęstszymi objawami niepożądanymi i mogą pojawić się w dowolnym momencie terapii. W przypadku ich wystąpienia konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku, a w razie podejrzenia SJS/TEN – trwałe wykluczenie ponownego podawania allopurynolu. Nudności i wymioty, obserwowane zwłaszcza na początku leczenia, można ograniczyć przez przyjmowanie leku po posiłku.

Działania niepożądane leku Dnor

Dnor (allopurynol 100 mg) może powodować szereg działań niepożądanych, których częstość występowania może być różna w zależności od stosowanej dawki oraz w przypadku leczenia skojarzonego z innymi produktami leczniczymi. Należy podkreślić, że brak współczesnej dokumentacji klinicznej tego produktu leczniczego, która mogłaby być wykorzystana dla precyzyjnej oceny częstości występowania działań niepożądanych.1

Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia działań niepożądanych

Warto zaznaczyć, że częstość występowania działań niepożądanych zwiększa się w przypadkach współistniejącej choroby nerek i/lub wątroby, co wymaga szczególnej ostrożności podczas leczenia takich pacjentów.2

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Częstości występowania działań niepożądanych zostały określone w przybliżeniu, ponieważ dla większości z nich nie są dostępne odpowiednie dane, pozwalające precyzyjnie określić częstość występowania. Działania niepożądane stwierdzone po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu określono jako występujące rzadko lub bardzo rzadko.3

Kategorie częstości występowania działań niepożądanych określono według następującego schematu:4

  • Bardzo często: ≥ 1/10
  • Często: ≥ 1/100 do < 1/10
  • Niezbyt często: ≥ 1/1 000 do < 1/100
  • Rzadko: ≥ 1/10 000 do < 1/1 000
  • Bardzo rzadko: < 1/10 000
  • Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Do bardzo rzadkich zaburzeń krwi i układu chłonnego należą: agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, trombocytopenia, leukopenia, leukocytoza, eozynofilia i wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa. Szczególnie należy zwrócić uwagę na fakt, że bardzo rzadko zgłaszano przypadki wystąpienia małopłytkowości, agranulocytozy i niedokrwistości aplastycznej, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby, co potwierdza konieczność zachowania szczególnej ostrożności u tych pacjentów.5

Reakcje nadwrażliwości

Ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje skórne ze złuszczaniem naskórka, gorączką, powiększeniem węzłów chłonnych, bólami stawów i/lub eozynofilią, w tym z zespołem Stevensa-Johnsona i toksycznym martwiczym oddzieleniem się naskórka, występują rzadko.6

Związane z tym zapalenie naczyń i odczyny tkankowe mogą przejawiać się w różnoraki sposób, w tym zapaleniem wątroby, zaburzeniami czynności nerek, zapaleniem dróg żółciowych, odkładaniem się złogów ksantynowych i, bardzo rzadko, drgawkami. Bardzo rzadko opisywano wstrząs anafilaktyczny.7

Kluczowe jest, aby pamiętać, że tego rodzaju objawy mogą wystąpić w każdym momencie leczenia. Jeżeli wystąpią, produkt leczniczy Dnor należy odstawić natychmiast i na stałe. Nie należy ponownie narażać na kontakt z produktem leczniczym pacjentów z zespołem nadwrażliwości oraz SJS i/lub TEN.8

Stosowanie glikokortykosteroidów może mieć korzystny wpływ na łagodzenie skórnych reakcji nadwrażliwości. Wystąpienie uogólnionej reakcji nadwrażliwości związane było zwykle ze współistnieniem zaburzenia czynności nerek i/lub wątroby, szczególnie w przypadkach zakończonych zgonem.9

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Reakcje skórne są najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi i mogą wystąpić w każdym momencie leczenia. Mogą to być zmiany powodujące świąd, grudkowo-plamiste, niekiedy łuskowate, czasem plamicze i rzadko złuszczające.10

W przypadku wystąpienia takich zmian, należy natychmiast odstawić produkt Dnor. Po ustąpieniu zmian o niewielkim nasileniu można, jeśli to konieczne, ponownie podać allopurynol, stosując początkowo małą dawkę (np. 50 mg na dobę) i stopniowo ją zwiększać. Jeżeli zmiany skórne wystąpią ponownie, allopurynol należy odstawić na stałe, ponieważ mogą wystąpić ciężkie reakcje nadwrażliwości.11

Jeśli nie można wykluczyć SJS i TEN lub innych ciężkich reakcji nadwrażliwości, NIE WOLNO ponownie zastosować allopurynolu ze względu na ryzyko ciężkich lub nawet prowadzących do zgonu reakcji. Podstawą do podjęcia decyzji pozostaje kliniczne rozpoznanie SJS/TEN. Jeśli tego rodzaju reakcje wystąpią w dowolnym momencie leczenia, allopurynol należy odstawić natychmiast i na stałe.12

Zaburzenia żołądka i jelit

We wczesnych badaniach klinicznych odnotowywano występowanie nudności i wymiotów. W celu zwiększenia tolerancji ze strony układu pokarmowego, produkt leczniczy Dnor należy przyjmować po posiłku.13

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Opisywano zaburzenia czynności wątroby bez wyraźnych innych objawów uogólnionej nadwrażliwości.14

Inne zaburzenia

Zgłaszano występowanie obrzęku naczynioruchowego z przedmiotowymi i podmiotowymi objawami bardziej uogólnionej reakcji nadwrażliwości, jak i bez takich objawów.15

Zgłaszano występowanie gorączki z przedmiotowymi i podmiotowymi objawami bardziej uogólnionej reakcji nadwrażliwości, jak i bez takich objawów.16

Zwiększone stężenie hormonu tyreotropowego (TSH), stwierdzone w odpowiednich badaniach, nie miało żadnego wpływu na stężenie wolnej T4 ani też stężenie TSH nie wskazywało na subkliniczną niedoczynność tarczycy.17

Tabela działań niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów Częstość Działanie niepożądane Opis
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Bardzo rzadko Czyraczność Infekcja skóry charakteryzująca się bolesnymi czyrakami
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Bardzo rzadko Agranulocytoza Drastyczne zmniejszenie liczby granulocytów we krwi obwodowej
Niedokrwistość aplastyczna Zaburzenie polegające na niewytwarzaniu komórek krwi przez szpik kostny
Trombocytopenia Zmniejszenie liczby płytek krwi
Leukopenia Zmniejszenie liczby leukocytów we krwi
Leukocytoza Zwiększenie liczby leukocytów we krwi
Wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa Zahamowanie wytwarzania krwinek czerwonych
Zaburzenia układu immunologicznego Rzadko do bardzo rzadko Reakcje nadwrażliwości Reakcje alergiczne o różnym nasileniu
Limfadenopatia angioimmunoblastyczna Powiększenie węzłów chłonnych z obecnością komórek immunoblastycznych
Reakcja anafilaktyczna Ciężka, zagrażająca życiu reakcja alergiczna
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Bardzo rzadko Cukrzyca Zaburzenia gospodarki węglowodanowej
Hiperlipidemia Zwiększone stężenie lipidów we krwi
Zaburzenia psychiczne Bardzo rzadko Depresja Zaburzenia nastroju charakteryzujące się obniżeniem nastroju
Zaburzenia układu nerwowego Bardzo rzadko Śpiączka Stan głębokiego zaburzenia świadomości
Porażenia Utrata możliwości wykonywania ruchów
Ataksja Zaburzenie koordynacji ruchów
Neuropatia Uszkodzenie nerwów obwodowych
Parestezje Nieprawidłowe odczucia czuciowe (np. mrowienie)
Senność, ból głowy, zaburzenia smaku Zaburzenia neurologiczne o różnym charakterze
Jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych bez obecności czynnika zakaźnego
Zaburzenia oka Bardzo rzadko Zaćma Zmętnienie soczewki oka
Zaburzenia widzenia Różne rodzaje zaburzeń widzenia
Zmiany w obszarze plamki żółtej Uszkodzenie centralnej części siatkówki
Zaburzenia ucha i błędnika Bardzo rzadko Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego Zawroty głowy wynikające z zaburzeń układu równowagi
Zaburzenia serca Bardzo rzadko Dławica piersiowa Ból w klatce piersiowej związany z niedokrwieniem mięśnia sercowego
Bradykardia Zwolnienie rytmu serca
Zaburzenia naczyniowe Bardzo rzadko Nadciśnienie tętnicze Podwyższone ciśnienie krwi
Zaburzenia żołądka i jelit Niezbyt często do bardzo rzadko Wymioty, nudności Częstsze na początku leczenia, zmniejszane przez przyjmowanie leku po posiłku
Biegunka Zwiększona częstość oddawania luźnych stolców
Nawracające krwawe wymioty Wymioty z obecnością krwi
Biegunki tłuszczowe Biegunki z podwyższoną zawartością tłuszczu w kale
Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej z towarzyszącym bólem
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Niezbyt często do bardzo rzadko Bezobjawowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Podwyższenie wartości enzymów wątrobowych bez objawów klinicznych
Zapalenie wątroby (w tym martwica i ziarniniakowe zapalenie wątroby) Stan zapalny wątroby przebiegający z różnym nasileniem
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Od często do bardzo rzadko Wysypka Najczęściej występujące działanie niepożądane, różne rodzaje zmian skórnych
Zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i/lub toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne charakteryzujące się złuszczaniem naskórka
Obrzęk naczynioruchowy Obrzęk tkanki podskórnej i podśluzówkowej
Rumień trwały Utrzymujące się zaczerwienienie skóry
Łysienie, odbarwienie włosów Wypadanie włosów i zmiana ich pigmentacji
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Bardzo rzadko Ból mięśni Bóle w obrębie mięśni o różnym charakterze i nasileniu
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Bardzo rzadko Kamica moczowa Obecność złogów w układzie moczowym
Krwiomocz Obecność krwi w moczu
Azotemia/mocznica Zwiększone stężenie azotu mocznikowego we krwi/zespół objawów związanych z niewydolnością nerek
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Bardzo rzadko Niepłodność u mężczyzn Brak zdolności do zapłodnienia
Zaburzenia erekcji Trudności w osiągnięciu lub utrzymaniu wzwodu
Ginekomastia Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Bardzo rzadko Obrzęki Gromadzenie się płynu w tkankach
Ogólne złe samopoczucie Niespecyficzne subiektywne poczucie dyskomfortu
Osłabienie Zmniejszenie siły i wytrzymałości fizycznej
Gorączka Podwyższona temperatura ciała
Badania diagnostyczne Bardzo rzadko Zwiększone stężenie hormonu tyreotropowego we krwi Podwyższony poziom TSH bez wpływu na stężenie wolnej T4 i bez objawów niedoczynności tarczycy

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem:18

Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Fax: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl19

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.20

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl