Działania niepożądane
Melkart Duo 50 mg + 850 mg
Melkart Duo to lek złożony zawierający wildagliptynę i metforminę, stosowany w terapii cukrzycy typu 2. Badania wykazały biorównoważność produktu złożonego z jednoczesnym podawaniem obu substancji. Działania niepożądane są przeważnie łagodne i przemijające, bez konieczności przerwania terapii, a ich częstość nie koreluje z wiekiem, etnicznością, czasem leczenia ani dawką. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale możliwe zaburzenia czynności wątroby, w tym zapalenie wątroby, które zwykle ustępują po odstawieniu leku. W badaniach kontrolowanych do 24 tygodni częstość wzrostu aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) powyżej 3-krotnej normy wynosiła 0,2-0,3%. Hipoglikemia występowała często przy skojarzeniu wildagliptyny z metforminą (1%) i sulfonylomocznikami (5,1%), ale ciężkie przypadki były rzadkie. Masa ciała pozostawała stabilna (+0,2 kg przy wildagliptynie vs -1,0 kg placebo). Długoterminowe badania (>2 lata) nie wykazały nowych sygnałów bezpieczeństwa.
Działania niepożądane leku Melkart Duo
Melkart Duo jest produktem leczniczym złożonym zawierającym wildagliptynę i metforminę, stosowanym w terapii cukrzycy typu 2. Chociaż nie przeprowadzono badań klinicznych nad leczniczym podawaniem tego konkretnego produktu złożonego, wykazano biorównoważność pomiędzy produktem złożonym a jednoczesnym stosowaniem wildagliptyny i metforminy. Poniższe dane odnoszą się do jednoczesnego podawania tych substancji, gdy wildagliptynę dołączono do leczenia metforminą.1
Ogólny profil bezpieczeństwa
Działania niepożądane związane ze stosowaniem leku Melkart Duo mają w większości charakter łagodny i przemijający, rzadko wymagając przerwania terapii. Warto podkreślić, że nie stwierdzono korelacji pomiędzy występowaniem działań niepożądanych a wiekiem, przynależnością etniczną pacjenta, czasem leczenia czy wielkością dawki dobowej.2
Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne zaburzenia czynności wątroby, w tym zapalenie wątroby, które są rzadko zgłaszane po zastosowaniu wildagliptyny. Te zaburzenia przebiegają zazwyczaj bezobjawowo, bez następstw klinicznych, a wyniki prób czynnościowych wątroby wracają do normy po zaprzestaniu leczenia.3
W kontrolowanych badaniach trwających do 24 tygodni, częstość zwiększenia aktywności AlAT lub AspAT przekraczająca trzykrotnie górną granicę normy (stwierdzona w trakcie co najmniej 2 kolejnych pomiarów lub podczas ostatniej wizyty) wynosiła odpowiednio 0,2%, 0,3% i 0,2% dla wildagliptyny w dawce 50 mg raz na dobę, wildagliptyny w dawce 50 mg dwa razy na dobę i wszystkich leków porównywanych. Te zwiększenia aktywności aminotransferaz były zazwyczaj bezobjawowe, niepostępujące i niezwiązane z cholestazą ani żółtaczką.4
Podczas stosowania wildagliptyny rzadko zgłaszano przypadki obrzęku naczynioruchowego, występujące z częstością podobną do grupy kontrolnej. Większy odsetek tych objawów zgłaszano, gdy wildagliptynę podawano w skojarzeniu z inhibitorem ACE. Większość tych zdarzeń miała charakter łagodny i ustępowała w trakcie kontynuowania leczenia wildagliptyną.5
Działania niepożądane w terapii skojarzonej
Poniżej przedstawiono działania niepożądane w zależności od stosowanego schematu leczenia.
Wildagliptyna z metforminą
W kontrolowanych badaniach klinicznych, w których podawano 50 mg wildagliptyny dwa razy na dobę w skojarzeniu z metforminą, nie zgłoszono żadnego przypadku przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych ani w grupie otrzymującej wildagliptynę w skojarzeniu z metforminą, ani w grupie placebo z metforminą.6
Hipoglikemia występowała często u pacjentów otrzymujących wildagliptynę w skojarzeniu z metforminą (1%) oraz niezbyt często u pacjentów otrzymujących placebo i metforminę (0,4%). W grupie otrzymującej wildagliptynę nie zgłoszono ciężkich przypadków hipoglikemii.7
Masa ciała nie uległa istotnej zmianie w stosunku do wartości wyjściowej, jeśli wildagliptynę w dawce 50 mg dwa razy na dobę zastosowano w skojarzeniu z metforminą (odpowiednio +0,2 kg i -1,0 kg dla wildagliptyny i placebo).8
Badania kliniczne trwające ponad 2 lata nie ujawniły żadnych dodatkowych sygnałów związanych z bezpieczeństwem stosowania ani nieprzewidzianego ryzyka, kiedy wildagliptyna była stosowana w skojarzeniu z metforminą.9
Wildagliptyna z metforminą i sulfonylomocznikiem
Nie odnotowano żadnych przypadków przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych w grupie otrzymującej wildagliptynę plus metforminę, plus glimepiryd, podczas gdy w grupie placebo plus metformina plus glimepiryd przerwanie leczenia odnotowano u 0,6% pacjentów.10
Hipoglikemia występowała często w obu grupach leczenia (5,1% w grupie otrzymującej wildagliptynę plus metforminę, plus glimepiryd, w porównaniu z 1,9% w grupie placebo plus metformina, plus glimepiryd). Jedno ciężkie zdarzenie hipoglikemii odnotowano w grupie otrzymującej wildagliptynę.11
Wildagliptyna z insuliną
W kontrolowanych badaniach klinicznych z zastosowaniem wildagliptyny w dawce 50 mg dwa razy na dobę w skojarzeniu z insuliną, z jednoczesnym podawaniem metforminy lub bez niej, całkowita częstość przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniosła 0,3% w grupie otrzymującej wildagliptynę, a w grupie otrzymującej placebo nie było żadnego takiego przypadku.12
Częstość występowania hipoglikemii była podobna w obu grupach leczenia (14% w grupie wildagliptyny w porównaniu do 16,4% w grupie placebo). W grupie otrzymującej wildagliptynę dwóch pacjentów zgłosiło wystąpienie ciężkich zdarzeń hipoglikemii, a w grupie otrzymującej placebo 6 pacjentów.13
Szczegółowa tabela działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych z uwzględnieniem częstości ich występowania oraz klasyfikacji układów i narządów.
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hipoglikemia | Często przy leczeniu skojarzonym z metforminą Często przy leczeniu skojarzonym z metforminą i sulfonylomocznikiem Często przy leczeniu skojarzonym z insuliną Niezbyt często w monoterapii wildagliptyną |
| Zmniejszenie stężenia glukozy we krwi | Często przy leczeniu skojarzonym z insuliną | |
| Zmniejszenie wchłaniania witaminy B12 i kwasica mleczanowa | Bardzo rzadko (metformina) | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Drżenie | Często przy leczeniu skojarzonym z metforminą Często przy leczeniu skojarzonym z metforminą i sulfonylomocznikiem |
| Ból głowy | Często przy leczeniu skojarzonym z metforminą Często przy leczeniu skojarzonym z insuliną Niezbyt często w monoterapii wildagliptyną |
|
| Zawroty głowy | Często przy leczeniu skojarzonym z metforminą Często przy leczeniu skojarzonym z metforminą i sulfonylomocznikiem Często w monoterapii wildagliptyną |
|
| Zmęczenie | Niezbyt często przy leczeniu skojarzonym z metforminą | |
| Dreszcze | Często przy leczeniu skojarzonym z insuliną | |
| Metaliczny posmak w ustach | Często (metformina) | |
| Zaburzenia naczyniowe | Obrzęk obwodowy | Niezbyt często w monoterapii wildagliptyną |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności | Często przy leczeniu skojarzonym z metforminą Często przy leczeniu skojarzonym z insuliną Bardzo często (metformina) |
| Wymioty, biegunka, ból brzucha i utrata apetytu | Bardzo często (metformina) | |
| Biegunka, wzdęcia | Niezbyt często przy leczeniu skojarzonym z insuliną | |
| Choroba refluksowa przełyku | Często przy leczeniu skojarzonym z insuliną | |
| Zaparcie | Niezbyt często w monoterapii wildagliptyną | |
| Zapalenie trzustki | Nieznana (po wprowadzeniu do obrotu) | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Nieprawidłowe wyniki prób czynnościowych wątroby lub zapalenie wątroby | Bardzo rzadko (metformina) Nieznana (po wprowadzeniu do obrotu, ustępujące po zaprzestaniu stosowania) |
| Zapalenie wątroby | Nieznana (po wprowadzeniu do obrotu, ustępujące po zaprzestaniu stosowania) | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Nadmierne pocenie się | Często przy leczeniu skojarzonym z metforminą i sulfonylomocznikiem |
| Reakcje skórne, takie jak rumień, świąd i pokrzywka | Bardzo rzadko (metformina) Nieznana (po wprowadzeniu do obrotu) |
|
| Złuszczające i pęcherzowe zmiany skórne, w tym pemfigoid pęcherzowy | Nieznana (po wprowadzeniu do obrotu) | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Ból stawów | Niezbyt często w monoterapii wildagliptyną |
| Ból mięśni | Nieznana (po wprowadzeniu do obrotu) | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Astenia | Często przy leczeniu skojarzonym z metforminą i sulfonylomocznikiem |
| Obrzęk naczynioruchowy | Rzadko (częstość podobna do grupy kontrolnej, częściej przy skojarzeniu z inhibitorami ACE) | |
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zakażenie górnych dróg oddechowych Zapalenie błony śluzowej nosogardzieli |
Bardzo rzadko w monoterapii wildagliptyną |
Dodatkowe informacje dotyczące poszczególnych składników
Wildagliptyna w monoterapii
Całkowita częstość wycofania udziału w kontrolowanych badaniach, w których stosowano produkt leczniczy w monoterapii z powodu działań niepożądanych nie była większa u pacjentów leczonych wildagliptyną w dawce 100 mg na dobę (0,3%) niż u pacjentów otrzymujących placebo (0,6%) lub lek porównawczy (0,5%).14
W przypadku monoterapii hipoglikemię zgłaszano niezbyt często – u 0,4% (7 spośród 1855) pacjentów leczonych wildagliptyną w dawce 50 mg dwa razy na dobę w porównaniu z 0,2% (2 spośród 1082) pacjentów w grupach leczonych porównawczą substancją czynną lub placebo, nie odnotowano poważnych lub ciężkich działań niepożądanych.15
Metformina
Najczęstsze działania niepożądane metforminy dotyczą układu pokarmowego. Działania niepożądane ze strony żołądka i jelit występują najczęściej w czasie rozpoczynania leczenia i w większości przypadków ustępują spontanicznie. W celu zapobieżenia ich występowaniu, zaleca się przyjmowanie metforminy 2 razy na dobę podczas posiłków lub po posiłku. Powolne zwiększanie dawki może również poprawić tolerancję żołądkowo-jelitową.16
U pacjentów leczonych przewlekle metforminą bardzo rzadko obserwowano zmniejszenie wchłaniania witaminy B12 wraz ze zmniejszeniem jej stężenia w surowicy. Należy wziąć pod uwagę te działania jako czynnik etiologiczny ewentualnej niedokrwistości megaloblastycznej.17
Doświadczenie po wprowadzeniu produktu do obrotu
Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu zgłaszano również dodatkowe działania niepożądane, takie jak: zapalenie trzustki, zapalenie wątroby (ustępujące po zaprzestaniu stosowania produktu leczniczego), nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych (ustępujące po zaprzestaniu stosowania produktu leczniczego), ból mięśni, pokrzywka oraz złuszczające i pęcherzowe zmiany skórne, w tym pemfigoid pęcherzowy.18
Zalecenia dotyczące zgłaszania działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.19
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania