teratogenność
Teratogenność to zdolność czynnika (substancji chemicznej, leku, czynnika fizycznego lub biologicznego) do wywoływania wad rozwojowych u płodu podczas ciąży. Substancje teratogenne mogą zakłócać prawidłowy rozwój embrionalny, prowadząc do anomalii strukturalnych, funkcjonalnych lub metabolicznych.
Wrażliwość płodu na działanie czynników teratogennych jest najwyższa w pierwszym trymestrze ciąży, szczególnie między 3. a 8. tygodniem, gdy zachodzą kluczowe procesy organogenezy. Efekt teratogenny zależy od dawki czynnika, czasu ekspozycji oraz indywidualnej podatności genetycznej.
Do znanych czynników teratogennych należą niektóre leki (np. talidomid, izotretynoina, warfaryna, niektóre leki przeciwpadaczkowe), alkohol etylowy, promieniowanie jonizujące oraz infekcje (np. różyczka, cytomegalia, toksoplazmoza). Ocena potencjału teratogennego jest kluczowym elementem badań przedklinicznych nowych leków i podstawą klasyfikacji bezpieczeństwa farmakoterapii w ciąży.
W praktyce klinicznej znajomość potencjału teratogennego substancji ma fundamentalne znaczenie przy planowaniu farmakoterapii u kobiet w wieku rozrodczym oraz podczas ciąży. Wymaga to starannego wyważenia korzyści terapeutycznych dla matki względem potencjalnego ryzyka dla rozwijającego się płodu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Węgiel leczniczy Microfarm 200 mg
Produkt leczniczy Węgiel leczniczy Microfarm zawiera węgiel aktywny (Carbo activatus) w dawce 200 mg w postaci kapsułek twardych. Dokumentacja produktu wykazuje istotne braki w zakresie danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, w tym brak informacji o toksyczności ostrej (LD50), toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz braku badań farmakokinetycznych i farmakodynamicznych w modelach zwierzęcych. Ponadto, nie przedstawiono danych dotyczących wpływu na funkcje rozrodcze, płodność, rozwój zarodka i płodu, przebieg ciąży oraz rozwój pourodzeniowy, co stanowi istotne ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży i w wieku rozrodczym.
adsorbent, aspekt toksykologiczny, badanie farmakodynamiczne, badanie farmakokinetyczne, carbo activatus, dane przedkliniczne, dawka śmiertelna, działanie immunotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, funkcja rozrodcza, kapsułka twarda, kumulacja substancji, LD50, profil bezpieczeństwa, przewód pokarmowy, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, wchłanianie systemowe, węgiel aktywny, węgiel leczniczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nimesil 100 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne nimesulidu wykazały potencjalne działanie toksyczne na nerki, wątrobę oraz przewód pokarmowy przy długotrwałym stosowaniu powtarzanych dawek. Nie stwierdzono istotnego ryzyka mutagennego ani rakotwórczego, co potwierdza względne bezpieczeństwo genotoksyczne substancji. Szczególną uwagę zwrócono na wpływ nimesulidu na funkcje rozrodcze i rozwój zarodkowo-płodowy, gdzie u królików zaobserwowano działanie embriotoksyczne i teratogenne, w tym zaburzenia rozwojowe szkieletu oraz poszerzenie układu komorowego mózgu, nawet przy dawkach niepowodujących toksyczności u samic. U szczurów natomiast odnotowano zwiększoną śmiertelność potomstwa we wczesnym okresie poporodowym oraz obniżenie płodności, bez objawów embriotoksyczności i teratogenności.
badania przedkliniczne, dawki powtarzane, embriotoksyczność, funkcje reprodukcyjne, hepatotoksyczność, mutagenność, nimesulid, obniżenie płodności, poszerzenie układu komorowego, potencjał rakotwórczy, rozwój płodowy, śmiertelność potomstwa, stosunek korzyści do ryzyka, teratogenność, toksyczność, uszkodzenie tkanki nerkowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Symtiver 20 mg + 40 mg
Produkt leczniczy Symtiver, zawierający 20 mg cynaryzyny i 40 mg dimenhydraminy, przeszedł konwencjonalne badania toksyczności po wielokrotnym podaniu, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. Przedkliniczne analizy dotyczące wpływu na płodność oraz rozwój zarodka i płodu nie ujawniły znaczących nieprawidłowości, co jest istotne przy rozważaniu terapii u pacjentów w wieku rozrodczym. Niemniej jednak, badania na szczurach wskazały, że cynaryzyna może powodować zmniejszenie wielkości miotów, zwiększenie liczby resorpcji płodów oraz obniżenie masy urodzeniowej, co wymaga ostrożności w stosowaniu u kobiet w ciąży.
- Leksykon substancji czynnych
Mykofenolan mofetylu – Działania niepożądane
Mykofenolan mofetylu, stosowany w profilaktyce odrzucania przeszczepów nerek, wątroby i serca, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to biegunka (do 52,6%), leukopenia (do 45,8%), zakażenia bakteryjne (do 39,9%) oraz wymioty (do 39,1%). Immunosupresja indukowana tym lekiem zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń oportunistycznych, takich jak posocznica, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zakażenia wirusem CMV (13,5% pacjentów), a także nefropatia BK i postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML). Ponadto, mykofenolan mofetylu może powodować cytopenie (leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość, pancytopenia), które wymagają regularnego monitorowania ze względu na ryzyko zakażeń i krwawień, a także poważne powikłania hematologiczne, takie jak aplazja szpiku i niedokrwistość aplastyczna. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym owrzodzenia i krwotoki przewodu pokarmowego, stanowią istotne zagrożenie kliniczne, podobnie jak ryzyko rozwoju nowotworów, zwłaszcza chłoniaków i raka skóry, w wyniku długotrwałej immunosupresji.
