Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Pratyria

Stosując paliperydon w postaci zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu należy zwrócić szczególną uwagę na szereg kwestii związanych z bezpieczeństwem terapii. Poniżej przedstawione są szczegółowe informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń oraz zalecanych środków ostrożności podczas leczenia tym lekiem.¹

Przeciwwskazania do stosowania w określonych stanach klinicznych

Paliperydonu nie należy stosować w leczeniu pacjentów w stanie silnego pobudzenia lub w ostrych stanach psychotycznych, gdy wymagane jest natychmiastowe złagodzenie objawów. W takich przypadkach należy rozważyć alternatywne metody terapeutyczne, umożliwiające szybsze działanie.²

Ryzyko sercowo-naczyniowe

Szczególną ostrożność należy zachować przy przepisywaniu paliperydonu pacjentom z rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego, wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym, a także podczas jednoczesnego stosowania innych produktów leczniczych, które wydłużają odstęp QT. Ta ostrożność jest niezbędna ze względu na potencjalne ryzyko dalszego wydłużenia odstępu QT pod wpływem leku.³

U pacjentów z rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego (np. niewydolnością serca, zawałem lub niedokrwieniem serca albo zaburzeniami przewodnictwa), chorobą naczyń mózgowych lub stanami predysponującymi do niedociśnienia tętniczego (np. odwodnienie i hipowolemia) należy zachować szczególną ostrożność ze względu na możliwość wystąpienia hipotonii ortostatycznej w wyniku blokowania receptorów alfa-adrenergicznych przez paliperydon.⁴

Złośliwy zespół neuroleptyczny

Podczas przyjmowania paliperydonu zgłaszano występowanie złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS), który charakteryzuje się:

• podwyższeniem temperatury ciała
• sztywnością mięśni
• niestabilnością układu autonomicznego
• zaburzeniami świadomości
• zwiększeniem aktywności fosfokinazy kreatynowej w surowicy

Dodatkowo może wystąpić mioglobinuria (rabdomioliza) i ostra niewydolność nerek. W przypadku rozwinięcia się objawów przedmiotowych lub podmiotowych wskazujących na zespół NMS, należy natychmiast przerwać stosowanie paliperydonu i wdrożyć odpowiednie leczenie.⁵

Późne dyskinezy i objawy pozapiramidowe

Produkty lecznicze o właściwościach antagonistycznych w stosunku do receptorów dopaminy, w tym paliperydon, związane są z ryzykiem wystąpienia późnych dyskinez, charakteryzujących się rytmicznymi ruchami mimowolnymi, głównie języka i/lub twarzy. Jeśli wystąpią przedmiotowe lub podmiotowe objawy późnych dyskinez, należy rozważyć przerwanie stosowania wszystkich leków przeciwpsychotycznych, w tym paliperydonu.⁶

Szczególnej ostrożności wymaga jednoczesne stosowanie leków psychostymulujących (np. metylofenidatu) i paliperydonu, gdyż mogą wystąpić objawy pozapiramidowe podczas dostosowywania dawki jednego lub obu leków. W takiej sytuacji zaleca się stopniowe wycofywanie terapii stymulantem.⁷

Zaburzenia hematologiczne

Podczas stosowania paliperydonu stwierdzano wystąpienie leukopenii, neutropenii i agranulocytozy. Agranulocytozę po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu zgłaszano bardzo rzadko (< 1/10 000 pacjentów). Pacjentów z istotną klinicznie leukopenią lub polekową leukopenią/neutropenią w wywiadzie należy dokładnie obserwować przez pierwsze kilka miesięcy leczenia.⁸

Należy rozważyć odstawienie paliperydonu przy pierwszym objawie istotnego klinicznie zmniejszenia liczby leukocytów, wobec braku innych czynników przyczynowych. Pacjentów ze znaczącą klinicznie neutropenią należy uważnie obserwować, czy nie występuje u nich gorączka lub inne objawy infekcji, oraz podjąć natychmiastowe leczenie w razie wystąpienia takich objawów.⁹

U pacjentów z ciężką neutropenią (bezwzględna liczba neutrofilów < 1 x 10⁹/L) należy przerwać stosowanie paliperydonu i monitorować liczbę leukocytów do momentu powrotu wyniku do normy.¹⁰

Reakcje nadwrażliwości

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu rzadko stwierdzano reakcje anafilaktyczne u pacjentów, którzy wcześniej tolerowali doustny rysperydon lub doustny paliperydon. W przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości należy przerwać stosowanie leku Pratyria, wdrożyć odpowiednie środki wspomagające i obserwować pacjenta do czasu ustąpienia objawów przedmiotowych i podmiotowych.¹¹

Zaburzenia metaboliczne

W trakcie leczenia paliperydonem stwierdzano wystąpienie hiperglikemii, cukrzycy i zaostrzenia przebiegu wcześniej występującej cukrzycy, w tym przypadki śpiączki cukrzycowej i kwasicy ketonowej. Zaleca się prowadzenie odpowiedniej obserwacji klinicznej zgodnie z wytycznymi terapii przeciwpsychotycznej.¹²

Pacjentów leczonych paliperydonem należy obserwować pod kątem występowania objawów hiperglikemii, takich jak:

• polidypsja (zwiększone pragnienie)
• poliuria (zwiększone oddawanie moczu)
• nadmierne łaknienie
• osłabienie

Pacjentów z cukrzycą należy regularnie badać, aby kontrolować, czy nie pogarsza się u nich kontrola glikemii.¹³

Podczas stosowania paliperydonu zgłaszano znaczne zwiększenie masy ciała. Zaleca się regularną kontrolę masy ciała pacjentów.¹⁴

Zaburzenia hormonalne i nowotwory zależne od prolaktyny

Badania hodowli tkankowych sugerują, że prolaktyna może stymulować wzrost komórek nowotworów piersi u ludzi. Chociaż w badaniach klinicznych i epidemiologicznych nie wykazano dotychczas wyraźnego związku ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych, zaleca się zachowanie ostrożności u pacjentek z wywiadem medycznym w tym kierunku.¹⁵

Paliperydon należy stosować ostrożnie u pacjentów z wcześniej występującym nowotworem, który może być zależny od prolaktyny.¹⁶

Drgawki

Należy zachować ostrożność podczas stosowania paliperydonu u pacjentów, u których występowały wcześniej drgawki lub stany mogące obniżać próg drgawkowy.¹⁷

Zaburzenia czynności nerek

Stężenia paliperydonu w osoczu są zwiększone u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek zaleca się dostosowanie dawki.¹⁸

Nie zaleca się stosowania paliperydonu u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny < 50 ml/min).¹⁹

Zaburzenia czynności wątroby

Brak dostępnych danych dotyczących pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Childa-Pugh). Zaleca się ostrożność podczas stosowania paliperydonu u takich pacjentów ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności leku w tej grupie pacjentów.²⁰

Pacjenci w podeszłym wieku z otępieniem

Nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania paliperydonu u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem. U tych pacjentów, szczególnie z uwagi na zwiększone ryzyko udaru mózgu, należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania leku.²¹

Na podstawie danych dotyczących rysperydonu (związek macierzysty paliperydonu), które uznaje się za wiążące również dla paliperydonu, stwierdzono:

• Zwiększoną śmiertelność ogólną – w metaanalizie 17 badań klinicznych z grupą kontrolną u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem leczonych atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi (w tym rysperydonem) stwierdzono większe ryzyko zgonu niż w grupie placebo. Śmiertelność wśród pacjentów leczonych rysperydonem wyniosła 4% w porównaniu do 3,1% u pacjentów przyjmujących placebo.²²
• Zwiększone ryzyko zdarzeń niepożądanych naczyniowo-mózgowych – w randomizowanych badaniach klinicznych u pacjentów z otępieniem stosujących niektóre atypowe leki przeciwpsychotyczne (rysperydon, arypiprazol, olanzapinę) stwierdzono około 3-krotnie zwiększone ryzyko zdarzeń niepożądanych naczyniowo-mózgowych. Mechanizm tego zwiększonego ryzyka nie jest znany.²³

Choroba Parkinsona i otępienie z obecnością ciał Lewy’ego

Lekarz przepisujący paliperydon pacjentowi z chorobą Parkinsona lub otępieniem z obecnością ciał Lewy’ego (DLB) powinien szczególnie dokładnie rozważyć stosunek ryzyka do korzyści ze względu na:²⁴

• Podwyższone ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS)
• Zwiększoną wrażliwość na leki przeciwpsychotyczne

Zwiększona wrażliwość na leki przeciwpsychotyczne może manifestować się splątaniem, zaburzeniem świadomości, niestabilnością postawy z częstymi upadkami, co towarzyszy objawom pozapiramidowym.²⁵

Priapizm

Donoszono o przypadkach priapizmu wywołanych przez leki przeciwpsychotyczne (do których należy rysperydon) o działaniu blokującym receptory alfa-adrenergiczne. Podczas obserwacji po wprowadzeniu produktu do obrotu odnotowano również przypadki priapizmu wywołane przez paliperydon podawany doustnie, który jest aktywnym metabolitem rysperydonu.²⁶

Należy poinformować pacjentów, aby zgłosili się pilnie do lekarza, jeśli objawy priapizmu nie ustąpią w ciągu 4 godzin.²⁷

Regulacja temperatury ciała

Lekom przeciwpsychotycznym, w tym paliperydonu, przypisywano właściwość zakłócania zdolności organizmu do obniżania temperatury podstawowej ciała. Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku przepisywania tego leku pacjentom, którzy mogą znaleźć się w sytuacjach sprzyjających podwyższeniu podstawowej temperatury ciała, jak:²⁸

• Podejmowanie intensywnego wysiłku fizycznego
• Narażenie na działanie skrajnie wysokich temperatur
• Jednoczesne przyjmowanie leków o działaniu przeciwcholinergicznym
• Stan odwodnienia

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych zgłaszano incydenty żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). U pacjentów leczonych lekami przeciwpsychotycznymi często występują nabyte czynniki ryzyka zakrzepicy z zatorami w układzie żylnym, dlatego przed rozpoczęciem oraz w trakcie leczenia paliperydonem należy zidentyfikować wszystkie potencjalne czynniki zwiększające ryzyko VTE i podjąć odpowiednie środki zapobiegawcze.²⁹

Działanie przeciwwymiotne

W badaniach przedklinicznych z użyciem paliperydonu obserwowano działanie przeciwwymiotne. W przypadku stosowania leku u ludzi działanie to może maskować objawy przedmiotowe i podmiotowe przedawkowania niektórych leków lub stany takie jak niedrożność jelit, zespół Reye’a i nowotwór mózgu.³⁰

Sposób podawania

Należy zachować szczególną ostrożność, aby uniknąć nieumyślnego podania produktu leczniczego Pratyria do naczynia krwionośnego. Przypadkowe wstrzyknięcie donaczyniowe może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.³¹

Śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki

U pacjentów przyjmujących produkty lecznicze o działaniu antagonistycznym na receptory alfa 1a-adrenergiczne, takie jak paliperydon, obserwowano podczas operacji usunięcia zaćmy śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki (IFIS). IFIS może zwiększać ryzyko powikłań ocznych w trakcie i po zabiegu.³²

Przed zabiegiem należy poinformować wykonującego go okulistę o aktualnym lub wcześniejszym przyjmowaniu produktów leczniczych o działaniu antagonistycznym na receptory alfa 1a-adrenergiczne. Nie ustalono możliwych korzyści z odstawienia leków blokujących receptory alfa 1 przed zabiegiem usunięcia zaćmy i należy to rozważyć wobec ryzyka przerwania leczenia przeciwpsychotycznego.³³

Informacja o substancjach pomocniczych

Produkt leczniczy Pratyria zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) w dawce, dlatego uznaje się go za „wolny od sodu”.³⁴