reakcja anafilaktyczna
Reakcja anafilaktyczna (anafilaksja) to nagła, ciężka, systemowa reakcja alergiczna o potencjalnie zagrażającym życiu charakterze. Występuje w wyniku ekspozycji na alergen u osoby wcześniej uczulonej. Do najczęstszych czynników wywołujących należą pokarmy (szczególnie orzechy, skorupiaki), leki (antybiotyki, NLPZ), jad owadów oraz lateks.
Patofizjologicznie anafilaksja polega na masywnym uwolnieniu mediatorów zapalnych (m.in. histamina, leukotrieny) z komórek tucznych i bazofilów. Prowadzi to do rozszerzenia naczyń, zwiększenia ich przepuszczalności, skurczu oskrzeli i innych objawów. Klinicznie manifestuje się wielonarządowo – charakterystyczne są objawy skórne (pokrzywka, obrzęk), oddechowe (duszność, obrzęk krtani), sercowo-naczyniowe (spadek ciśnienia, tachykardia) oraz żołądkowo-jelitowe (wymioty, biegunka).
Leczenie anafilaksji wymaga natychmiastowego działania. Lekiem pierwszego rzutu jest adrenalina podana domięśniowo, najlepiej w przednio-boczną część uda. Dodatkowo stosuje się tlenoterapię, płynoterapię, leki przeciwhistaminowe i glikokortykosteroidy. Każdy pacjent po przebytej anafilaksji powinien zostać zaopatrzony w ampułkostrzykawkę z adrenaliną oraz przeszkolony w jej stosowaniu. Kluczowe jest również ustalenie czynnika wywołującego i jego unikanie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Quecor 370 mg
Produkt leczniczy Quecor w postaci tabletek zawiera 370 mg kory dębu (Quercus spp., cortex) i może wywoływać działania niepożądane, przede wszystkim reakcje alergiczne o nieznanej częstości występowania. Objawy tych reakcji mogą obejmować wysypkę skórną, świąd, pokrzywkę, obrzęk, a w cięższych przypadkach trudności w oddychaniu lub reakcje anafilaktyczne. Ze względu na brak precyzyjnych danych dotyczących częstości i mechanizmu występowania tych działań niepożądanych, konieczne jest szczegółowe monitorowanie i zgłaszanie wszelkich podejrzewanych przypadków, co pozwala na ocenę stosunku korzyści do ryzyka terapii z użyciem Quecor.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Etoricoxib Teva 90 mg
Etorykoksyb, selektywny inhibitor COX-2, jest stosowany w leczeniu chorób reumatycznych oraz bólu, a jego profil bezpieczeństwa oceniono na podstawie badań klinicznych obejmujących 9295 pacjentów, w tym 6757 z ChZS, RZS, przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym lub ZZSK. Długoterminowe bezpieczeństwo potwierdzono u około 600 pacjentów leczonych przez ≥1 rok. W programie MEDAL, obejmującym 17 412 pacjentów, oceniano bezpieczeństwo kardiologiczne przy dawkach 60 mg lub 90 mg przez średnio 18 miesięcy. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były obrzęki i zatrzymanie płynów (często, ≥1/100 do <1/10), zapalenie wyrostka zębodołowego, zawroty i bóle głowy. Niezbyt często występowały niedokrwistość (szczególnie związana z krwawieniem z przewodu pokarmowego), leukopenia, trombocytopenia, reakcje nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne (lęk, depresja, omamy) oraz zakażenia górnych dróg oddechowych i układu moczowego.
ból głowy, ból pooperacyjny, choroba zwyrodnieniowa stawów, depresja, dezorientacja, dna moczanowa, etorykoksyb, inhibitor COX-2, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, omamy, parametry wątrobowe, reakcja anafilaktyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, suchy zębodół, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie wyrostka zębodołowego, zatrzymanie płynów, zawroty głowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibured 50 mg/g (5%)
Ibuprofen stosowany miejscowo w formie żelu charakteryzuje się niską biodostępnością systemową w porównaniu do doustnych NLPZ, co przekłada się na rzadsze występowanie działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony układu pokarmowego. Dawkowanie dostępne bez recepty nie przekracza 500 mg na dobę i jest przeznaczone do krótkotrwałego stosowania. Wśród działań niepożądanych o nieznanej częstości występowania wymienia się nadwrażliwość, bóle brzucha, niestrawność, upośledzenie czynności nerek, reakcje skórne (zaczerwienienie, mrowienie), reakcje alergiczne i anafilaktyczne, a także zaostrzenie astmy oskrzelowej. Rzadko obserwuje się ciężkie dermatozy, takie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka czy rumień wielopostaciowy.
astma oskrzelowa, ból brzucha, choroba przewlekła, dysfagia, ibuprofen, nadwrażliwość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, układ immunologiczny, układ pokarmowy, zaburzenia nerek, zaburzenia żołądka i jelit, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zmiany skórne - Leksykon substancji czynnych
Streptomycyna – Działania niepożądane
Streptomycyna, aminoglikozydowy antybiotyk stosowany głównie w leczeniu gruźlicy, charakteryzuje się istotnym profilem działań niepożądanych, wśród których najważniejsza jest ototoksyczność. Ototoksyczność przedsionkowa manifestuje się zawrotami głowy, nudnościami, wymiotami i zaburzeniami równowagi, a jej ryzyko wzrasta wraz z dawką i stężeniem leku we krwi, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek, osób starszych oraz przy długotrwałej terapii. Ototoksyczność ślimakowa, choć bardzo rzadka, może prowadzić do trwałego uszkodzenia słuchu, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku po pojawieniu się pierwszych objawów. Ponadto streptomycyna wykazuje nefrotoksyczność, objawiającą się azotemią, zwłaszcza u pacjentów z uprzednimi zaburzeniami czynności nerek i przy wysokich dawkach. Neurotoksyczność może objawiać się parestezjami twarzy, neuropatią obwodową, zapaleniem nerwu wzrokowego oraz osłabieniem mięśni. Dodatkowo obserwuje się zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, małopłytkowość, pancytopenia i niedokrwistość hemolityczna, a także reakcje nadwrażliwości, w tym bardzo rzadkie reakcje anafilaktyczne stanowiące zagrożenie życia.
antybiotyk aminoglikozydowy, azot mocznikowy, azotemia, eozynofilia, gorączka, gruźlica, leukopenia, małopłytkowość, monitorowanie działań niepożądanych, nefrotoksyczność, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tkanki podskórnej, osłabienie mięśni, ototoksyczność, ototoksyczność przedsionkowa, ototoksyczność ślimakowa, pancytopenia, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rumień, streptomycyna, świąd, uszkodzenie słuchu, wysypka, zaburzenia hematologiczne, zapalenie nerwu wzrokowego, zawroty głowy, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trasylol 277,8 j. Ph. Eur. (500 000 KIU)
Trasylol, zawierający aprotyninę w dawce 277,8 j. Ph. Eur. (500 000 KIU), jest stosowany w zabiegach chirurgicznych, jednak jego użycie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które wystąpiły u około 11% pacjentów w badaniach klinicznych (n=3800). Najczęstszym powikłaniem był zawał mięśnia sercowego, obserwowany u 5,8% pacjentów leczonych aprotyniną w porównaniu do 4,8% w grupie placebo (różnica 0,98%). W badaniu NAPaR (n=6682) częstość działań niepożądanych wyniosła 1,1%. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji alergicznych i anafilaktycznych, które u pacjentów bez wcześniejszej ekspozycji są rzadkie, ale przy ponownej ekspozycji mogą sięgać nawet 5%, zwłaszcza jeśli następuje w ciągu 6 miesięcy od pierwszego podania. Ryzyko ciężkich reakcji, w tym wstrząsu anafilaktycznego, może prowadzić do zgonu, co wymaga natychmiastowego przerwania podawania i wdrożenia leczenia ratunkowego (adrenalina, płyny, kortykosteroidy).
adrenalina, aprotynina, badanie kliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, choroba naczyniowa, kortykosteroid, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, świąd, Trasylol, układ immunologiczny, układ oddechowy, wstrząs anafilaktyczny, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Czynnik krzepnięcia krwi II – Przeciwwskazania stosowania
Czynnik krzepnięcia II (protrombina) jest kluczowym elementem kaskady krzepnięcia i składnikiem koncentratów czynników zespołu protrombiny (PCC), takich jak Beriplex P/N i Octaplex. Podstawowymi przeciwwskazaniami do stosowania tych preparatów są nadwrażliwość na składniki leku oraz małopłytkowość indukowana heparyną (HIT). Beriplex P/N jest przeciwwskazany w aktywnej fazie rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC), natomiast Octaplex nie jest wskazany u pacjentów z alergią na heparynę oraz z niedoborem immunoglobuliny A (IgA) z obecnością przeciwciał anty-IgA. Octaplex zawiera heparynę w dawkach 100-250 j.m. (fiolka 500 j.m.) oraz 200-500 j.m. (fiolka 1000 j.m.), co odpowiada 0,2-0,5 j.m./j.m. czynnika IX, co wymaga szczegółowego wywiadu w kierunku HIT przed terapią.
beriplex, białko C, białko S, choroba wieńcowa, czynnik ryzyka zakrzepicy, czynniki krzepnięcia, doustny środek antykoncepcyjny, hemostaza, kaskada krzepnięcia, kompleks protrombiny, koncentrat czynników zespołu protrombiny, małopłytkowość indukowana heparyną, nadkrzepliwość, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór immunoglobuliny A, octaplex, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, proces zakrzepowy, protrombina, przeciwciała anty-IgA, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, trombofilia, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Deflegmin Effect Long 75 mg
Ambroksol chlorowodorek w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu Deflegmin EFFECT LONG może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się nudności (często), a także wymioty, biegunkę, niestrawność i ból brzucha (niezbyt często). Rzadziej występują reakcje alergiczne, takie jak wysypka i pokrzywka, a także reakcje nadwrażliwości układu immunologicznego (rzadko). Poważne, potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane obejmują reakcje anafilaktyczne, wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka, rumień wielopostaciowy i ostra uogólniona krostkowica. Objawy te wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i interwencji medycznej.
ambroksol chlorowodorek, ból brzucha, Deflegmin, działanie niepożądane, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, mukolityk, niestrawność, niewydolność krążeniowo-oddechowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona krostkowica, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, ślinotok, suchość jamy ustnej, toksyczna martwica naskórka, wodnisty katar, wstrząs anafilaktyczny, wymioty i biegunka, wysypka i pokrzywka, zaburzenia mikcji, zaburzenia oddawania moczu, zespół Stevensa-Johnsona, zgaga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Banavin 10 mg
Banavin (wortioksetyna) wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego, zwłaszcza nudnościami, które występują bardzo często (≥1/10) i są zazwyczaj łagodne lub umiarkowane, pojawiając się głównie w pierwszych dwóch tygodniach terapii. U pacjentów ≥65 lat stosujących dawki ≥10 mg/dobę obserwuje się wyższą częstość rezygnacji z leczenia, a przy dawce 20 mg/dobę nudności i zaparcia występują odpowiednio u 42% i 15% starszych pacjentów, w porównaniu do 27% i 4% u młodszych. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest podobny do dorosłych, z wyjątkiem częstszych bólów brzucha i zwiększonego ryzyka myśli samobójczych, szczególnie u młodzieży. Po nagłym odstawieniu leku mogą pojawić się objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, ból głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, lęk i drżenie, zwykle w ciągu pierwszego tygodnia.
agregacja płytek krwi, akatyzja, bezsenność, biegunka, ból głowy, bruksizm, depresja, drżenie, duże zaburzenie depresyjne, dyspepsja, hiperprolaktynemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, jaskra wąskiego kąta, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwdepresyjny, mlekotok, myśli samobójcze, nadpotliwość, nocne poty, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, poziom sodu, reakcja anafilaktyczna, SSRI, świąd, szczękościsk, TCA, wortioksetyna, wymioty, wysypka, zaburzenie depresyjne, zaburzenie seksualne, zaparcie, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, złamanie kości - Leksykon substancji czynnych
Antytoksyna botulinowa typu A – Przeciwwskazania stosowania
Antytoksyna botulinowa typu A, zawarta w preparacie Antytoksyna botulinowa ABE, jest kluczowym składnikiem stosowanym w terapii botulizmu, jednak jej podanie wymaga uwzględnienia istotnych przeciwwskazań, przede wszystkim nadwrażliwości na białko końskie, będące substancją czynną produktu. Preparat zawiera również antytoksyny typu B (500 j.m./ml) oraz E (100 j.m./ml), co czyni go kompleksowym środkiem leczniczym. Przeciwwskazaniem jest także nadwrażliwość na pozostałe składniki preparatu. W przypadku pacjentów z historią alergii na surowice zwierzęce lub inne biologiczne produkty lecznicze, konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego przed podjęciem decyzji o terapii. Preparat podawany jest w formie roztworu do wstrzykiwań o klarownej, jasnosłomkowej barwie, co wymaga odpowiedniego przygotowania i monitorowania podczas podania.
antytoksyna botulinowa ABE, antytoksyna botulinowa typu A, antytoksyna typu B, antytoksyna typu E, białko końskie, biologiczny produkt leczniczy, botulizm, immunoglobulina, metoda odczulająca, nadwrażliwość na substancję czynną, premedykacja, protokół odczulania, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, roztwór do wstrzykiwań, środek przeciwwstrząsowy, surowica końska, wywiad alergologiczny, zatrucie jadem kiełbasianym, zestaw przeciwwstrząsowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Meprelon 250 mg
Metyloprednizolon (Meprelon), jako silny kortykosteroid, wywołuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zależą od dawki i czasu terapii. Wśród hematologicznych efektów obserwuje się leukocytozę, limfopenię, eozynopenię, polyglobulię, trombocytopenię oraz trombocytozę. Szczególnie niebezpieczne są reakcje anafilaktyczne z zapaścią krążeniową, zatrzymaniem akcji serca i skurczem oskrzeli, zwłaszcza u pacjentów z astmą oskrzelową. Lek osłabia odporność, zwiększając ryzyko ciężkich zakażeń wirusowych (np. ospa wietrzna, opryszczka, półpasiec) oraz maskuje objawy infekcji. Metyloprednizolon może indukować przełom guza chromochłonnego, zahamowanie czynności nadnerczy, zespół Cushinga, zaburzenia hormonalne (brak miesiączki, hirsutyzm, zaburzenia wzwodu) oraz u dzieci zahamowanie wzrostu. Wśród działań metabolicznych dominują retencja sodu z obrzękami, hipokaliemia, obniżona tolerancja glukozy, cukrzyca, hipercholesterolemia i hipertriglicerydemia.
astma oskrzelowa, centralna retinopatia surowicza, depresja, eozynopenia, guz chromochłonny, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, hirsutyzm, jałowa martwica kości, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, kortykosteroid, leukocytoza, limfopenia, metyloprednizolon, miastenia, miopatia steroidowa, nadciśnienie tętnicze, opryszczka, osłabienie odporności, osteoporoza, ostra niewydolność wątroby, półpasiec, polyglobulia, przełom miasteniczny, reakcja anafilaktyczna, rozedma pęcherzykowa jelit, rozstępy, rzekomy guz mózgu, skurcz oskrzeli, teleangiektazja, trądzik steroidowy, trombocytopenia, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, wrzód żołądka i jelit, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia rytmu serca, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zapalenie otrzewnej, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapaść naczyniowa, zatrzymanie sodu, zespół Cushinga, zespół odstawienia steroidów, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sitagliptin Reddy 25 mg
Profil bezpieczeństwa sytagliptyny (Sitagliptin Reddy) opiera się na danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu do obrotu. Najważniejsze działania niepożądane obejmują ostre i martwicze zapalenie trzustki, reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksję), oraz hipoglikemię, szczególnie w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7–13,8%) i insuliną (9,6%). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z wieloma zdarzeniami o częstości nieznanej. Inne często obserwowane zaburzenia to zakażenia górnych dróg oddechowych oraz zapalenie błony śluzowej nosogardła (≥5%). W badaniu TECOS, obejmującym 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną (100 mg/d lub 50 mg/d przy eGFR 30–50 ml/min/1,73 m²), częstość ciężkich działań niepożądanych była porównywalna do placebo, z hipoglikemią ciężką u 2,7% pacjentów stosujących insulinę/sulfonylomoczniki i 1,0% u pozostałych.
artropatia, badanie TECOS, choroba złuszczająca skóry, EGFR, hipoglikemia, martwicze zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, terapia skojarzona, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – MUCOPECT CONTROL 375 mg
Podczas terapii lekiem Mucopect Control zawierającym 375 mg karbocysteiny w postaci kapsułek twardych, odnotowano liczne działania niepożądane obejmujące różne układy i narządy. Szczególnie istotne są poważne reakcje alergiczne, takie jak reakcje anafilaktyczne oraz rumień trwały polekowy, które mogą stanowić zagrożenie życia. Ponadto, karbocysteina może wywoływać objawy ze strony przewodu pokarmowego, w tym krwawienia z przewodu pokarmowego oraz wymioty o nieznanej częstości występowania. W zakresie zmian skórnych zgłaszano wysypki, alergiczne wykwity skórne oraz ciężkie reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i rumień wielopostaciowy, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
działanie niepożądane, farmakoterapia, karbocysteina, krwawienie z przewodu pokarmowego, monitorowanie działań niepożądanych, pęcherzowe zapalenie skóry, personel medyczny, podmiot odpowiedzialny, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rejestracja produktów leczniczych, rumień trwały polekowy, rumień wielopostaciowy, smołowaty stolec, tkanka podskórna, układ immunologiczny, wykwit skórny, wymioty, wymioty z krwią, wysypka skórna, zaburzenia żołądka, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Neuair Airmaster (50 mcg + 250 mcg)/dawkę
Produkt leczniczy Neuair Airmaster zawiera salmeterol (w postaci ksynafonianu) oraz flutykazon propionian, a jego profil bezpieczeństwa odzwierciedla działania niepożądane charakterystyczne dla obu składników, bez dodatkowych efektów wynikających z ich jednoczesnego stosowania. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są bóle głowy (bardzo często, ≥1/10), kandydoza jamy ustnej i gardła (często, ≥1/100 do <1/10), podrażnienie gardła, chrypka, kurcze mięśni, bóle stawów i mięśni (często). Rzadziej występują reakcje alergiczne, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, hiperglikemia, zaburzenia rytmu serca, jaskra oraz zmiany psychiczne, w tym lęk i zaburzenia snu. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko paradoksalnego skurczu oskrzeli, który wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i zastosowania szybko działających leków rozszerzających oskrzela.
beta2-mimetyk, ból głowy, choroba niedokrwienna serca, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, drżenie, flutykazon, hiperglikemia, hiperkortyzolemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, niedoczynność kory nadnerczy, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, salmeterol, skurcz dodatkowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaćma, zespół Cushinga - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zilibra 100 mg
Lek Zilibra (lakozamid) dostępny w dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg oraz 200 mg posiada dwa kluczowe bezwzględne przeciwwskazania do stosowania. Pierwszym jest nadwrażliwość na lakozamid lub którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu, co może manifestować się od łagodnych reakcji skórnych po zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne. Drugim przeciwwskazaniem jest rozpoznany blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia, ze względu na wpływ leku na przewodnictwo przedsionkowo-komorowe. W przypadku wystąpienia tych przeciwwskazań konieczne jest przerwanie terapii i rozważenie alternatywnych leków przeciwpadaczkowych o innym mechanizmie działania lub konsultacja kardiologiczna.
badanie elektrokardiograficzne, blok przedsionkowo-komorowy, choroba układu sercowo-naczyniowego, duszność, kołatanie serca, konsultacja kardiologiczna, lakozamid, lek przeciwpadaczkowy, nadwrażliwość na lek, obrzęk, omdlenie, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, substancja pomocnicza, świąd, tabletka powlekana, wysypka, zaburzenie przewodnictwa, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Oxycodone Polpharma 10 mg/ml
Oxycodone Polpharma (10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji) jako pełny agonista receptorów opioidowych charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Bardzo często (≥1/10) występują senność, zawroty głowy, ból głowy oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak zaparcia, nudności, wymioty i świąd. Zaparciom można zapobiegać stosując środki przeczyszczające, a w przypadku uciążliwych nudności lub wymiotów zaleca się leczenie przeciwwymiotne. Często obserwuje się także ból brzucha, biegunkę, suchość w ustach i niestrawność. W zakresie układu nerwowego często pojawiają się stany lękowe, splątanie, depresja, bezsenność, nerwowość, zaburzenia myślenia i koszmary senne, a także drżenie, letarg i sedacja. Niezbyt często mogą wystąpić amnezja, drgawki, mimowolne skurcze mięśni, parestezje oraz hiperalgezja. W obrębie układu oddechowego często obserwuje się duszność, skurcz oskrzeli i osłabienie odruchu kaszlowego, a niezbyt często depresję oddechową i czkawkę.
amnezja, astenia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, brak miesiączki, cholestaza, częstoskurcz nadkomorowy, depresja, depresja oddechowa, drgawki, drżenie, duszność, dysfagia, hiperalgezja, hipertonia, hipogonadyzm, hipotonia, hipotonia ortostatyczna, kołatanie serca, kolka żółciowa, koszmary senne, letarg, nadwrażliwość, niedrożność jelit, niestrawność, obrzęk obwodowy, odwodnienie, oksykodon, omamy, osłabienie odruchu kaszlowego, ośrodkowy układ nerwowy, parestezje, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sedacja, senność, skurcz moczowodu, skurcz oskrzeli, splątanie, stan lękowy, suchość w ustach, świąd, tolerancja na lek, utrata apetytu, uzależnienie od leków, wysypka, zaburzenia widzenia, zaburzenia wzwodu, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie żołądka, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół odstawienny, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Działania niepożądane – Oxycodone Polpharma 50 mg/ml
Produkt leczniczy Oxycodone Polpharma w stężeniu 50 mg/ml, podawany dożylnie, wykazuje działania niepożądane typowe dla pełnych agonistów receptorów opioidowych. Najczęściej obserwowane działania obejmują zaparcia, nudności, wymioty, senność, zawroty głowy oraz bóle głowy (częstość ≥1/10). Często występują także objawy takie jak ból brzucha, biegunka, suchość w ustach, astenia i zmęczenie (częstość ≥1/100 do <1/10). Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) mogą pojawić się poważniejsze objawy neurologiczne (amnezja, drgawki, hipertonia), zaburzenia widzenia, kołatanie serca, depresja oddechowa, a także reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja. Długotrwałe stosowanie wiąże się z ryzykiem rozwoju tolerancji, uzależnienia fizycznego i psychicznego oraz zespołu odstawiennego, co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza w terapii przewlekłego bólu.
agonista receptora opioidowego, cholestaza, depresja oddechowa, dysfagia, hiperalgezja, hipogonadyzm, hipotonia ortostatyczna, kolka żółciowa, lek przeciwwymiotny, mioza, niedrożność jelit, obrzęk obwodowy, odwodnienie, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skurcz moczowodu, skurcz oskrzeli, splątanie, stan lękowy, tolerancja i uzależnienie, utrata apetytu, uzależnienie od narkotyków, zapalenie żołądka, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zespół odstawienny, zespół odstawienny u noworodków, złuszczające zapalenie skóry, zwężenie źrenic, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych - Leksykon substancji czynnych
Drożdże piwne – Przedawkowanie
Drożdże piwne (Saccharomyces cerevisiae) w dawce 50 mg na kapsułkę stanowią jeden z dwunastu składników aktywnych preparatu Revalid. Dotychczas nie odnotowano klinicznych przypadków przedawkowania tej substancji w kontekście stosowania tego leku. Mimo to, brak raportów nie wyklucza potencjalnego ryzyka związanego z nadmiernym spożyciem drożdży piwnych, zwłaszcza że preparat zawiera także inne biologicznie aktywne składniki, takie jak DL-metionina (100 mg), L-cystyna (50 mg), wapnia D-pantotenian (50 mg), witamina B1 (1,5 mg), witamina B6 (10 mg), kwas 4-aminobenzoesowy (20 mg), mikroelementy (żelazo 2 mg, cynk 2,2 mg, miedź 0,5 mg) oraz wyciągi z prosa i kiełków pszenicy (po 50 mg). Teoretyczne objawy przedawkowania drożdży piwnych obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (wzdęcia, bóle brzucha, biegunka, nudności), reakcje alergiczne (w tym anafilaksję u osób uczulonych), interakcje z lekami przeciwgrzybiczymi oraz nadmierną fermentację w przewodzie pokarmowym, jednak dokładne dawki wywołujące te objawy nie zostały określone.
DL-metionina, dokumentacja kliniczna, drożdże piwne, dyskomfort brzuszny, działanie niepożądane, fermentacja jelitowa, kwas 4-aminobenzoesowy, L-cystyna, lek przeciwgrzybiczy, pantotenian wapnia, płukanie żołądka, postępowanie przeciwwstrząsowe, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, Revalid, suplement diety, zaburzenia trawienia, zaburzenia trawienne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Veloxsol 5 mg
Lek VELOXSOL zawiera solifenacynę w dawce 5 mg (3,8 mg substancji czynnej) i wykazuje działania niepożądane typowe dla leków o działaniu cholinolitycznym. Najczęściej obserwowanym objawem jest suchość w jamie ustnej, występująca u 11% pacjentów przy dawce 5 mg, z nasileniem zwykle niewielkim i rzadko prowadzącym do przerwania terapii. Inne często zgłaszane działania niepożądane obejmują zaparcia, nudności, niestrawność, zakażenia dróg moczowych, niewyraźne widzenie, senność, zmęczenie oraz obrzęki obwodowe. W tabeli działań niepożądanych uwzględniono również rzadkie, ale poważne reakcje, takie jak zatrzymanie moczu, zaburzenia rytmu serca (Torsade de Pointes, wydłużenie odstępu QT, migotanie przedsionków), reakcje anafilaktyczne, niedrożność jelit, zaburzenia czynności wątroby oraz ciężkie reakcje skórne (rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry).
bursztynian solifenacyny, ciężka reakcja alergiczna, dyskomfort brzuszny, działanie cholinolityczne, halucynacje, hiperkaliemia, jaskra, jaskra z wąskim kątem przesączania, majaczenie, mechanizm cholinolityczny, migotanie przedsionków, niedrożność jelit, niedrożność okrężnicy, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, osłabienie mięśniowe, ośrodkowy układ nerwowy, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, solifenacyna, suchość jamy ustnej, trudności w oddawaniu moczu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia przewodzenia serca, zakażenie dróg moczowych, zaklinowanie stolca, zapalenie pęcherza moczowego, zatrzymanie moczu, zespół suchego oka, zespół torsade de pointes, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Leflunomide Aurovitas 20 mg
Leflunomide Aurovitas, dostępny w dawkach 10 mg, 15 mg i 20 mg, jest lekiem immunosupresyjnym stosowanym w terapii chorób autoimmunologicznych. Jego profil bezpieczeństwa obejmuje szeroki zakres działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania. Do najczęstszych należą leukopenia (leukocyty > 2 G/L), łagodne reakcje alergiczne, parestezje, bóle głowy, neuropatia obwodowa, łagodny wzrost ciśnienia tętniczego oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak zapalenie okrężnicy, biegunka i nudności. Często obserwuje się także zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (zwłaszcza AlAT) oraz nasilenie wypadania włosów i zmiany skórne. Rzadziej występują poważniejsze zaburzenia hematologiczne, takie jak pancytopenia, agranulocytoza, oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona. Istotne jest monitorowanie funkcji wątroby, parametrów hematologicznych oraz ciśnienia tętniczego podczas terapii.
agranulocytoza, cholestaza, eozynofilia, hiperlipidemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipourykemia, kolagenowe zapalenie okrężnicy, leflunomid, lek immunosupresyjny, leukopenia, limfocytowe zapalenie okrężnicy, łuszczyca krostkowa, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nieżyt nosa, ostra martwica wątroby, pancytopenia, parestezja, posocznica, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, tabletka powlekana, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie limfoproliferacyjne, zakażenie oportunistyczne, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie pochewek ścięgien, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Latanoprost Horus Pharma 50 mcg/ml
Produkt leczniczy Latanoprost Horus Pharma, zawierający 50 µg/ml latanoprostu w kroplach do oczu, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na latanoprost lub substancje pomocnicze, takie jak sodu diwodorofosforan jednowodny (4,6 mg/ml) oraz disodu fosforan bezwodny (4,74 mg/ml). Każda kropla zawiera 1,5 µg latanoprostu, co oznacza, że nawet minimalna ekspozycja może wywołać reakcję alergiczną. Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się miejscowym podrażnieniem spojówek, świądem, zaczerwienieniem, obrzękiem powiek, a w skrajnych przypadkach anafilaksją. Roztwór o pH około 6,7 i osmolalności około 280 mOsm/kg może dodatkowo przyczyniać się do miejscowego dyskomfortu.
analogi prostaglandyn, charakterystyka produktu leczniczego, disodu fosforan bezwodny, dokumentacja medyczna, krople do oczu, latanoprost, lek okulistyczny, nadwrażliwość na latanoprost, obrzęk powiek, podrażnienie oka, podrażnienie spojówek, pojemnik jednodawkowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, sodu diwodorofosforan jednowodny, substancje pomocnicze, wywiad alergologiczny - Leksykon chorób i schorzeń
Płonica – Leczenie
Szkarlatyna jest zakażeniem wywołanym przez paciorkowce grupy A (GAS), wymagającym szybkiego wdrożenia antybiotykoterapii, której celem jest zapobieganie powikłaniom takim jak gorączka reumatyczna, kłębuszkowe zapalenie nerek, zapalenie wsierdzia czy ropne powikłania. Leczenie pierwszego wyboru stanowi 10-dniowy kurs penicyliny V lub amoksycyliny, dawkowany u dzieci poniżej 27 kg masy ciała 250 mg (400 000 j.) 2-3 razy dziennie, a u starszych dzieci i dorosłych 500 mg (800 000 j.) 2-3 razy dziennie. W przypadku alergii na penicylinę stosuje się makrolidy, linkozamidy (klindamycynę) lub cefalosporyny I generacji, z uwzględnieniem lokalnych wzorców oporności i przeciwwskazań. Alternatywnie, w sytuacjach problemów z przestrzeganiem zaleceń, możliwa jest jednorazowa domięśniowa iniekcja penicyliny G benzatynowej (600 000 j. dla dzieci <27 kg, 1,2 mln j. dla pozostałych). Leczenie objawowe obejmuje paracetamol lub ibuprofen, unikanie aspiryny u osób <18 r.ż., oraz środki łagodzące świąd i ból gardła.
amoksycylina, antybiotykoterapia, azytromycyna, cefalosporyny, emolienty, erytromycyna, gorączka reumatyczna, immunosupresja, klarytromycyna, kłębuszkowe zapalenie nerek, klindamycyna, leki przeciwhistaminowe, makrolidy, martwicze zapalenie powięzi, paciorkowcowe zapalenie gardła, paciorkowiec grupy A, penicylina G benzatynowa, penicylina V, posocznica, reakcja anafilaktyczna, szkarlatyna, tonsillektomia, zapalenie nerek, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie ucha środkowego, zapalenie węzłów chłonnych, zapalenie wsierdzia, zapalenie zatok przynosowych, zespół Reye’a, zespół wstrząsu toksycznego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Octagam 10% 100 mg/ml
Octagam 10% to dożylny preparat immunoglobuliny ludzkiej normalnej o stężeniu 100 mg/ml, stosowany w terapii różnych schorzeń. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to ból głowy (bardzo często), gorączka, dreszcze, nudności, wymioty, reakcje alergiczne oraz bóle mięśniowo-szkieletowe. Rzadziej obserwuje się poważniejsze powikłania, takie jak odwracalne reakcje hemolityczne, szczególnie u pacjentów z grupą krwi A, B lub AB, a także zdarzenia zakrzepowo-zatorowe (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, zatorowość płucna, zakrzepica żył głębokich). Wśród działań niepożądanych o nieznanej częstości występowania wymienia się m.in. wstrząs anafilaktyczny, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, ostrą niewydolność nerek oraz TRALI (ostre poprzetoczeniowe uszkodzenie płuc). Monitorowanie pacjentów podczas infuzji, zwłaszcza przy pierwszym podaniu i u osób z czynnikami ryzyka, jest kluczowe dla wczesnego wykrycia i leczenia powikłań.
ARDS, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, bradykardia, dusznica bolesna, hipoksja, immunoglobulina ludzka normalna, jałowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, łuszczenie skóry, migrena, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedociśnienie, niedoczulica, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność oddechowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płucny, ostra niewydolność nerek, ostre poprzetoczeniowe uszkodzenie płuc, parestezja, pokrzywka, przewodnienie, pseudohiponatremia, reakcja anafilaktyczna, reakcja hemolityczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sinica, skurcz oskrzeli, stan splątania, światłowstręt, tachykardia, test Coombsa, toczeń rumieniowaty skórny, TRALI, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, wysypka rumieniowa, zakrzepica, zakrzepica żył głębokich, zapalenie skóry, zapalenie żył, zapaść krążeniowa, zator tętnicy płucnej, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zawał mózgu, zawroty głowy, zdarzenie mózgowo-naczyniowe, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon substancji czynnych
Flutykazon – Przeciwwskazania stosowania
Flutykazon propionian jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub na substancje pomocnicze zawarte w preparacie, co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie niezależnie od postaci farmaceutycznej. W preparatach inhalacyjnych i donosowych szczególną uwagę należy zwrócić na obecność laktozy (zawartość od około 11,95 mg do 17 mg na dawkę w różnych preparatach, np. Asaris, Salmex, AirFluSal Forspiro, Salflumix Easyhaler) oraz chlorku benzalkoniowego w preparatach donosowych, które mogą wywoływać reakcje alergiczne u wrażliwych pacjentów. W preparatach złożonych, zawierających flutykazon propionian z salmeterolem lub azelastyną, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na którykolwiek ze składników aktywnych.
aerozol do nosa, aerozol inhalacyjny, azelastyna, białko mleka krowiego, chlorek benzalkoniowy, flutykazon propionian, infekcja skórna, kortykosteroid, krem dermatologiczny, krople do nosa, laktoza, leczenie dermatologiczne, nadwrażliwość na flutykazon, opryszczka, ospa wietrzna, preparat dermatologiczny, preparat donosowy, preparat inhalacyjny, preparat złożony, proszek do inhalacji, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, salmeterol, substancja pomocnicza, trądzik pospolity, trądzik różowaty, wirusowa infekcja skóry, wyprysk pieluszkowaty, zakażenie bakteryjne skóry, zakażenie grzybicze skóry, zapalenie skóry okolicy ust - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pratyria
Paliperydon w postaci zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, a także ryzyko hipotonii ortostatycznej wynikającej z blokady receptorów alfa-adrenergicznych. Należy unikać stosowania u pacjentów w ostrych stanach psychotycznych wymagających szybkiego działania. Istotne jest monitorowanie objawów złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS), późnych dyskinez oraz hematologicznych działań niepożądanych, takich jak leukopenia, neutropenia i agranulocytoza (w tym neutrofile < 1 x 10⁹/L). W przypadku wystąpienia objawów NMS lub ciężkiej neutropenii konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Ponadto, paliperydon może indukować hiperglikemię, zaostrzenie cukrzycy, znaczny przyrost masy ciała oraz reakcje anafilaktyczne, co wymaga regularnej kontroli klinicznej i glikemii u pacjentów z cukrzycą.
agranulocytoza, blokada receptorów alfa-adrenergicznych, choroba Parkinsona, cukrzyca, działanie przeciwwymiotne, hiperglikemia, hipotonia ortostatyczna, kwasica ketonowa, leukopenia, mioglobinuria, neutropenia, objawy pozapiramidowe, ostra niewydolność nerek, otępienie, otępienie z ciałami Lewy’ego, paliperydon, polidypsja, poliuria, późne dyskinezy, priapizm, prolaktyna, przyrost masy ciała, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rysperydon, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia przewodnictwa, zespół Reye’a, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z korzenia rzodkwi czarnej – Działania niepożądane
Wyciąg z korzenia rzodkwi czarnej (Raphanus sativus L., radix) stosowany w preparacie Raphacholin C w dawce 150 mg/tabletkę drażowaną (DER 30-42:1) w połączeniu z węglem aktywnym (1:1) wykazuje działania niepożądane o nieznanej częstości występowania, głównie dotyczące układu pokarmowego, wątroby oraz układu immunologicznego. Najczęściej obserwowanym objawem ze strony przewodu pokarmowego są luźne stolce, wynikające ze zwiększonej motoryki jelit i nasilenia funkcji wydzielniczych wątroby. Istotnym działaniem niepożądanym jest kolka żółciowa, szczególnie u pacjentów z kamicą żółciową lub innymi chorobami dróg żółciowych, spowodowana mobilizacją złogów żółciowych. W przypadku wystąpienia silnego bólu w prawym podżebrzu konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i konsultacja lekarska.
ból w prawym podżebrzu, choroby dróg żółciowych, działanie niepożądane, kamica żółciowa, kolka żółciowa, korzeń rzodkwi czarnej, luźny stolec, motoryka przewodu pokarmowego, objawy dyspeptyczne, obrzęk naczynioruchowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, układ pokarmowy, węgiel aktywny, wyciąg z korzenia rzodkwi czarnej, wydzielanie żółci, zaburzenia dróg żółciowych, zaburzenia rytmu wypróżnień, złogi w drogach żółciowych - Leksykon substancji czynnych
Atomoksetyna – Przeciwwskazania stosowania
Atomoksetyna, stosowana w terapii ADHD, posiada szereg przeciwwskazań, które należy bezwzględnie respektować w celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na atomoksetynę lub substancje pomocnicze, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym anafilaktycznych. Leku nie wolno stosować jednocześnie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) – konieczne jest zachowanie co najmniej 2-tygodniowego odstępu po zakończeniu terapii IMAO przed rozpoczęciem atomoksetyny oraz analogicznego odstępu po odstawieniu atomoksetyny przed rozpoczęciem leczenia IMAO, aby uniknąć przełomu nadciśnieniowego. Atomoksetyna jest przeciwwskazana u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania, gdyż powoduje midriazę, co może nasilać objawy choroby i zagrażać wzrokowi.
ADHD, dławica piersiowa, guz chromochłonny nadnerczy, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem, kanałopatia, kardiomiopatia, midriaza, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na atomoksetynę, niewydolność serca, pheochromocytoma, przełom nadciśnieniowy, reakcja anafilaktyczna, tętniak mózgu, udar mózgu, wada serca, zaburzenie naczyń mózgowych, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przedawkowanie – VaxigripTetra 1 dawka (0,5 ml)
Przedawkowanie szczepionki VaxigripTetra, zawierającej po 15 µg hemaglutyniny (HA) na każdy z czterech szczepów wirusa grypy (A/Victoria/4897/2022 (H1N1)pdm09, A/Thailand/8/2022 (H3N2), B/Austria/1359417/2021, B/Phuket/3073/2013), definiuje się jako podanie dawki przekraczającej standardowe 0,5 ml. Produkt zawiera inaktywowane wirusy, co ogranicza ryzyko ciężkich powikłań, jednak zwiększona ekspozycja na antygeny i substancje pomocnicze może nasilić typowe reakcje poszczepienne. Objawy przedawkowania obejmują nasilone reakcje miejscowe (ból, zaczerwienienie, obrzęk), ogólnoustrojowe (gorączka, bóle mięśni i stawów, zmęczenie), reakcje alergiczne o różnym nasileniu oraz potencjalne objawy neurologiczne (ból głowy, parestezje). Mechanizmy tych objawów wiążą się z intensyfikacją odpowiedzi immunologicznej i zapalnej na składniki szczepionki.
anafilaksja, białko jaja kurzego, czterowalentna szczepionka przeciw grypie, działanie niepożądane, ekspozycja na antygen, farmakoterapia, glikokortykosteroid, hemaglutynina, inaktywowany wirus grypy, lek przeciwbólowy, lek przeciwgorączkowy, lek przeciwhistaminowy, obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, parestezja, powikłanie neurologiczne, profil bezpieczeństwa leku, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja immunologiczna, reakcja neurologiczna, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja poszczepienna, rozszczepiony wirion, szczep wirusa grypy, tlenoterapia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Elicea Q-Tab 10 mg
Escytalopram, dostępny w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (dawki 5, 10, 15 i 20 mg), wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla leków z grupy SSRI. Najczęściej działania niepożądane pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i mają tendencję do ustępowania przy kontynuacji leczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia odstępu QT, które może prowadzić do arytmii komorowej, w tym torsade de pointes, zwłaszcza u kobiet z hipokaliemią lub wcześniejszym wydłużeniem QT oraz u pacjentów z chorobami serca. Nagłe odstawienie escytalopramu może wywołać objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, drżenie czy kołatanie serca, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki. U pacjentów powyżej 50. roku życia obserwuje się zwiększone ryzyko złamań kości, co wymaga ostrożności, zwłaszcza u osób z osteoporozą.
akatyzja, arytmia komorowa, bruksizm, dyskineza, escytalopram, hiponatremia, krwotok maciczny, laktoza jednowodna, mlekotok, niedociśnienie ortostatyczne, nieprawidłowe wydzielanie ADH, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, priapizm, reakcja anafilaktyczna, SNRI, SSRI, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia widzenia, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół odstawienia, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lenalidomide Ranbaxy 20 mg
Leczenie lenalidomidem wymaga ścisłego nadzoru lekarza onkologa, z dostosowaniem dawki na podstawie parametrów hematologicznych i toksyczności. W przypadku neutropenii lub trombocytopenii 3. i 4. stopnia, zaleca się przerwanie lub zmniejszenie dawki oraz rozważenie stosowania czynników wzrostu (G-CSF). Standardowa dawka lenalidomidu w nowo rozpoznanym szpiczaku mnogim wynosi 25 mg p.o. raz na dobę w dniach 1-21 cykli 28-dniowych, w skojarzeniu z deksametazonem 40 mg w dniach 1, 8, 15 i 22. W terapii skojarzonej z bortezomibem i deksametazonem stosuje się lenalidomid 25 mg w dniach 1-14 cykli 21-dniowych. W przypadku leczenia podtrzymującego po autologicznym przeszczepie szpiku (ASCT) dawka początkowa wynosi 10 mg p.o. codziennie bez przerwy, z możliwością zwiększenia do 15 mg po 3 cyklach, pod warunkiem dobrej tolerancji. Nie należy rozpoczynać terapii, jeśli ANC jest poniżej 1,0 × 10⁹/l lub liczba płytek poniżej 50-75 × 10⁹/l, w zależności od wskazania. Dawkowanie lenalidomidu wymaga modyfikacji u pacjentów z umiarkowaną i ciężką niewydolnością nerek, z dawkami początkowymi od 5 do 10 mg w zależności od klirensu kreatyniny i wskazania klinicznego.
autologiczny przeszczep komórek macierzystych, bortezomib, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, czynnik wzrostu, klirens kreatyniny, krańcowe stadium niewydolności nerek, lenalidomid, liczba bezwzględna neutrofili, melfalan, nacieczenie szpiku kostnego, neutropenia, obrzęk naczynioruchowy, progresja choroby, reakcja anafilaktyczna, szpiczak mnogi, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – AuroBetina 8 mg
Podczas terapii betahistyną dichlorowodorku (preparat AuroBetina) najczęściej obserwuje się działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i niestrawność, oraz ze strony układu nerwowego – ból głowy, występujące u ≥1/100 do <1/10 pacjentów. Działania te są zazwyczaj łagodne i mogą ustępować po dostosowaniu dawkowania lub przyjmowaniu leku podczas posiłków. W badaniach klinicznych i po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano również reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywkę, wysypkę i świąd, których częstość występowania nie została precyzyjnie określona (częstość nieznana). Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne oraz obrzęk naczynioruchowy, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
adherencja do leczenia, anafilaksja, badanie kliniczne kontrolowane placebo, betahistyny dichlorowodorek, ból głowy, ból żołądkowo-jelitowy, dolegliwość żołądkowa, działanie niepożądane, monitorowanie działań niepożądanych, niestrawność, nudność, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, produkt leczniczy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, świąd, wymioty, wysypka, wzdęcie, zaburzenie oddychania, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Crusia 20 mg/0,2 ml (2000 j.m.)
Enoksaparyna sodowa, substancja czynna leku Crusia, została przebadana na ponad 15 000 pacjentów w różnych wskazaniach, w tym profilaktyce i leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG), zatorowości płucnej (ZP), niestabilnej dławicy piersiowej oraz zawału mięśnia sercowego. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są krwotoki (w tym duże krwotoki u ≤4,2% pacjentów pooperacyjnych, niektóre zakończone zgonem), małopłytkowość i trombocytoza. Krwotoki zaotrzewnowe i wewnątrzczaszkowe zawsze klasyfikowane są jako poważne. Profil bezpieczeństwa u pacjentów z aktywną chorobą nowotworową jest zbliżony do standardowego leczenia ZŻG i ZP. Rzadkie, ale istotne powikłania to małopłytkowość immunoalergiczna z zakrzepicą, krwiak okołordzeniowy prowadzący do deficytów neurologicznych oraz ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP). W zakresie funkcji wątroby często obserwuje się wzrost aminotransferaz >3× górnej granicy normy, a rzadziej uszkodzenie komórek wątroby i cholestazę.
cholestatyczne uszkodzenie wątroby, enoksaparyna sodowa, eozynofilia, górna granica normy, hemostaza, hiperkaliemia, krwiak okołordzeniowy, krwotok, krwotok wewnątrzczaszkowy, łysienie, małopłytkowość, małopłytkowość immunoalergiczna z zakrzepicą, martwica skóry, niedokrwistość, niestabilna dławica piersiowa, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień, świąd, trombocytoza, uszkodzenie komórek wątroby, zakrzepica żył głębokich, zapalenie naczyń skóry, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego bez załamka Q, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fulvestrant medac 250 mg
Fulvestrant medac, stosowany w monoterapii w dawce 500 mg (mediana czasu leczenia 6,5 miesiąca), wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący przede wszystkim reakcje w miejscu wstrzyknięcia (ból, stan zapalny, krwiak), astenia, nudności oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza alkaliczna). Częstość występowania tych działań niepożądanych została określona na podstawie zbiorczych analiz z badań klinicznych CONFIRM, FINDER 1, FINDER 2, NEWEST oraz FALCON. Działania niepożądane klasyfikowano według częstości: bardzo często (≥1/10) i często (≥1/100 do <1/10), z uwzględnieniem ich nasilenia i znaczenia klinicznego. Wśród rzadziej występujących objawów odnotowano bóle głowy, wysypkę oraz reakcje nadwrażliwości, które mogą mieć charakter od łagodnych do ciężkich, włącznie z anafilaksją.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anastrozol, astenia, ból głowy, działanie antyestrogenowe, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, fulwestrant, hepatocyty, krwiak, leczenie objawowe, nudności, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, stan zapalny, wysypka, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Simvacard 40 40 mg
Profil bezpieczeństwa symwastatyny, zwłaszcza w dawce 40 mg/dobę, został potwierdzony w dużych, kontrolowanych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4444), z okresem obserwacji do 5 lat. W badaniu HPS wskaźnik przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosił 4,8% w grupie symwastatyny i 5,1% w grupie placebo. Częstość miopatii była <0,1%, a podwyższenie aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy wystąpiło u 0,21% pacjentów leczonych symwastatyną, w porównaniu do 0,09% w grupie placebo. Działania niepożądane obejmują rzadkie przypadki niedokrwistości, anafilaksji, zespołu nadwrażliwości, zaburzeń psychicznych (bezsenność, depresja), neuropatii obwodowej, zaburzeń pamięci, śródmiąższowej choroby płuc, zapalenia trzustki, zapalenia wątroby, rabdomiolizy oraz immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM). Występują również rzadkie zaburzenia metaboliczne, w tym wzrost HbA1c i ryzyko rozwoju cukrzycy, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², nadciśnienie).