agranulocytoza, anomalia Pelgera-Hueta, aplazja czerwonokrwinkowa, chłoniak, choroba limfoproliferacyjna, choroba śródmiąższowa płuc, cytopenia, gruźlica, hipogammaglobulinemia, kandydoza, krwotok z przewodu pokarmowego, lek immunosupresyjny, leukoencefalopatia wieloogniskowa, leukopenia, małopłytkowość, mykofenolan mofetylu, nefropatia BK, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedrożność jelit, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, odrzucanie przeszczepu, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pancytopenia, poronienie samoistne, posocznica, przerost dziąseł, reakcja anafilaktyczna, reaktywacja zakażenia wirusowego, rozstrzenie oskrzeli, teratogenność, wada wrodzona, wiremia, wirus JC, włóknienie płuc, wrzód jamy ustnej, zakażenie bakteryjne, zakażenie CMV, zakażenie Herpes simplex, zakażenie oportunistyczne, zakażenie prątkowe, zanik kosmków jelitowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie okrężnicy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wsierdzia, zapalenie żołądka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Carboplatin-Ebewe 10 mg/ml
Przedkliniczne badania karboplatyny (10 mg/ml, koncentrat do infuzji) wykazały jej embriotoksyczne i teratogenne działanie na modelach zwierzęcych, zwłaszcza na szczurach, co wskazuje na toksyczność dla rozwijającego się zarodka oraz ryzyko wad rozwojowych płodu. Ponadto, karboplatyna wykazuje właściwości mutagenne zarówno in vivo, jak i in vitro, co jest związane z jej mechanizmem działania polegającym na wiązaniu się z DNA i zaburzaniu replikacji. Pomimo braku bezpośrednich badań nad potencjałem rakotwórczym, dane pośrednie sugerują możliwość kancerogenności, co wynika z porównań z innymi lekami o podobnym profilu mutagennym i mechanizmie działania.
- Leksykon substancji czynnych
Efedryna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Efedryna, stosowana w preparatach takich jak Efrinol, Ephedrinum Hydrochloricum (3 mg/ml i 25 mg/ml) oraz Tussipect, wykazuje w badaniach przedklinicznych charakterystyczne działanie sympatykomimetyczne, objawiające się nadmierną pobudliwością nerwową u modeli zwierzęcych (myszy, szczury). Analizy toksykologiczne nie wykazały potencjału mutagennego, teratogennego ani rakotwórczego efedryny, co potwierdza jej względne bezpieczeństwo farmakologiczne. W przypadku złożonego preparatu Tussipect, toksyczność oceniono na podstawie profilu poszczególnych substancji czynnych, bez specyficznych badań całego produktu, a wyniki nie wskazują na istotne zagrożenia przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami.
Brak dodatkowych danych przedklinicznych dla preparatów Ephedrinum Hydrochloricum Aguettant i WZF sugeruje, że nie zidentyfikowano specyficznych zagrożeń klinicznych poza tymi opisanymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego. Mimo pozytywnych wyników badań przedklinicznych, należy pamiętać o ograniczeniach w translacji tych danych na bezpieczeństwo kliniczne u ludzi. Dlatego stosowanie efedryny powinno odbywać się z zachowaniem zalecanego dawkowania oraz środków ostrożności, szczególnie w kontekście potencjalnego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy i ryzyka nadmiernej pobudliwości.
badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, charakterystyka produktu leczniczego, działanie rakotwórcze, działanie sympatykomimetyczne, działanie teratogenne, efedryna, Efrinol, Ephedrinum Hydrochloricum, genotoksyczność, mechanizm działania, ośrodkowy układ nerwowy, pobudliwość nerwowa, potencjał mutagenny, profil toksykologiczny, substancja czynna, teratogenność, Tussipect, właściwości kancerogenne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clonazepamum TZF 2 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne klonazepamu, substancji czynnej preparatu Clonazepamum TZF, przeprowadzone na szczurach i myszach wykazały istotny, co najmniej dwukrotny wzrost częstości wad wrodzonych u potomstwa przy dawkach 3-, 9- i 18-krotnie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Wyniki te wskazują na potencjalne ryzyko teratogenne związane ze stosowaniem klonazepamu, co jest szczególnie istotne w kontekście terapii kobiet w ciąży lub planujących ciążę. W badaniach dawki te były znacznie wyższe niż dostępne klinicznie dawki preparatu Clonazepamum TZF (0,5 mg i 2 mg), jednak obserwowany efekt wymaga zachowania szczególnej ostrożności.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Co-Prestarium 10 mg + 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania Co-Prestarium, zawierającego peryndopryl i amlodypinę, wskazują na odwracalne uszkodzenia nerek jako główny efekt toksyczności przewlekłej peryndoprylu u szczurów i małp. Badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego dla obu substancji. Peryndopryl nie wykazał działania embriotoksycznego ani teratogennego, choć jako inhibitor ACE może powodować opóźnienie rozwoju płodu, wady wrodzone i uszkodzenia nerek płodu, co jest zgodne z profilem tej grupy leków. Płodność u szczurów nie była zaburzona. Amlodypina, podawana w dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (10 mg), powodowała opóźnienie porodu, wydłużenie jego czasu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa, jednak przy dawkach terapeutycznych margines bezpieczeństwa jest szeroki.
aberracja chromosomowa, amlodypina, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, bezylan amlodypiny, Co-Prestarium, dojrzała spermatyda, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, genotoksyczność, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, inhibitor ACE, komórki Sertoliego, maksymalna tolerowana dawka, opóźnienie rozwoju płodu, peryndopryl, śmiertelność okołoporodowa, spermatogeneza, stężenie testosteronu, teratogenność, układ renina-angiotensyna, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin + Metformin hydrochloride +pharma 50 mg + 850 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne produktu leczniczego Sitagliptin + Metformin hydrochloride +pharma wykazały brak dodatkowej toksyczności terapii skojarzonej w 16-tygodniowych badaniach na psach, przy narażeniu na sytagliptynę przekraczającym około 6-krotnie, a na metforminę około 2,5-krotnie poziom narażenia klinicznego u ludzi. Toksyczność narządowa sytagliptyny obejmowała hepatotoksyczność i nefrotoksyczność u gryzoni przy narażeniu >58-krotnym, nieprawidłowości zębów u szczurów przy narażeniu >67-krotnym oraz neurotoksyczność i miotoksyczność u psów przy narażeniu >23-krotnym. Warto podkreślić, że przy narażeniu 6-krotnym (neurotoksyczność) i 19-krotnym (hepatotoksyczność) nie obserwowano efektów toksycznych, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. Nie stwierdzono potencjału genotoksycznego ani istotnej kancerogenności u myszy, a zwiększona częstość guzów wątroby u szczurów przy narażeniu >58-krotnym była prawdopodobnie wtórna do przewlekłej hepatotoksyczności i nie jest uznawana za klinicznie istotną dla ludzi.
badanie toksykologiczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, hepatotoksyczność, kancerogenność, margines terapeutyczny, miopatia, neurotoksyczność, nieprawidłowości zębów, NOEL, nowotwór wątroby, przenikanie do mleka, sitagliptyna z metforminą, teratogenność, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowa, wady wrodzone, współczynnik mleko-osocze - Leksykon leków
Interakcje leku – Lenalidomide Pharmascience 20 mg
Lenalidomid wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w terapii skojarzonej u pacjentów ze szpiczakiem mnogim. Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowych przy jednoczesnym stosowaniu czynników stymulujących erytropoezę oraz hormonalnej terapii zastępczej, co wymaga rozważenia profilaktyki przeciwzakrzepowej. Lenalidomid w dawce 10 mg/dobę nie wpływa istotnie na farmakokinetykę warfaryny (25 mg) ani nie indukuje enzymów CYP450, jednak deksametazon, stosowany często w skojarzeniu, może zmniejszać skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych oraz wpływać na metabolizm warfaryny, co wymaga ścisłego monitorowania INR. Jednoczesne podawanie lenalidomidu zwiększa stężenie digoksyny o 14% (pojedyncza dawka 0,5 mg), co przy wąskim indeksie terapeutycznym wymaga regularnego monitorowania jej poziomu w surowicy. Ponadto, współstosowanie lenalidomidu ze statynami zwiększa ryzyko rabdomiolizy, dlatego konieczna jest kontrola kliniczna i laboratoryjna, w tym monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej.
CYP1A2, CYP2B6, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, cytopenia, czynnik stymulujący erytropoezę, doustny środek antykoncepcyjny, dysfagia, erytropoeza, glikoproteina p, hepatocyt, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, mielosupresja, profilaktyka przeciwzakrzepowa, rabdomioliza, szpiczak mnogi, teratogenność, trombocytopenia, warfaryna, zatorowość - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fragmin 10 000 j.m. a.Xa/0,4 ml
Dalteparyna sodowa (Fragmin), będąca heparyną drobnocząsteczkową, nie wykazuje negatywnego wpływu na płodność ani rozwój okołoporodowy i poporodowy, co potwierdzają badania na modelach zwierzęcych oraz dane kliniczne. Lek nie przenika przez łożysko, co eliminuje ryzyko teratogenności i szkodliwego działania na płód, potwierdzone w ponad 1000 przypadkach ekspozycji w ciąży. W porównaniu do heparyny niefrakcjonowanej, dalteparyna cechuje się mniejszym ryzykiem krwawień oraz złamań osteoporotycznych. W badaniu EThIG obejmującym 810 kobiet w ciąży opracowano schemat dawkowania w zakresie 50-150 j.m./kg masy ciała, z możliwością zwiększenia do 200 j.m./kg w wybranych przypadkach, dostosowany do ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ). Okres półtrwania aktywności anty-Xa w ostatnim trymestrze wynosi 4-5 godzin. Należy jednak podkreślić ograniczoną liczbę randomizowanych badań kontrolowanych dotyczących stosowania HDCz w ciąży oraz brak odpowiednich danych dla pacjentek z protezami zastawek serca.
Podczas terapii dalteparyną u kobiet ciężarnych przeciwwskazane jest stosowanie znieczulenia zewnątrzoponowego przy dużych dawkach leku ze względu na ryzyko krwawienia, a w okresie okołoporodowym wymagana jest szczególna ostrożność. Dalteparyna przenika do mleka matki w niewielkich ilościach – stężenie czynnika anty-Xa w mleku stanowi 2-8% stężenia w osoczu, z mleko/osocze w zakresie 0,025-0,224. Ze względu na brak jednoznacznych danych dotyczących bezpieczeństwa dla niemowląt karmionych piersią, decyzję o kontynuacji karmienia lub terapii należy podejmować indywidualnie, uwzględniając korzyści dla matki i dziecka. Fragmin może być stosowany w ciąży przy wskazaniach klinicznych, zapewniając bezpieczeństwo płodu, jednak wymaga ścisłego monitorowania i dostosowania terapii do ryzyka krwawień.
aktywność anty-Xa, choroba zakrzepowo-zatorowa, czynnik anty-Xa, dalteparyna sodowa, działanie toksyczne, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, krwawienie, lek przeciwzakrzepowy, okres półtrwania, profilaktyka, profilaktyka przeciwzakrzepowa, proteza zastawki serca, teratogenność, złamanie osteoporotyczne, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Tietyloperazyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa tietyloperazyny wykazała, że substancja ta posiada akceptowalny profil toksykologiczny, z działaniami toksycznymi obserwowanymi jedynie przy ekspozycji przekraczającej maksymalne stężenia terapeutyczne u ludzi. Badania genotoksyczności, przeprowadzone na modelach bakteryjnych Salmonella typhimurium oraz Escherichia coli, nie wykazały działania mutagennego, co wskazuje na niskie ryzyko uszkodzeń materiału genetycznego. W badaniach na zwierzętach (szczury, króliki) nie stwierdzono działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność, choć przy bardzo wysokich dawkach (50 mg/kg/dobę u myszy, 200 mg/kg/dobę u szczurów) zaobserwowano zwiększoną częstość rozszczepu wargi, co jednak nie ma bezpośredniego przełożenia na dawki kliniczne stosowane u ludzi.
badanie niekliniczne, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, efekt kancerogenny, Escherichia coli, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozszczep wargi, Salmonella typhimurium, teratogenność, test mutagenności, tietyloperazyna, toksyczność matczyna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Glitoprel 2 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa glimepirydu, pochodnej sulfonylomocznika, obejmowała badania toksyczności wielokrotnych dawek, potencjału genotoksycznego, karcynogennego oraz wpływu na rozwój płodu. Wyniki wskazują, że większość działań niepożądanych wynika z farmakodynamicznego efektu hipoglikemii, szczególnie przy dawkach przekraczających zakres terapeutyczny. Badania wykazały również embriotoksyczność i teratogenność, które są wtórne do hipoglikemii indukowanej u samic i ich potomstwa, a nie bezpośrednim działaniem toksycznym na tkanki rozrodcze czy płód.
badanie farmakologiczne, bezpieczeństwo stosowania, dawka terapeutyczna, embriotoksyczność, funkcja rozrodcza, glimepiryd, hipoglikemia, pochodna sulfonylomocznika, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, profil bezpieczeństwa, rozwój płodu, stężenie glukozy, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Teicopix 400 mg
Teikoplanina, substancja czynna leku Teicopix, została poddana szerokim badaniom toksykologicznym przedklinicznym, które wykazały dawkozależny, odwracalny wpływ na funkcję nerek u szczurów i psów po wielokrotnym pozajelitowym podaniu. Badania ototoksyczności u świnek morskich wskazały na możliwość łagodnych zaburzeń czynności ślimaka i przedsionka bez uszkodzeń strukturalnych, co jest istotne w kontekście bezpieczeństwa, zważywszy na potencjalne ototoksyczne działanie innych antybiotyków glikopeptydowych. W zakresie bezpieczeństwa reprodukcyjnego, podskórne podawanie teikoplaniny szczurom do 40 mg/kg mc./dobę nie wpłynęło negatywnie na płodność ani rozwój potomstwa, natomiast dawki ≥100 mg/kg mc./dobę wiązały się z podwyższoną częstością poronień i śmiertelnością noworodków, co wskazuje na istnienie progu bezpieczeństwa w toksyczności reprodukcyjnej.
