Interakcje leku
Zyvoxid 600 mg

Linezolid, zawarty w preparacie Zyvoxid, jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy (IMAO), co predysponuje do licznych interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych. Szczególnie istotne są interakcje z lekami sympatykomimetycznymi (np. pseudoefedryna, fenylopropanolamina), które mogą powodować wzrost ciśnienia skurczowego o 30-40 mmHg, znacznie przekraczając wzrosty obserwowane przy monoterapii. Jednoczesne stosowanie linezolidu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, opioidy, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, tryptany) niesie wysokie ryzyko rozwoju zespołu serotoninowego, dlatego jest zdecydowanie niewskazane. Ponadto, linezolid może wchodzić w interakcje z pokarmami bogatymi w tyraminę, jednak przy dawkach tyraminy <100 mg nie obserwowano istotnego wzrostu ciśnienia tętniczego. Zaleca się unikanie nadmiernego spożycia dojrzałych serów, wyciągów z drożdży, niedestylowanych napojów alkoholowych oraz fermentowanych produktów sojowych.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Linezolid zawarty w produkcie Zyvoxid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy (IMAO), co ma istotne znaczenie w kontekście potencjalnych interakcji lekowych. Ze względu na mechanizm działania linezolidu, jego jednoczesne stosowanie z niektórymi grupami leków może prowadzić do klinicznie istotnych interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych.1

Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy

Dostępne są ograniczone dane z badań nad interakcjami leków i bezpieczeństwem stosowania linezolidu u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki, które mogą hamować monoaminooksydazę (MAO). W takich przypadkach stosowanie linezolidu nie jest zalecane, chyba że możliwa jest ścisła obserwacja i kontrolowanie pacjenta. Te środki ostrożności wynikają z potencjalnego ryzyka nasilenia efektów hamowania monoaminooksydazy.2

Interakcje związane z ciśnieniem krwi

Wykazano, że linezolid może nasilać efekty hipertensyjne niektórych leków. Badania kliniczne u zdrowych ochotników wykazały, że jednoczesne stosowanie linezolidu z pseudoefedryną lub chlorowodorkiem fenylopropanolaminy powodowało znaczące zwiększenie ciśnienia skurczowego o 30-40 mmHg, w porównaniu do mniejszych wzrostów przy monoterapii: 11-15 mmHg dla samego linezolidu, 14-18 mmHg dla samej pseudoefedryny lub fenylopropanolaminy oraz 8-11 mmHg dla placebo.3

Należy zauważyć, że analogiczne badania nie były przeprowadzane u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, co może stanowić dodatkowy czynnik ryzyka. W przypadku konieczności równoczesnego stosowania linezolidu z lekami działającymi wazopresyjnie (w tym lekami działającymi na receptory dopaminergiczne), zaleca się stopniowe dostosowywanie dawki tych leków.4

Interakcje serotoninergiczne

Jednoczesne stosowanie linezolidu z lekami o działaniu serotoninergicznym może prowadzić do rozwoju zespołu serotoninowego, potencjalnie zagrażającego życiu stanu wynikającego z nadmiernej stymulacji receptorów serotoninowych. Interakcje linezolidu z dekstrometorfanem były przedmiotem badań u zdrowych ochotników. W warunkach kontrolowanych, po podaniu dekstrometorfanu (2 dawki po 20 mg w odstępie 4 godzin) jednocześnie z linezolidem nie obserwowano objawów zespołu serotoninowego.5

Jednakże po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłoszono przypadek wystąpienia objawów podobnych do zespołu serotoninowego u pacjenta przyjmującego jednocześnie linezolid i dekstrometorfan. Objawy ustąpiły po odstawieniu obu leków, co potwierdza istnienie potencjalnego ryzyka tej interakcji.6

Ponadto, podczas badań klinicznych zgłaszano przypadki zespołu serotoninowego w trakcie jednoczesnego stosowania linezolidu oraz leków serotoninergicznych, w tym selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) oraz opioidów. Z tego powodu jednoczesne stosowanie linezolidu z lekami serotoninergicznymi nie jest zalecane.7

Interakcje z pokarmami bogatymi w tyraminę

Ze względu na właściwości inhibicyjne wobec monoaminooksydazy, linezolid może teoretycznie wchodzić w interakcje z pokarmami bogatymi w tyraminę. Badania wykazały jednak, że nie obserwowano istotnego zwiększenia ciśnienia u pacjentów otrzymujących jednocześnie linezolid i dawkę tyraminy mniejszą niż 100 mg. Oznacza to, że pacjenci powinni jedynie unikać spożywania nadmiernych ilości pokarmów i napojów o dużej zawartości tyraminy, takich jak:8

  • dojrzałe sery
  • wyciągi z drożdży
  • niedestylowane napoje alkoholowe
  • produkty uzyskiwane z fermentacji nasion soi (np. sos sojowy)

Interakcje metaboliczne

Linezolid nie jest w wykrywalnym stopniu metabolizowany przez układ enzymatyczny cytochromu P450 (CYP450) i nie hamuje aktywności żadnego z ludzkich izoenzymów CYP o znaczeniu klinicznym (1A2, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1, 3A4). Podobnie, linezolid nie indukuje izoenzymów cytochromu P450 u szczurów. W związku z tym, nie oczekuje się występowania interakcji z innymi lekami związanych z metabolizmem przez CYP450.9

Interakcja z ryfampicyną

Przeprowadzono badania dotyczące wpływu ryfampicyny na farmakokinetykę linezolidu u szesnastu zdrowych mężczyzn. Uczestnikom podawano 600 mg linezolidu 2 razy na dobę przez 2,5 dnia lub linezolid wraz z 600 mg ryfampicyny podawanej raz na dobę przez 8 dni. Wyniki wykazały, że ryfampicyna zmniejszała maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) oraz pole pod krzywą stężenia w funkcji czasu (AUC) linezolidu średnio o odpowiednio 21% [90% CI, 15, 27] i 32% [90% CI, 27, 37]. Mechanizm tej interakcji oraz jej znaczenie kliniczne pozostają nieznane.10

Interakcja z warfaryną

Równoczesne podawanie warfaryny i linezolidu po osiągnięciu stężenia stacjonarnego linezolidu prowadzi do 10% zmniejszenia średnich maksymalnych wartości INR (międzynarodowy współczynnik znormalizowany) oraz 5% zmniejszenia pola pod krzywą AUC dla INR. Dane kliniczne dotyczące znaczenia tych zmian są ograniczone, dlatego należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tych leków.11

Interakcje z alkoholem

Interakcje linezolidu z alkoholem wymagają szczególnej uwagi ze względu na właściwości inhibicyjne linezolidu wobec monoaminooksydazy. W kontekście spożywania alkoholu, należy rozróżnić dwa rodzaje potencjalnych interakcji z linezolidem:

  1. Interakcje z niedestylowanymi napojami alkoholowymi – produkty takie jak piwo, niektóre wina, zwłaszcza czerwone, mogą zawierać zwiększone ilości tyraminy. Ze względu na działanie linezolidu jako inhibitora MAO, jednoczesne spożywanie tych napojów może teoretycznie prowadzić do wzrostu ciśnienia krwi. Pacjenci powinni unikać nadmiernych ilości takich napojów podczas terapii linezolidem.12
  2. Interakcje z destylowanymi napojami alkoholowymi – alkohol destylowany (wódka, whisky, gin) zawiera zazwyczaj mniejsze ilości tyraminy, jednakże należy pamiętać, że alkohol sam w sobie ma działanie wazodylatacyjne i może nasilać działania niepożądane linezolidu.

Przyjmując pod uwagę dostępne dane, pacjenci leczeni linezolidem powinni unikać spożywania większych ilości alkoholu, szczególnie niedestylowanego. Jeśli pacjent spożywa alkohol podczas terapii linezolidem, należy go poinformować o konieczności obserwacji potencjalnych objawów podwyższonego ciśnienia krwi oraz innych działań niepożądanych.

Tabela klinicznie istotnych interakcji linezolidu

Grupa leków/substancji Konkretne przykłady Opis interakcji Poziom istotności Zalecenia kliniczne
Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) fenelzyna, tranylcypromina, moklobemid Nasilenie działania hamującego MAO, ryzyko przełomu nadciśnieniowego Wysoki Nie zaleca się jednoczesnego stosowania, chyba że pod ścisłą kontrolą lekarską
Leki sympatykomimetyczne pseudoefedryna, fenylopropanolamina Nasilenie wzrostu ciśnienia tętniczego o 30-40 mmHg Wysoki Zaleca się stopniowe dostosowywanie dawki leków wazopresyjnych
Leki serotoninergiczne SSRI (fluoksetyna, paroksetyna), opioidy (tramadol, fentanyl), trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, tryptany Ryzyko zespołu serotoninowego (dezorientacja, majaczenie, niepokój, drżenie, zaczerwienienie twarzy, zwiększona potliwość, wysoka gorączka) Bardzo wysoki Nie zaleca się jednoczesnego stosowania
Dekstrometorfan Leki przeciwkaszlowe zawierające dekstrometorfan Potencjalne ryzyko zespołu serotoninowego (udokumentowano pojedyncze przypadki) Umiarkowany Stosować ostrożnie, unikać jednoczesnego podawania
Pokarmy bogate w tyraminę Dojrzałe sery, wyciągi z drożdży, niedestylowane napoje alkoholowe, produkty sojowe fermentowane Potencjalne ryzyko wzrostu ciśnienia przy spożyciu tyraminy w dawce >100 mg Niski do umiarkowanego Unikać nadmiernych ilości produktów o wysokiej zawartości tyraminy
Ryfampicyna Zmniejszenie Cmax linezolidu o 21% i AUC o 32% Umiarkowany Znaczenie kliniczne nieznane, może być konieczne dostosowanie dawki linezolidu
Warfaryna Zmniejszenie maksymalnych wartości INR o 10% i AUC dla INR o 5% Niski Monitorowanie INR podczas jednoczesnego stosowania
Alkohol destylowany Wódka, whisky, gin Potencjalne nasilenie działań niepożądanych linezolidu Niski Umiarkowane spożycie nie stanowi istotnego ryzyka
Alkohol niedestylowany Piwo, wino (zwłaszcza czerwone) Ryzyko reakcji związanych z tyraminą, potencjalny wzrost ciśnienia Umiarkowany Unikać nadmiernego spożycia

Powyższa tabela przedstawia najważniejsze interakcje linezolidu z innymi produktami leczniczymi oraz substancjami, z uwzględnieniem ich istotności klinicznej oraz zaleceń dotyczących postępowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje o wysokim i bardzo wysokim poziomie istotności, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak zespół serotoninowy czy przełom nadciśnieniowy.13

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl