Działania niepożądane
Zolaxa 20 mg

Działania niepożądane leku Zolaxa (olanzapina)

Olanzapina, substancja czynna leku Zolaxa, charakteryzuje się szerokim profilem działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii pacjentów. Przedstawiony poniżej przegląd obejmuje najważniejsze informacje kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tego leku, które opierają się na danych z badań klinicznych oraz zgłoszeń spontanicznych po wprowadzeniu leku do obrotu.¹

Najczęściej występujące działania niepożądane

W badaniach klinicznych najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi związanymi ze stosowaniem olanzapiny u dorosłych pacjentów (występującymi u ≥1% badanych) były: senność, zwiększenie masy ciała, eozynofilia, zwiększenie stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów, cukromocz, zwiększenie apetytu, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, leukopenia, neutropenia, dyskineza, niedociśnienie ortostatyczne, działanie antycholinergiczne, przemijające bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, wysypka, astenia, zmęczenie, gorączka, bóle stawów oraz zmiany w parametrach laboratoryjnych takie jak zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej, gamma glutamylotransferazy, stężenia kwasu moczowego, aktywności fosfokinazy kreatyninowej i obrzęk.²

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane związane ze stosowaniem olanzapiny zostały sklasyfikowane według częstości występowania w następujący sposób:<sup data-drug="Zolaxa" data-section="Działania niepożądane" title="W poniższej tabeli przedstawiono objawy niepożądane i wyniki badań diagnostycznych ze zgłoszeń spontanicznych oraz obserwowane podczas badań klinicznych. W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania objawy niepożądane są wymienione zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem. Częstości występowania określono następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (3

• Bardzo często (≥1/10)
• Często (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
• Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
• Bardzo rzadko (<1/10 000)
• Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

Szczegółowe działania niepożądane według układów i narządów

Wpływ na masę ciała

Obserwowano istotne klinicznie zwiększenie masy ciała u pacjentów we wszystkich wyjściowych kategoriach wskaźnika masy ciała (BMI). Analizując czas trwania terapii zaobserwowano następujące prawidłowości:⁴

• Krótkotrwałe leczenie (mediana trwania terapii 47 dni):
  • Zwiększenie masy ciała o ≥7% – występowało bardzo często (22,2% pacjentów)
  • Zwiększenie masy ciała o ≥15% – występowało często (4,2% pacjentów)
  • Zwiększenie masy ciała o ≥25% – występowało niezbyt często (0,8% pacjentów)
• Długotrwałe stosowanie (przynajmniej przez 48 tygodni):
  • Zwiększenie masy ciała o ≥7% – występowało bardzo często (64,4% pacjentów)
  • Zwiększenie masy ciała o ≥15% – występowało bardzo często (31,7% pacjentów)
  • Zwiększenie masy ciała o ≥25% – występowało bardzo często (12,3% pacjentów)

Zaburzenia gospodarki lipidowej

Średni wzrost stężenia lipidów na czczo (cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL i triglicerydów) był większy u pacjentów, u których nie występowały zaburzenia przemiany lipidów przed rozpoczęciem leczenia. U pacjentów przyjmujących olanzapinę obserwowano:<sup data-drug="Zolaxa" data-section="Działania niepożądane" title="Średni wzrost stężenia lipidów na czczo (cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL i triglicerydów) był większy u pacjentów, u których nie występowały zaburzenia przemiany lipidów przed rozpoczęciem leczenia. Obserwowane w przypadku zwiększenia początkowego stężenia mierzonego na czczo z wartości prawidłowych (<5,17 mmol/l) do dużych wartości (≥6,2 mmol/l). Zmiany początkowego stężenia cholesterolu całkowitego na czczo z wartości granicznych (≥5,17 do 5

• Zwiększenie początkowego stężenia cholesterolu całkowitego mierzonego na czczo z wartości prawidłowych (<5,17 mmol/l) do dużych wartości (≥6,2 mmol/l)
• Zmiany początkowego stężenia cholesterolu całkowitego na czczo z wartości granicznych (≥5,17 do <6,2 mmol/l) do dużych wartości (≥6,2 mmol/l) występowały bardzo często

Zaburzenia gospodarki węglowodanowej

W zakresie wpływu na parametry gospodarki węglowodanowej podczas stosowania olanzapiny obserwowano:<sup data-drug="Zolaxa" data-section="Działania niepożądane" title="Obserwowano zwiększenie początkowych prawidłowych wartości mierzonych na czczo (<5,56 mmol/l) do dużych wartości (≥7 mmol/l). Zmiany początkowego stężenia glukozy na czczo z wartości granicznych (≥5,56 do 6

• Zwiększenie początkowych prawidłowych wartości glukozy mierzonych na czczo (<5,56 mmol/l) do dużych wartości (≥7 mmol/l)
• Zmiany początkowego stężenia glukozy na czczo z wartości granicznych (≥5,56 do <7 mmol/l) do dużych wartości (≥7 mmol/l) występowały bardzo często

Zaburzenia stężenia triglicerydów

W zakresie wpływu na stężenie triglicerydów podczas stosowania olanzapiny obserwowano:<sup data-drug="Zolaxa" data-section="Działania niepożądane" title="Obserwowane w przypadku zwiększenia początkowego stężenia mierzonego na czczo z wartości prawidłowych (<1,69 mmol/l) do dużych wartości (≥2,26 mmol/l). Zmiany stężenia triglicerydów mierzonego na czczo z wartości granicznych (≥1,69 do 7

• Zwiększenie początkowego stężenia triglicerydów mierzonego na czczo z wartości prawidłowych (<1,69 mmol/l) do dużych wartości (≥2,26 mmol/l)
• Zmiany stężenia triglicerydów mierzonego na czczo z wartości granicznych (≥1,69 do <2,26 mmol/l) do dużych wartości (≥2,26 mmol/l) występowały bardzo często

Zaburzenia pozapiramidowe

W badaniach klinicznych częstość występowania parkinsonizmu i dystonii u pacjentów leczonych olanzapiną liczbowo była większa, jednak nie była statystycznie istotna w porównaniu z grupą otrzymującą placebo. U pacjentów leczonych olanzapiną rzadziej stwierdzano parkinsonizm, akatyzję i dystonię niż u pacjentów leczonych stopniowo zwiększanymi dawkami haloperydolu. Należy jednak podkreślić, że z powodu braku dokładnych informacji dotyczących wcześniejszego występowania u tych pacjentów ostrych lub przewlekłych ruchowych zaburzeń pozapiramidowych, w chwili obecnej nie można jednoznacznie stwierdzić, że olanzapina wywołuje mniej późnych dyskinez i/lub innych późnych zaburzeń pozapiramidowych.⁸

Objawy odstawienia

W przypadku nagłego przerwania stosowania olanzapiny zgłaszano wystąpienie ostrych objawów, takich jak: pocenie się, bezsenność, drżenie, lęk, nudności lub wymioty.⁹

Hiperprolaktynemia

W badaniach klinicznych trwających do 12 tygodni, stężenie prolaktyny w osoczu przekroczyło górną granicę normy u około 30% pacjentów leczonych olanzapiną, u których stężenie prolaktyny na początku badania było w normie. U większości tych pacjentów zwiększenie stężenia prolaktyny było na ogół łagodne i nie przekraczało dwukrotnej górnej granicy normy.¹⁰

Działania niepożądane w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku z otępieniem

W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów w podeszłym wieku z rozpoznaniem otępienia, obserwowano zwiększoną częstość występowania zgonów oraz niepożądanych zdarzeń naczyniowo-mózgowych u pacjentów przyjmujących olanzapinę w porównaniu z grupą placebo. Bardzo częstymi działaniami niepożądanymi związanymi ze stosowaniem olanzapiny w tej grupie pacjentów były:¹¹

• Nieprawidłowy chód
• Upadki

Często obserwowano także:

• Zapalenie płuc
• Podwyższoną temperaturę ciała
• Letarg
• Rumień
• Omamy wzrokowe
• Nietrzymanie moczu

Pacjenci z chorobą Parkinsona

W trakcie badań klinicznych u pacjentów z chorobą Parkinsona, u których wystąpiła psychoza polekowa (agoniści dopaminy), bardzo często stwierdzano nasilenie objawów parkinsonizmu i omamy. Występowały one częściej w porównaniu z placebo.¹²

Pacjenci z chorobą afektywną dwubiegunową

W jednym badaniu klinicznym z udziałem pacjentów z rozpoznaniem epizodu manii w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej, skojarzone stosowanie olanzapiny z walproinianem wywołało neutropenię u 4,1% osób. Czynnikiem wpływającym na jej wystąpienie mogło być duże stężenie walproinianu w osoczu.¹³

W trakcie stosowania olanzapiny z litem lub walproinianem zaobserwowano częstsze (>10%) występowanie:^{10%) występowanie drżenia, suchości błony śluzowej jamy ustnej, zwiększonego apetytu i zwiększenia masy ciała. Często stwierdzano również zaburzenia mowy.”>14}

• Drżenia
• Suchości błony śluzowej jamy ustnej
• Zwiększonego apetytu
• Zwiększenia masy ciała

Często stwierdzano również zaburzenia mowy. Podczas terapii skojarzonej olanzapiny z litem lub walproinianem w aktywnej fazie leczenia (do 6 tygodni), u 17,4% pacjentów zaobserwowano zwiększenie masy ciała o ≥7% w stosunku do początkowej masy ciała.¹⁵

Długotrwałe (do 12 miesięcy) stosowanie olanzapiny w celu zapobiegania nawrotom u pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową było związane ze zwiększeniem masy ciała o ≥7% w stosunku do początkowej masy ciała u 39,9% pacjentów.¹⁶

Działania niepożądane u młodzieży

Należy podkreślić, że olanzapina nie jest wskazana w leczeniu dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat. Poniżej przedstawiono działania niepożądane zgłaszane z większą częstością u młodzieży (w wieku od 13 do 17 lat) niż u pacjentów dorosłych lub występujące tylko w tej grupie wiekowej.¹⁷

Istotnie klinicznie zwiększenie masy ciała (≥7%) występuje znacznie częściej w populacji młodzieży niż u pacjentów dorosłych. Wielkość wzrostu masy ciała i odsetek pacjentów w wieku młodzieńczym, u których wystąpiło istotne klinicznie zwiększenie masy ciała, były większe podczas długotrwałego stosowania produktu (co najmniej 24 tygodnie) w porównaniu z obserwowanymi podczas krótkotrwałego leczenia.¹⁸

Działania niepożądane występujące szczególnie często u młodzieży:

• Zaburzenia metabolizmu i odżywiania:
  • Bardzo często: zwiększenie masy ciała, zwiększenie stężenia triglicerydów, zwiększenie apetytu
  • Często: zwiększenie stężenia cholesterolu
• Zaburzenia układu nerwowego:
  • Bardzo często: uspokojenie polekowe (w tym: nadmierna potrzeba normalnego snu, letarg, senność)
• Zaburzenia żołądka i jelit:
  • Często: suchość błony śluzowej jamy ustnej
• Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych:
  • Bardzo często: zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych (A1AT, AspAT)
• Badania diagnostyczne:
  • Bardzo często: zmniejszenie całkowitego stężenia bilirubiny, zwiększenie aktywności gamma glutamylotransferazy, zwiększenie stężenia prolaktyny w osoczu