antybiotyk glikopeptydowy, badanie przedkliniczne, funkcja nerek, genotoksyczność, ototoksyczność, płodność, poronienie, rozwój okołoporodowy, śmiertelność noworodków, substancja aktywna, teikoplanina, teratogenność, test mutagenności, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, właściwość antygenna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nalgesin 275 mg
Dostępne dane przedkliniczne wskazują, że naproksen sodowy charakteryzuje się względnie niską toksycznością, choć jego tolerancja różni się między gatunkami zwierząt. Myszy, króliki, małpy i świnie dobrze tolerowały wielokrotne dawki, natomiast szczury i szczególnie psy wykazywały większą wrażliwość na działania toksyczne. Głównym narządem docelowym toksyczności był przewód pokarmowy, a także obserwowano wpływ na funkcję nerek, co jest typowe dla NLPZ. W badaniach reprodukcyjnych nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność, embriotoksyczności ani teratogenności, jednak podawanie naproksenu w późnym okresie ciąży skutkowało wydłużeniem czasu trwania ciąży oraz opóźnieniem porodu.
badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, embriotoksyczność, funkcja nerek, karcynogenność, łożysko, model zwierzęcy, mutagenność, nadciśnienie płucne, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, przewód Botalla, przewód pokarmowy, teratogenność, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lenalidomide Grindeks 15 mg
Lenalidomide Grindeks dostępny jest w kapsułkach twardych o mocach od 2,5 mg do 25 mg, zawierających lenalidomid oraz laktozę bezwodną w ilościach proporcjonalnych do dawki (od 20 mg do 197 mg laktozy). Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na lenalidomid lub składniki preparatu, u kobiet w ciąży ze względu na udowodnione działanie teratogenne oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie spełniają wymogów Programu zapobiegania ciąży. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nietolerancją laktozy, zwłaszcza przy stosowaniu wyższych dawek (20 mg i 25 mg), ze względu na znaczne ilości laktozy bezwodnej w kapsułkach.
analog talidomidu, antykoncepcja, badanie przedkliniczne, całkowity niedobór laktazy, charakterystyka produktu leczniczego, ciężka nietolerancja laktozy, działanie niepożądane, działanie teratogenne, kapsułka twarda, laktoza bezwodna, lenalidomid, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, Program Zapobiegania Ciąży, reakcja alergiczna, substancja pomocnicza, teratogenność, test ciążowy, właściwość teratogenna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polsart Plus 40 mg + 12,5 mg
Badania przedkliniczne produktu leczniczego Polsart Plus, zawierającego telmisartan i hydrochlorotiazyd, przeprowadzone na szczurach i psach wykazały, że przy dawkach odpowiadających ekspozycji klinicznej nie zaobserwowano istotnych zmian toksykologicznych wykraczających poza te znane z monoterapii poszczególnymi substancjami. Wśród obserwowanych efektów telmisartanu odnotowano zmniejszenie parametrów hematologicznych (liczba erytrocytów, stężenie hemoglobiny, hematokryt), zmiany hemodynamiczne nerek skutkujące wzrostem stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny, zwiększoną aktywność reniny w osoczu, hipertrofię lub hiperplazję komórek aparatu przykłębuszkowego oraz uszkodzenia śluzówki żołądka, które można było ograniczyć poprzez doustne podawanie roztworów soli i izolację zwierząt. U psów dodatkowo obserwowano rozszerzenie i zanik kanalików nerkowych, co wiązano z farmakologiczną aktywnością telmisartanu.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, czerwone krwinki, działanie klastogenne, działanie mutagenne, erytrocyty, fetotoksyczność, genotoksyczność, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hipertrofia, hydrochlorotiazyd, inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę, kanaliki nerkowe, kreatynina, rakotwórczość, renina w osoczu, śluzówka żołądka, telmisartan, teratogenność, układ renina-angiotensyna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Lenalidomide Glenmark 10 mg
Lenalidomide Glenmark dostępny jest w formie kapsułek twardych o dawkach 2,5 mg, 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 25 mg, z różną zawartością substancji czynnej lenalidomidu oraz substancji pomocniczych, co wpływa na ich odmienny wygląd i ułatwia identyfikację kliniczną. Kapsułki zawierają laktozę w ilościach od 33,0 mg (2,5 mg dawka) do 332,0 mg (25 mg dawka), co jest istotne w kontekście pacjentów z nietolerancją laktozy. Substancje pomocnicze obejmują m.in. celulozę mikrokrystaliczną, kroskarmelozę sodową oraz magnezu stearynian, a otoczka kapsułki zawiera żelatynę, tytanu dwutlenek (E 171) oraz barwniki takie jak indygotyna (E 132) i żelaza tlenek (E 172) w zależności od dawki. Kapsułki pakowane są w blistry OPA/Aluminium/PVC/Aluminium, dostępne w opakowaniach po 7 lub 21 sztuk, z okresem ważności 3 lat przy standardowych warunkach przechowywania.
blister, celuloza mikrokrystaliczna, działanie teratogenne, ekspozycja na substancję, glikol propylenowy, indygotyna, kapsułka twarda, kroskarmeloza sodowa, laktoza, lenalidomid, magnezu stearynian, nietolerancja laktozy, potasu wodorotlenek, substancja czynna, substancja pomocnicza, szelak, teratogenność, tytanu dwutlenek, żelatyna, żelaza tlenek czarny, żelaza tlenek żółty - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydrocortisonum AFP 10 mg/g
Przeprowadzone badania przedkliniczne hydrokortyzonu octanu w kremie Hydrocortisonum AFP o stężeniu 10 mg/g wykazały brak potencjału mutagennego, co potwierdza bezpieczeństwo genetyczne stosowania tego glikokortykosteroidu. Jednakże, ze względu na ograniczoną liczbę dobrze kontrolowanych badań klinicznych u kobiet w ciąży, pełna ocena bezpieczeństwa stosowania hydrokortyzonu w tej grupie jest niemożliwa. Modele zwierzęce wskazują na ryzyko teratogenności przy długotrwałej ekspozycji na wysokie dawki glikokortykosteroidów, zwłaszcza pod opatrunkami okluzyjnymi, co wymaga ostrożności w praktyce klinicznej.
bezpieczeństwo przedkliniczne, deformacja płodu, działanie teratogenne, glikokortykosteroid, Hydrocortisonum AFP, hydrokortyzon octan, mutacja genetyczna, opatrunek okluzyjny, potencjał kancerogenny, teratogenność, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmisartan Medical Valley 20 mg
Przedkliniczne badania telmisartanu wykazały istotne zmiany hematologiczne, takie jak obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz wartości hematokrytu u szczurów i psów, co wymaga monitorowania podczas terapii. W zakresie funkcji nerek zaobserwowano zwiększenie stężenia azotu mocznikowego, kreatyniny oraz potasu w surowicy, a u psów dodatkowo poszerzenie i zanik kanalików nerkowych, co podkreśla konieczność ścisłej kontroli nerkowej. W przewodzie pokarmowym stwierdzono nadżerki, owrzodzenia i zmiany zapalne, które można potencjalnie zapobiegać poprzez doustną suplementację soli. Charakterystyczne dla antagonistów receptora angiotensyny II były także zwiększona aktywność reninowa osocza oraz przerost i rozrost aparatu przykłębuszkowego nerek, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego u ludzi.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy nerek, azot mocznikowy, ciśnienie tętnicze, dawka toksyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, erytrocyty, funkcja nerek, genotoksyczność, hematokryt, hemodynamika nerkowa, hemoglobina, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanaliki nerkowe, kreatynina, nadżerki błony śluzowej, owrzodzenie żołądka, parametry czerwonokrwinkowe, potas w surowicy, teratogenność, układ renina-angiotensyna-aldosteron - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin STADA 100 mg
Dane przedkliniczne dotyczące sytagliptyny (substancji czynnej Sitagliptin STADA) wskazują na toksyczność narządową, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy oraz wpływ na reprodukcję, jednak efekty te obserwowano przy narażeniu wielokrotnie przekraczającym dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Toksyczność wątrobowa i nerkowa u gryzoni pojawiała się przy narażeniu >58-krotnym, natomiast brak efektów niepożądanych przy 19-krotnym narażeniu. Nieprawidłowości zębów u szczurów stwierdzono przy >67-krotnym narażeniu, a neurologiczne i mięśniowe objawy u psów przy >23-krotnym narażeniu, bez efektów przy 6-krotnym. Sytagliptyna nie wykazała genotoksyczności, a potencjał rakotwórczy ograniczał się do wzrostu częstości guzów wątroby u szczurów przy ekspozycji >58-krotnej, co wiązano z przewlekłą hepatotoksycznością i nie uznano za istotne dla ludzi ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa.
ataksja, badania histopatologiczne, dyspnea, działanie hepatotoksyczne, genotoksyczność, hepatotoksyczność, margines bezpieczeństwa, narażenie ustrojowe, nieprawidłowości siekaczy, objawy neurologiczne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przenikanie do mleka, rak wątroby, rakotwórczość wątrobowa, Sitagliptin, sytagliptyna, teratogenność, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, zniekształcenia żeber, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Bosentan Ranbaxy 125 mg
Bozentan, substancja czynna leku Bosentan Ranbaxy 125 mg, jest przeciwwskazany w ciąży ze względu na udokumentowane działanie teratogenne i embriotoksyczne potwierdzone w badaniach na modelach zwierzęcych. Przed rozpoczęciem terapii u kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest wykluczenie ciąży (test ciążowy) oraz wdrożenie skutecznej antykoncepcji, z uwzględnieniem ryzyka interakcji farmakokinetycznych bozentanu z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi, które mogą znacznie obniżyć ich skuteczność. Kobiety nie mogą stosować wyłącznie hormonalnych metod antykoncepcji (doustnej, iniekcyjnej, transdermalnej, implantów) i powinny stosować dodatkowe lub alternatywne metody antykoncepcyjne. Zaleca się comiesięczne testy ciążowe w trakcie leczenia. Ze względu na brak danych o przenikaniu bozentanu do mleka, karmienie piersią jest niewskazane podczas terapii.
bosentan ranbaxy, bozentan, doustna antykoncepcja hormonalna, dysfunkcja jąder, embriotoksyczność, hormonalny środek antykoncepcyjny, implant antykoncepcyjny, interakcja farmakokinetyczna, nadciśnienie płucne, oligozoospermia, plaster antykoncepcyjny, substancja czynna, system transdermalny, teratogenność, tętnicze nadciśnienie płucne, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenia spermatogenezy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Carzap 32 mg
Kandesartan cyleksetylu, substancja czynna leku Carzap, jest antagonistą receptora angiotensyny II stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca. Bezwzględne przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze (w tym laktozę jednowodną w dawkach: 8 mg – 129,80 mg, 16 mg – 121,80 mg, 32 mg – 243,60 mg), drugi i trzeci trymestr ciąży ze względu na ryzyko teratogenne (m.in. zaburzenia rozwoju nerek, małowodzie, opóźnienie kostnienia czaszki), ciężkie zaburzenia czynności wątroby i/lub cholestazę, wiek poniżej 1 roku życia oraz jednoczesne stosowanie z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m², co zwiększa ryzyko hiperkaliemii, hipotonii i pogorszenia funkcji nerek. Tabletki Carzap dostępne są w dawkach 8 mg, 16 mg i 32 mg, z możliwością podziału, co umożliwia dostosowanie terapii, jednak w przypadku ciężkich zaburzeń wątroby nawet redukcja dawki może być niewystarczająca.
W przypadku łagodnych do umiarkowanych zaburzeń czynności wątroby, pierwszego trymestru ciąży oraz podwójnej blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) konieczna jest szczególna ostrożność, monitorowanie parametrów nerkowych, elektrolitów i ciśnienia tętniczego oraz rozważenie alternatywnych metod leczenia. Przed włączeniem terapii Carzap niezbędny jest dokładny wywiad alergologiczny oraz ocena funkcji wątroby i nerek. Decyzja o stosowaniu leku powinna uwzględniać ryzyko kumulacji substancji czynnej i potencjalne działania niepożądane, zwłaszcza w kontekście przeciwwskazań i współistniejących schorzeń. W razie wystąpienia przeciwwskazań wskazane jest rozważenie modyfikacji terapii lub zastosowanie innych leków.
antagonista receptora angiotensyny II, cholestaza, cukrzyca, hiperkaliemia, hipotonia, inhibitor ACE, kandesartan cyleksetylu, laktoza jednowodna, małowodzie, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na kandesartan, niewydolność serca, niewydolność wątroby, opóźnienie kostnienia czaszki, teratogenność, trymestr ciąży, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rozwoju nerek, zastój żółci - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lenalidomide Eugia 10 mg
Lenalidomid (Lenalidomide Eugia) jest lekiem o udokumentowanym działaniu teratogennym, strukturalnie podobnym do talidomidu, co wymaga rygorystycznego stosowania w ramach programu zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym. Preparat dostępny jest w kapsułkach o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 25 mg, zawierających odpowiednio 40 mg, 80 mg, 120 mg i 200 mg laktozy jako substancji pomocniczej. Kobiety leczone lenalidomidem muszą stosować skuteczną antykoncepcję oraz poddawać się regularnym testom ciążowym, a w przypadku potwierdzenia ciąży terapia powinna zostać natychmiast przerwana i pacjentka skierowana do specjalisty z zakresu teratologii. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży, a brak danych o przenikaniu do mleka kobiecego wymaga zaprzestania karmienia piersią podczas terapii.
antykoncepcja, działanie teratogenne, kapsułka twarda, laktoza, lenalidomid, model zwierzęcy, niewydolność nerek, Program Zapobiegania Ciąży, przeciwwskazanie bezwzględne, przenikanie lenalidomidu, sperma ludzka, talidomid, teratogenność, test ciążowy, wada wrodzona, wada wrodzona zagrażająca życiu, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ivabradine Viatris 5 mg
Iwabradyna, poddana szerokim badaniom przedklinicznym, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa bez istotnych działań niepożądanych na układy fizjologiczne. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu na psach stosowano dawki 2, 7 oraz 24 mg/kg mc./dobę przez rok, co ujawniło przemijające zmiany w siatkówce związane z farmakodynamicznym wpływem na prądy Ih, bez uszkodzeń strukturalnych oka. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności ani genotoksyczności, a badania rakotwórczości nie potwierdziły onkogennego potencjału iwabradyny. Ocena wpływu na rozrodczość wskazała brak negatywnego wpływu na płodność u szczurów obu płci, jednak teratogenność ujawniono w postaci zwiększonej częstości wad serca u płodów szczurów oraz sporadycznych wad kończyn u królików przy ekspozycji porównywalnej z dawkami terapeutycznymi u ludzi.
badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie farmakodynamiczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, organogeneza, potencjał mutagenny, prąd If, prąd Ih, profil bezpieczeństwa, ryzyko środowiskowe, ryzyko teratogenne, teratogenność, toksyczność iwabradyny, układ sercowo-naczyniowy płodu, uszkodzenie strukturalne oka, wady serca płodu, wrodzony brak palców, zmiany w siatkówce - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pravator 40 mg
Prawastatyna sodowa, substancja czynna preparatu Pravator dostępnego w dawkach 20 mg i 40 mg, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na lek lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (124,9 mg w dawce 20 mg i 249,8 mg w dawce 40 mg). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także czynna choroba wątroby oraz utrzymujące się, niewyjaśnione podwyższenie aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy, ze względu na ryzyko kumulacji leku, hepatotoksyczności oraz nieprzewidywalnej farmakokinetyki. Ponadto, stosowanie prawastatyny jest zakazane u kobiet w ciąży i karmiących piersią z uwagi na potencjalne ryzyko teratogenności oraz przenikanie leku do mleka matki.
aminotransferazy, ciąża, czynna choroba wątroby, farmakokinetyka i farmakodynamika, hepatotoksyczność, laktoza bezwodna, miopatia, nadwrażliwość na prawastatynę, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, Pravator, prawastatyna sodowa, statyna, synteza cholesterolu, teratogenność, upośledzona funkcja wątroby, wątroba, zaburzenia lipidowe - Leksykon substancji czynnych
Kladrybina – Dawkowanie i sposób podawania
Kladrybina, dostępna w roztworze do infuzji o stężeniu 1 mg/ml (fiolki po 10 mg), stosowana jest w leczeniu białaczki włochatokomórkowej, przewlekłej białaczki limfatycznej oraz chłoniaków nieziarniczych o niskim stopniu złośliwości. W białaczce włochatokomórkowej zalecana dawka wynosi 0,09 mg/kg mc./dobę (3,6 mg/m² pc./dobę) podawana w 24-godzinnym ciągłym wlewie dożylnym przez 7 dni, bez modyfikacji dawkowania. W przewlekłej białaczce limfatycznej i chłoniakach nieziarniczych stosuje się dawkę 0,12 mg/kg mc./dobę (4,8 mg/m² pc./dobę) w 2-godzinnym wlewie dożylnym przez 5 dni, powtarzanym co 28 dni, zwykle w 2-6 cyklach. Po dwóch cyklach ocenia się odpowiedź terapeutyczną, a w przypadku redukcji limfocytów o ≥50% możliwe jest podanie kolejnych dwóch cykli. U pacjentów z niewydolnością nerek i/lub wątroby konieczne jest indywidualne dostosowanie dawki z zachowaniem szczególnej ostrożności. Stosowanie u dzieci nie jest zalecane ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
badania biochemiczne, badanie obrazowe, białaczka włochatokomórkowa, chłoniak nieziarniczy, ciągły wlew dożylny, działanie immunosupresyjne, immunosupresja, kladrybina, mielosupresja, morfologia krwi obwodowej, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, populacja pediatryczna, przewlekła białaczka limfatyczna, roztwór do infuzji, teratogenność, wlew dożylny - Leksykon substancji czynnych
Acytretyna – Wskazania do stosowania
Acytretyna, doustny retinoid dostępny w dawkach 10 mg i 25 mg (Acitren, Neotigason), jest wskazana do leczenia ciężkich, opornych na standardowe terapie zaburzeń rogowacenia skóry, w tym szczególnie ciężkich postaci łuszczycy: erytrodermicznej (>90% powierzchni ciała), krostkowej uogólnionej lub miejscowej oraz krostkowej dłoni i podeszw. Ponadto znajduje zastosowanie w leczeniu wrodzonej rybiej łuski (ichtyozy), rogowacenia dłoni i podeszw, choroby Dariera oraz łupieżu czerwonego mieszkowego. Lek może być również stosowany w opornych przypadkach liszaja płaskiego skóry i błon śluzowych. Ze względu na profil działań niepożądanych i teratogenność, acytretyna powinna być stosowana wyłącznie przez doświadczonych dermatologów, po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka oraz wykluczeniu ciąży i zapewnieniu skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym.
antykoncepcja, choroba Dariera, dermatolog, doustny retinoid, działanie niepożądane, ichtyoza, keratosis follicularis, liszaj płaski, łupież czerwony mieszkowy, łuszczyca, łuszczyca erytrodermiczna, łuszczyca krostkowa, łuszczyca krostkowa dłoni i podeszew, pityriasis rubra pilaris, rogowacenie dłoni i podeszew, rybia łuska, teratogenność, witamina A, zaburzenie rogowacenia skóry - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ValproLEK 500 500 mg
Przedkliniczne badania walproinianu sodu wykazały jego wyraźny potencjał teratogenny, potwierdzony morfologicznymi i funkcjonalnymi zmianami w układzie słuchowym oraz wadami rozwojowymi u myszy, szczurów i królików. Ocena mutagenności dała wyniki zależne od modelu i drogi podania: brak mutagenności in vitro, brak aberracji chromosomowych po podaniu doustnym in vivo, ale uszkodzenia DNA po podaniu dootrzewnowym. W badaniach klinicznych obserwowano zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych u pacjentów z padaczką leczonych walproinianem, jednak znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje niejasne. Dane dotyczące działania rakotwórczego nie wskazują na istotne ryzyko dla człowieka.
aberracja chromosomowa, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, hepatocyt, kwas walproinowy, maksymalna tolerowana dawka, mutagenność, niepłodność męska, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, spermatogeneza, szpik kostny, teratogenność, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, walproinian sodu, właściwości teratogenne, wpływ na rozrodczość, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zanik jądra, zmiana histopatologiczna, zwyrodnienie jądra - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atussan 1,5 mg/ml
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa butamiratu cytrynianu, substancji czynnej syropu Atussan (1,5 mg/ml), opiera się na szerokim spektrum badań toksykologicznych przeprowadzonych na modelach zwierzęcych oraz in vitro. Badania toksyczności ostrej i przewlekłej nie wykazały istotnych zagrożeń, które mogłyby przekładać się na ryzyko kliniczne przy stosowaniu terapeutycznym. Dodatkowo, analiza parametrów toksykologicznych nie ujawniła sygnałów wskazujących na potencjalne niebezpieczeństwo dla pacjentów, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa substancji w dawkach zalecanych do stosowania.
badanie in vitro, badanie przedkliniczne, butamiratu cytrynian, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, embriotoksyczność, model zwierzęcy, parametr toksykologiczny, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, syrop Atussan, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, upośledzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amaryl 4 4 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa glimepirydu, substancji czynnej preparatu Amaryl, wykazała, że obserwowane działania niepożądane przy dawkach przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne u ludzi są głównie konsekwencją farmakodynamicznego efektu hipoglikemii. Badania obejmowały toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, karcynogenność oraz wpływ na rozwój płodu i funkcje rozrodcze. Wykazano, że embriotoksyczność, teratogenność oraz zmiany w funkcjach rozrodczych były wtórne do hipoglikemii indukowanej u samic i ich potomstwa, a nie bezpośrednim działaniem toksycznym glimepirydu.
dawka terapeutyczna, działanie farmakodynamiczne, działanie hipoglikemizujące, embriotoksyczność, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, glimepiryd, gospodarka węglowodanowa, hipoglikemia, karcynogenność, poziom glukozy, proces nowotworowy, profil bezpieczeństwa, profil toksykologiczny, rozwój płodu, stężenie glukozy we krwi, teratogenność, toksyczność - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ranloc 20 mg
Stosowanie pantoprazolu (Ranloc 20 mg) u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza w ciąży i podczas laktacji, wymaga starannej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Dostępne dane kliniczne obejmujące 300-1000 przypadków nie wskazują na działanie teratogenne ani toksyczne na płód i noworodka, jednak badania przedkliniczne na zwierzętach wykazały potencjalny szkodliwy wpływ na reprodukcję. W związku z tym zaleca się unikanie stosowania pantoprazolu w ciąży, chyba że korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają ryzyko dla płodu. W kontekście laktacji, pantoprazol przenika do mleka kobiecego, co potwierdzają badania na zwierzętach oraz ograniczone dane kliniczne, dlatego istnieje potencjalne ryzyko działań niepożądanych u niemowląt. Lekarz powinien omówić z pacjentką dwie opcje: przerwanie karmienia piersią przy kontynuacji terapii lub wstrzymanie leczenia przy kontynuacji karmienia, uwzględniając korzyści i ryzyko dla matki i dziecka.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Silodosin MSN 4 mg
Przedkliniczne badania sylodosyny wykazały korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu dawek terapeutycznych u ludzi. W badaniach toksykologicznych zaobserwowano zmiany w tarczycy u gryzoni oraz obniżenie płodności u samców szczurów, jednak efekty te pojawiały się wyłącznie przy dawkach wielokrotnie przekraczających maksymalne zalecane dawki dla pacjentów (ponad dwukrotnie wyższych). Zaburzenia płodności miały charakter odwracalny po zaprzestaniu podawania leku. Ponadto, nie stwierdzono działania rakotwórczego, mutagennego ani teratogennego sylodosyny, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania leku w dawkach terapeutycznych.
badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, karcinogenność, mutagenność, obniżona płodność, odwracalność objawów, praktyka kliniczna, profil bezpieczeństwa leku, rozwój płodu, sylodosyna, tarczyca, teratogenność, wada rozwojowa, zaburzenia płodności - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Convival Chrono 500 mg
Walproinian sodu, substancja czynna w produkcie Convival Chrono, jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez spełnienia warunków programu zapobiegania ciąży, ze względu na wysokie ryzyko teratogenności i zaburzeń rozwojowych płodu. Monoterapia walproinianem w ciąży wiąże się z występowaniem wad wrodzonych u 10,73% dzieci (95% CI: 8,16-13,29), co jest znacząco wyższe niż w populacji ogólnej (2-3%). Do najczęstszych wad należą wady cewy nerwowej, dysmorfizm twarzy, rozszczep wargi i podniebienia, kraniostenoza, wady serca, nerek, układu moczowo-płciowego oraz kończyn. Ponadto, ekspozycja na walproinian w życiu płodowym zwiększa ryzyko opóźnień rozwojowych (30-40% dzieci), obniżenia IQ o 7-10 punktów oraz zaburzeń ze spektrum autyzmu i ADHD. Ryzyko jest zależne od dawki, jednak nie ustalono bezpiecznej dawki progowej.
ADHD, afibrynogenemia, aplazja kości promieniowej, autyzm dziecięcy, brak miesiączki, choroba afektywna dwubiegunowa, czynnik krzepnięcia, drgawki, dysmorfizm twarzy, fibrynogen, hipofibrynogenemia, hipoglikemia, kraniostenoza, leczenie padaczki, małoocze, małopłytkowość, monoterapia walproinianem, napad toniczno-kloniczny, niedoczynność tarczycy, płytki krwi, politerapia walproinianem, Program Zapobiegania Ciąży, rozszczep wargi i podniebienia, stan padaczkowy, szczelina oka, terapia wielolekowa, teratogenność, test krzepnięcia, wada cewy nerwowej, wada nerek, wada rozwojowa oka, wada serca, walproinian sodu, wrodzona wada rozwojowa, zaburzenie autystyczne, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie napięcia mięśniowego, zaburzenie rozwojowe, zespół odstawienny, zespół policystycznych jajników - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Kleder
Lenalidomid (Kleder) jest lekiem o budowie chemicznej zbliżonej do talidomidu, wykazującym silne działanie teratogenne, co potwierdzają badania na małpach. Z tego względu stosowanie lenalidomidu u kobiet zdolnych do zajścia w ciążę wymaga ścisłego przestrzegania programu zapobiegania ciąży, obejmującego stosowanie skutecznej antykoncepcji co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem terapii, w trakcie leczenia oraz przez 4 tygodnie po jego zakończeniu. Testy ciążowe o czułości minimum 25 mIU/ml muszą być wykonywane pod nadzorem personelu medycznego co 4 tygodnie, a lek powinien być wydawany w ciągu 7 dni od uzyskania ujemnego wyniku testu. Mężczyźni przyjmujący lenalidomid również muszą stosować prezerwatywy podczas kontaktów seksualnych z kobietami w ciąży lub zdolnymi do zajścia w ciążę, przez cały okres leczenia i co najmniej 7 dni po jego zakończeniu, ze względu na obecność leku w nasieniu. Ponadto, pacjenci powinni być poinformowani o konieczności bezpiecznego postępowania z lekiem, w tym zwracania niewykorzystanych kapsułek do apteki oraz zakazie oddawania krwi i nasienia podczas terapii i przez 7 dni po jej zakończeniu.
agenezja macicy, chłoniak z komórek płaszcza, hiperlipidemia, histerektomia, incydent naczyniowo-mózgowy, lenalidomid, lewonorgestrel, neutropenia, niewydolność jajników, octan medroksyprogesteronu, podwiązanie jajowodów, resekcja jajników, system domaciczny, szpiczak mnogi, talidomid, teratogenność, trombocytopenia, wada wrodzona, wazektomia, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół mielodysplastyczny, zespół Turnera, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bendamustyna medac 2,5 mg/ml
Badania przedkliniczne bendamustyny chlorowodorku ujawniły istotne działania niepożądane w modelach zwierzęcych, które nie były obserwowane w badaniach klinicznych, mimo narażenia na dawki zbliżone do klinicznych. Wykazano zmiany w przewodzie pokarmowym, takie jak przekrwienie błony śluzowej i krwotoki, co sugeruje ryzyko uszkodzenia śluzówki podczas terapii. Ponadto, bendamustyna wywołuje znaczący efekt immunosupresyjny, potwierdzając swój mechanizm przeciwnowotworowy, ale jednocześnie wskazując na ryzyko osłabienia odporności. W układzie moczowo-płciowym zaobserwowano zmiany w kanalikach nerkowych (potencjalna nefrotoksyczność), kanalikach nasiennych jąder oraz zanikowe i martwicze zmiany nabłonka gruczołu krokowego, co wymaga monitorowania funkcji nerek i płodności u leczonych pacjentów.
aberracja chromosomalna, badanie histologiczne, badanie mikroskopowe, bendamustyna, chlorowodorek bendamustyny, efekt immunosupresyjny, embriotoksyczność, gruczoł krokowy, kanalik nerkowy, kancerogenność, krwotok przewodu pokarmowego, mutagenność, nefrotoksyczność, przekrwienie błony śluzowej, teratogenność, tkanka limfatyczna, wtórny nowotwór - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Busulfan Zentiva 6 mg/ml
Busulfan Zentiva (6 mg/ml) wykazuje wyraźne działanie mutagenne i klastogenne potwierdzone w modelach in vitro i in vivo, obejmujących bakterie Salmonella typhimurium, Drosophila melanogaster, komórki gryzoni i ludzi. U pacjentów stosujących busulfan doustnie obserwowano aberracje chromosomalne. Busulfan jest sklasyfikowany przez IARC jako ludzki karcynogen, co potwierdzają dane epidemiologiczne i badania na zwierzętach, gdzie dożylne podawanie zwiększało częstość guzów grasicy i jajnika u myszy. Teratogenność busulfanu została wykazana w badaniach na szczurach, myszach i królikach, z obserwowanymi wadami układu mięśniowo-szkieletowego, zaburzeniami wzrostu oraz bezpłodnością potomstwa wynikającą z braku komórek rozrodczych.
aberracje chromosomalne, bezpłodność, dimetyloacetyloamid, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hepatotoksyczność, karcynogen, martwica wątroby, Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem, potencjał karcynogenny, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa przedkliniczny, przewód tętniczy, rozszczep podniebienia, substancja rakotwórcza, teratogenność, układ mięśniowo-szkieletowy, wady serca, wady szkieletu, wpływ na rozrodczość, wspólny pień tętniczy, zahamowanie spermatogenezy, zmiany histopatologiczne, zwężenie pnia płucnego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib Viatris 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pazopanibu przeprowadzone na myszach, szczurach, królikach i małpach wykazały wielonarządowe działania toksyczne, związane z hamowaniem VEGFR i zakłóceniem szlaków VEGF. Obserwowano zmiany w kościach, zębach, narządach rozrodczych, hematologicznych, nerkach i trzustce, często przy stężeniach osoczowych niższych niż kliniczne. U młodych szczurów dawki ≥ 10 mg/kg mc./dobę (około 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji AUC u dorosłych) powodowały zahamowanie wzrostu, zwiększoną łamliwość kości i nieprawidłową przebudowę zębów. Dodatkowo, u szczurów karmionych mlekiem matki w okresie 9-14 dni po narodzinach, dawki odpowiadające 0,1 klinicznej ekspozycji AUC wywoływały zgony oraz zaburzenia rozwojowe nerek, płuc, wątroby i serca. U samic myszy przy dawkach 2,5-krotnie wyższych niż kliniczne stwierdzono proliferacyjne zmiany w wątrobie, w tym gruczolaki.
aberracja chromosomalna, biegunka, ciałko żółte, dane przedkliniczne, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, embriotoksyczność, eozynofilia, genotoksyczność, gruczolak, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, łamliwość kości, mutagenność, rakotwórczość, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, resorpcja zarodka, ruchomość plemników, stężenie plemników, strata poimplantacyjna, szlak sygnalizacyjny VEGF, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hematologiczna, toksyczność ogólna, toksyczność u młodych osobników, torbiel jajnika, wada rozwojowa układu krążenia, zanik jajnika