ginekomastia, hemoglobina glikowana, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, parestezje, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, tendinopatia, zaburzenia funkcji poznawcze, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny - Leksykon substancji czynnych
Tiadyd technetu – Przeciwwskazania stosowania
Tiadyd technetu (99mTc), uzyskiwany po rekonstytucji zestawu Renoscint MAG3, zawiera betiatyd (1 mg/fiolka) znakowany technetem oraz substancje pomocnicze, w tym jony sodu (4 mg/fiolka). Główne przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na betiatyd, technet (99mTc) lub składniki pomocnicze preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią reakcji alergicznych na radiofarmaceutyki zawierające technet oraz na osoby z restrykcjami dietetycznymi dotyczącymi sodu, np. z niewydolnością serca czy nadciśnieniem tętniczym z dysfunkcją nerek. Przed podaniem preparatu konieczna jest dokładna analiza dokumentacji medycznej i historii alergii pacjenta.
aseptyka, betiatyd, dieta niskosodowa, dysfunkcja nerek, jon sodu, lek przeciwalergiczny, metoda diagnostyczna, nadtechnecjan sodu, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, niewydolność serca, radiofarmaceutyk, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja niepożądana, tiadyd technetu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Esomeprazol Alugastrin 20 mg
Ezomeprazol, inhibitor pompy protonowej stosowany w leczeniu chorób związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego, charakteryzuje się dobrze poznanym profilem bezpieczeństwa, niezależnym od dawki, postaci farmaceutycznej czy grupy wiekowej pacjentów. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są bóle głowy, ból brzucha, biegunka oraz nudności. Zaburzenia przewodu pokarmowego, takie jak polipy dna żołądka, kandydoza przewodu pokarmowego czy mikroskopowe zapalenie jelita grubego, występują z różną częstością. Istotne są również zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza hipomagnezemia, która może współistnieć z hipokalcemią i hipokaliemią, co wymaga monitorowania stężenia elektrolitów, szczególnie u pacjentów poddawanych długotrwałej terapii. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują bóle głowy, zawroty głowy, parestezje oraz zaburzenia psychiczne, takie jak bezsenność, pobudzenie czy depresja. Reakcje skórne mogą mieć charakter od łagodnych (wysypka, świąd) do ciężkich, zagrażających życiu (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka).
agranulocytoza, encefalopatia, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, kandydoza przewodu pokarmowego, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadmierne wydzielanie kwasu solnego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, podostra postać skórna tocznia rumieniowatego, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bigetra 75 mg
Dabigatran eteksylan, substancja czynna leku Bigetra (75 mg, kapsułki twarde), był oceniany w badaniach klinicznych u około 64 000 pacjentów, z czego 35 000 otrzymywało dabigatran w dawkach dobowych 150 mg lub 220 mg. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, występujące u około 14% pacjentów, z częstością dużych krwawień poniżej 2%. Krwawienia mogą mieć charakter utajony lub jawny, obejmując różne lokalizacje, w tym błony śluzowe przewodu pokarmowego i układu moczowo-płciowego, co wymaga monitorowania klinicznego oraz badań laboratoryjnych hemoglobiny i hematokrytu. Ryzyko krwawień jest zwiększone u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek oraz u tych przyjmujących leki wpływające na hemostazę lub silne inhibitory P-glikoproteiny. W przypadku niekontrolowanego krwawienia dostępny jest swoisty czynnik odwracający działanie dabigatranu – idarucyzumab.
agranulocytoza, alloplastyka stawu biodrowego, antagonista witaminy K, dabigatran eteksylan, duże krwawienie, dysfagia, enoksaparyna, hemostaza, hiperbilirubinemia, idarucyzumab, inhibitor P-glikoproteiny, krwawienie, krwiomocz, krwioplucie, krwotok wewnątrzczaszkowy, małopłytkowość, nefropatia związana z leczeniem przeciwzakrzepowym, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, P-glikoproteina, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, skurcz oskrzeli, zaburzenie czynności nerek, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z tymianku – Działania niepożądane
Wyciąg z tymianku (Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L., herba) stosowany jako substancja aktywna w preparatach wykrztuśnych i łagodzących kaszel, takich jak Bronchostop Duo (zawierający 120 mg wyciągu suchego w 15 ml syropu), może wywoływać działania niepożądane o różnej etiologii. Najczęściej obserwowane są reakcje skórne, takie jak wysypka, pokrzywka i świąd, których częstość występowania określono jako nieznaną. Ponadto, wyciąg może indukować reakcje ze strony układu immunologicznego, w tym nadwrażliwość oraz rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego obejmują nudności, wymioty, biegunkę oraz ból brzucha, również o nieznanej częstości występowania, które mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych przy nasilonych objawach.
biegunka, ból brzucha, Bronchostop Duo, działanie niepożądane, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość, nudność, pokrzywka, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja anafilaktyczna, świąd, Thymus vulgaris, Thymus zygis, właściwości wykrztuśne, wstrząs anafilaktyczny, wyciąg z tymianku, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie kwasowo-zasadowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Presartan 50 mg
Losartan potasowy, substancja czynna leku Presartan 50 mg, był szeroko badany w licznych kontrolowanych badaniach klinicznych obejmujących różne grupy pacjentów, w tym dorosłych z pierwotnym nadciśnieniem tętniczym (ponad 3000 osób), dzieci w wieku 6-16 lat (177 osób), pacjentów z przerostem lewej komory serca (ponad 9000 osób), przewlekłą niewydolnością serca (ponad 7700 osób) oraz cukrzycą typu 2 z białkomoczem (ponad 1500 osób). Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym były zawroty głowy. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano według standardowego schematu: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Wśród działań niepożądanych obserwowano m.in. niedokrwistość, małopłytkowość, reakcje nadwrażliwości (w tym obrzęk naczynioruchowy), depresję, zawroty głowy, senność, bóle głowy, zaburzenia snu, parestezje, migrenę, kołatanie serca, niedociśnienie ortostatyczne, duszność, kaszel, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie trzustki i wątroby, zmiany skórne, bóle mięśni i stawów, rabdomiolizę, zaburzenia czynności nerek (często odwracalne), hiperkaliemię (w badaniu RENAAL hiperkaliemia >5,5 mmol/l wystąpiła u 9,9% pacjentów leczonych losartanem vs 3,4% placebo) oraz hipoglikemię.
białkomocz, dławica piersiowa, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, losartan potasowy, małopłytkowość, migotanie przedsionków, migrena, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pierwotne nadciśnienie tętnicze, plamica Schoenleina-Henocha, pokrzywka, przerost lewej komory serca, przewlekła niewydolność serca, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, szum uszny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia erekcji, zaburzenia smaku, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy