Działania niepożądane
Dnor 100 mg
Allopurynol w dawce 100 mg (produkt leczniczy Dnor) może wywoływać różnorodne działania niepożądane, których częstość występowania jest trudna do precyzyjnego określenia z powodu braku współczesnej dokumentacji klinicznej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby, u których ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, małopłytkowość czy ciężkie reakcje nadwrażliwości (w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), jest zwiększone. Reakcje skórne, w tym wysypka, świąd, zmiany grudkowo-plamiste i łuskowate, są najczęstszymi objawami niepożądanymi i mogą pojawić się w dowolnym momencie terapii. W przypadku ich wystąpienia konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku, a w razie podejrzenia SJS/TEN – trwałe wykluczenie ponownego podawania allopurynolu. Nudności i wymioty, obserwowane zwłaszcza na początku leczenia, można ograniczyć przez przyjmowanie leku po posiłku.
- Działania niepożądane leku Dnor
- Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia działań niepożądanych
- Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
- Szczegółowy przegląd działań niepożądanych
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego
- Reakcje nadwrażliwości
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Inne zaburzenia
- Tabela działań niepożądanych
- Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Dnor
Dnor (allopurynol 100 mg) może powodować szereg działań niepożądanych, których częstość występowania może być różna w zależności od stosowanej dawki oraz w przypadku leczenia skojarzonego z innymi produktami leczniczymi. Należy podkreślić, że brak współczesnej dokumentacji klinicznej tego produktu leczniczego, która mogłaby być wykorzystana dla precyzyjnej oceny częstości występowania działań niepożądanych.1
Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia działań niepożądanych
Warto zaznaczyć, że częstość występowania działań niepożądanych zwiększa się w przypadkach współistniejącej choroby nerek i/lub wątroby, co wymaga szczególnej ostrożności podczas leczenia takich pacjentów.2
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Częstości występowania działań niepożądanych zostały określone w przybliżeniu, ponieważ dla większości z nich nie są dostępne odpowiednie dane, pozwalające precyzyjnie określić częstość występowania. Działania niepożądane stwierdzone po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu określono jako występujące rzadko lub bardzo rzadko.3
Kategorie częstości występowania działań niepożądanych określono według następującego schematu:4
- Bardzo często: ≥ 1/10
- Często: ≥ 1/100 do < 1/10
- Niezbyt często: ≥ 1/1 000 do < 1/100
- Rzadko: ≥ 1/10 000 do < 1/1 000
- Bardzo rzadko: < 1/10 000
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczegółowy przegląd działań niepożądanych
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Do bardzo rzadkich zaburzeń krwi i układu chłonnego należą: agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, trombocytopenia, leukopenia, leukocytoza, eozynofilia i wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa. Szczególnie należy zwrócić uwagę na fakt, że bardzo rzadko zgłaszano przypadki wystąpienia małopłytkowości, agranulocytozy i niedokrwistości aplastycznej, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby, co potwierdza konieczność zachowania szczególnej ostrożności u tych pacjentów.5
Reakcje nadwrażliwości
Ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje skórne ze złuszczaniem naskórka, gorączką, powiększeniem węzłów chłonnych, bólami stawów i/lub eozynofilią, w tym z zespołem Stevensa-Johnsona i toksycznym martwiczym oddzieleniem się naskórka, występują rzadko.6
Związane z tym zapalenie naczyń i odczyny tkankowe mogą przejawiać się w różnoraki sposób, w tym zapaleniem wątroby, zaburzeniami czynności nerek, zapaleniem dróg żółciowych, odkładaniem się złogów ksantynowych i, bardzo rzadko, drgawkami. Bardzo rzadko opisywano wstrząs anafilaktyczny.7
