Działania niepożądane
Sortis 20 20 mg
Analiza bezpieczeństwa atorwastatyny (SORTIS) opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych średnio 53 tygodnie oraz doświadczeniach po wprowadzeniu leku na rynek. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie atorwastatyny versus 4,0% w grupie placebo. Istotne klinicznie podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3 × GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a zwiększenie kinazy kreatynowej (>3 × GGN) u 2,5%, co jest zgodne z profilem innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Działania niepożądane obejmują m.in. zaburzenia mięśniowo-szkieletowe (często bóle mięśni i stawów, rzadko miopatia, rabdomioliza), zaburzenia wątroby (zapalenie wątroby, cholestaza, niewydolność wątroby) oraz reakcje skórne o charakterze alergicznym i ciężkim (np. zespół Stevensa-Johnsona). Występują także zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperglikemia (często) i hipoglikemia (niezbyt często), z ryzykiem rozwoju cukrzycy u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², nadciśnienie, hipertriglicerydemia).
Działania niepożądane leku SORTIS (atorwastatyna)
Poniższy artykuł szczegółowo opisuje profil działań niepożądanych leku SORTIS (atorwastatyna), opracowany na podstawie klinicznych badań kontrolowanych placebo oraz doświadczeń po wprowadzeniu produktu leczniczego na rynek. Przedstawione informacje mają na celu dostarczenie kompleksowej wiedzy o potencjalnych zagrożeniach związanych ze stosowaniem tego leku.1
Ogólna charakterystyka bezpieczeństwa
Dane z badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów, leczonych średnio przez 53 tygodnie, wskazują, że 5,2% pacjentów w grupie otrzymującej atorwastatynę przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych (w porównaniu do 4,0% w grupie placebo). Profil bezpieczeństwa leku SORTIS został ustalony zarówno na podstawie badań klinicznych, jak i licznych doświadczeń po wprowadzeniu produktu na rynek.2
Wpływ na parametry laboratoryjne
Podobnie jak w przypadku innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA, stosowanie leku SORTIS może prowadzić do podwyższenia aktywności aminotransferaz w surowicy. Zmiany te były przeważnie miernie nasilone, przemijające i nie wymagały przerwania terapii. Istotne klinicznie (>3 × GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Zjawisko to było zależne od wielkości dawki leku i odwracalne u wszystkich pacjentów. 3 razy GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących produkt SORTIS. Było ono zależne od wielkości dawki produktu i odwracalne u wszystkich pacjentów.”>3
Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy (>3 × GGN) zanotowano u 2,5% pacjentów stosujących SORTIS, co jest podobne do wyników obserwowanych w badaniach klinicznych dla innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Znaczące zwiększenie aktywności CK (>10 × GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów otrzymujących atorwastatynę. 3 razy GGN) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących produkt SORTIS. Wyniki te są podobne do otrzymanych w badaniach klinicznych dla innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Zwiększenie aktywności CK (> 10 razy GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów otrzymujących produkt SORTIS (patrz punkt 4.4).”>4
Tabela działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia szczegółowy wykaz działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania atorwastatyny, wraz z częstością ich występowania. Częstość określono według następującej klasyfikacji: często (≥1/100, <1/10); niezbyt często (≥1/1000, <1/100); rzadko (≥1/10000, <1/1000); bardzo rzadko (<1/10000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Sortis 20" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych ustalono zgodnie z następującą zasadą: często (≥1/100, <1/10); niezbyt często (≥1/1000, <1/100); rzadko (≥1/10000, <1/1000); bardzo rzadko (5
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie błony śluzowej nosa i gardła | Często |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość | Rzadko |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje alergiczne | Często |
| Anafilaksja | Bardzo rzadko | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperglikemia | Często |
| Hipoglikemia | Niezbyt często | |
| Zwiększenie masy ciała, anoreksja | Niezbyt często | |
| Zaburzenia psychiczne | Koszmary senne, bezsenność | Niezbyt często |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często |
| Zawroty głowy | Niezbyt często | |
| Parestezje, niedoczulica, zaburzenia smaku, amnezja | Niezbyt często | |
| Neuropatia obwodowa | Rzadko | |
| Miastenia | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia oka | Nieostre widzenie | Niezbyt często |
| Zaburzenia widzenia | Rzadko | |
| Miastenia oczna | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne | Niezbyt często |
| Utrata słuchu | Bardzo rzadko | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Bóle gardła i krtani, krwawienie z nosa | Często |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcia, wzdęcia, niestrawność, nudności, biegunka | Często |
| Wymioty | Niezbyt często | |
| Ból w górnej i dolnej części brzucha, odbijanie się ze zwracaniem treści żołądkowej, zapalenie trzustki | Niezbyt często | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby | Niezbyt często |
| Cholestaza | Rzadko | |
| Niewydolność wątroby | Bardzo rzadko | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Pokrzywka, wysypka, świąd, łysienie | Niezbyt często |
| Obrzęk naczynioruchowy | Rzadko | |
| Wysypka pęcherzowa, w tym rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka | Rzadko | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle mięśni, bóle stawów, bóle kończyn, skurcze mięśni, obrzęk stawów, ból pleców | Często |
| Ból szyi, zmęczenie mięśni | Niezbyt często | |
| Miopatia, zapalenie mięśni, rabdomioliza, zerwanie mięśnia, problemy dotyczące ścięgien czasami powikłane zerwaniem ścięgna | Rzadko | |
| Zespół toczniopodobny | Bardzo rzadko | |
| Immunozależna miopatia martwicza | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Ginekomastia | Bardzo rzadko |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Złe samopoczucie, osłabienie | Niezbyt często |
| Bóle w klatce piersiowej, obrzęki obwodowe, zmęczenie, gorączka | Niezbyt często | |
| Badania diagnostyczne | Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby, zwiększenie stężenia kinazy kreatynowej we krwi | Często |
| Obecność białych krwinek w moczu | Niezbyt często |
Niebezpieczeństwa związane z wybranymi działaniami niepożądanymi
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane dotyczące układu mięśniowo-szkieletowego, które występują u pacjentów leczonych atorwastatyną. Najczęściej obserwuje się bóle mięśni, bóle stawów, bóle kończyn i skurcze mięśni. Poważniejsze zaburzenia, takie jak miopatia, zapalenie mięśni i rabdomioliza, występują rzadko, jednak mogą prowadzić do poważnych powikłań. Rabdomioliza, charakteryzująca się rozpadem mięśni prążkowanych, może prowadzić do ostrej niewydolności nerek i stanowi potencjalnie zagrażający życiu stan. Dodatkowo, odnotowano przypadki immunozależnej miopatii martwiczej o nieznanej częstości występowania.6
Zaburzenia wątroby
Stosowanie atorwastatyny wiąże się z ryzykiem wystąpienia zaburzeń wątroby. Niezbyt często obserwuje się zapalenie wątroby, rzadko cholestazę, a bardzo rzadko niewydolność wątroby. W ramach monitorowania bezpieczeństwa zaleca się regularne wykonywanie prób wątrobowych, szczególnie w pierwszym okresie leczenia. Istotne klinicznie (>3 × GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy, które może wskazywać na uszkodzenie wątroby, występuje u 0,8% pacjentów przyjmujących SORTIS. 3 razy GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących produkt SORTIS.”>7
Ciężkie reakcje skórne
Rzadko, ale potencjalnie zagrażające życiu są ciężkie reakcje skórne związane ze stosowaniem atorwastatyny, w tym obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka. Reakcje te wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i wdrożenia odpowiedniego postępowania medycznego.8
Zaburzenia metaboliczne
Wśród działań niepożądanych atorwastatyny wymienia się hiperglikemię (często) oraz hipoglikemię (niezbyt często). Istnieje również ryzyko rozwoju cukrzycy, którego częstość zależy od obecności czynników ryzyka takich jak: stężenie glukozy na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI>30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów oraz nadciśnienie tętnicze w wywiadzie.30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie).”>9
Dzieci i młodzież
Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 17 lat leczonych atorwastatyną był na ogół podobny do profilu obserwowanego u pacjentów otrzymujących placebo. Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi w obydwu grupach, niezależnie od oceny związku przyczynowego, były zakażenia. W badaniu klinicznym trwającym trzy lata nie stwierdzono istotnego klinicznie wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe na podstawie ogólnej oceny dojrzewania i rozwoju, oceny według skali Tannera oraz pomiarów wzrostu i wagi.10
Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, z czego 7 pacjentów było w wieku <6 lat, 121 pacjentów w wieku 6–9 lat, a 392 pacjentów w wieku 10–17 lat. Na podstawie dostępnych danych częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci są podobne jak u pacjentów dorosłych.<sup data-drug="Sortis 20" data-section="Działania niepożądane" title="Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, spośród których 7 pacjentów było w wieku 11
Inne działania niepożądane związane ze stosowaniem statyn
W trakcie leczenia niektórymi statynami zgłaszano również następujące działania niepożądane:12
- Zaburzenia seksualne – mogą objawiać się jako dysfunkcje seksualne u obu płci, w tym zaburzenia libido, erekcji i ejakulacji
- Depresja – zaburzenia nastroju o różnym nasileniu, od łagodnych do ciężkich stanów depresyjnych
- Śródmiąższowa choroba płuc – raportowano pojedyncze przypadki, szczególnie w trakcie długotrwałego leczenia; może objawiać się dusznością, suchym kaszlem i pogorszeniem ogólnego stanu zdrowia (zmęczenie, utrata masy ciała, gorączka)
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.13
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
tel.: + 48 22 49 21 301
faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl14
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego.15
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania