Działania niepożądane
Metformin Vitabalans 500 mg

Chlorowodorek metforminy, stosowany w dawce 500 mg w preparacie Metformin Vitabalans, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się bardzo częste zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha i utrata apetytu, które pojawiają się głównie na początku terapii i zwykle ustępują samoistnie. Zaleca się podawanie leku w 2-3 dawkach dziennie, podczas lub po posiłkach oraz stopniowe zwiększanie dawki, aby poprawić tolerancję. Często występują również zaburzenia smaku (≥1/100 do <1/10). Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak kwasica mleczanowa, wymagająca natychmiastowej interwencji, oraz zmniejszenie wchłaniania witaminy B12 prowadzące do niedokrwistości megaloblastycznej przy długotrwałym stosowaniu. Rzadko zgłaszano nieprawidłowości w badaniach czynności wątroby i reakcje skórne (rumień, świąd, pokrzywka).

Substancja czynna

Działania niepożądane leku Metformin Vitabalans 500 mg

Chlorowodorek metforminy, substancja czynna zawarta w preparacie Metformin Vitabalans 500 mg tabletki powlekane, może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania. Monitorowanie pacjentów pod kątem wystąpienia tych działań jest istotnym elementem terapii metforminą, szczególnie na początku leczenia, gdy ryzyko niektórych objawów niepożądanych jest największe. 1

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Zgodnie z przyjętą klasyfikacją, częstość występowania działań niepożądanych określa się następująco:

  • Bardzo często: występujące u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
  • Często: występujące u 1 na 100 do mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
  • Niezbyt często: występujące u 1 na 1000 do mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
  • Rzadko: występujące u 1 na 10 000 do mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
  • Bardzo rzadko: występujące u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
  • Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

2

Działania niepożądane według układów i narządów

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Do bardzo rzadkich, ale potencjalnie zagrażających życiu zaburzeń metabolicznych związanych ze stosowaniem metforminy należy kwasica mleczanowa. Jest to poważne powikłanie metaboliczne, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. 3

Długotrwałe stosowanie chlorowodorku metforminy może prowadzić do zmniejszenia wchłaniania witaminy B12 oraz obniżenia jej stężenia w surowicy. Należy rozważyć tę etiologię u pacjentów z objawami niedokrwistości megaloblastycznej. 4

Zaburzenia układu nerwowego

Do często występujących działań niepożądanych ze strony układu nerwowego należą zaburzenia smaku, które mogą wpływać na komfort pacjenta podczas terapii. 5

Zaburzenia żołądka i jelit

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe są najczęstszymi działaniami niepożądanymi podczas leczenia metforminą i zaliczają się do kategorii bardzo częstych. Obejmują one: nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha i utratę apetytu. Dolegliwości te występują przede wszystkim na początku leczenia i zazwyczaj ustępują samoistnie. 6

W celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia objawów ze strony przewodu pokarmowego zaleca się:

  • Podawanie chlorowodorku metforminy w 2 lub 3 dawkach na dobę
  • Przyjmowanie leku w trakcie lub po posiłkach
  • Powolne zwiększanie dawki leku

Zastosowanie się do powyższych zaleceń może znacząco poprawić tolerancję produktu leczniczego ze strony przewodu pokarmowego. 7

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Bardzo rzadko zgłaszano przypadki nieprawidłowych wyników badań czynności wątroby lub zapalenia wątroby. Objawy te zazwyczaj ustępują po odstawieniu chlorowodorku metforminy. 8

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Do bardzo rzadkich działań niepożądanych dotyczących skóry należą reakcje takie jak: rumień, świąd i pokrzywka. 9

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Dane z badań klinicznych oraz literatury wskazują, że profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży w wieku 10-16 lat jest porównywalny z profilem obserwowanym u dorosłych, zarówno pod względem rodzaju jak i nasilenia objawów. 10

Tabela działań niepożądanych metforminy

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Kwasica mleczanowa Bardzo rzadko (<1/10 000) Potencjalnie zagrażające życiu powikłanie metaboliczne, wymagające natychmiastowej interwencji
Zmniejszenie wchłaniania witaminy B12 Bardzo rzadko (<1/10 000) Może prowadzić do niedokrwistości megaloblastycznej przy długotrwałym stosowaniu leku
Zaburzenia układu nerwowego Zaburzenia smaku Często (≥1/100 do <1/10) Dyskomfort związany ze zmianą percepcji smaku
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności Bardzo często (≥1/10) Najczęściej występują na początku leczenia i zazwyczaj ustępują samoistnie. Można je zminimalizować przez podział dawki, przyjmowanie leku z posiłkiem i powolne zwiększanie dawki
Wymioty
Biegunka
Ból brzucha
Utrata apetytu
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby lub zapalenie wątroby Bardzo rzadko (<1/10 000) Objawy ustępują po odstawieniu leku
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Rumień Bardzo rzadko (<1/10 000) Reakcje alergiczne skórne
Świąd
Pokrzywka

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego jest procesem ciągłym, dlatego po dopuszczeniu produktu do obrotu istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. 11

Personel medyczny powinien zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, PL-02 222 Warszawa
  • Telefon: + 48 22 49 21 301
  • Faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego. 12

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl