Właściwości farmakokinetyczne
Mebendazol
Mebendazol, substancja czynna leku Vermox, charakteryzuje się niską dostępnością biologiczną wynoszącą około 20% podanej dawki, co wynika z ograniczonego wchłaniania jelitowego oraz intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia w wątrobie. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po 2-4 godzinach od podania doustnego, a lek wiąże się silnie z białkami osocza (90-95%). Objętość dystrybucji wynosi 1-2 l/kg, co wskazuje na przenikanie do przestrzeni pozanaczyniowych i tkanek, co potwierdzają dane z długotrwałych terapii (40 mg/kg mc./dobę przez 3-21 miesięcy). Mebendazol jest metabolizowany głównie w wątrobie do hydrolizowanych i zredukowanych pochodnych, których stężenia w osoczu przewyższają stężenie substancji macierzystej. Zaburzenia czynności wątroby mogą prowadzić do zwiększenia poziomu leku w osoczu.
Właściwości farmakokinetyczne mebendazolu
Mebendazol, substancja czynna leku Vermox, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego skuteczność w leczeniu infestacji pasożytniczych. Właściwości te obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji substancji z organizmu pacjenta.1
Wchłanianie
Mebendazol po podaniu doustnym wykazuje niewielki stopień wchłaniania z przewodu pokarmowego. Większość podanej dawki pozostaje w świetle przewodu pokarmowego, co jest korzystne ze względu na mechanizm działania leku przeciwko pasożytom jelitowym.2
Dostępność biologiczna mebendazolu w dawkach stosowanych w leczeniu infestacji jest niska i wynosi około 20% dawki. Jest to spowodowane znacznym metabolizmem pierwszego przejścia oraz bardzo słabą rozpuszczalnością substancji.3
Maksymalne stężenie mebendazolu w osoczu występuje zazwyczaj od 2 do 4 godzin po podaniu doustnym. Warto zaznaczyć, że jednoczesne przyjmowanie leku z pokarmem o dużej zawartości tłuszczu prowadzi do niewielkiego zwiększenia dostępności biologicznej mebendazolu.4
Dystrybucja
Po wchłonięciu mebendazol w znacznym stopniu wiąże się z białkami surowicy – od 90% do 95% wchłoniętej dawki. Objętość dystrybucji wynosi 1-2 l/kg, co wskazuje na to, że mebendazol przenika do przestrzeni pozanaczyniowych.5
Zdolność mebendazolu do przenikania do tkanek potwierdzają dane kliniczne dotyczące pacjentów długotrwale leczonych tym lekiem (np. w dawce 40 mg/kg mc. na dobę przez okres od 3 do 21 miesięcy), które wskazują na obecność leku w tkankach organizmu.6
Metabolizm
Mebendazol podlega intensywnemu metabolizmowi, który zachodzi głównie w wątrobie. Po podaniu doustnym substancja jest w znacznym stopniu metabolizowana.7
W osoczu stężenie głównych metabolitów mebendazolu, którymi są hydrolizowane i zredukowane pochodne, jest znacznie większe niż stężenie substancji macierzystej. Ta obserwacja potwierdza intensywność procesu metabolizmu wątrobowego.8
Należy zaznaczyć, że zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia metabolizmu lub zaburzenia wydzielania żółci mogą prowadzić do zwiększenia poziomu mebendazolu w osoczu.9
Eliminacja
Procesy eliminacji mebendazolu obejmują wydalanie z moczem i z żółcią. Mebendazol, jego sprzężone pochodne oraz metabolity prawdopodobnie podlegają w pewnym stopniu recyrkulacji wewnątrzwątrobowej.10
Względny czas półtrwania mebendazolu w fazie eliminacji po podaniu dawki doustnej u większości pacjentów wynosi od 3 do 6 godzin.11
U człowieka, około 2% podanej dawki jest wydalane z moczem, natomiast pozostała część wydalana jest z kałem w postaci niezmienionej lub w formie głównego metabolitu.12
Farmakokinetyka w stanie stacjonarnym
Podczas długotrwałego podawania mebendazolu (np. w dawce 40 mg/kg mc. na dobę przez okres od 3 do 21 miesięcy), stężenie substancji czynnej i jej głównych metabolitów w osoczu wzrasta. W rezultacie obserwuje się 3-krotnie wyższą ekspozycję w stanie stacjonarnym w porównaniu do ekspozycji po podaniu pojedynczej dawki.13
Farmakokinetyka u dzieci i młodzieży
Dane dotyczące stężeń mebendazolu w osoczu u dzieci i młodzieży w wieku od 1 do 16 lat są ograniczone. Niemniej jednak, dostępne informacje nie wskazują na istotnie większą ekspozycję ogólnoustrojową na mebendazol u osób w wieku od 3 do 16 lat w porównaniu z osobami dorosłymi.14
Co istotne, u młodszych dzieci w wieku od 1 do <3 lat, ekspozycja ogólnoustrojowa jest większa niż u dorosłych. Wynika to z większej proporcjonalnej dawki w mg/kg masy ciała w porównaniu z pacjentami dorosłymi.15
Zestawienie głównych parametrów farmakokinetycznych mebendazolu
| Parametr farmakokinetyczny | Wartość/Charakterystyka |
|---|---|
| Dostępność biologiczna | Około 20% podanej dawki |
| Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) | 2-4 godziny po podaniu |
| Wiązanie z białkami osocza | 90-95% wchłoniętej dawki |
| Objętość dystrybucji | 1-2 l/kg |
| Główne miejsce metabolizmu | Wątroba |
| Względny czas półtrwania w fazie eliminacji | 3-6 godzin |
| Wydalanie z moczem | Około 2% podanej dawki |
| Wydalanie z kałem | Pozostała część dawki (≈98%) |
| Ekspozycja w stanie stacjonarnym | 3-krotnie wyższa niż po pojedynczej dawce |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania