Przeciwwskazania do stosowania azatiopryny

Decyzja o zastosowaniu azatiopryny powinna zostać poprzedzona dokładną oceną stanu pacjenta w celu wykluczenia przeciwwskazań do jej podania. Stosowanie leku Azathioprine VIS jest bezwzględnie przeciwwskazane w kilku określonych przypadkach, które przedstawiono poniżej.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Przeciwwskazaniem do zastosowania leku Azathioprine VIS jest nadwrażliwość na azatioprynę, która jest substancją czynną leku, a także na 6-merkaptopurynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Należy pamiętać, że osoby wykazujące reakcje nadwrażliwości na 6-merkaptopurynę mogą również wykazywać krzyżową nadwrażliwość na azatioprynę.²

Wśród substancji pomocniczych zawartych w leku Azathioprine VIS znajduje się laktoza jednowodna w ilości 75 mg w jednej tabletce. Jest to istotna informacja dla pacjentów z nietolerancją laktozy i należy ją uwzględnić podczas kwalifikacji do leczenia.³

Zaburzenia hematologiczne

Leukopenia stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do zastosowania azatiopryny. U pacjentów z obniżoną liczbą leukocytów podanie leku może prowadzić do dalszego pogłębienia niedoboru białych krwinek i zwiększenia ryzyka wystąpienia ciężkich powikłań, w tym zakażeń oportunistycznych.⁴

Zaburzenia metaboliczne

Przeciwwskazaniem do stosowania azatiopryny jest mała aktywność metylotransferazy tiopurynowej (TPMT). Enzym ten bierze udział w metabolizmie azatiopryny, a jego niedobór prowadzi do kumulacji toksycznych metabolitów leku, co znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, szczególnie hematologicznych.⁵

Sytuacje specjalne

Stosowanie azatiopryny jest przeciwwskazane w ciąży oraz w okresie karmienia piersią. Lek wykazuje działanie teratogenne i może prowadzić do wad rozwojowych płodu, a także przenika do mleka matki, stwarzając ryzyko dla karmionego dziecka.⁶

Kiedy odradzić stosowanie leku

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją sytuacje kliniczne, w których należy rozważyć odradzenie pacjentowi stosowania azatiopryny ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych lub interakcji lekowych. Do takich sytuacji należą:

• Pacjenci z upośledzoną funkcją szpiku kostnego
• Pacjenci z ciężkimi infekcjami
• Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
• Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
• Pacjenci stosujący jednocześnie leki o potencjalnym działaniu mielosupresyjnym
• Pacjenci z planowanymi szczepieniami szczepionkami żywymi

Przed rozpoczęciem terapii azatiopryną lekarz powinien rozważyć stosunek korzyści do ryzyka, szczególnie u pacjentów z wymienionymi czynnikami ryzyka. W niektórych przypadkach może być konieczne dostosowanie dawki lub ściślejsze monitorowanie parametrów laboratoryjnych.