Działania niepożądane leku Trasylol (aprotynina)

Trasylol zawierający substancję czynną aprotyninę w dawce 277,8 j. Ph. Eur. (500 000 KIU) stosowany jest w zabiegach chirurgicznych. Podczas stosowania tego produktu leczniczego należy zwrócić szczególną uwagę na możliwe działania niepożądane, które mogą wystąpić u pacjentów i stanowić potencjalne zagrożenie dla ich zdrowia.¹

Profil bezpieczeństwa Trasylolu

Bezpieczeństwo stosowania aprotyniny zostało szczegółowo zbadane w ponad 45 badaniach klinicznych fazy II i III, które objęły ponad 3800 pacjentów narażonych na działanie substancji czynnej. Warto zaznaczyć, że działania niepożądane wystąpiły u około 11% pacjentów leczonych aprotyniną. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym był zawał mięśnia sercowego.²

Dodatkowo, w badaniu NAPaR, prowadzonym od lutego 2016 r. do listopada 2020 r., monitorowano bezpieczeństwo stosowania aprotyniny. W badaniu tym uczestniczyło 6682 pacjentów, a częstość występowania działań niepożądanych wynosiła 1,1%. Należy podkreślić, że działania niepożądane należy interpretować w kontekście przeprowadzanego zabiegu chirurgicznego.³

Reakcje alergiczne i anafilaktyczne

Szczególnie istotnym ryzykiem związanym ze stosowaniem Trasylolu jest możliwość wystąpienia reakcji alergicznych/anafilaktycznych. U pacjentów, którzy wcześniej nie byli eksponowani na aprotyninę, reakcje te występują rzadko. Jednak sytuacja zmienia się drastycznie w przypadku ponownej ekspozycji, gdy częstość występowania takich reakcji może sięgać nawet 5%.⁴

Analizy retrospektywne wskazują na jeszcze większe ryzyko w przypadku, gdy ponowna ekspozycja następuje w krótkim czasie od pierwszego podania. Częstość występowania ciężkiej reakcji alergicznej/anafilaktycznej wynosi:

• 5,0% dla ponownej ekspozycji w ciągu 6 miesięcy od pierwszego podania⁵
• 0,9% dla ponownej ekspozycji po czasie dłuższym niż 6 miesięcy⁶

Co więcej, ryzyko może być jeszcze wyższe, jeśli pacjent otrzyma produkt leczniczy więcej niż dwa razy w ciągu 6 miesięcy. Należy zwrócić uwagę, że nawet jeśli druga ekspozycja na aprotyninę przebiegała bez objawów nietolerancji, po kolejnym podaniu produktu może wystąpić ciężka reakcja alergiczna lub wstrząs anafilaktyczny, który w bardzo rzadkich przypadkach może prowadzić do zgonu.⁷

Objawy reakcji alergicznych i anafilaktycznych

Reakcje alergiczne/anafilaktyczne związane ze stosowaniem Trasylolu mogą objawiać się w różnych układach organizmu:⁸

• Układ oddechowy: astma (skurcz oskrzeli) – objawiająca się nagłymi trudnościami w oddychaniu, świszczącym oddechem i dusznością
• Układ sercowo-naczyniowy: niedociśnienie tętnicze – prowadzące do zawrotów głowy, omdleń, w skrajnych przypadkach do wstrząsu
• Skóra i tkanka podskórna: świąd (intensywne swędzenie skóry), wysypka (zmiany skórne o różnym charakterze), pokrzywka (charakterystyczne bąble na skórze z towarzyszącym świądem)
• Układ pokarmowy: nudności – mogące prowadzić do wymiotów i dyskomfortu w jamie brzusznej

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów reakcji alergicznej podczas wstrzyknięcia lub wlewu Trasylolu, należy natychmiast przerwać podawanie produktu. Konieczne może być zastosowanie standardowego postępowania ratunkowego, obejmującego podanie adrenaliny/epinefryny, substytucję objętościową i kortykosteroidy.⁹

Ryzyko zawału mięśnia sercowego

Analiza zbiorcza wszystkich badań klinicznych z kontrolą placebo wykazała istotne dane dotyczące ryzyka zawału mięśnia sercowego u pacjentów leczonych aprotyniną. Częstość występowania tego powikłania, zgłaszana przez badaczy, wynosiła 5,8% u pacjentów otrzymujących aprotyninę w porównaniu do 4,8% w grupie stosującej placebo, z różnicą 0,98% pomiędzy grupami (badanie obejmowało grupę aprotyniny n=3 817 i placebo n=2 682, dane z kwietnia 2005).¹⁰

Warto zaznaczyć, że wyniki poszczególnych badań nie są jednorodne. W niektórych badaniach obserwowano wzrostową tendencję częstości występowania zawału mięśnia sercowego w powiązaniu ze stosowaniem aprotyniny, podczas gdy w innych wykazywano niższą częstość występowania zawału mięśnia sercowego w porównaniu z placebo.¹¹

Śmiertelność

Przy stosowaniu Trasylolu należy brać pod uwagę potencjalne ryzyko zgonu. Szczegółowe informacje dotyczące śmiertelności związanej ze stosowaniem aprotyniny znajdują się w punkcie 4.4 Charakterystyki Produktu Leczniczego.¹²

Tabela działań niepożądanych Trasylolu

Monitorowanie bezpieczeństwa Trasylolu

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Trasylol do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego.¹³

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:¹⁴

• Adres: Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa
• Tel.: +48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.¹⁵