Kluczowe jest, aby pamiętać, że tego rodzaju objawy mogą wystąpić w każdym momencie leczenia. Jeżeli wystąpią, produkt leczniczy Dnor należy odstawić natychmiast i na stałe. Nie należy ponownie narażać na kontakt z produktem leczniczym pacjentów z zespołem nadwrażliwości oraz SJS i/lub TEN.8
Stosowanie glikokortykosteroidów może mieć korzystny wpływ na łagodzenie skórnych reakcji nadwrażliwości. Wystąpienie uogólnionej reakcji nadwrażliwości związane było zwykle ze współistnieniem zaburzenia czynności nerek i/lub wątroby, szczególnie w przypadkach zakończonych zgonem.9
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Reakcje skórne są najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi i mogą wystąpić w każdym momencie leczenia. Mogą to być zmiany powodujące świąd, grudkowo-plamiste, niekiedy łuskowate, czasem plamicze i rzadko złuszczające.10
W przypadku wystąpienia takich zmian, należy natychmiast odstawić produkt Dnor. Po ustąpieniu zmian o niewielkim nasileniu można, jeśli to konieczne, ponownie podać allopurynol, stosując początkowo małą dawkę (np. 50 mg na dobę) i stopniowo ją zwiększać. Jeżeli zmiany skórne wystąpią ponownie, allopurynol należy odstawić na stałe, ponieważ mogą wystąpić ciężkie reakcje nadwrażliwości.11
Jeśli nie można wykluczyć SJS i TEN lub innych ciężkich reakcji nadwrażliwości, NIE WOLNO ponownie zastosować allopurynolu ze względu na ryzyko ciężkich lub nawet prowadzących do zgonu reakcji. Podstawą do podjęcia decyzji pozostaje kliniczne rozpoznanie SJS/TEN. Jeśli tego rodzaju reakcje wystąpią w dowolnym momencie leczenia, allopurynol należy odstawić natychmiast i na stałe.12
Zaburzenia żołądka i jelit
We wczesnych badaniach klinicznych odnotowywano występowanie nudności i wymiotów. W celu zwiększenia tolerancji ze strony układu pokarmowego, produkt leczniczy Dnor należy przyjmować po posiłku.13
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Opisywano zaburzenia czynności wątroby bez wyraźnych innych objawów uogólnionej nadwrażliwości.14
Inne zaburzenia
Zgłaszano występowanie obrzęku naczynioruchowego z przedmiotowymi i podmiotowymi objawami bardziej uogólnionej reakcji nadwrażliwości, jak i bez takich objawów.15
Zgłaszano występowanie gorączki z przedmiotowymi i podmiotowymi objawami bardziej uogólnionej reakcji nadwrażliwości, jak i bez takich objawów.16
Zwiększone stężenie hormonu tyreotropowego (TSH), stwierdzone w odpowiednich badaniach, nie miało żadnego wpływu na stężenie wolnej T4 ani też stężenie TSH nie wskazywało na subkliniczną niedoczynność tarczycy.17
Tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Bardzo rzadko | Czyraczność | Infekcja skóry charakteryzująca się bolesnymi czyrakami |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Bardzo rzadko | Agranulocytoza | Drastyczne zmniejszenie liczby granulocytów we krwi obwodowej |
| Niedokrwistość aplastyczna | Zaburzenie polegające na niewytwarzaniu komórek krwi przez szpik kostny | ||
| Trombocytopenia | Zmniejszenie liczby płytek krwi | ||
| Leukopenia | Zmniejszenie liczby leukocytów we krwi | ||
| Leukocytoza | Zwiększenie liczby leukocytów we krwi | ||
| Wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa | Zahamowanie wytwarzania krwinek czerwonych | ||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Rzadko do bardzo rzadko | Reakcje nadwrażliwości | Reakcje alergiczne o różnym nasileniu |
| Limfadenopatia angioimmunoblastyczna | Powiększenie węzłów chłonnych z obecnością komórek immunoblastycznych | ||
| Reakcja anafilaktyczna | Ciężka, zagrażająca życiu reakcja alergiczna | ||
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Bardzo rzadko | Cukrzyca | Zaburzenia gospodarki węglowodanowej |
| Hiperlipidemia | Zwiększone stężenie lipidów we krwi | ||
| Zaburzenia psychiczne | Bardzo rzadko | Depresja | Zaburzenia nastroju charakteryzujące się obniżeniem nastroju |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo rzadko | Śpiączka | Stan głębokiego zaburzenia świadomości |
| Porażenia | Utrata możliwości wykonywania ruchów | ||
| Ataksja | Zaburzenie koordynacji ruchów | ||
| Neuropatia | Uszkodzenie nerwów obwodowych | ||
| Parestezje | Nieprawidłowe odczucia czuciowe (np. mrowienie) | ||
| Senność, ból głowy, zaburzenia smaku | Zaburzenia neurologiczne o różnym charakterze | ||
| Jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych | Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych bez obecności czynnika zakaźnego | ||
| Zaburzenia oka | Bardzo rzadko | Zaćma | Zmętnienie soczewki oka |
| Zaburzenia widzenia | Różne rodzaje zaburzeń widzenia | ||
| Zmiany w obszarze plamki żółtej | Uszkodzenie centralnej części siatkówki | ||
| Zaburzenia ucha i błędnika | Bardzo rzadko | Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego | Zawroty głowy wynikające z zaburzeń układu równowagi |
| Zaburzenia serca | Bardzo rzadko | Dławica piersiowa | Ból w klatce piersiowej związany z niedokrwieniem mięśnia sercowego |
| Bradykardia | Zwolnienie rytmu serca | ||
| Zaburzenia naczyniowe | Bardzo rzadko | Nadciśnienie tętnicze | Podwyższone ciśnienie krwi |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Niezbyt często do bardzo rzadko | Wymioty, nudności | Częstsze na początku leczenia, zmniejszane przez przyjmowanie leku po posiłku |
| Biegunka | Zwiększona częstość oddawania luźnych stolców | ||
| Nawracające krwawe wymioty | Wymioty z obecnością krwi | ||
| Biegunki tłuszczowe | Biegunki z podwyższoną zawartością tłuszczu w kale | ||
| Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej | Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej z towarzyszącym bólem | ||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Niezbyt często do bardzo rzadko | Bezobjawowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | Podwyższenie wartości enzymów wątrobowych bez objawów klinicznych |
| Zapalenie wątroby (w tym martwica i ziarniniakowe zapalenie wątroby) | Stan zapalny wątroby przebiegający z różnym nasileniem | ||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Od często do bardzo rzadko | Wysypka | Najczęściej występujące działanie niepożądane, różne rodzaje zmian skórnych |
| Zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i/lub toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) | Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne charakteryzujące się złuszczaniem naskórka | ||
| Obrzęk naczynioruchowy | Obrzęk tkanki podskórnej i podśluzówkowej | ||
| Rumień trwały | Utrzymujące się zaczerwienienie skóry | ||
| Łysienie, odbarwienie włosów | Wypadanie włosów i zmiana ich pigmentacji | ||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bardzo rzadko | Ból mięśni | Bóle w obrębie mięśni o różnym charakterze i nasileniu |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Bardzo rzadko | Kamica moczowa | Obecność złogów w układzie moczowym |
| Krwiomocz | Obecność krwi w moczu | ||
| Azotemia/mocznica | Zwiększone stężenie azotu mocznikowego we krwi/zespół objawów związanych z niewydolnością nerek | ||
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Bardzo rzadko | Niepłodność u mężczyzn | Brak zdolności do zapłodnienia |
| Zaburzenia erekcji | Trudności w osiągnięciu lub utrzymaniu wzwodu | ||
| Ginekomastia | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn | ||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Bardzo rzadko | Obrzęki | Gromadzenie się płynu w tkankach |
| Ogólne złe samopoczucie | Niespecyficzne subiektywne poczucie dyskomfortu | ||
| Osłabienie | Zmniejszenie siły i wytrzymałości fizycznej | ||
| Gorączka | Podwyższona temperatura ciała | ||
| Badania diagnostyczne | Bardzo rzadko | Zwiększone stężenie hormonu tyreotropowego we krwi | Podwyższony poziom TSH bez wpływu na stężenie wolnej T4 i bez objawów niedoczynności tarczycy |
Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem:18
Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Fax: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl19
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.20
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania