Leki w grupie
„leki stosowane w kardiochirurgii”

Leki stosowane w kardiochirurgii stanowią szeroki zakres preparatów stosowanych przed, w trakcie oraz po zabiegach kardiochirurgicznych. Głównym celem tych leków jest zabezpieczenie mięśnia sercowego przed uszkodzeniem, utrzymanie prawidłowej hemodynamiki, zapobieganie powikłaniom zakrzepowo-zatorowym oraz leczenie zaburzeń rytmu serca.

W okresie okołooperacyjnym stosuje się leki kardioprotekcyjne, które chronią mięsień sercowy przed niedokrwieniem. Należą do nich roztwory kardioplegiczne zawierające potas, magnez, prokainę i bufory, stosowane do zatrzymania i ochrony serca podczas operacji. Istotną rolę odgrywają beta-adrenolityki (metoprolol, bisoprolol, karwedilol), które zmniejszają zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen.

Leki inotropowe dodatnie, zwiększające kurczliwość mięśnia sercowego, są kluczowe w okresie pooperacyjnym. Należą do nich: dobutamina (Dobutrex), dopamina (Dopaminum), epinefryna (Adrenalina), norepinefryna (Levonor) oraz milrinon (Corotrope). Stosowane są w zespole małego rzutu serca po operacjach kardiochirurgicznych.

Leki wazodylatacyjne, jak nitrogliceryna (Nitracor, Nitrocard), nitroprusydek sodu (Nipruss) czy nikardypina (Cardene), są wykorzystywane do kontroli ciśnienia tętniczego oraz optymalizacji perfuzji narządowej. W przypadku niskiego oporu obwodowego stosuje się wazopresory: wazopresynę (Pressyn) i terlipressynę (Glypressin).

Ważną grupę stanowią leki przeciwzakrzepowe stosowane do prowadzenia krążenia pozaustrojowego i w profilaktyce zakrzepicy: heparyna niefrakcjonowana (Heparinum), heparyny drobnocząsteczkowe (enoksaparyna – Clexane, dalteparyna – Fragmin) oraz doustne antykoagulanty (warfaryna – Warfin, acenokumarol – Sintrom).

Do najważniejszych zalet stosowania leków w kardiochirurgii należy możliwość precyzyjnej kontroli parametrów hemodynamicznych, ochrona mięśnia sercowego przed niedokrwieniem, zmniejszenie ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych oraz skuteczne leczenie zaburzeń rytmu serca po operacji. Nowoczesne protokoły farmakoterapii znacząco poprawiły wyniki leczenia operacyjnego chorób serca.

Największe niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tych leków obejmują krwawienia (przy lekach przeciwzakrzepowych), zaburzenia elektrolitowe, uszkodzenie nerek (przy niektórych lekach inotropowych), zaburzenia rytmu serca (przy nieprawidłowym dawkowaniu glikozydów nasercowych czy katecholamin) oraz nagłe spadki ciśnienia przy zbyt intensywnej terapii wazodylatacyjnej.

W kardiochirurgii istotną rolę odgrywają także leki antyarytmiczne (amiodaron – Cordarone, lidokaina – Lignocainum), glikozydy nasercowe (digoksyna – Digoxin), diuretyki (furosemid – Furosemidum, torasemid – Trifas) oraz inhibitory pompy protonowej (omeprazol – Helicid, pantoprazol – Nolpaza) stosowane w profilaktyce krwawień z przewodu pokarmowego.