Właściwości farmakodynamiczne
Sortis 20 20 mg
Atorwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, skutecznie obniża stężenia lipidów, w tym całkowitego cholesterolu (o 30-46%), LDL-C (o 41-61%), apolipoproteiny B (o 34-50%) oraz triglicerydów (o 14-33%), jednocześnie zwiększając HDL-C i apolipoproteinę A1. Mechanizm działania polega na hamowaniu biosyntezy cholesterolu w wątrobie oraz zwiększeniu ekspresji receptorów LDL, co intensyfikuje wychwyt i katabolizm LDL. W badaniu REVERSAL, stosowanie atorwastatyny w dawce 80 mg/dobę u pacjentów z chorobą wieńcową skutkowało zatrzymaniem progresji miażdżycy tętnic wieńcowych, z redukcją LDL-C z 3,89 ± 0,7 mmol/l (150 ± 28 mg/dl) do 2,04 ± 0,8 mmol/l (78,9 ± 30 mg/dl). Ponadto, atorwastatyna obniżała stężenie CRP o 36,4%, co wskazuje na działanie przeciwzapalne. W badaniu MIRACL u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym, dawka 80 mg atorwastatyny wydłużała czas do wystąpienia złożonych zdarzeń sercowo-naczyniowych, redukując ryzyko o 16% (p=0,048).
Właściwości farmakodynamiczne
Atorwastatyna, będąca składnikiem aktywnym produktu leczniczego Sortis, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków modyfikujących stężenie lipidów, a dokładniej inhibitorów reduktazy HMG-CoA (kod ATC: C10AA05). Jej działanie opiera się na selektywnym, kompetycyjnym hamowaniu enzymu reduktazy HMG-CoA, który jest kluczowym czynnikiem ograniczającym szybkość biosyntezy cholesterolu, katalizującym przemianę 3-hydroksy-3-metyloglutarylokoenzymu A do mewalonianu, prekursora steroli, w tym cholesterolu.1
Mechanizm działania
Mechanizm działania atorwastatyny polega na zmniejszeniu stężenia cholesterolu w osoczu i lipoprotein w surowicy poprzez zahamowanie reduktazy HMG-CoA, co w konsekwencji hamuje biosyntezę cholesterolu w wątrobie. Ten proces prowadzi do zwiększenia liczby receptorów LDL na powierzchni błony komórkowej hepatocytów, co z kolei nasila wychwyt i katabolizm LDL.2
Warto podkreślić, że atorwastatyna nie tylko zmniejsza wytwarzanie LDL, ale również redukuje ilość krążących cząsteczek LDL. Ponadto prowadzi do nasilonego i utrzymującego się wzrostu aktywności receptora LDL, jednocześnie powodując korzystne zmiany jakościowe cząsteczek LDL. Szczególnie istotna jest skuteczność atorwastatyny u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, którzy zazwyczaj nie reagują na standardowe leczenie zmniejszające stężenie lipidów we krwi.3
Efekty kliniczne
W badaniach dotyczących zależności efektu terapeutycznego od wielkości dawki wykazano, że atorwastatyna zmniejsza stężenie:
- całkowitego cholesterolu o 30-46%
- LDL-C o 41-61%
- apolipoproteiny B o 34-50%
- triglicerydów o 14-33%
Dodatkowo, atorwastatyna powoduje różnie nasilone zwiększenie stężenia HDL-C i apolipoproteiny A1. Efekty te potwierdzają się w przypadku pacjentów z różnymi typami zaburzeń lipidowych, w tym z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, postaciami hipercholesterolemii innymi niż rodzinna oraz hiperlipidemiami mieszanymi, również u pacjentów z cukrzycą insulinoniezależną.4
Co istotne z klinicznego punktu widzenia, udowodniono, że obniżenie stężenia całkowitego cholesterolu, LDL-C i apolipoproteiny B przyczynia się do zmniejszenia ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych oraz śmiertelności z przyczyn sercowo-naczyniowych.5
Badania kliniczne
Homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna
W wieloośrodkowym, 8-tygodniowym otwartym badaniu klinicznym z opcjonalną fazą dodatkową o zmiennej długości, przeprowadzonym z wykorzystaniem procedury „compassionate use”, wzięło udział 335 pacjentów, z których 89 zidentyfikowano jako osoby z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną. W tej grupie pacjentów średnia procentowa redukcja poziomu LDL-C wyniosła około 20%. Atorwastatynę podawano w dawkach do 80 mg/dobę.6
Wpływ na miażdżycę
Badanie REVERSAL (Reversing Atherosclerosis with Aggressive Lipid-Lowering Study) oceniało wpływ intensywnego leczenia hipolipemizującego atorwastatyną w dawce 80 mg w porównaniu ze standardowym leczeniem prawastatyną w dawce 40 mg na miażdżycę tętnic wieńcowych. Badanie przeprowadzono u pacjentów z chorobą wieńcową, którzy przechodzili angiografię. Do oceny zmian w tętnicach zastosowano ultrasonografię wewnątrznaczyniową (IVUS). W tym randomizowanym, wieloośrodkowym badaniu kontrolowanym z zastosowaniem podwójnie ślepej próby, IVUS wykonywano podczas pierwszej wizyty oraz po 18 miesiącach leczenia u 502 pacjentów.7
Wyniki badania wykazały, że w grupie leczonej atorwastatyną (n=253) nie stwierdzono progresji miażdżycy. Mediana procentowej zmiany całkowitej objętości blaszek miażdżycowych w stosunku do wartości wyjściowych (główny punkt końcowy badania) wynosiła 0,4% (p=0,98) w grupie leczonej atorwastatyną i 2,7% (p=0,001) w grupie leczonej prawastatyną (n=249). Różnica między skutecznością atorwastatyny a skutecznością prawastatyny okazała się statystycznie znamienna (p=0,02).8
Należy podkreślić, że w grupie pacjentów leczonych atorwastatyną zaobserwowano znaczące obniżenie parametrów lipidowych. Stężenie LDL-C uległo zmniejszeniu z wartości wyjściowej wynoszącej średnio 3,89 ± 0,7 mmol/l (150 ± 28 mg/dl) do wartości wynoszącej średnio 2,04 ± 0,8 mmol/l (78,9 ± 30 mg/dl). W grupie leczonej prawastatyną stężenie LDL-C obniżyło się z wartości wyjściowej wynoszącej średnio 3,89 ± 0,7 mmol/l (150 ± 26 mg/dl) do wartości wynoszącej średnio 2,85 ± 0,7 mmol/l (110 ± 26 mg/dl) (p<0,0001).<sup data-drug="Sortis 20" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W grupie leczonej atorwastatyną stężenie LDL-C uległo zmniejszeniu z wartości wyjściowej wynoszącej średnio 3,89 ± 0,7 mmol/l (150 ± 28 mg/dl) do wartości wynoszącej średnio 2,04 ± 0,8 mmol/l (78,9 ± 30 mg/dl), a w grupie leczonej prawastatyną – z wartości wyjściowej wynoszącej średnio 3,89 ± 0,7 mmol/l (150 ± 26 mg/dl) do wartości wynoszącej średnio 2,85 ± 0,7 mmol/l (110 ± 26 mg/dl) (p9
Atorwastatyna powodowała także znaczące zmniejszenie innych parametrów lipidowych:
- średniego stężenia całkowitego cholesterolu o 34,1% (prawastatyna o 18,4%, p<0,0001)
- średniego stężenia TG o 20% (prawastatyna o 6,8%, p<0,0009)
- średniego stężenia apolipoproteiny B o 39,1% (prawastatyna o 22,0%, p<0,0001)
Stosowanie atorwastatyny prowadziło do zwiększenia średniego stężenia HDL-C o 2,9% (po prawastatynie o 5,6%, wartość p nieznamienna statystycznie). Dodatkowo w grupie leczonej atorwastatyną stwierdzono zmniejszenie stężenia CRP średnio o 36,4%, podczas gdy w grupie leczonej prawastatyną spadek ten wynosił średnio 5,2% (p<0,0001).<sup data-drug="Sortis 20" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Atorwastatyna powodowała też znamienne zmniejszenie średniego stężenia całkowitego cholesterolu o 34,1% (prawastatyna o 18,4%, p<0,0001), średniego stężenia TG o 20% (prawastatyna o 6,8%, p<0,0009) i średniego stężenia apolipoproteiny B o 39,1% (prawastatyna o 22,0%, p<0,0001). Stosowanie atorwastatyny prowadziło do zwiększenia średniego stężenia HDL-C o 2,9% (po prawastatynie o 5,6%, wartość p nieznamienna statystycznie). W grupie leczonej atorwastatyną stwierdzono ponadto zmniejszenie stężenia CRP średnio o 36,4%, podczas gdy w grupie leczonej prawastatyną spadek ten wynosił średnio 5,2% (p10
Warto zaznaczyć, że opisane wyniki uzyskano przy stosowaniu dawki 80 mg, dlatego nie można ich ekstrapolować na mniejsze dawki. Profile bezpieczeństwa i tolerancji obu produktów były porównywalne. W badaniu nie analizowano wpływu intensywnego leczenia hipolipemizującego na główne krążeniowe punkty końcowe, stąd znaczenie kliniczne tych wyników z perspektywy pierwotnej oraz wtórnej prewencji epizodów sercowo-naczyniowych pozostaje nieustalone.11
Ostry zespół wieńcowy
Badanie MIRACL oceniało skuteczność atorwastatyny w dawce 80 mg u 3086 pacjentów (atorwastatyna: n=1538; placebo: n=1548) z ostrym zespołem wieńcowym (zawał mięśnia sercowego bez załamka Q, niestabilna dławica piersiowa). Leczenie rozpoczynano w fazie ostrej po przyjęciu pacjenta do szpitala i kontynuowano przez 16 tygodni.12
Wyniki wykazały, że podawanie atorwastatyny w dawce 80 mg/dobę wydłużało czas do osiągnięcia złożonego głównego punktu końcowego, który obejmował:
- zgon bez względu na przyczynę
- zawał mięśnia sercowego niezakończony zgonem
- zatrzymanie akcji serca zakończone udaną resuscytacją
- dławicę piersiową z towarzyszącymi cechami niedokrwienia mięśnia sercowego wymagającą hospitalizacji
Obserwowana redukcja ryzyka wynosiła 16% (p=0,048). Do tego efektu najbardziej przyczyniło się zmniejszenie o 26% częstości ponownych hospitalizacji z powodu dławicy piersiowej z cechami niedokrwienia mięśnia sercowego (p=0,018).13
W przypadku pozostałych drugorzędowych punktów końcowych nie osiągnięto poziomu znamienności statystycznej (łącznie – placebo: 22,2%, atorwastatyna: 22,4%). Profil bezpieczeństwa stosowania atorwastatyny w badaniu MIRACL był zgodny z opisanym w charakterystyce produktu leczniczego.14
Zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym
Wpływ atorwastatyny na zakończoną zgonem i niezakończoną zgonem chorobę wieńcową oceniano w randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniu ASCOT-LLA (Anglo-Scandinavian Cardiac Outcomes Trial Lipid Lowering Arm). W badaniu uczestniczyli pacjenci z nadciśnieniem tętniczym, w wieku 40-79 lat, bez wywiadu zawału mięśnia sercowego oraz leczenia dławicy piersiowej, ze stężeniem cholesterolu całkowitego ≤ 6,5 mmol/l (251 mg/dl). Wszyscy pacjenci mieli przynajmniej 3 spośród wcześniej ustalonych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego.15
Pacjenci otrzymywali leki przeciwnadciśnieniowe (w schemacie opartym na amlodypinie lub atenololu) oraz atorwastatynę w dawce 10 mg na dobę (n=5168) lub placebo (n=5137).16
| Zdarzenie | Redukcja względnego ryzyka (%) | Liczba zdarzeń (atorwastatyna vs placebo) | Redukcja bezwzględnego ryzyka (%) | Wartość p |
|---|---|---|---|---|
| Zakończona zgonem choroba wieńcowa i zawał mięśnia sercowego niezakończony zgonem | 36% | 100 vs 154 | 1,1% | 0,0005 |
| Zdarzenia sercowo-naczyniowe i zabiegi rewaskularyzacji łącznie | 20% | 389 vs 483 | 1,9% | 0,0008 |
| Zdarzenia wieńcowe łącznie | 29% | 178 vs 247 | 1,4% | 0,0006 |
Powyższe dane opierają się na różnicy w zakresie częstości poszczególnych zdarzeń mających miejsce w okresie obserwacyjnym, którego mediana czasu trwania wynosiła 3,3 roku.17
Warto zauważyć, że śmiertelność całkowita oraz śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych nie uległy znamiennemu zmniejszeniu (śmiertelność całkowita: 185 zgonów w grupie leczonej atorwastatyną i 212 w grupie placebo, p=0,17; śmiertelność z przyczyn krążeniowych: 74 zgony w grupie leczonej atorwastatyną i 82 w grupie placebo, p=0,51).18
W analizie podgrup wydzielonych ze względu na płeć (81% mężczyzn, 19% kobiet) stwierdzono korzystne działanie atorwastatyny u mężczyzn, lecz nie u kobiet – prawdopodobnie ze względu na niską częstość incydentów w podgrupie kobiet. Choć śmiertelność całkowita i śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych były liczbowo wyższe u kobiet (śmiertelność całkowita: 38 zgonów w grupie leczonej atorwastatyną i 30 w grupie placebo; śmiertelność z przyczyn krążeniowych: 17 zgonów w grupie leczonej atorwastatyną i 12 w grupie placebo), różnice te nie były statystycznie znamienne.19
Dodatkowo zaobserwowano istotną zależność skuteczności leczenia od stosowanego leku przeciwnadciśnieniowego. Ryzyko wystąpienia głównego punktu końcowego (zakończona zgonem choroba wieńcowa i zawał mięśnia sercowego niezakończony zgonem) uległo znamiennej redukcji w wyniku stosowania atorwastatyny u pacjentów leczonych amlodypiną [HR 0,47 (0,32-0,69), p=0,00008], czego nie obserwowano w przypadku pacjentów leczonych atenololem [HR 0,83 (0,59-1,17), p=0,287].20
Cukrzyca i ryzyko sercowo-naczyniowe
Wpływ atorwastatyny na zakończoną zgonem i niezakończoną zgonem chorobę układu sercowo-naczyniowego oceniano również w badaniu CARDS (Collaborative Atorvastatin Diabetes Study). Było to randomizowane, wieloośrodkowe, kontrolowane placebo badanie prowadzone w warunkach podwójnie ślepej próby u pacjentów z cukrzycą typu 2, w wieku 40-75 lat, bez wcześniejszej historii chorób układu krążenia. Pacjenci charakteryzowali się stężeniem LDL-C ≤ 4,14 mmol/l (≤ 160 mg/dl) i stężeniem TG ≤ 6,78 mmol/l (≤ 600 mg/dl). Wszyscy pacjenci mieli przynajmniej jeden z następujących czynników ryzyka: nadciśnienie tętnicze, aktualne palenie tytoniu, retinopatię, mikroalbuminurię lub makroalbuminurię.21
Pacjenci otrzymywali atorwastatynę w dawce 10 mg na dobę (n=1428) albo placebo (n=1410) przez okres obserwacyjny, którego mediana czasu trwania wynosiła 3,9 lat.22
| Zdarzenie | Redukcja względnego ryzyka (%) | Liczba zdarzeń (atorwastatyna vs placebo) | Redukcja bezwzględnego ryzyka (%) | Wartość p |
|---|---|---|---|---|
| Duże zdarzenia sercowo-naczyniowe (zakończony lub niezakończony zgonem ostry zawał mięśnia sercowego, niemy zawał mięśnia sercowego, zgon z powodu ostrej postaci choroby wieńcowej, niestabilna dławica piersiowa, CABG, PTCA, rewaskularyzacja, udar mózgu) | 37% | 83 vs 127 | 3,2% | 0,0010 |
| Zawał mięśnia sercowego (zakończony lub niezakończony zgonem ostry zawał mięśnia sercowego, niemy zawał mięśnia sercowego) | 42% | 38 vs 64 | 1,9% | 0,0070 |
| Udary mózgu (zakończone i niezakończone zgonem) | 48% | 21 vs 39 | 1,3% | 0,0163 |
Dane opierają się na różnicy w zakresie częstości poszczególnych zdarzeń mających miejsce w okresie obserwacyjnym, którego mediana czasu trwania wynosiła 3,9 lat.23
W badaniu CARDS nie stwierdzono żadnych różnic w skuteczności leczenia w zależności od płci, wieku ani wyjściowego stężenia LDL-C. Zaobserwowano natomiast korzystną tendencję dotyczącą wskaźnika śmiertelności – 82 zgony w grupie placebo i 61 zgonów w grupie leczonej atorwastatyną (p=0,0592).24
Ponowny udar mózgu
W badaniu SPARCL (Stroke Prevention by Aggressive Reduction in Cholesterol Levels) oceniano wpływ podawania atorwastatyny w dawce 80 mg na dobę lub placebo na występowanie udarów mózgu u 4731 pacjentów z udarem mózgu lub przemijającym napadem niedokrwiennym (TIA) przebytymi w ciągu ostatnich 6 miesięcy, bez wcześniejszej choroby niedokrwiennej serca (CHD). W badaniu wzięło udział 60% mężczyzn, w wieku 21-92 lata (średni wiek: 63 lata). Średnie wyjściowe stężenie LDL u pacjentów wynosiło 133 mg/dl (3,4 mmol/l). W trakcie leczenia atorwastatyną średnie stężenie LDL-C obniżyło się do 73 mg/dl (1,9 mmol/l), natomiast w grupie placebo wynosiło 129 mg/dl (3,3 mmol/l). Mediana okresu obserwacji wyniosła 4,9 roku.25
Podawanie atorwastatyny w dawce 80 mg prowadziło do zmniejszenia ryzyka wystąpienia pierwszorzędowego punktu końcowego w postaci udaru mózgu prowadzącego lub nieprowadzącego do zgonu o 15% (HR 0,85; 95% CI, 0,72-1,00; p=0,05 lub 0,84; 95% CI, 0,71-0,99; p=0,03 po korekcie uwzględniającej czynniki wyjściowe) w porównaniu do placebo. Umieralność ogólna wyniosła 9,1% (216/2365) w grupie leczonej atorwastatyną w porównaniu do 8,9% (211/2366) w grupie otrzymującej placebo.26
Analiza post hoc wykazała, że stosowanie atorwastatyny w dawce 80 mg prowadziło do:
- zmniejszenia częstości występowania udarów niedokrwiennych (218/2365, 9,2% wobec 274/2366, 11,6%, p=0,01)
- zwiększenia częstości występowania udarów krwotocznych (55/2365, 2,3% wobec 33/2366, 1,4%, p=0,02) w porównaniu do placebo
Jest to istotne z klinicznego punktu widzenia i wymaga szczególnej uwagi.27
W grupie pacjentów z przebytym udarem krwotocznym w momencie włączenia do badania stwierdzono zwiększenie ryzyka ponownego udaru krwotocznego (7/45 w grupie leczonej atorwastatyną wobec 2/48 w grupie otrzymującej placebo; HR 4,06; 95% CI, 0,84-19,57), przy czym ryzyko udaru niedokrwiennego w obu grupach było podobne (3/45 w grupie leczonej atorwastatyną wobec 2/48 w grupie otrzymującej placebo; HR 1,64; 95% CI, 0,27-9,82).28
Podobnie, u pacjentów z przebytym udarem lakunarnym zaobserwowano zwiększenie ryzyka udaru krwotocznego (20/708 w grupie leczonej atorwastatyną wobec 4/701 w grupie otrzymującej placebo; HR 4,99; 95% CI, 1,71-14,61), natomiast jednocześnie stwierdzono obniżenie ryzyka udaru niedokrwiennego (79/708 w grupie leczonej atorwastatyną wobec 102/701 w grupie otrzymującej placebo; HR 0,76; 95% CI, 0,57-1,02). Te wyniki sugerują, że pacjenci z przebytym udarem lakunarnym, którzy otrzymują atorwastatynę w dawce 80 mg/dobę, mogą być narażeni na zwiększone ryzyko udaru „netto”.29
W podgrupie pacjentów z przebytym udarem krwotocznym umieralność ogólna wynosiła 15,6% (7/45) w populacji leczonej atorwastatyną wobec 10,4% (5/48) w populacji placebo. W podgrupie pacjentów z przebytym udarem lakunarnym umieralność ogólna wynosiła 10,9% (77/708) po leczeniu atorwastatyną wobec 9,1% (64/701) po zastosowaniu placebo.30
Zastosowanie w pediatrii
Heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna u dzieci
W ośmiotygodniowym, otwartym badaniu klinicznym oceniono farmakokinetykę, farmakodynamikę oraz profil bezpieczeństwa i tolerancji atorwastatyny u dzieci i młodzieży (w wieku 6-17 lat) z genetycznie potwierdzoną heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną i początkowym stężeniem LDL-C ≥4 mmol/l. W badaniu wzięło udział 39 dzieci i młodzieży, podzielonych na dwie kohorty:31
- Kohorta A: 15 dzieci w wieku 6-12 lat w stadium 1 w skali Tannera
- Kohorta B: 24 dzieci w wieku 10-17 lat w stadium ≥2 w skali Tannera
Początkowa dawka atorwastatyny w Kohorcie A wynosiła 5 mg na dobę w postaci tabletki do rozgryzania i żucia, a w Kohorcie B 10 mg na dobę w postaci tabletki. Dawka atorwastatyny mogła być podwojona, jeżeli po 4 tygodniach nie osiągnięto docelowego stężenia LDL-C <3,35 mmol/l i jeżeli lek był dobrze tolerowany.<sup data-drug="Sortis 20" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Kohorta A liczyła 15 dzieci w wieku 6–12 lat w stadium 1 w skali Tannera. Kohorta B liczyła 24 dzieci w wieku 10 –17 lat w stadium ≥2 w skali Tannera. Początkowa dawka atorwastatyny w Kohorcie A wynosiła 5 mg na dobę w postaci tabletki do rozgryzania i żucia, a w Kohorcie B 10 mg na dobę w postaci tabletki. Dawka atorwastatyny była podwajana, jeśli u pacjenta nie osiągnięto docelowego stężenia LDL-C 32
Już po 2 tygodniach leczenia u wszystkich pacjentów zaobserwowano zmniejszenie średnich wartości LDL-C, TC, VLDL-C i Apo B. U pacjentów, którym podwojono dawkę, obserwowano dodatkowe zmniejszenie tych parametrów już po 2 tygodniach od zwiększenia dawki. Średnie procentowe zmniejszenie wartości parametrów lipidowych było podobne w obu kohortach, niezależnie od tego czy pacjenci przyjmowali dawkę początkową czy dawkę podwójną. W tygodniu 8. średnia procentowa zmiana w stosunku do początkowego stężenia LDL-C i TC wynosiła odpowiednio około 40% i 30% w całym zakresie dawkowania.33
W drugim otwartym badaniu klinicznym prowadzonym u jednej grupy pacjentów, uczestniczyło 271 dzieci i młodzieży, zarówno płci męskiej, jak i żeńskiej, w wieku od 6 do 15 lat z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną. Pacjenci byli leczeni atorwastatyną przez okres do trzech lat. Warunkiem włączenia do badania było występowanie potwierdzonej heterozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej i początkowe stężenie LDL-C ≥ 4 mmol/l (około 152 mg/dl).34
W badaniu wzięło udział 139 dzieci w stadium rozwojowym 1 w skali Tannera (w wieku od 6 do 10 lat). Zastosowano następujące schematy dawkowania:
- Początkowa dawka atorwastatyny u dzieci poniżej 10 lat wynosiła 5 mg (raz na dobę w postaci tabletki do rozgryzania i żucia)
- Początkowa dawka atorwastatyny u dzieci w wieku 10 lat i starszych wynosiła 10 mg (raz na dobę)
U wszystkich dzieci istniała możliwość zwiększenia dawki w celu osiągnięcia docelowego stężenia LDL-C < 3,35 mmol/l. Średnia ważona dawka u dzieci w wieku od 6 do 9 lat wynosiła 19,6 mg, natomiast średnia ważona dawka u dzieci w wieku 10 lat i starszych wynosiła 23,9 mg.<sup data-drug="Sortis 20" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W badaniu wzięło udział 139 dzieci w stadium rozwojowym 1 w skali Tannera (w wieku od 6 do 10 lat). Początkowa dawka atorwastatyny u dzieci poniżej 10 lat wynosiła 5 mg (raz na dobę w postaci tabletki do rozgryzania i żucia). Początkowa dawka atorwastatyny u dzieci w wieku 10 lat i starszych wynosiła 10 mg (raz na dobę). U wszystkich dzieci istniała możliwość zwiększenia dawki do osiągnięcia docelowego stężenia LDL-C 35
Średnia wyjściowa wartość LDL-C wynosiła 6,12 (1,26) mmol/l, co w przybliżeniu równe było 233 (48) mg/dl. Wyniki badania potwierdziły brak wpływu leczenia atorwastatyną na którykolwiek z parametrów wzrostu i rozwoju u dzieci i młodzieży z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną. Podczas 3-letniego okresu obserwacji nie odnotowano wpływu produktu leczniczego na wzrost, wagę ani BMI u pacjentów podzielonych według wieku, płci i wizyt.36
W kolejnym badaniu przeprowadzonym metodą podwójnie ślepej próby, kontrolowanym placebo, z otwartą fazą obserwacji, uczestniczyło 187 chłopców i miesiączkujących dziewcząt w wieku 10–17 lat (średni wiek 14,1 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną (FH) lub ciężką hipercholesterolemią. Uczestników przydzielono losowo do grupy przyjmującej atorwastatynę (n=140) lub placebo (n=47) przez okres 26 tygodni, a następnie wszyscy przyjmowali atorwastatynę przez kolejne 26 tygodni.37
Schemat dawkowania był następujący:
- Przez pierwsze 4 tygodnie: dawka 10 mg atorwastatyny raz na dobę
- Jeśli stężenie LDL-C wynosiło >3,36 mmol/l, dawkę zwiększano do 20 mg
Podczas trwającej 26 tygodni podwójnie ślepej fazy badania, atorwastatyna znacząco zmniejszyła całkowite stężenie cholesterolu, cholesterolu LDL, triglicerydów i apolipoproteiny B w osoczu. Średnia uzyskana wartość cholesterolu LDL wynosiła 3,38 mmol/l (zakres: 1,81 – 6,26 mmol/l) w grupie przyjmującej atorwastatynę, w porównaniu do 5,91 mmol/l (zakres: 3,93-9,96 mmol/l) w grupie placebo.3,36 mmol/l, dawkę zwiększano do 20 mg. Podczas trwającej 26 tygodni podwójnie ślepej fazy badania atorwastatyna znacząco zmniejszyła całkowite stężenie cholesterolu, cholesterolu LDL, triglicerydów i apolipoproteiny B w osoczu. Średnia uzyskana wartość cholesterolu LDL wynosiła 3,38 mmol/l (zakres: 1,81 – 6,26 mmol/l) w grupie przyjmującej atorwastatynę, w porównaniu do 5,91 mmol/l (zakres: 3,93-9,96 mmol/l) w grupie placebo podczas 26-tygodniowej podwójnie ślepej fazy badania.”>38
W badaniu dotyczącym stosowania produktu leczniczego w wyjątkowych przypadkach (ang. compassionate use) u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią (w tym hipercholesterolemią homozygotyczną) wzięło udział 46 dzieci leczonych atorwastatyną w dawce zależnej od reakcji na produkt leczniczy (niektórzy pacjenci otrzymywali nawet 80 mg atorwastatyny na dobę). Badanie było prowadzone przez 3 lata i wykazało, że stężenie cholesterolu LDL zmniejszyło się o 36%.39
Należy jednak podkreślić, że dotychczas nie ustalono długoterminowej skuteczności leczenia atorwastatyną w okresie dziecięcym, która mogłaby prowadzić do zmniejszenia zachorowalności i śmiertelności u dorosłych.40
Warto zauważyć, że Europejska Agencja Leków zniosła obowiązek zgłaszania wyników badań nad atorwastatyną u dzieci w wieku od 0 do poniżej 6 lat w leczeniu heterozygotycznej hipercholesterolemii i u dzieci w wieku od 0 do poniżej 18 lat w leczeniu homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej, hipercholesterolemii mieszanej, hipercholesterolemii pierwotnej oraz prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych.41
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania