Działania niepożądane
Mebendazol
Mebendazol, stosowany głównie w leczeniu infestacji pasożytniczych przewodu pokarmowego, wykazuje profil bezpieczeństwa oceniony na podstawie 6276 uczestników 39 badań klinicznych. Działania niepożądane o częstości ≥1% nie zostały zaobserwowane, natomiast rzadkie (<1%) objawy obejmują dyskomfort w jamie brzusznej, biegunkę, wzdęcia oraz wysypkę. Wśród poważniejszych działań niepożądanych, choć bardzo rzadkich, wymienia się agranulocytozę, neutropenię, ciężkie reakcje skórne (martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona), reakcje anafilaktyczne, drgawki oraz kłębuszkowe zapalenie nerek, szczególnie przy stosowaniu dużych dawek i długotrwałej terapii. W populacji pediatrycznej odnotowano bardzo rzadkie przypadki drgawek, co wymaga uwagi klinicznej.
- Działania niepożądane mebendazolu
- Wyniki badań klinicznych
- Działania niepożądane po wprowadzeniu do obrotu
- Działania niepożądane u dzieci
- Tabela działań niepożądanych mebendazolu z częstością występowania
- Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych
- Zalecenia kliniczne dotyczące zarządzania ryzykiem działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane mebendazolu
Mebendazol jest substancją przeciwpasożytniczą powszechnie stosowaną w leczeniu infestacji pasożytami przewodu pokarmowego. Choć przy stosowaniu zalecanych dawek, jak w przypadku produktu leczniczego Vermox, zazwyczaj nie powoduje znaczących dolegliwości, istnieje szereg działań niepożądanych, które mogą wystąpić podczas terapii.1
U pacjentów z masywną infestacją pasożytniczą notowano sporadycznie ból brzucha i biegunkę. Rzadziej obserwowane były reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, wykwity skórne, wysypka i pokrzywka.2
Wyniki badań klinicznych
Profil bezpieczeństwa mebendazolu został oceniony na podstawie danych zgromadzonych od 6276 uczestników 39 badań klinicznych, dotyczących leczenia pojedynczych i mieszanych infestacji pasożytniczych przewodu pokarmowego. W tych badaniach u pacjentów leczonych mebendazolem nie zaobserwowano żadnych działań niepożądanych występujących z częstością ≥1%.3
Działania niepożądane występujące z częstością <1% przedstawiały się następująco:4
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej
- Biegunka
- Wzdęcia
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Wysypka
5
Działania niepożądane po wprowadzeniu do obrotu
Po wprowadzeniu mebendazolu do obrotu zaobserwowano dodatkowe działania niepożądane, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania. Dane te pochodzą zarówno ze spontanicznych raportów, jak i z badań klinicznych lub epidemiologicznych.6
Szczególnie niebezpieczne działania niepożądane
Do najpoważniejszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem mebendazolu należą:
- Zaburzenia hematologiczne – bardzo rzadko występujące agranulocytoza i neutropenia
- Ciężkie reakcje skórne – martwica toksyczno-rozpływna naskórka (TEN), zespół Stevensa-Johnsona
- Reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne
- Zaburzenia neurologiczne – drgawki
- Kłębuszkowe zapalenie nerek – obserwowane przy zastosowaniu dużych dawek i podczas długotrwałego leczenia
7
Należy szczególnie podkreślić, że agranulocytoza i kłębuszkowe zapalenie nerek obserwowano głównie po zastosowaniu dużych dawek oraz podczas długotrwałego leczenia mebendazolem.8
Działania niepożądane u dzieci
W populacji pediatrycznej bardzo rzadko zgłaszano występowanie drgawek, co stanowi istotną informację w kontekście bezpieczeństwa stosowania mebendazolu u dzieci.9
Tabela działań niepożądanych mebendazolu z częstością występowania
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działania niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Bardzo rzadko | Agranulocytoza* | Spadek liczby granulocytów, zwiększa ryzyko infekcji i może prowadzić do poważnych powikłań |
| Nieznana/Bardzo rzadko | Neutropenia | Zmniejszenie liczby neutrofili we krwi obwodowej | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Bardzo rzadko/Nieznana | Nadwrażliwość, w tym reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne | Potencjalnie zagrażające życiu reakcje alergiczne |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo rzadko/Nieznana | Drgawki | Nieprawidłowa aktywność elektryczna mózgu, szczególnie ważne w kontekście dzieci |
| Rzadko | Zawroty głowy | Wrażenie wirowania, utraty równowagi | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Ból brzucha | Najczęściej zgłaszane działanie niepożądane, zwykle o niewielkim nasileniu |
| Niezbyt często | Nudności, wymioty | Dolegliwości żołądkowo-jelitowe mogące prowadzić do odwodnienia | |
| <1% w badaniach klinicznych | Uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej, biegunka, wzdęcia | Dolegliwości przewodu pokarmowego, częstsze u pacjentów z masywną infestacją | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Bardzo rzadko/Nieznana | Zapalenie wątroby, nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby | Hepatotoksyczność wymagająca monitorowania funkcji wątroby |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Bardzo rzadko/Nieznana | Martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, osutka, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, łysienie | Ciężkie reakcje skórne mogące zagrażać życiu (TEN, SJS) |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Bardzo rzadko | Kłębuszkowe zapalenie nerek* | Zapalenie kłębuszków nerkowych, które może prowadzić do niewydolności nerek |
| * Obserwowano po zastosowaniu dużych dawek oraz podczas długotrwałego leczenia. | |||
10
Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.11
Zalecenia kliniczne dotyczące zarządzania ryzykiem działań niepożądanych
Biorąc pod uwagę możliwe działania niepożądane po stosowaniu mebendazolu, lekarz powinien rozważyć następujące aspekty:
- Monitorowanie parametrów krwi przy długotrwałym leczeniu lub stosowaniu wysokich dawek, ze względu na ryzyko agranulocytozy i neutropenii
- Obserwacja pacjentów pod kątem objawów uszkodzenia wątroby, zwłaszcza przy przedłużonej terapii
- Szczególna ostrożność u pacjentów pediatrycznych ze względu na rzadkie ryzyko wystąpienia drgawek
- Natychmiastowe przerwanie leczenia w przypadku wystąpienia objawów ciężkich reakcji skórnych
- Kontrola funkcji nerek, zwłaszcza u pacjentów otrzymujących duże dawki przez dłuższy czas
12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania