ryfampicyna

Ryfampicyna to antybiotyk o szerokim spektrum działania, należący do grupy leków przeciwprątkowych. Jest to półsyntetyczna pochodna ryfamycyny B, która działa poprzez hamowanie RNA-polimerazy zależnej od DNA w komórkach bakteryjnych, co blokuje syntezę RNA i prowadzi do śmierci komórki patogenu.

Głównym zastosowaniem ryfampicyny jest leczenie gruźlicy, gdzie stanowi podstawowy składnik standardowych schematów terapeutycznych. Lek ten wykazuje również skuteczność w terapii trądu, brucelozy oraz niektórych zakażeń gronkowcowych. Ważną cechą ryfampicyny jest zdolność do penetracji do wnętrza komórek, co pozwala na eliminację bakterii wewnątrzkomórkowych.

W praktyce klinicznej ryfampicyna jest stosowana niemal zawsze w terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwprątkowymi, co wynika z szybkiego rozwoju oporności przy monoterapii. Charakterystycznym działaniem niepożądanym leku jest pomarańczowe zabarwienie płynów ustrojowych (mocz, pot, łzy), co należy wyjaśnić pacjentowi przed rozpoczęciem terapii. Ryfampicyna jest silnym induktorem enzymów wątrobowych cytochromu P450, co prowadzi do licznych interakcji lekowych, zmniejszając stężenie i skuteczność wielu jednocześnie stosowanych leków.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Cilozek 100 mg

Cylostazol, jako inhibitor fosfodiesterazy III o działaniu przeciwpłytkowym, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. W badaniach klinicznych dawka 150 mg dwa razy na dobę nie wydłużała istotnie czasu krwawienia, jednak współstosowanie z ASA zwiększało hamowanie agregacji płytek o 23-25%, a z klopidogrelem nie wpływało znacząco na PT, aPTT czy czas krwawienia. Schemat trójlekowy (klopidogrel + ASA + cylostazol) wiązał się z wyższym ryzykiem krwotoków, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania cylostazolu z co najmniej dwoma innymi lekami przeciwpłytkowymi lub przeciwzakrzepowymi. W przypadku warfaryny i innych doustnych antykoagulantów nie zaobserwowano wpływu na wskaźniki krzepliwości, jednak zaleca się ostrożność i częste monitorowanie parametrów krzepnięcia.
agregacja płytek, atorwastatyna, Cilozek, cylostazol, czas częściowej tromboplastyny, czas protrombinowy, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie hipotensyjne, działanie przeciwpłytkowe, dziurawiec, erytromycyna, fenytoina, hemostaza, induktor izoenzymu, inhibitor cytochromu P450, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, lowastatyna, makrolid, metabolizm wątrobowy, obniżenie ciśnienia tętniczego, omdlenie, omeprazol, płytki krwi, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, statyna, symwastatyna, tachykardia odruchowa, warfaryna, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Reltebon 5 mg

Oksykodon, substancja czynna leku Reltebon, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Interakcje farmakodynamiczne obejmują synergistyczne działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, szczególnie w połączeniu z benzodiazepinami, innymi opioidami, gabapentynoidami, lekami przeciwpsychotycznymi, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, inhibitorami MAO oraz lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI), co może prowadzić do zwiększonego ryzyka depresji oddechowej, sedacji, śpiączki, a także zespołu serotoninowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na całkowity zakaz spożywania alkoholu podczas terapii oksykodonem ze względu na znaczne nasilenie działania depresyjnego na OUN i ryzyko zagrażających życiu powikłań. Ponadto, leki przeciwcholinergiczne mogą nasilać działania niepożądane oksykodonu, takie jak zaparcia i zatrzymanie moczu.
acenokumarol, antybiotyk makrolidowy, antykoagulant, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzodiazepiny, chinidyna, CYP2D6, depresja oddechowa, działanie przeciwcholinergiczne, fenytoina, fluoksetyna, gabapentynoidy, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek sedatywny, lek zwiotczający mięśnie, neuroleptyki, objawy odstawienne, oksykodon, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, pochodna kumaryny, przełom nadciśnieniowy, ryfampicyna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, wartość INR, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Torvacard neo 20 mg

Atorwastatyna, substancja czynna Torvacard neo, jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco podwyższają stężenie atorwastatyny w osoczu, zwiększając ryzyko miopatii, dlatego ich jednoczesne stosowanie należy unikać lub wymagać redukcji dawki i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podnoszą ekspozycję na lek, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać efekt terapeutyczny, zwłaszcza przy ryfampicynie, gdzie zaleca się jednoczesne podawanie i monitorowanie skuteczności. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję ogólnoustrojową, a stosowanie atorwastatyny z letermovirem i cyklosporyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitory CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, letermowir, miopatia, P-glikoproteina, pochodna kumaryny, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, telitromycyna, warfaryna, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Tonicard 300 mg

Propafenon, aktywny składnik leku Tonicard, jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP2D6, CYP1A2 i CYP3A4, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Hamowanie tych enzymów (np. przez ketokonazol, cymetydynę, chinidynę, erytromycynę) może prowadzić do wzrostu stężenia propafenonu w osoczu, co wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak fenobarbital i ryfampicyna, obniżają stężenie propafenonu, zmniejszając jego skuteczność przeciwarytmiczną. Propafenon zwiększa również stężenia leków takich jak propranolol, metoprolol, dezypramina, cyklosporyna, teofilina i digoksyna, co może nasilać ich działania niepożądane i wymaga monitorowania stężeń oraz dostosowania dawek. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi (fenprokumon, warfaryna), gdzie obserwuje się wydłużenie czasu protrombinowego, co wymaga regularnego monitorowania INR.
amiodaron, beta-adrenolityki, bradykardia, chinidyna, cyklosporyna, cymetydyna, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, dezypramina, digoksyna, doustne leki przeciwzakrzepowe, działanie antycholinergiczne, elektrokardiogram, erytromycyna, fenobarbital, fenprokumon, fluoksetyna, hipotensja, inhibitor CYP2D6, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzymy cytochromu P450, ketokonazol, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek znieczulający miejscowo, lidokaina, metoprolol, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, neuroleptyki, niemiarowość, opioidowe leki przeciwbólowe, paroksetyna, propafenon, propranolol, ryfampicyna, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, sok grejpfrutowy, środki zwiotczające mięśnie, teofilina, tiorydazyna, warfaryna, wenlafaksyna
Leksykon substancji czynnych
Walproinian sodu – Interakcje

Walproinian sodu wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami przeciwpadaczkowymi, psychotropowymi, antybiotykami oraz innymi grupami leków. Istotne jest monitorowanie stężeń leków takich jak fenobarbital, prymidon, fenytoina, karbamazepina, lamotrygina (która ma niemal dwukrotnie wydłużony okres półtrwania), felbamat, rufinamid, a także walproinianu samego w sobie, zwłaszcza w terapii skojarzonej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko encefalopatii hiperamonemicznej przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu lub acetazolamidu oraz na potencjalne nasilenie hepatotoksyczności, zwłaszcza w połączeniu z kanabidiolem, salicylanami, alkoholem i innymi lekami hepatotoksycznymi. Warto podkreślić, że karbapenemy mogą gwałtownie obniżyć stężenie walproinianu w osoczu nawet o 60-100% w ciągu około 2 dni, co wymaga unikania ich jednoczesnego stosowania.
acetazolamid, biodostępność, bupropion, cholestyramina, cymetydyna, encefalopatia hiperamonemiczna, enzym wątrobowy, erytromycyna, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, hiperamonemia, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, kanabidiol, karbamazepina, karbapenem, kwas acetylosalicylowy, kwetiapina, lamotrygina, lek przeciwzakrzepowy, meflochina, metabolizm wątrobowy, metamizol, metotreksat, neutropenia, nimodypina, olanzapina, propofol, prymidon, rufinamid, ryfampicyna, topiramat, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian sodu, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Thorens 25 000 IU

Thorens (cholekalcyferol, witamina D3) w dawce 25 000 IU wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na jego skuteczność terapeutyczną oraz bezpieczeństwo stosowania. Leki indukujące enzymy wątrobowe, takie jak fenytoina, barbiturany, ryfampicyna, oraz środki cytotoksyczne (aktynomycyna) i imidazolowe leki przeciwgrzybicze, mogą przyspieszać metabolizm lub hamować aktywację witaminy D3, co skutkuje obniżeniem jej aktywności. Glikokortykosteroidy również zmniejszają efektywność cholekalcyferolu. Z kolei diuretyki tiazydowe zwiększają ryzyko hiperkalcemii poprzez zmniejszenie eliminacji wapnia z moczem, co wymaga regularnego monitorowania stężenia wapnia w surowicy. Podobnie, stosowanie glikozydów nasercowych w połączeniu z witaminą D3 zwiększa ryzyko toksyczności kardiologicznej, co wymaga ścisłego nadzoru EKG i kontroli wapnia.
25-dihydroksywitamina D3, 25-hydroksywitamina D3, aktynomycyna, barbiturat, chlortalidon, cholekalcyferol, deksametazon, digitoksyna, digoksyna, diuretyk tiazydowy, fenobarbital, fenytoina, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, homeostaza wapniowo-fosforanowa, hydrochlorotiazyd, imidazolowy środek przeciwgrzybiczny, itrakonazol, izoniazyd, karbamazepina, ketokonazol, kolestypol, kolestyramina, lek przeciwdrgawkowy, naparstnica, olej parafinowy, orlistat, osteoporoza, prednizon, ryfampicyna, środek przeczyszczający, THORENS, witamina D3, zaburzenie rytmu serca, żywica jonowymienna
Leksykon leków
Interakcje leku – Losartan Krka 50 mg

Losartan potasowy jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP2C9 do aktywnego metabolitu karboksykwasu, co czyni go podatnym na interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami (np. flukonazol zmniejsza stężenie metabolitu o około 50%) oraz induktorami CYP2C9 (np. ryfampicyna obniża stężenie o około 40%). Spożycie soku grejpfrutowego, hamującego enzymy CYP450, również może obniżać poziom aktywnego metabolitu, co wymaga unikania tej substancji podczas terapii. Interakcje farmakodynamiczne obejmują nasilenie działania hipotensyjnego przy jednoczesnym stosowaniu innych leków przeciwnadciśnieniowych oraz substancji wywołujących niedociśnienie (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, baklofen). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiperkaliemii przy łączeniu losartanu z diuretykami oszczędzającymi potas, heparyną, trimetoprimem oraz suplementami potasu, co wymaga monitorowania stężenia potasu i unikania niektórych skojarzeń.
aliskiren, amifostyna, amiloryd, antagonista receptora angiotensyny II, baklofen, diuretyk oszczędzający potas, działanie hipotensyjne, działanie przeciwnadciśnieniowe, flukonazol, fluwastatyna, heparyna, hiperkaliemia, induktor enzymów, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, inhibitor CYP2C9, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C9, karboksykwas, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpsychotyczny, lit, losartan potasowy, metabolizm wątrobowy, niedociśnienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, spadek ciśnienia tętniczego, spironolakton, stężenie potasu, triamteren, trimetoprim, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, układ RAA, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Atixarso 90 mg

Tikagrelor jest substratem i umiarkowanym inhibitorem izoenzymu CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem glikoproteiny P (P-gp), co warunkuje liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) zwiększają stężenia tikagreloru w osoczu nawet do 7,3-krotności AUC, jednocześnie obniżając stężenia jego aktywnego metabolitu, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) podnoszą Cmax tikagreloru o 69% i AUC 2,7-krotnie, ale są dopuszczalne do stosowania. Induktory CYP3A (np. ryfampicyna) znacząco obniżają ekspozycję na tikagrelor (Cmax o 73%, AUC o 86%), co może zmniejszać jego skuteczność i jest przeciwwskazane. Cyklosporyna, jako inhibitor P-gp i CYP3A, podnosi Cmax tikagreloru 2,3-krotnie i AUC 2,8-krotnie, wymagając ostrożności. Morfina opóźnia i zmniejsza absorpcję tikagreloru o około 35%, co może obniżać jego działanie u pacjentów z OZW. Tikagrelor nie wpływa na farmakokinetykę heparyny, enoksaparyny, ASA czy desmopresyny, ale wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków zmieniających hemostazę ze względu na ryzyko krwawień.
aktywowany czas krzepnięcia, amprenawir, antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, aprepitant, atazanawir, atorwastatyna, beta-adrenolityk, citalopram, cyklosporyna, czas częściowej tromboplastyny, czynnik Xa, desmopresyna, digoksyna, diltiazem, działanie przeciwpłytkowe, enoksaparyna, erytromycyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, heparyna, heparyna drobnocząsteczkowa, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor GpIIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lewonorgestrel, lowastatyna, nefazodon, opioid, paroksetyna, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, sertralina, sok grejpfrutowy, symwastatyna, tolbutamid, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Subinit 25 mg

Sunitynib, substancja czynna produktu Subinit, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, co determinuje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami i induktorami tego enzymu. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, rytonawir, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna oraz sok grejpfrutowy, mogą zwiększać stężenie sunitynibu w osoczu (Cmax o 49%, AUC0-∞ o 51%), co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub zmniejszenia dawki do minimum 37,5 mg/dobę w leczeniu GIST i MRCC oraz do 25 mg/dobę w pNET. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, deksametazon, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital i ziele dziurawca, mogą obniżać stężenie sunitynibu (Cmax o 23%, AUC0-∞ o 46%), co wymaga unikania kojarzenia lub stopniowego zwiększania dawki do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET), z dokładnym monitorowaniem tolerancji pacjenta.
antybiotyk makrolidowy, AUC, CYP2E1, dehydrogenaza alkoholowa, deksametazon, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, GIST, hepatotoksyczność, Hypericum perforatum, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, klarytromycyna, kortykosteroid, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, maksymalne stężenie leku, metabolizm leku, MRCC, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, parametr krzepnięcia, pNET, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, stężenie leku w osoczu, sunitynib, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Doltard 10 mg

Morfina, będąca substancją czynną leku Doltard, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza depresji ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie morfiny z innymi opioidami, agonistami/antagonistami receptorów opioidowych (np. naltreksonem), inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) oraz lekami uspokajającymi, takimi jak benzodiazepiny. Interakcje te mogą skutkować zapaścią oddechową, obniżeniem ciśnienia tętniczego, zespołem odstawienia, a nawet śpiączką lub śmiercią. Przeciwwskazane jest stosowanie morfiny z inhibitorami MAO lub w okresie 14 dni po ich odstawieniu. Ponadto, spożywanie alkoholu podczas terapii Doltard znacząco nasila depresję OUN, co stanowi poważne zagrożenie dla pacjenta.
6-glukuronid morfiny, amitryptylina, barbituran, benzodiazepina, chlorpromazyna, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dysfagia, działanie miorelaksacyjne, działanie nasenne, działanie przeciwdrgawkowe, działanie przeciwlękowe, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor P2Y12, klomipramina, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwpsychotyczny, motoryka przewodu pokarmowego, naltrekson, obniżenie ciśnienia tętniczego, opioidowy lek przeciwbólowy, ostry zespół wieńcowy, pochodna fenotiazyny, prometazyna, propiomazyna, ryfampentyna, ryfampicyna, środek zobojętniający kwas żołądkowy, środek zwiotczający mięśnie, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wodzian chloralu, zapaść oddechowa, zespół odstawienia
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Paracetamol HASCO

Podczas stosowania paracetamolu, w tym preparatu Paracetamol HASCO, kluczowe jest unikanie jednoczesnego przyjmowania innych leków zawierających tę samą substancję czynną, aby zapobiec ryzyku przedawkowania i poważnym uszkodzeniom wątroby. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością wątroby (Child-Pugh <9), przewlekłym alkoholizmem (maksymalna dawka dobowa 2 g), ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), zespołem Gilberta, ostrym zapaleniem wątroby, niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej oraz u osób odwodnionych lub niedożywionych. Należy monitorować potencjalne interakcje lekowe, zwłaszcza z induktorami CYP3A4 (np. ryfampicyna, cymetydyna), lekami przeciwpadaczkowymi (glutetimid, fenobarbital, karbamazepina) oraz flukloksacyliną, która może zwiększać ryzyko kwasicy metabolicznej z dużą luką anionową (HAGMA). W przypadku terapii z flukloksacyliną zalecana jest ścisła obserwacja kliniczna i badania wykrywające 5-oksoprolinę w moczu.
5-oksoprolina, alkoholowe uszkodzenie wątroby, aspartam, ciężka niewydolność nerek, cymetydyna, CYP3A4, cytochrom P450, fenobarbital, fenyloketonuria, flukloksacylina, glutation wątrobowy, glutetimid, HAGMA, hepatotoksyczność, karbamazepina, klirens kreatyniny, kwas glukuronowy, kwasica metaboliczna z dużą luką anionową, lek przeciwpadaczkowy, marskość wątroby, nefropatia analgetyczna, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, ostre zapalenie wątroby, paracetamol, posocznica, ryfampicyna, skala Childa-Pugha, sorbitol, uszkodzenie wątroby, uzależnienie od alkoholu, zespół Gilberta, żółtaczka niehemolityczna
Leksykon leków
Interakcje leku – Lacosamide Zentiva 50 mg

Lakozamid, substancja czynna leku Lacosamide Zentiva, wykazuje niski potencjał do interakcji farmakokinetycznych, nie indukując ani nie hamując istotnie enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4 w stężeniach klinicznych. Metabolizm lakozamidu odbywa się częściowo przez CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, a silne inhibitory tych enzymów (np. flukonazol, itrakonazol, ketokonazol) mogą zwiększać ekspozycję na lek, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki. Induktory enzymów, takie jak ryfampicyna i dziurawiec zwyczajny, mogą obniżać stężenia lakozamidu, co również wymaga monitorowania skuteczności terapii. Lakozamid nie wpływa istotnie na farmakokinetykę karbamazepiny, kwasu walproinowego, digoksyny, metforminy, warfaryny oraz doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających etynyloestradiol i lewonorgestrel, co potwierdza niski profil interakcyjny leku. W terapii skojarzonej z lekami przeciwpadaczkowymi indukującymi enzymy (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital) obserwuje się zmniejszenie ekspozycji na lakozamid o około 25% u dorosłych i 17% u dzieci i młodzieży.
digoksyna, działanie depresyjne na OUN, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, elektrokardiogram, enzym CYP1A2, enzym CYP2B6, enzym CYP2C9, enzym wątrobowy, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdrgawkowy blokujący kanały sodowe, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, midazolam, odstęp PR, omeprazol, ryfampicyna, rytonawir, terapia skojarzona, warfaryna
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lamilept 25 mg

Lamilept (lamotrygina 25 mg) jest stosowany w leczeniu padaczki oraz zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, gdzie prawidłowe dawkowanie jest kluczowe dla skuteczności i minimalizacji ryzyka działań niepożądanych, zwłaszcza ciężkiej wysypki. Dawkowanie różni się w zależności od trybu terapii (monoterapia, terapia skojarzona z walproinianem lub induktorami glukuronidacji) oraz wieku pacjenta. U dorosłych dawki początkowe wahają się od 12,5 mg/dobę (w terapii z walproinianem) do 50 mg/dobę (w terapii skojarzonej z induktorami), z dawką podtrzymującą do 700 mg/dobę w wyjątkowych przypadkach. U dzieci dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała (mg/kg/dobę), z maksymalnymi dawkami podtrzymującymi do 400 mg/dobę, a u najmłodszych (2-6 lat) często konieczne są dawki z górnego zakresu. Po przerwie w leczeniu, zwłaszcza dłuższej niż pięciokrotny okres półtrwania, zalecane jest ponowne wprowadzanie leku według pełnego schematu.
antykoncepcja hormonalna, działanie niepożądane, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, glukuronidacja, induktor glukuronidacji, karbamazepina, klirens leku, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lopinawir, napad nieświadomości, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, padaczka, prymidon, ryfampicyna, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, walproinian, wysypka polekowa, zaburzenie afektywne dwubiegunowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Aurovitas 20 mg

Atorwastatyna Aurovitas jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, co determinuje jej farmakokinetykę i potencjalne interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki leku. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podwyższają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej efekt terapeutyczny, zwłaszcza przy ryfampicynie, która dodatkowo hamuje transporter OATP1B1. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję na atorwastatynę, a ich jednoczesne stosowanie wymaga zmniejszenia dawki i ścisłego monitorowania, przy czym połączenie letermowiru z cyklosporyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, dysfagia, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, fibrat, flukonazol, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, miopatia, P-glikoproteina, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, stężenie atorwastatyny, styrypentol, telitromycyna, warfaryna, wchłanianie leku, werapamil, worykonazol, wydalanie z żółcią, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Abiraterone Glenmark 250 mg

Abirateron wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza związane z metabolizmem przez izoformę CYP3A4. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, mogą obniżyć ekspozycję na abirateron o około 55% (zmniejszenie AUC∞), co wymaga unikania ich jednoczesnego stosowania, jeśli to możliwe. Inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, nie wykazują klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę abirateronu. Abirateron jest również inhibitorem enzymów CYP2D6 i CYP2C8, co prowadzi do zwiększenia ekspozycji na leki metabolizowane przez te enzymy – np. 2,9-krotny wzrost AUC dekstrometorfanu (substrat CYP2D6) oraz 46% wzrost AUC pioglitazonu (substrat CYP2C8). Metabolity abirateronu hamują transport przez OATP1B1, co może potencjalnie zwiększać stężenia leków eliminowanych przez ten transporter, choć brak jest danych klinicznych potwierdzających ten efekt. Ponadto, jednoczesne stosowanie abirateronu z lekami wydłużającymi odstęp QT wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko arytmii, a stosowanie spironolaktonu jest niezalecane z powodu możliwego wzrostu PSA.
abirateron, biodostępność, CYP2C8, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dekstrometorfan, dekstrorfan, dezypramina, dziurawiec, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka abirateronu, fenobarbital, fenytoina, flekainid, haloperydol, hepatotoksyczność, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakologiczna, karbamazepina, ketokonazol, kodeina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, metabolizm wątrobowy, metadon, metoprolol, moksyfloksacyna, OATP1B1, oksykodon, pioglitazon, propafenon, propranolol, PSA, receptor androgenowy, repaglinid, ryfabutyna, ryfampicyna, ryfapentyna, rysperydon, siarczan abirateronu, spironolakton, substrat CYP2D6, supresja androgenowa, torsades de pointes, tramadol, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT
Leksykon substancji czynnych
Emtrycytabina – Dawkowanie i sposób podawania

Emtrycytabina jest stosowana w leczeniu zakażenia HIV u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat (≥35 kg) w dawce 200 mg raz na dobę, zwykle w postaci tabletek złożonych z tenofowirem dizoproksylem (245 mg) oraz opcjonalnie efawirenzem (600 mg). W profilaktyce przedekspozycyjnej (PrEP) stosuje się podobne dawkowanie. Tabletki należy podawać doustnie, połykać w całości, a sposób przyjmowania zależy od składu preparatu: produkty z efawirenzem zaleca się przyjmować na czczo, najlepiej przed snem, aby ograniczyć działania niepożądane neurologiczne, natomiast preparaty bez efawirenzu mogą być przyjmowane z posiłkiem. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (CrCl <50 ml/min) nie zaleca się stosowania tabletek złożonych ze względu na konieczność modyfikacji dawkowania; w takich przypadkach należy stosować składniki oddzielnie. U pacjentów z lekkim zaburzeniem czynności nerek (CrCl 50-80 ml/min) stosuje się standardową dawkę 200 mg raz na dobę. Nie jest konieczne dostosowanie dawki u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa A CPT), jednak przy produktach zawierających efawirenz wymagana jest uważna obserwacja pod kątem działań niepożądanych.
działanie niepożądane, efawirenz, emtrycytabina, interakcja lekowa, koinfekcja HIV-HBV, narażenie na lek, okres półtrwania, PrEP, profilaktyka przedekspozycyjna, ryfampicyna, skala Childa-Pugha-Turcotte’a, tabletka powlekana, tenofowir dizoproksyl, wiremia, wywiad medyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV, zaostrzenie zapalenia wątroby, zapalenie wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Linezolid Polpharma 2 mg/ml

Linezolid, jako odwracalny, nieselektywny inhibitor monoaminooksydazy (IMAO), wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Szczególnie niezalecane jest jednoczesne stosowanie linezolidu z innymi inhibitorami MAO oraz lekami serotoninergicznymi (w tym SSRI i opioidami) ze względu na wysokie ryzyko zespołu serotoninowego. Ponadto, linezolid może nasilać wzrost ciśnienia tętniczego indukowany przez leki wazopresyjne, takie jak pseudoefedryna czy fenylopropanolamina, powodując wzrost ciśnienia skurczowego nawet o 30-40 mmHg u zdrowych osób. Zaleca się stopniowe dostosowywanie dawek tych leków i monitorowanie ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem. W przypadku spożycia tyraminy w dawkach poniżej 100 mg nie obserwowano istotnego wzrostu ciśnienia, jednak pacjentom należy zalecić unikanie pokarmów bogatych w tyraminę, takich jak dojrzałe sery, wyciągi z drożdży, niedestylowane napoje alkoholowe oraz fermentowane produkty sojowe.
amina biogenna, ciśnienie tętnicze krwi, cytochrom P450, dekstrometorfan, farmakokinetyka linezolidu, fenylopropanolamina, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja serotoninergiczna, lek wazopresyjny, linezolid, majaczenie, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nadciśnienie tętnicze, opioid, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna, receptor dopaminergiczny, ryfampicyna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stężenie stacjonarne, tyramina, warfaryna, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Raenom 7,5 mg

Iwabradyna, metabolizowana wyłącznie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, erytromycyna doustna, jozamycyna) zwiększają stężenie iwabradyny w osoczu 7-8-krotnie, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania ze względu na ryzyko nadmiernej bradykardii. Umiarkowani inhibitory CYP3A4, takie jak diltiazem i werapamil, podnoszą ekspozycję na iwabradynę 2-3-krotnie i dodatkowo obniżają częstość pracy serca o około 5 uderzeń/min, co również stanowi przeciwwskazanie. Sok grejpfrutowy podwaja stężenie iwabradyny i jest niezalecany. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, barbiturany, fenytoina, preparaty dziurawca zwyczajnego) obniżają stężenie iwabradyny, co może wymagać korekty dawki. W przypadku umiarkowanych inhibitorów innych niż diltiazem i werapamil (np. flukonazol) zaleca się rozpoczęcie terapii od dawki 2,5 mg 2x/dobę oraz monitorowanie częstości pracy serca (>70/min).
antagonista aldosteronu, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, azolowa pochodna przeciwgrzybicza, beta-adrenolityk, bradykardia, cytochrom P450 3A4, diltiazem, dysfagia, flukonazol, hipokaliemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, iwabradyna, lek przeciwarytmiczny, pętlowy lek moczopędny, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, tiazydowy lek moczopędny, umiarkowany inhibitor CYP3A4, werapamil, wydłużenie odstępu QT, zespół długiego odstępu QT
Leksykon leków
Interakcje leku – Aricogan 5 mg

Arypiprazol, będący aktywnym składnikiem leku Aricogan, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4 oraz działaniem na receptory α1-adrenergiczne w OUN. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, jednocześnie zmniejszając stężenia aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, co wymaga redukcji dawki arypiprazolu o około 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC arypiprazolu o 63% i Cmax o 37%, co również wskazuje na konieczność zmniejszenia dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają AUC arypiprazolu o 73% i Cmax o 68%, co wymaga podwojenia dawki. Słabsze inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują mniejsze, ale klinicznie istotne wzrosty stężenia arypiprazolu, co wymaga monitorowania klinicznego. Nieistotne klinicznie są interakcje z famotydyną oraz stabilizatorami nastroju (lit, walproinian, lamotrygina), które nie wpływają na farmakokinetykę arypiprazolu ani tych leków.
antagonista receptora H2, chinidyna, cytochrom P450, diltiazem, działanie niepożądane, dziurawiec, efawirenz, enzym CYP, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, hipotonia ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lit, newirapina, OUN, paroksetyna, prymidon, receptor alfa1-adrenergiczny, repolaryzacja mięśnia sercowego, ryfabutyna, ryfampicyna, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Vinorelbine Zentiva 80 mg

Winorelbina, jako lek cytotoksyczny metabolizowany głównie przez CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na jej skuteczność i toksyczność. Szczególnie istotne jest monitorowanie INR podczas jednoczesnego stosowania doustnych leków przeciwzakrzepowych ze względu na ryzyko zaburzeń krzepnięcia. Przeciwwskazane jest stosowanie szczepionki przeciwko żółtej febrze oraz szczepionek zawierających osłabione żywe drobnoustroje z powodu ryzyka śmiertelnej ogólnoustrojowej choroby poszczepiennej. Interakcje z lekami takimi jak fenytoina (zmniejszenie skuteczności winorelbiny i ryzyko drgawek), itrakonazol (zwiększona neurotoksyczność), cyklosporyna i takrolimus (nasilona immunosupresja), a także mitomycyna C (ryzyko skurczu oskrzeli i śródmiąższowego zapalenia płuc) wymagają szczególnej ostrożności. Ponadto, silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) mogą zwiększać stężenie winorelbiny, natomiast induktory (np. ryfampicyna, fenytoina) je obniżać.
alkaloidy Vinca, antagonista 5HT3, choroba poszczepienna, cisplatyna, cyklofosfamid, cyklosporyna, CYP3A4, docetaksel, fenytoina, glikoproteina p, granisetron, granulocytopenia, hepatotoksyczność, immunosupresja, INR, itrakonazol, kapecytabina, ketokonazol, lapatynib, lek mielotoksyczny, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm wątrobowy, mielosupresja, mitomycyna C, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, neutropenia, nudności i wymioty, ondansetron, paklitaksel, poliomyelitis, rozrost tkanki limfatycznej, ryfampicyna, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, szczepionka żywa, takrolimus, toksyczność szpiku kostnego, winorelbina, żółta febra
Leksykon leków
Interakcje leku – Cozaar 100 mg

Losartan, jako antagonista receptora angiotensyny II (AIIRA), jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP2C9 do aktywnego metabolitu karboksykwasu. Interakcje z inhibitorami CYP2C9, takimi jak flukonazol, mogą zmniejszyć stężenie aktywnego metabolitu o około 50%, co osłabia efekt przeciwnadciśnieniowy. Induktory enzymów, np. ryfampicyna, obniżają stężenie metabolitu o 40%, co może wpłynąć na skuteczność terapii. Współstosowanie losartanu z lekami hipotensyjnymi (β-blokery, diuretyki, blokery kanału wapniowego) może prowadzić do nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego, dlatego wymagana jest ostrożność i monitorowanie. Szczególne ryzyko hiperkaliemii występuje przy jednoczesnym stosowaniu losartanu z lekami oszczędzającymi potas (spironolakton, amiloryd, triamteren), heparyną, trimetoprimem, suplementami potasu oraz substytutami soli zawierającymi potas, co wymaga unikania takiej terapii lub ścisłego monitorowania stężenia potasu.
aliskiren, amifostyna, amiloryd, antagonista receptora angiotensyny II, baklofen, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, cytochrom P450, diklofenak, diuretyk, efekt hipotensyjny, flukonazol, fluwastatyna, heparyna, hiperkaliemia, ibuprofen, inhibitor ACE, izoenzym CYP2C9, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwpsychotyczny, losartan potasowy, metabolit losartanu, niedociśnienie, nieselektywny NLPZ, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, ostra niewydolność nerek, preparat litu, ryfampicyna, selektywny inhibitor COX-2, spironolakton, suplement potasu, toksyczność litu, triamteren, trimetoprim, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ RAA, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Darunavir Accord 600 mg

Darunavir Accord jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na darunawir lub substancje pomocnicze, takie jak laktoza jednowodna (do 113,90 mg w tabletce 600 mg) oraz glikol propylenowy (do 83,33 mg w tabletce 600 mg). Nie zaleca się stosowania u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh) ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia leku i hepatotoksyczności. Ponadto, darunavir w połączeniu z małą dawką rytonawiru jest silnym inhibitorem CYP3A, co wyklucza jednoczesne stosowanie z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanymi przez ten enzym, np. alfuzosyną, dapoksetyną, amiodaronem, beprydylem, dronedaronem, iwabradyną, chinidyną, ranolazyną, tikagrelorem, astemizolem, terfenadyną, kolchicyną (przy zaburzeniach nerek/wątroby), pochodnymi alkaloidów sporyszu, elbaswirem z grazoprewirem, cyzaprydem, domperidonem, nalokseggolem, a także lekami psychiatrycznymi jak lurazydon, pimozyd, kwetiapina i sertindol. Takie interakcje mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym zaburzeń rytmu serca, miotoksyczności, nasilenia sedacji czy ryzyka krwawień.
alfuzosyna, alkaloidy sporyszu, amiodaron, astemizol, awanafil, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, cyzapryd, dapoksetyna, darunawir, domperydon, elbaswir z grazoprewirem, hepatotoksyczność, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, kolchicyna, kwetiapina, lomitapid, lopinawir z rytonawirem, lowastatyna, lurazydon, midazolam, miopatia, nadwrażliwość na darunawir, naloksegol, odstęp QT, pimozyd, rabdomioliza, ryfampicyna, sertindol, skala Child-Pugh, syldenafil, symwastatyna, terfenadyna, tętnicze nadciśnienie płucne, tikagrelor, torsade de pointes, triazolam, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Melatonina LEK-AM 3 mg

Melatonina LEK-AM ulega istotnym interakcjom farmakokinetycznym, głównie poprzez metabolizm w układzie cytochromu P450, zwłaszcza izoenzymu CYP2C19. Leki takie jak fluwoksamina (SSRI) znacząco hamują eliminację melatoniny, prowadząc do istotnego wzrostu jej stężenia w surowicy, co wymaga bezwzględnego unikania jednoczesnego stosowania. Podobny efekt, choć o średnim poziomie istotności, wykazują 5- i 8-metoksypsoraleny, cymetydyna, estrogeny, chinoliny oraz inhibitory CYP2C19 (citalopram, omeprazol, lanzoprazol), które zwiększają biodostępność melatoniny poprzez hamowanie jej metabolizmu do N-acetyloserotoniny. Z kolei karbamazepina i ryfampicyna indukują enzymy metabolizujące melatoninę, obniżając jej stężenie w osoczu, co może wymagać korekty dawki. Palenie papierosów również obniża poziom melatoniny, co może osłabiać jej skuteczność terapeutyczną.
alkohol etylowy, antagonista receptorów H2, benzodiazepina, charakterystyka produktu leczniczego, chinolina, choroba wrzodowa, citalopram, cykl snu i czuwania, cymetydyna, estrogen, fluwoksamina, gruźlica, hormonalna terapia zastępcza, imipramina, inhibitor pompy protonowej, interakcja farmakodynamiczna, izoenzym CYP2C19, karbamazepina, lanzoprazol, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, łuszczyca, melatonina, metabolizm wątrobowy, metoksypsoralen, N-acetyloserotonina, niebenzodiazepina, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, ryfampicyna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaleplon, zolpidem, zopiklon
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Sunitinib Teva 25 mg

Leczenie sunitynibem powinno być prowadzone przez doświadczonych onkologów, z uwzględnieniem specyficznego dawkowania zależnego od wskazania klinicznego. W terapii nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) oraz przerzutowego raka nerkowokomórkowego (MRCC) zalecana dawka wynosi 50 mg/dobę w schemacie 4 tygodnie leczenia i 2 tygodnie przerwy (cykl 6-tygodniowy). W przypadku nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET) stosuje się dawkę 37,5 mg/dobę w trybie ciągłym. Modyfikacje dawki powinny być dokonywane stopniowo o 12,5 mg, z maksymalną dawką do 75 mg/dobę dla GIST i MRCC oraz do 50 mg/dobę dla pNET. W razie działań niepożądanych możliwe jest tymczasowe przerwanie terapii, a decyzje o zmianach dawkowania muszą uwzględniać indywidualną tolerancję i bezpieczeństwo pacjenta.
działanie niepożądane, GIST, hemodializa, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klasyfikacja Child-Pugh, leczenie ciągłe, lek przeciwnowotworowy, MRCC, pNET, ryfampicyna, schyłkowa niewydolność nerek, sunitynib, terapia skojarzona, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Explemed 30 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Explemed, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, arypiprazol wymaga dostosowania dawki przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów tych enzymów, takich jak chinidyna (zwiększenie AUC o 107%) czy ketokonazol (zwiększenie AUC o 63%), co skutkuje koniecznością zmniejszenia dawki o połowę. Induktory CYP3A4, np. karbamazepina, obniżają stężenie arypiprazolu w osoczu o 68-73%, co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie zmiany stężenia, zwykle nie wymagające korekty dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez klinicznego znaczenia. Arypiprazol nie wpływa istotnie na metabolizm innych leków metabolizowanych przez CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4 w dawkach terapeutycznych 10-30 mg/dobę.
antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, arypiprazol, benzodiazepina, chinidyna, CYP1A, CYP2D6, CYP3A4, dehydroarypiprazol, diltiazem, dziurawiec, efawirenz, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek serotoninergiczny, lit, neuroleptyk, newirapina, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa 1, ryfabutyna, ryfampicyna, sedacja, słaby inhibitor CYP3A4, SNRI, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Zyvoxid 600 mg

Linezolid, zawarty w preparacie Zyvoxid, jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy (IMAO), co predysponuje do licznych interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych. Szczególnie istotne są interakcje z lekami sympatykomimetycznymi (np. pseudoefedryna, fenylopropanolamina), które mogą powodować wzrost ciśnienia skurczowego o 30-40 mmHg, znacznie przekraczając wzrosty obserwowane przy monoterapii. Jednoczesne stosowanie linezolidu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, opioidy, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, tryptany) niesie wysokie ryzyko rozwoju zespołu serotoninowego, dlatego jest zdecydowanie niewskazane. Ponadto, linezolid może wchodzić w interakcje z pokarmami bogatymi w tyraminę, jednak przy dawkach tyraminy <100 mg nie obserwowano istotnego wzrostu ciśnienia tętniczego. Zaleca się unikanie nadmiernego spożycia dojrzałych serów, wyciągów z drożdży, niedestylowanych napojów alkoholowych oraz fermentowanych produktów sojowych.
ciśnienie skurczowe, cytochrom P450, dekstrometorfan, działanie wazodylatacyjne, fenelzyna, fentanyl, fenylopropanolamina, fluoksetyna, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, lek serotoninergiczny, lek sympatykomimetyczny, lek wazopresyjny, maksymalne stężenie w osoczu, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, moklobemid, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, paroksetyna, pole pod krzywą stężenia, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna, receptor dopaminergiczny, receptor serotoninowy, ryfampicyna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stężenie stacjonarne, tramadol, tranylcypromina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, tyramina, warfaryna, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Abirateron Aristo 500 mg

Abirateron Aristo wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z induktorami enzymu CYP3A4, które mogą zmniejszać jego biodostępność nawet o 55% (np. ryfampicyna 600 mg/dobę). Podawanie leku z jedzeniem znacząco zwiększa wchłanianie abirateronu, jednak brak jest danych potwierdzających bezpieczeństwo takiego stosowania, dlatego lek nie powinien być podawany podczas posiłków. Abirateron jest także inhibitorem CYP2D6 i CYP2C8, co prowadzi do zwiększenia stężeń substratów tych enzymów, np. AUC dekstrometorfanu wzrasta około 2,9-krotnie, a AUC pioglitazonu o 46%. W związku z tym zaleca się ostrożność i ewentualne dostosowanie dawek leków metabolizowanych przez te enzymy, zwłaszcza o wąskim indeksie terapeutycznym (np. metoprolol, kodeina, pioglitazon, repaglinid).
abirateron octan, antybiotyk przeciwgruźliczy, beta-bloker, biodostępność abirateronu, dekstrometorfan, dziurawiec zwyczajny, farmakokinetyka abirateronu, fluorochinolon, gospodarka lipidowa, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu wątrobowego, karbamazepina, ketokonazol, lek antyarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, pioglitazon, ryfampicyna, silny induktor CYP3A4, spironolakton, supresja androgenowa, swoisty antygen sterczowy, torsades de pointes, transporter OATP1B1, wąski indeks terapeutyczny, wydłużenie QT, zakażenie mykobakteryjne
Leksykon leków
Interakcje leku – Symglic 4 mg

Glimepiryd, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP2C9, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco modyfikować jego działanie hipoglikemizujące. Inhibitory CYP2C9, takie jak flukonazol i mikonazol, mogą podwoić AUC glimepirydu, nasilając ryzyko hipoglikemii, podczas gdy induktory, np. ryfampicyna, osłabiają jego efekt przez przyspieszenie metabolizmu. Ponadto, wiele grup leków, w tym niesteroidowe leki przeciwzapalne (fenylbutazon, azapropazon), inne leki przeciwcukrzycowe (insulina, metformina), salicylany, antybiotyki (chloramfenikol, sulfonamidy, klarytromycyna), leki przeciwzakrzepowe (pochodne kumaryny), beta-adrenolityki oraz glikokortykosteroidy, może nasilać lub osłabiać działanie glimepirydu, co wymaga ścisłego monitorowania glikemii i dostosowania dawkowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z beta-adrenolitykami i innymi lekami sympatykolitycznymi, które mogą maskować objawy hipoglikemii, zwiększając ryzyko poważnych incydentów hipoglikemicznych.
alkohol etylowy, antagonista receptora H2, antybiotyk chinolonowy, beta-adrenolityk, cytochrom P450 2C9, diuretyk tiazydowy, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie hipoglikemizujące, flukonazol, glukokortykosteroid, glukoneogeneza, hipoglikemia, induktor CYP2C9, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP2C9, lek adrenergiczny, lek hipolipemizujący, lek przeciwdnawy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek przeczyszczający, lek sympatykolityczny, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna fenotiazyny, pochodna kumaryny, receptor beta-adrenergiczny, ryfampicyna, steroid anaboliczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin US Pharmacia 10 mg

Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i jest substratem transporterów białkowych, w tym OATP1B1, co warunkuje liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, podnosząc ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego ich jednoczesne stosowanie należy unikać lub stosować niższe dawki atorwastatyny z intensywnym monitorowaniem. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podwyższają stężenia leku, co wymaga rozważenia redukcji dawki i monitorowania. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenia atorwastatyny, co może wymagać dostosowania dawki. Ryfampicyna dodatkowo hamuje OATP1B1, co komplikuje interakcję i wymaga ścisłej kontroli skuteczności terapii.
amiodaron, atorwastatyna, cyklosporyna, cytochrom P-450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, efawirenz, enzym wątrobowy, erytromycyna, flukonazol, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera białkowego, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fibrynowy, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczy, miopatia, OATP1B1, pochodna kwasu fibrynowego, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, styrypentol, telitromycyna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon substancji czynnych
Leflunomid – Właściwości farmakokinetyczne

Leflunomid jest lekiem przeciwreumatycznym modyfikującym przebieg choroby, stosowanym w aktywnej postaci reumatoidalnego zapalenia stawów. Jego działanie terapeutyczne opiera się na aktywnym metabolicie A771726, powstającym w wyniku szybkiej biotransformacji leflunomidu w ścianie jelit i wątrobie. Lek charakteryzuje się wysokim stopniem wchłaniania (82-95%) niezależnym od przyjmowania posiłków oraz zmiennym czasie osiągnięcia maksymalnego stężenia metabolitu (Tmax 1-24 h). Ze względu na długi okres półtrwania A771726 (~2 tygodnie), stosuje się dawkę nasycającą 100 mg przez 3 dni, co pozwala szybciej osiągnąć stężenie stacjonarne. Przy dawce 20 mg/dobę średnie stężenie metabolitu w stanie równowagi wynosi około 35 μg/ml, z kumulacją 33-35-krotną względem pojedynczej dawki. Metabolit wiąże się intensywnie z białkami osocza (>99%, głównie albuminami), a jego pozorna objętość dystrybucji wynosi około 11 litrów. Klirens A771726 jest niski (~31 ml/h), co przekłada się na powolną eliminację.
aktywator cytochromu P-450, albumina, biotransformacja, cholestyramina, ciągła dializa otrzewnowa, cymetydyna, cytoplazma komórki, dawka nasycająca, dializa, diklofenak, ekspozycja układowa, glukuronidacja, hemodializa, ibuprofen, inhibitor cytochromu P-450, klirens, krążenie jelitowo-wątrobowe, leflunomid, lek przeciwreumatyczny modyfikujący przebieg choroby, metabolit A771726, metabolizm pierwszego przejścia, mikrosomy, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, przewlekła niewydolność nerek, reumatoidalne zapalenie stawów, ryfampicyna, ściana jelit, stan równowagi, stężenie stacjonarne, tolbutamid, warfaryna, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie z żółcią, zdrowy ochotnik
Leksykon leków
Interakcje leku – Aryfrenix 15 mg

Arypiprazol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o połowę. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o 63%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o 50%. Z kolei induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital, dziurawiec) obniżają AUC arypiprazolu o 73%, co wymaga podwojenia dawki. W przypadku odstawienia inhibitorów lub induktorów dawkę należy odpowiednio dostosować do pierwotnej. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez znaczenia klinicznego. Nie stwierdzono konieczności modyfikacji dawki przy jednoczesnym stosowaniu walproinianu, litu czy lamotryginy. Arypiprazol nie wpływa istotnie na metabolizm substratów CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, co zmniejsza ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez te enzymy.
antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, CYP2D6, CYP3A4, dehydroarypiprazol, diltiazem, efawirenz, enzymy CYP, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, inhibitory proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor alfa1-adrenergiczny, ryfabutyna, ryfampicyna, SNRI, SSRI, SSRI/SNRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Ambrisentan AOP 10 mg

Ambrisentan charakteryzuje się korzystnym profilem interakcji farmakokinetycznych, nie wykazując istotnej indukcji ani hamowania enzymów metabolizujących leki fazy I i II, w tym CYP3A4, co minimalizuje ryzyko interakcji z innymi lekami. Wyjątkiem jest cyklosporyna A, która podwaja ekspozycję na ambrisentan, co wymaga redukcji dawki ambrisentanu do 5 mg raz na dobę. Ryfampicyna powoduje przemijające, około dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ambrisentan po początkowych dawkach, jednak efekt ten zanika po 8 dniach stosowania. Inhibitory fosfodiesterazy (syldenafil, tadalafil), doustne środki antykoncepcyjne (etynyloestradiol, noretyndron), warfaryna, ketokonazol oraz digoksyna nie wykazują klinicznie istotnych interakcji z ambrisentanem, co nie wymaga modyfikacji dawkowania. W przypadku terapii skojarzonej z prostanoidami lub stymulatorami rozpuszczalnej cyklazy guanylowej brak jest danych klinicznych, jednak zaleca się ostrożność ze względu na potencjalne nasilenie działania hipotensyjnego.
alkohol etylowy, ambrisentan, cyklosporyna A, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie hipotensyjne, efekt wazodilatacyjny, enzymy metabolizujące leki, etynyloestradiol, glikoproteina p, induktor CYP3A, induktor P-gp, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor OATP, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwzakrzepowy, leki immunosupresyjne, leki przeciwgruźlicze, polipeptyd kotransportujący taurocholan, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa eksportu soli kwasów żółciowych, prostanoid, proteina oporności na nowotwór piersi, ryfampicyna, stymulator cyklazy guanylowej, syldenafil, tętnicze nadciśnienie płucne, warfaryna, współczynnik INR
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadalafil Teva 10 mg

Badania interakcji tadalafilu, głównie w dawkach 10 mg i 20 mg, wykazały istotne zmiany farmakokinetyczne przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4, takich jak ketokonazol (200 mg/dobę podwaja AUC i zwiększa Cmax o 15% dla dawki 10 mg tadalafilu; 400 mg/dobę czterokrotnie zwiększa AUC i o 22% Cmax dla dawki 20 mg) oraz rytonawir (200 mg dwa razy na dobę podwaja AUC dla dawki 20 mg). Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, mogą obniżyć AUC tadalafilu nawet o 88%, co może zmniejszyć skuteczność terapeutyczną. Tadalafil nasila hipotensyjne działanie azotanów, co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do ich łącznego stosowania; interakcje utrzymują się ponad 24 godziny, a azotany można podać dopiero po 48 godzinach od ostatniej dawki tadalafilu. Ponadto, jednoczesne stosowanie z doksazosyną (4-8 mg/dobę) znacząco nasila działanie hipotensyjne, zwiększając ryzyko omdleń, dlatego takie połączenie jest niezalecane. W przypadku innych alfa-adrenolityków (alfuzosyna, tamsulozyna) należy zachować ostrożność, szczególnie u osób starszych, rozpoczynając terapię od najmniejszej dawki.
alfuzosyna, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, azotan, bendrofluazyd, beta-adrenolityk, biodostępność, czas protrombinowy, doksazosyna, enalapril, erytromycyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, finasteryd, induktor CYP3A4, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek alfa-adrenolityczny, lek blokujący kanał wapniowy, lek blokujący receptor α-adrenergiczny, metoprolol, niedociśnienie ortostatyczne, nitrogliceryna, P-glikoproteina, parametr farmakokinetyczny, R-warfaryna, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, sok grejpfrutowy, substrat CYP1A2, substrat CYP2C9, tadalafil, tamsulozyna, teofilina, terbutalina, tiazydowy lek moczopędny
Leksykon leków
Interakcje leku – Predasol 10 mg

Prednizolon, glikokortykosteroid stosowany w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami. Nasilenie działania glikozydów nasercowych (np. digoksyny) przez hipokaliemię indukowaną prednizolonem zwiększa ryzyko arytmii. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami ACE może prowadzić do leukopenii, trombocytopenii i anemii. Leki moczopędne i przeczyszczające nasilają wydalanie potasu, pogłębiając hipokaliemię i ryzyko zaburzeń rytmu serca. Prednizolon osłabia działanie doustnych leków przeciwcukrzycowych i insuliny, destabilizując kontrolę glikemii. Wpływa także na działanie doustnych antykoagulantów (np. warfaryny), co wymaga monitorowania INR i dostosowania dawki. Współstosowanie z NLPZ (ibuprofen, diklofenak, aspiryna) znacząco zwiększa ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego. Ponadto prednizolon wydłuża czas działania niedepolaryzujących leków zwiotczających mięśnie oraz może zwiększać ciśnienie wewnątrzgałkowe przy stosowaniu leków antycholinergicznych (np. atropiny).
badanie tarczycy, barbiturany, chlorochina, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cyklosporyna, digoksyna, drgawki mózgowe, działanie niepożądane, efekt przeciwzakrzepowy, enzym CYP3A4, fałszywie ujemny wynik, fluorochinolon, glikemia, glikokortykosteroid, hipoglikemia, hipokaliemia, hormon wzrostu, immunosupresja, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, jaskra, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, krwawienie z przewodu pokarmowego, leczenie przeciwpasożytnicze, lek antycholinergiczny, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający, lek zwiotczający, leukopenia, metabolizm glukozy, metabolizm wątrobowy, metformina, miopatia, morfologia krwi, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, owrzodzenie żołądka, pankuronium, perforacja, pochodna kumaryny, prazykwantel, protyrelina, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, ryfampicyna, somatotropina, takrolimus, tendinopatia, terapia kortykosteroidami, test alergiczny, toksyczność glikozydów, TSH, uszkodzenie błony śluzowej, uszkodzenie ścięgna, warfaryna, wskaźnik krzepnięcia, zaburzenie rytmu serca, zapalenie ścięgna, zwiotczenie mięśni
Leksykon leków
Interakcje leku – Apo-Atorva 20 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; zaleca się wówczas redukcję dawki i ścisłe monitorowanie. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol, amiodaron) również podwyższają ekspozycję leku, wymagając dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (efawirenz, ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność, przy czym ryfampicyna dodatkowo hamuje OATP1B1, co wymaga jednoczesnego podawania i monitorowania efektu terapeutycznego. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję ogólnoustrojową, co także wymaga zmniejszenia dawki i kontroli klinicznej.
antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, efekt hepatotoksyczny, efekt hipolipemizujący, enzym wątrobowy, ezetymib, farmakodynamika, farmakokinetyka, fibrat, gemfibrozyl, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny, letermowir, miopatia, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, rabdomioliza, ryfampicyna, warfaryna, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Erlis 10 mg

Badania farmakokinetyczne wykazały, że tadalafil (substancja czynna Erlis) jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, co determinuje istotne interakcje z inhibitorami (ketokonazol 200-400 mg/dobę, rytonawir 200 mg 2x/dobę) prowadzącymi do 2-4-krotnego wzrostu ekspozycji (AUC) i umiarkowanego wzrostu Cmax. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, zmniejszają AUC tadalafilu o 88%, co może obniżać jego skuteczność. Tadalafil nasila hipotensyjne działanie azotanów, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane, a azotany można podać dopiero po 48 godzinach od ostatniej dawki tadalafilu (2,5-20 mg). Istotne jest także unikanie kojarzenia z riocyguatem ze względu na nasilone działanie hipotensyjne. Współstosowanie z doksazosyną (4-8 mg/dobę) znacząco nasila efekt hipotensyjny, co może prowadzić do omdleń, dlatego jest niewskazane; przy alfuzosynie i tamsulozynie zaleca się ostrożność i rozpoczynanie terapii od niskich dawek.
alfuzosyna, amlodypina, azotan, białko nośnikowe, cytochrom P450, czas protrombinowy, doksazosyna, działanie hipotensyjne, erytromycyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, finasteryd, induktor CYP3A4, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek blokujący kanały wapniowe, lek blokujący receptory angiotensyny II, lek blokujący receptory α-adrenergiczne, lek blokujący receptory β-adrenergiczne, lek przeciwcukrzycowy, niedociśnienie ortostatyczne, nieselektywny inhibitor fosfodiesterazy, P-glikoproteina, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, substrat CYP1A2, tadalafil, tamsulozyna, teofilina, terbutalina, tiazydowy lek moczopędny, triazotan glicerolu, warfaryna
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas 600 mg + 200 mg + 245 mg

Produkt leczniczy Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas, zawierający 600 mg efawirenzu, 200 mg emtrycytabiny oraz 245 mg tenofowiru dizoproksylu fumaranu, jest wskazany do leczenia zakażenia HIV i powinien być stosowany pod nadzorem lekarza doświadczonego w terapii HIV. Zalecana dawka to jedna tabletka doustnie raz na dobę, najlepiej na czczo i przed snem, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych ze strony układu nerwowego. W przypadku pominięcia dawki, jeśli upłynęło mniej niż 12 godzin, należy ją przyjąć jak najszybciej; jeśli więcej niż 12 godzin – kontynuować standardowy schemat. Wymioty w ciągu 1 godziny od podania wymagają powtórzenia dawki. Podawanie na czczo zmniejsza ekspozycję na tenofowir o około 30% (AUC), co u pacjentów z niską wiremią może mieć ograniczone znaczenie kliniczne.
choroba wątroby, działanie niepożądane, efawirenz, emtrycytabina, klirens kreatyniny, koinfekcja HIV-HBV, objaw neurologiczny, okres półtrwania, oporność na leki, populacja szczególna, ryfampicyna, skala Childa-Pugha-Turcotte’a, tenofowir dizoproksyl, terapia zakażenia HIV, wiremia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV, zaostrzenie zapalenia wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitinib Synthon 25 mg

Interakcje farmakokinetyczne sunitynibu, metabolizowanego głównie przez enzym CYP3A4, mają kluczowe znaczenie dla skuteczności i bezpieczeństwa terapii. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, rytonawir, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna oraz sok grejpfrutowy, powodują istotny wzrost stężenia sunitynibu w osoczu (wzrost Cmax o 49% i AUC0-∞ o 51%), co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub zmniejszenia dawki do minimum 37,5 mg/dobę dla GIST i MRCC oraz 25 mg/dobę dla pNET. Z kolei silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, deksametazon, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital oraz preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca, obniżają stężenie sunitynibu (zmniejszenie Cmax o 23% i AUC0-∞ o 46%), co może wymagać stopniowego zwiększania dawki do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET). W przypadku inhibitorów BCRP brak jest wystarczających danych, jednak zaleca się ostrożność ze względu na potencjalny wzrost stężenia leku.
białko oporności raka piersi, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, hamowanie metabolizmu, hepatotoksyczność, indukcja metabolizmu, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, ketokonazol, metabolizm leku, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, parametry farmakokinetyczne, pole pod krzywą stężenia, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, ryfampicyna, stężenie maksymalne, sunitynib, uszkodzenie wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Paramax Comp 500 mg + 65 mg

Produkt leczniczy Paramax Comp, zawierający 500 mg paracetamolu i 65 mg kofeiny, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Paracetamol zwiększa stężenie kwasu acetylosalicylowego (ASA), co podnosi ryzyko niewydolności nerek przy długotrwałym stosowaniu. Leki przeciwpadaczkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina) oraz ryfampicyna i dziurawiec zwyczajny nasilają hepatotoksyczność paracetamolu poprzez zwiększenie ilości toksycznych metabolitów, co wymaga monitorowania funkcji wątroby i ewentualnej redukcji dawki. Długotrwałe stosowanie paracetamolu z warfaryną lub innymi kumarynowymi lekami przeciwzakrzepowymi zwiększa ryzyko krwawień, dlatego konieczne jest monitorowanie parametrów krzepnięcia. Jednoczesne podawanie zydowudyny (AZT) może prowadzić do neutropenii, a chloramfenikol wymaga kontroli stężenia w osoczu ze względu na ryzyko toksyczności.
chloramfenikol, cholestyramina, działanie przeciwzakrzepowe, dziurawiec zwyczajny, enzymy mikrosomalne, farmakologia kliniczna, fenobarbital, fenytoina, flukloksacylina, hepatotoksyczność, karbamazepina, kwas acetylosalicylowy, kwasica metaboliczna, leki przeciwpadaczkowe, leki przeciwzakrzepowe, metoklopramid, morfologia krwi, NAPQI, neutropenia, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, probenecyd, równowaga kwasowo-zasadowa, ryfampicyna, supresja szpiku, warfaryna, wchłanianie żołądkowo-jelitowe, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Activelle 1 mg + 0,5 mg

Produkt leczniczy Activelle, zawierający 1 mg estradiolu półwodnego i 0,5 mg noretysteronu octanu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Metabolizm estradiolu i noretysteronu jest przyspieszany przez leki indukujące enzymy wątrobowe cytochromu P450, takie jak fenobarbital, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz oraz niektóre inhibitory enzymów wątrobowych wykazujące działanie indukujące (np. rytonawir, telaprewir, nelfinawir). Dziurawiec zwyczajny również indukuje metabolizm hormonów, co prowadzi do obniżenia ich stężenia w osoczu i zmniejszenia skuteczności terapii, a także zaburzeń krwawień menstruacyjnych. Ponadto, estrogeny zawarte w Activelle mogą obniżać stężenie lamotryginy poprzez indukcję glukuronidacji, co może pogorszyć kontrolę napadów padaczkowych. W przypadku leków przeciwwirusowych stosowanych w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir ± dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir) obserwuje się zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) powyżej 5-krotnej normy, co wymaga ostrożności i monitorowania funkcji wątroby.
AlAT, aminotransferaza alaninowa, cyklosporyna, cytochrom P450, dazabuwir, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, estradiol, estradiol półwodny, estrogen, fenobarbital, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, glukuronidacja, hormon steroidowy, hormonalna terapia zastępcza, Hypericum perforatum, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor enzymów wątrobowych, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, nelfinawir, newirapina, noretysteronu octan, ombitaswir parytaprewir rytonawir, progestagen, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, telaprewir, transaminaza wątrobowa, walerianian estradiolu, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Fluconazin 5 mg/ml

Flukonazol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą wpływać na jego stężenie w osoczu oraz na metabolizm współstosowanych substancji. Ryfampicyna obniża AUC flukonazolu o 25% i skraca jego czas półtrwania o 20%, co wymaga rozważenia zwiększenia dawki flukonazolu. Hydrochlorotiazyd zwiększa stężenie flukonazolu o 40%. Flukonazol wydłuża czas protrombinowy o około 12% u pacjentów przyjmujących warfarynę, co wiąże się z ryzykiem krwawień i wymaga ścisłego monitorowania. Ponadto, flukonazol znacząco zwiększa stężenie midazolamu, co może prowadzić do zaburzeń psychomotorycznych, a także przedłuża okres półtrwania pochodnych sulfonylomocznika, zwiększając ryzyko hipoglikemii. Współistniejące stosowanie flukonazolu z fenytoiną, cyklosporyną, teofiliną, zydowudyną, ryfabutyną i takrolimusem wymaga monitorowania stężeń leków i dostosowania dawek ze względu na potencjalne działania niepożądane i toksyczność.
AIDS, astemizol, cyklosporyna, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, częstoskurcz komorowy wielokształtny, doustne leki przeciwcukrzycowe, doustne środki antykoncepcyjne, endogenne steroidy, etynyloestradiol, fenytoina, hepatotoksyczność, hipoglikemia, hydrochlorotiazyd, klirens teofiliny, leki przeciwzakrzepowe, leki zobojętniające, lewonorgestrel, midazolam, nefrotoksyczność, noretynadron, pochodne azolowe, pochodne sulfonylomocznika, przeszczep szpiku, ryfabutyna, ryfampicyna, stymulacja ACTH, takrolimus, terfenadyna, torsade de pointes, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zapalenie błony naczyniowej oka, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Ramlolan 10 mg + 10 mg

Produkt leczniczy Ramlolan, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista wapnia), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne istotne klinicznie. Ramipryl wchodzi w przeciwwskazane połączenia, m.in. z sakubitrylem i walsartanem (ryzyko obrzęku naczynioruchowego) oraz z podwójną blokadą układu RAA (antagoniści receptora angiotensyny II, aliskiren), co zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i ostrej niewydolności nerek. Współstosowanie z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, suplementami potasu, cyklosporyną, takrolimusem i heparyną wymaga ścisłej kontroli stężenia potasu w surowicy z uwagi na ryzyko hiperkaliemii. Ponadto, inhibitory ACE mogą nasilać toksyczność litu i zwiększać ryzyko hipoglikemii przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwcukrzycowych. Należy również unikać dializy z użyciem błon poliakrylonitrylowych ze względu na ryzyko reakcji rzekomoanafilaktycznych.
adrenalina, afereza lipoprotein, aliskiren, allopurynol, amiloryd, antagonista angiotensyny II, antagonista wapnia, azolowy lek przeciwgrzybiczny, baklofen, cyklosporyna, cytostatyk, dantrolen, dializa, diltiazem, dobutamina, dopamina, ewerolimus, hemofiltracja, heparyna, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hipoglikemia, hipotonia ortostatyczna, inhibitor ACE, inhibitor mTOR, inhibitor proteazy, izoenzym CYP3A4, izoproterenol, klarytromycyna, ko-trimoksazol, kortykosteroid, kwas acetylosalicylowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, makrolid, niedociśnienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, prokainamid, racekadotryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, ryfampicyna, sakubitryl z walsartanem, spironolakton, sympatykomimetyk, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, temsyrolimus, triamteren, trimetoprym, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, werapamil, wildagliptyna, zaburzenia czynności nerek, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Vilpin 10 mg

Amlodypina, będąca substratem enzymu CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne i umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. inhibitory proteazy, azole przeciwgrzybicze, makrolidy takie jak klarytromycyna, werapamil, diltiazem) mogą znacząco zwiększać stężenie amlodypiny w osoczu, co podnosi ryzyko nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego. W przypadku induktorów CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) dochodzi do obniżenia stężenia amlodypiny i osłabienia jej działania hipotensyjnego. Zaleca się monitorowanie ciśnienia tętniczego i odpowiednie dostosowanie dawki amlodypiny, szczególnie u osób starszych. Spożycie grejpfrutów i soku grejpfrutowego jest przeciwwskazane ze względu na zwiększenie biodostępności amlodypiny i ryzyko niedociśnienia. Ponadto, jednoczesne stosowanie amlodypiny z dożylnym dantrolenem u pacjentów z hipertermią złośliwą jest przeciwwskazane z powodu ryzyka migotania komór i zapaści krążeniowej z hiperkaliemią.
antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczny, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, grejpfrut, gruźlica, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hipotonia ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy mTOR, inhibitor mTOR, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, lek przeciwnadciśnieniowy, migotanie komór, niedociśnienie tętnicze, przeszczepienie nerki, ryfampicyna, statyna, stężenie leku w osoczu, substancja czynna, symwastatyna, tachykardia odruchowa, takrolimus, warfaryna, zapaść krążeniowa
Leksykon substancji czynnych
Amsakryna – Interakcje

Amsakryna, substancja czynna leku Amsidyl (75 mg/1,5 ml), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Farmakodynamicznie amsakryna wykazuje immunosupresję, co prowadzi do osłabienia odpowiedzi na szczepionki żywe (np. BCG, MMR, ospa wietrzna) i wymaga ich unikania podczas terapii. Ponadto, współstosowanie z innymi lekami cytotoksycznymi (doksorubicyna, cyklofosfamid) nasila mielosupresję, zwiększając ryzyko infekcji i krwotoków. Amsakryna wykazuje kardiotoksyczność, nasilającą się przy jednoczesnym stosowaniu antracyklin, trastuzumabu czy wysokich dawek cyklofosfamidu, co wymaga monitorowania funkcji serca i EKG. Często powoduje niedociśnienie tętnicze, które może się nasilać przy lekach hipotensyjnych (inhibitory ACE, beta-blokery), co wymaga dostosowania dawek. Dodatkowo, amsakryna może zwiększać ryzyko hepatotoksyczności i nefrotoksyczności, zwłaszcza w połączeniu z paracetamolem, metotreksatem, aminoglikozydami czy cisplatyną, co wymaga ścisłego monitorowania funkcji wątroby i nerek. Spożywanie alkoholu podczas terapii jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia hepatotoksyczności, neurotoksyczności (np. napady padaczkowe) oraz niedociśnienia.
amfoterycyna B, aminoglikozyd, amsakryna, Amsidyl, antracyklina, beta-bloker, bezmocz, białkomocz, bloker kanału wapniowego, chemioterapia, cisplatyna, cyklofosfamid, cytarabina, cytostatyk, diuretyk, doksorubicyna, działanie immunosupresyjne, dziurawiec, epirubicyna, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, inhibitor ACE, inhibitor enzymatyczny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoniazyd, karbamazepina, kardiotoksyczność, ketokonazol, klarytromycyna, kotrimoksazol, krwiomocz, lek cytotoksyczny, lek mielosupresyjny, metotreksat, mielosupresja, morfologia krwi, nadir leukocytów, napad padaczkowy grand mal, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, paracetamol, powikłanie infekcyjne, ryfampicyna, rytonawir, sartan, statyna, szczepionka przeciw grypie, szczepionka przeciw pneumokokom, szczepionka żywa, trastuzumab, trimetoprim, trombocytopenia, winkrystyna, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, żółtaczka
Leksykon leków
Interakcje leku – Tuxanuva 75 mg

Dabigatran eteksylan jest substratem transportera P-glikoproteiny (P-gp), co determinuje liczne interakcje farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory P-gp, takie jak ketokonazol, dronedaron, itrakonazol, cyklosporyna oraz połączenie glekaprewiru z pibrentaswirem, powodują znaczące zwiększenie ekspozycji na dabigatran (AUC i Cmax wzrastają 2,1-2,5-krotnie), co wiąże się z wysokim ryzykiem krwawienia i stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Inhibitory o umiarkowanym działaniu (takrolimus, werapamil, amiodaron, chinidyna, klarytromycyna, tikagrelor, pozakonazol) również zwiększają stężenie dabigatranu, choć w mniejszym stopniu (wzrost AUC i Cmax do około 1,15-1,95 razy), co wymaga ostrożności i ewentualnej modyfikacji dawki. Induktory P-gp (np. ryfampicyna, dziurawiec, karbamazepina, fenytoina) obniżają stężenie dabigatranu nawet o 65-67%, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności przeciwzakrzepowej i jest wskazaniem do unikania takiego skojarzenia. Ponadto, inhibitory proteazy (np. rytonawir) mogą potencjalnie wpływać na P-gp, jednak brak jest danych klinicznych potwierdzających te interakcje.
ablacja cewnikowa, amiodaron, antagonista receptora GPIIb/IIIa, antagonista witaminy K, chinidyna, cyklosporyna, cytochrom P450, dabigatran eteksylan, dekstran, desyrudyna, digoksyna, doustny antykoagulant, dronedaron, dziurawiec, enoksaparyna, fenytoina, fondaparynuks, glekaprewir z pibrentaswirem, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, homeostaza układu krzepnięcia, induktor P-gp, inhibitor P-gp, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek trombolityczny, migotanie przedsionków, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pantoprazol, pozakonazol, prasugrel, ranitydyna, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, SSRI, sulfinpirazon, takrolimus, tikagrelor, tyklopidyna, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Aderolio 0,75 mg

Ewerolimus, substancja czynna leku Aderolio, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4 w wątrobie oraz częściowo w ścianie jelita, a także jest substratem glikoproteiny P (PgP). Silne inhibitory CYP3A4/PgP, takie jak ketokonazol, itrakonazol czy inhibitory proteazy HIV, mogą znacząco zwiększać ekspozycję na ewerolimus (AUC do 15,3-krotnie, Cmax do 4,1-krotnie), co stanowi wysokie ryzyko interakcji i zazwyczaj przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie. Umiarkowane inhibitory (np. erytromycyna, imatynib, werapamil) powodują umiarkowane zwiększenie AUC (2,5-4,4-krotnie) i Cmax (1,8-2,5-krotnie), wymagając monitorowania stężeń ewerolimusu i dostosowania dawki. Silne i umiarkowane induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina) obniżają ekspozycję na lek (AUC do 63%, Cmax do 58%), co również wymaga kontroli stężeń i ostrożności klinicznej. Należy unikać preparatów zawierających ziele dziurawca oraz spożywania soku grejpfrutowego ze względu na ryzyko istotnych interakcji farmakokinetycznych.
alkaloid sporyszu, amprenawir, astemizol, atazanawir, chinidyna, cyklosporyna, cyzapryd, darunawir, diltiazem, dronedaron, działanie immunosupresyjne, efawirenz, erytromycyna, ewerolimus, farmakokinetyka ewerolimusu, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, fosamprenawir, glikoproteina p, imatynib, induktor CYP3A4, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, kannabidiol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek immunosupresyjny, metabolizm wątrobowy, nefazodon, nelfinawir, newirapina, nikardypina, oktreotyd, pimozyd, pozakonazol, rabdomioliza, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, telitromycyna, terfenadyna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitinib Krka 12,5 mg

Sunitynib Krka, stosowany w dawkach 12,5 mg, 25 mg i 50 mg, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na enzym CYP3A4. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, rytonawir czy itrakonazol, zwiększają Cmax sunitynibu i jego metabolitu o 49% oraz AUC0-∞ o 51%, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych. W takich przypadkach zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub redukcję dawki do minimum 37,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 25 mg/dobę (pNET), z monitorowaniem tolerancji pacjenta. Z kolei silne induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, zmniejszają Cmax o 23% i AUC0-∞ o 46%, co może obniżać skuteczność terapii; w takich sytuacjach dopuszcza się stopniowe zwiększanie dawki sunitynibu do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET). Interakcje z inhibitorami BCRP są potencjalne, ale dane kliniczne są ograniczone, dlatego konieczne jest monitorowanie pacjenta.
antagonista wapnia, białko oporności raka piersi, deksametazon, erytromycyna, farmakokinetyka sunitynibu, fenobarbital, fenytoina, GIST, guz neuroendokrynny trzustki, heparyna, hepatotoksyczność, Hypericum perforatum, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor trombiny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, MRCC, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, pNET, rak nerkowokomórkowy, ryfampicyna, rytonawir, sartan, sok grejpfrutowy, sunitynibu jabłczan, warfaryna, właściwość przeciwpłytkowa, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Cabazitaxel MSN 60 mg

Kabazytaksel, metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A (80-90%), wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tego enzymu. Silne inhibitory CYP3A, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę), zwiększają AUC kabazytakselu o 25% i zmniejszają jego klirens o 20%, co może nasilać toksyczność, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Z kolei silne induktory CYP3A, np. ryfampicyna (600 mg/dobę), zwiększają klirens o 21% i zmniejszają AUC o 17%, co może obniżać skuteczność terapii. Ponadto kabazytaksel hamuje transportery OATP1B1, co wymaga zachowania 12-godzinnego odstępu przed infuzją i 3-godzinnego po niej przy podawaniu substratów tych transporterów (statyny, walsartan, repaglinid), aby uniknąć wzrostu ich stężeń w osoczu.
cytochrom P450 3A, dziurawiec zwyczajny, farmakokinetyka kabazytakselu, hepatotoksyczność, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy, kabazytaksel, ketokonazol, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, makrolid, odpowiedź immunologiczna, pole pod krzywą stężenia leku, polipeptydy transportujące aniony organiczne, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A, statyna, szczepionka atenuowana, szczepionka inaktywowana, uszkodzenie hepatocytów
Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitinib Medical Valley 50 mg

Sunitynib jest metabolizowany głównie przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4, co czyni go podatnym na liczne interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, rytonawir, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna oraz sok grejpfrutowy, mogą zwiększać stężenie sunitynibu (Cmax o 49%, AUC0-∞ o 51%), co podnosi ryzyko działań niepożądanych. W takich przypadkach zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub redukcję dawki do minimum 37,5 mg/dobę dla GIST i MRCC oraz 25 mg/dobę dla pNET, pod ścisłą kontrolą tolerancji. Z kolei silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, deksametazon i dziurawiec zwyczajny, obniżają stężenie sunitynibu (Cmax o 23%, AUC0-∞ o 46%), co może zmniejszać skuteczność terapii; w takich sytuacjach rozważa się stopniowe zwiększanie dawki do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET). Ponadto, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów białka BCRP oraz leków hepatotoksycznych i przeciwnadciśnieniowych, monitorując odpowiednio funkcje wątroby i ciśnienie tętnicze.
alkohol etylowy, antybiotyk makrolidowy, BCRP, beta-bloker, cyklosporyna, deksametazon, diltiazem, diuretyk, dziurawiec zwyczajny, eltrombopag, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, GIST, glikokortykosteroid, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lapatynib, lek hepatotoksyczny, lek przeciwpadaczkowy, MRCC, pNET, ryfampicyna, rytonawir, sartan, sok grejpfrutowy, sunitynib, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Daxanlo 110 mg

Dabigatran eteksylan, będący substratem P-glikoproteiny (P-gp), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Inhibitory P-gp, takie jak ketokonazol, dronedaron, itrakonazol, cyklosporyna oraz glekaprewir/pibrentaswir, powodują znaczne (2,1-2,5-krotne) zwiększenie stężenia dabigatranu, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania ze względu na wysokie ryzyko krwawień. Inhibitory P-gp o mniejszym nasileniu (np. werapamil, amiodaron, chinidyna, klarytromycyna, tikagrelor) zwiększają stężenie dabigatranu 1,2-1,9-krotnie i wymagają ostrożności oraz monitorowania klinicznego. Induktory P-gp (ryfampicyna, ziele dziurawca, karbamazepina, fenytoina) obniżają stężenie dabigatranu nawet do 67%, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności przeciwzakrzepowej i jest wskazaniem do unikania ich jednoczesnego stosowania. Ponadto, inhibitory proteazy (np. rytonawir) mogą potencjalnie wpływać na P-gp, dlatego ich stosowanie z dabigatranem jest niezalecane.
ablacja cewnikowa, agregacja płytek krwi, amiodaron, antagonista receptora GPIIb/IIIa, antagonista witaminy K, białko transportowe, centralny cewnik żylny, chinidyna, cyklosporyna, cytochrom P450, dabigatran eteksylat, dekstran, desyrudyna, digoksyna, doustny antykoagulant, dronedaron, enoksaparyna, fenytoina, fondaparynuks, glekaprewir/pibrentaswir, heparyna niefrakcjonowana, heparyna niskocząsteczkowa, induktor P-gp, inhibitor P-gp, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, P-glikoproteina, pantoprazol, pozakonazol, prasugrel, ranitydyna, ryfampicyna, rytonawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sulfinpirazon, takrolimus, tikagrelor, tyklopidyna, werapamil, ziele dziurawca