leukopenia
Leukopenia to stan kliniczny charakteryzujący się zmniejszeniem całkowitej liczby leukocytów we krwi obwodowej poniżej 4000/μl (4,0 × 10^9/l). Jest to objaw wielu stanów chorobowych, nie zaś samodzielna jednostka chorobowa.
Najczęstsze przyczyny leukopenii obejmują zakażenia wirusowe, choroby autoimmunologiczne, zaburzenia szpiku kostnego, przyjmowanie niektórych leków oraz radioterapię. Szczególnie niebezpieczna jest neutropenia (obniżona liczba neutrofilów), która przy wartościach poniżej 500/μl znacząco zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń oportunistycznych.
Diagnostyka leukopenii powinna obejmować pełną morfologię z rozmazem, badania biochemiczne, ocenę szpiku kostnego w wybranych przypadkach oraz poszukiwanie przyczyny podstawowej. Leczenie zależy od etiologii i stopnia nasilenia, od postępowania przyczynowego po zastosowanie czynników wzrostu granulocytów (G-CSF) w ciężkich przypadkach neutropenii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Tractiva 20 mg
Lek Tractiva zawierający arypiprazol wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z najczęstszymi objawami takimi jak akatyzja i nudności, występującymi u ponad 3% pacjentów. W badaniach klinicznych częstość występowania objawów pozapiramidowych (EPS) wahała się od 14,8% do 26,6% w zależności od porównywanego leku i populacji, co wskazuje na istotne ryzyko tych zaburzeń. Do często obserwanych działań należą również zaburzenia metaboliczne, takie jak cukrzyca (często), hiperglikemia (niezbyt często), oraz zaburzenia endokrynologiczne, w tym hiperprolaktynemia i obniżenie stężenia prolaktyny (niezbyt często). Ponadto, zgłaszano poważne, choć rzadkie, powikłania metaboliczne, takie jak cukrzycowa kwasica ketonowa i śpiączka hiperosmolarna, które wymagają pilnej interwencji medycznej.
akatyzja, anoreksja, arypiprazol, bezsenność, ból głowy, choroba afektywna dwubiegunowa, cukrzyca, cukrzycowa kwasica ketonowa, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, drżenie, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, haloperydol, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipersomnia, hiponatremia, hipoprolaktynemia, leukopenia, lit, neutropenia, niepokój ruchowy, nudności, obrzęk naczynioruchowy, olanzapina, parkinsonizm, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, sedacja, świąd alergiczny, trombocytopenia, zaburzenia lękowe, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia widzenia, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pentasa 1 g
Mesalazyna w dawce 1 g (tabletki o przedłużonym uwalnianiu, Pentasa) stosowana w terapii chorób zapalnych jelit może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych, od często występujących zaburzeń żołądkowo-jelitowych (biegunka, nudności, ból brzucha, wymioty) oraz bólów głowy i wysypki, po rzadkie, ale poważne powikłania. Do tych ostatnich należą ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Ponadto obserwuje się reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, gorączkę polekową, DRESS oraz rumień wielopostaciowy. Wśród działań niepożądanych bardzo rzadkich znajdują się zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza, pancytopenia), nefrologiczne (ostre i przewlekłe śródmiąższowe zapalenie nerek, zespół nerczycowy), hepatotoksyczność (zwiększona aktywność aminotransferaz, marskość, niewydolność wątroby) oraz kardiologiczne (zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia). Zaleca się regularne monitorowanie morfologii krwi i funkcji narządów u pacjentów długotrwale leczonych mesalazyną.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, alergiczne zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, cholestaza, choroba zapalna jelit, eozynofilia płucna, fotoalergia, gorączka polekowa, hepatotoksyczność, kamica moczowa, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, mesalazyna, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oligospermia, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wyprysk atopowy, zaostrzenie choroby, zapalenie całej okrężnicy, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zastoinowe zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Auglavin PPH 875 mg + 125 mg
Lek Auglavin PPH zawiera amoksycylinę trójwodną (875 mg) oraz potasu klawulanian (125 mg) i jest związany z szeregiem działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym biegunka (bardzo często, ≥1/10), nudności i wymioty (często, ≥1/100 do <1/10), które można częściowo złagodzić podając lek podczas posiłku. Inne działania niepożądane obejmują niestrawność (niezbyt często, ≥1/1 000 do <1/100), zapalenie jelita grubego, ostre zapalenie trzustki oraz czarny język włochaty (częstość nieznana). Wśród zaburzeń wątroby obserwuje się niezbyt często zwiększenie aktywności AspAT i/lub AlAT, a także zapalenie wątroby i żółtaczkę zastoinową (częstość nieznana). Zaburzenia hematologiczne, takie jak przemijająca leukopenia, trombocytopenia (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1 000) oraz agranulocytoza i niedokrwistość hemolityczna (częstość nieznana), wymagają monitorowania morfologii krwi podczas długotrwałego leczenia.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, amoksycylina trójwodna, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, biegunka, choroba posurowicza, czarny język włochaty, czas protrombinowy, drgawki, hemodializa, kandydoza skórna, klawulanian potasu, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, linijna dermatoza IgA, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, ostre zapalenie trzustki, pęcherzowe zapalenie skóry, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, polekowe zapalenie jelit, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, trombocytopenia, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie czynności nerek, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fluorouracil medac
Fluorouracyl, silny lek przeciwmetaboliczny o wąskim indeksie terapeutycznym, wymaga podawania pod ścisłym nadzorem specjalisty z doświadczeniem w terapii cytostatykami oraz dostępem do monitorowania parametrów klinicznych, biochemicznych i hematologicznych. W trakcie leczenia obserwuje się typowo leukopenię, z najniższymi wartościami WBC między 7. a 14. dniem cyklu, a normalizacją około 30. dnia. Konieczne jest codzienne monitorowanie liczby płytek krwi i WBC, z przerwaniem terapii przy spadku płytek poniżej 100 000/mm³ lub WBC poniżej 3 500/mm³. Szczególnie niebezpieczna jest granulocytopenia < 2 000/mm³, wymagająca izolacji i profilaktyki przeciwzakaźnej. Wskazaniem do natychmiastowego przerwania leczenia są objawy owrzodzeń jamy ustnej, biegunki lub krwawienia z przewodu pokarmowego. Fluorouracyl wiąże się także z ryzykiem kardiotoksyczności (np. zawał mięśnia sercowego, arytmie, zapalenie mięśnia sercowego), częściej przy ciągłej infuzji i u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca w wywiadzie.
arytmia, biegunka, brywudyna, choroba niedokrwienna serca, dehydrogenaza dihydropirymidynowa, dławica piersiowa, encefalopatia, encefalopatia hiperamonemiczna, fenytoina, fluorouracyl, granulocytopenia, kardiomiopatia stresowa, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas folinowy, kwasica mleczanowa, leukoencefalopatia, leukopenia, nadwrażliwość na światło, neurotoksyczność, neutropenia, niedobór DPD, owrzodzenie jamy ustnej, wstrząs kardiogenny, zapalenie jamy ustnej, zapalenie mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego, zespół rozpadu guza, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Działania niepożądane – Edolox 90 mg
Bezpieczeństwo stosowania etorykoksybu oceniono w szerokich badaniach klinicznych obejmujących 9295 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów (ChZS), reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS), przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. W badaniu programu MEDAL, 17 412 pacjentów leczono dawkami 60 mg lub 90 mg przez średnio 18 miesięcy. Profil działań niepożądanych był spójny w różnych wskazaniach i dawkach, obejmując m.in. często występujące działania ze strony przewodu pokarmowego (ból brzucha ≥10%, zaparcia, wzdęcia, zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit), układu sercowo-naczyniowego (kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze) oraz zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia). Działania niepożądane klasyfikowano według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10 000).
białkomocz, choroba wrzodowa żołądka, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, etorykoksyb, incydent zakrzepowy, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie błony śluzowej, owrzodzenie żołądka, parestezja, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, przewlekły ból lędźwiowo-krzyżowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reumatoidalne zapalenie stawów, selektywny inhibitor COX-2, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, układ sercowo-naczyniowy, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Allupol 100 mg
Allupol, zawierający allopurynol, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości, zależnej od dawki oraz współistniejących chorób nerek i wątroby. Najczęściej obserwuje się reakcje skórne, takie jak wysypka (często), a także rzadkie, ale poważne powikłania, w tym zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczna nekroliza naskórka (TEN). Bardzo rzadko występują zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, trombocytopenia), reakcje anafilaktyczne, zaburzenia neurologiczne (śpiączka, neuropatia obwodowa), oraz uszkodzenia wątroby (zapalenie, martwica). Zespół nadwrażliwości (DRESS) jest poważnym, wielonarządowym powikłaniem, manifestującym się gorączką, wysypką, powiększeniem węzłów chłonnych, leukopenią i eozynofilią, wymagającym natychmiastowego odstawienia leku. Wystąpienie SJS/TEN lub DRESS stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do ponownego podawania allopurynolu.
agranulocytoza, allel HLA-B*5801, allopurynol, azotemia, bradykardia, chłoniak angioimmunoblastyczny, choroba nerek, dławica piersiowa, eozynofilia, ginekomastia, hiperlipidemia, hormon tyreotropowy, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, kortykosteroid, krwawe wymioty, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, niepłodność męska, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamka żółta, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wysypka polekowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie erekcji, zaburzenie hematologiczne, zaćma, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół nadwrażliwości, zespół Stevensa-Johnsona, zespół znikających przewodów żółciowych, ziarniniakowe zapalenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Noctis Forte 25 mg
Doksylamina wodorobursztynian (substancja czynna Noctis Forte 25 mg) wykazuje profil działań niepożądanych głównie łagodnych i przemijających, z najwyższą częstością występowania w pierwszych dniach terapii, co wymaga szczególnej edukacji i monitorowania pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu nerwowego, gdzie senność występuje bardzo często (≥1/10), a zawroty głowy i bóle głowy często (≥1/100 do <1/10). Zaburzenia widzenia, takie jak niewyraźne widzenie (często) i podwójne widzenie (niezbyt często), oraz objawy ze strony ucha i błędnika, jak szum w uszach (niezbyt często), również są istotne. Działania ze strony przewodu pokarmowego obejmują często suchość w jamie ustnej, zaparcia i bóle w nadbrzuszu, a także nudności, wymioty i niestrawność niezbyt często. Zwiększone wydzielanie śluzu w oskrzelach jest częste, natomiast duszność występuje niezbyt często. Wśród działań rzadkich znajdują się poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość, leukopenia i agranulocytoza, które wymagają natychmiastowej interwencji lekarskiej.
agranulocytoza, biegunka, ból głowy, ból górnej części brzucha, diplopia, doksylaminy wodorobursztynian, drgawki, drżenie, duszność, działanie niepożądane, koszmary senne, lek przeciwhistaminowy, leukopenia, małopłytkowość, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk obwodowy, paradoksalne pobudzenie, podwójne widzenie, senność, suchość w jamie ustnej, szum w uszach, wydzielanie śluzu w oskrzelach, wymioty, wysypka, zaburzenia układu nerwowego, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Fenylu salicylan – Działania niepożądane
Fenylu salicylan, substancja aktywna w preparacie Urosal (300 mg + 300 mg, tabletki), może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, klasyfikowane według układów i narządów. Najczęściej obserwuje się zaburzenia układu pokarmowego (często), manifestujące się dyspepsją, nudnościami, wymiotami oraz zaburzeniami perystaltyki. Rzadziej występują dolegliwości ze strony układu moczowego, takie jak podrażnienie dróg moczowych, ból i pieczenie podczas mikcji oraz uczucie parcia na mocz. Występują również reakcje skórne o charakterze alergicznym, a także zaburzenia hematologiczne o nieznanej częstości, w tym leukopenia, małopłytkowość i niedokrwistość, które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, takich jak zwiększona podatność na infekcje, zaburzenia krzepnięcia i niedotlenienie tkanek. Krwiomocz, również o nieznanej częstości, wymaga pilnej oceny lekarskiej ze względu na ryzyko uszkodzenia błony śluzowej dróg moczowych.
ból brzucha, dysuria, fenylu salicylan, krwiomocz, laktoza jednowodna, leukopenia, małopłytkowość, morfologia krwi, niedokrwistość, niedotlenienie tkanek, nietolerancja cukrów, nudność, objaw dyspeptyczny, odczyn alergiczny skóry, parcie na mocz, podrażnienie dróg moczowych, podrażnienie jelit, reakcja alergiczna skórna, sacharoza, Urosal, wymioty, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie perystaltyki, zaburzenie układu chłonnego, zaburzenie układu moczowego, zaburzenie układu pokarmowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Beto 25 ZK 23,75 mg
Lek Beto ZK (metoprololu bursztynian) dostępny jest w dawkach od 23,75 mg do 190 mg, odpowiadających 25-200 mg metoprololu winianu. Działania niepożądane tego beta-adrenolityku obejmują szeroki zakres objawów, sklasyfikowanych według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Najczęstsze działania to zmęczenie (bardzo często), zawroty głowy, bóle głowy, nudności, biegunka, zaparcia i suchość błony śluzowej jamy ustnej (często). Wśród poważniejszych działań wymienia się bradykardię (często, poniżej 60 uderzeń/min), zaostrzenie niewydolności serca, blok przedsionkowo-komorowy I stopnia, wstrząs kardiogenny (rzadko), a także zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość i leukopenia (częstość nieznana). Metoprolol może również maskować objawy hipoglikemii, co jest istotne u pacjentów z cukrzycą.
blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, cholesterol HDL, choroba Peyroniego, chromanie przestankowe, hipoglikemia, kołatanie serca, leukopenia, łuszczyca, łuszczycopodobne zapalenie skóry, małopłytkowość, maskowanie hipoglikemii, metoprolol bursztynian, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, objaw Raynauda, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezje, próby wątrobowe, skurcz oskrzeli, szumy uszne, triglicerydy, utajona cukrzyca, wstrząs kardiogenny, zaburzenia koncentracji, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zyvoxid
Linezolid, substancja czynna preparatu Zyvoxid, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko zahamowania czynności szpiku kostnego, manifestującego się niedokrwistością, leukopenią, pancytopenią lub trombocytopenią. Ryzyko to jest skorelowane z czasem trwania terapii, zwłaszcza powyżej 10-14 dni, a szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku, z ciężką niewydolnością nerek, umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami czynności wątroby, wcześniejszymi zaburzeniami hematologicznymi lub przyjmujących leki wpływające na morfologię krwi. Zaleca się cotygodniową kontrolę obrazu krwi obwodowej, w tym hemoglobiny, liczby płytek i leukocytów. W przypadku znacznego zahamowania czynności szpiku należy rozważyć przerwanie terapii, chyba że jest ona absolutnie konieczna, z intensywnym monitorowaniem parametrów hematologicznych.
bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, ciężka niedokrwistość, ciężka niewydolność nerek, dializoterapia, dikloksacylina, dysfagia, granulocytopenia, leukopenia, linezolid, morfologia krwi, niedokrwistość, niedokrwistość syderoblastyczna, oksacylina, pancytopenia, parametr hematologiczny, płytki krwi, przetaczanie krwi, roztwór izotoniczny, stężenie hemoglobiny, transfuzja krwi, trombocytopenia, wankomycyna, zaburzenie czynności wątroby, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie cewnika dożylnego, zakażenie mieszane, zakażenie tkanek miękkich - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lenalidomide Medical Valley 7,5 mg
Lenalidomid jest kluczowym lekiem w terapii szpiczaka mnogiego, stosowanym zarówno u pacjentów nowo zdiagnozowanych, jak i po wcześniejszych liniach leczenia. Profil bezpieczeństwa lenalidomidu obejmuje liczne działania niepożądane, z których najczęstsze i najcięższe dotyczą układu hematologicznego (neutropenia 60,8%-83,3%, trombocytopenia 21,5%-72,3%, leukopenia 22,8%-38,8%, niedokrwistość 21,0%-70,7%), układu oddechowego (zapalenie płuc do 10,6%, zakażenia płuc do 9,4%), oraz układu nerwowego (neuropatia obwodowa 71,8% w schemacie RVd). W populacjach po autologicznym przeszczepieniu komórek macierzystych (ASCT) oraz u pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepu obserwuje się różne profile działań niepożądanych, w tym zapalenie oskrzeli (47,4%), gorączkę neutropeniczną (6,0%), niedociśnienie tętnicze (6,5%) oraz niewydolność nerek (6,3%). Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka (33,3%-54,5%) i zaparcia (34,0%-56,1%), są powszechne i wymagają odpowiedniego monitorowania i leczenia objawowego.
astenia, autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, biegunka, funkcja nerek i wątroby, gorączka neutropeniczna, hipokalcemia, leczenie podtrzymujące, leukopenia, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk obwodowy, odwodnienie, osłabione łaknienie, skurcze mięśni, szpiczak mnogi, trombocytopenia, wysypka, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia snu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie żołądka i jelit, zaparcie, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Mieszana choroba tkanki łącznej – Objawy
Mieszana choroba tkanki łącznej (MCTD) to rzadkie, autoimmunologiczne schorzenie układowe, charakteryzujące się wysokim mianem przeciwciał anty-U1-RNP oraz nakładającymi się cechami klinicznymi tocznia rumieniowatego układowego (SLE), twardziny układowej (SSc) i zapalenia wielomięśniowego (PM). Wczesne objawy obejmują uczucie zmęczenia, stany podgorączkowe, mialgię, artralgie oraz charakterystyczny objaw Raynauda (90-96% pacjentów) i obrzęk palców (66-72%). Zajęcie układu mięśniowo-szkieletowego jest powszechne, z zapaleniem stawów u około 75% chorych oraz osłabieniem mięśni proksymalnych. Zmiany skórne występują u 50-60% pacjentów, a poważne powikłania dotyczą płuc (73-80% pacjentów), w tym śródmiąższowej choroby płuc (28-47%) i nadciśnienia płucnego (8-23%), które jest główną przyczyną zgonów. Zajęcie serca (30-40%) manifestuje się zapaleniem osierdzia, zaburzeniami przewodnictwa i niewydolnością serca, a nerek dotyczy około 25% pacjentów, najczęściej w postaci nefropatii błoniastej i białkomoczu. Objawy neurologiczne, hematologiczne oraz suchość związana z zespołem Sjögrena występują u mniejszej części chorych.
artralgia, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, dysfagia, dysfunkcja przełyku, fenomen Raynauda, kłębuszkowe zapalenie nerek, leukopenia, limfadenopatia, limfopenia, mialgia, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie płucne, nefropatia błoniasta, neuralgia nerwu trójdzielnego, niedokrwistość, niedosłuch czuciowo-nerwowy, niezróżnicowana choroba tkanki łącznej, objaw Raynauda, obrzęk palców, przełom nerkowy, refluks żołądkowo-przełykowy, reumatoidalne zapalenie stawów, sklerodaktylia, śródmiąższowa choroba płuc, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, włóknienie płuc, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, wysypka heliotropowa, zaostrzenie choroby, zapalenie mięśni, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie stawów, zapalenie wielomięśniowe, zespół nerczycowy, zespół Sjögrena - Leksykon substancji czynnych
Kryzantaspaza – Działania niepożądane
Kryzantaspaza, zawierająca 10 000 IU L-asparaginazy z Erwinia chrysanthemi, jest stosowana głównie w leczeniu białaczki limfoblastycznej. Profil bezpieczeństwa leku został szczegółowo opisany na podstawie badań klinicznych obejmujących 1028 pacjentów, głównie dzieci i młodzież. Najczęstsze działania niepożądane to reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, gorączka, skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy, wstrząs anafilaktyczny) oraz zaburzenia krzepnięcia krwi, prowadzące do powikłań zakrzepowo-zatorowych i krwotocznych. Zaburzenia krzepnięcia manifestują się m.in. hipofibrynogenemią, wydłużonym czasem protrombinowym i częściowej tromboplastyny, a także zmniejszeniem stężenia antytrombiny III, białka C i S oraz plazminogenu. Ryzyko powikłań zwiększają choroba podstawowa, steroidoterapia i stosowanie centralnych cewników żylnych. Większość działań niepożądanych ma charakter odwracalny, jednak zapalenie trzustki i zespół odwracalnej tylnej encefalopatii (PRES) stanowią poważne, choć rzadsze powikłania.
afazja, białaczka limfoblastyczna, białkomocz, cukrzycowa kwasica ketonowa, dysfagia, encefalopatia, gorączka neutropeniczna, hepatomegalia, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertrójglicerydemia, hipoalbuminemia, hipofibrynogenemia, hipoproteinemia, kryzantaspaza, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nefropatia moczanowa, nefrotoksyczność, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczynowe zapalenie stawów, pancytopenia, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przeciwciało przeciwlekowe, reakcja nadwrażliwości, stłuszczenie wątroby, toksyczność wątrobowa, wstrząs anafilaktyczny, wtórna niedoczynność tarczycy, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie śluzówki nosa, zapalenie trzustki, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, żółtaczka cholestatyczna, żylne zdarzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Apra-swift 30 mg
Lek Apra-swift zawierający arypiprazol charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana (częstość nieokreślona). Najczęściej obserwowane działania niepożądane to akatyzja i nudności (>3% pacjentów). Szczególnie istotne są rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, zaburzenia sercowo-naczyniowe (w tym Torsades de pointes, zatrzymanie akcji serca, bradykardia), powikłania metaboliczne (cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, kwasica ketonowa), choroba zakrzepowo-zatorowa żył, zespół serotoninowy oraz drgawki typu grand mal. W trakcie terapii należy monitorować zaburzenia psychiczne (w tym myśli i próby samobójcze), zaburzenia kontroli impulsów, rabdomiolizę oraz objawy agresji i nadmiernego pobudzenia.
akatyzja, arypiprazol, arytmia, bradykardia, choroba zakrzepowo-zatorowa, drgawki grand mal, dysfagia, dystonia, fenyloketonuria, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, kwasica ketonowa, leukopenia, napad przymusowego patrzenia, neutropenia, niedobór laktazy, nietrzymanie moczu, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, poriomania, priapizm, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotoalergiczna, skurcz krtani, śpiączka hiperosmolarna, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu, zespół abstynencyjny noworodków, zespół DRESS, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nonpres Duo 50 mg + 40 mg
Profil bezpieczeństwa leku Eplexemid, zawierającego eplerenon i furosemid, opiera się na danych z badań klinicznych EPHESUS i EMPHASIS-HF oraz obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu. Eplerenon wykazuje częstość działań niepożądanych porównywalną z placebo, z niezbyt częstymi przypadkami odmiedniczkowego zapalenia nerek, eozynofilii oraz rzadką niedoczynnością tarczycy i hiperkaliemią. Furosemid najczęściej powoduje zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hiponatremia), hipowolemię i odwodnienie, szczególnie u osób starszych. Obie substancje mogą prowadzić do zaburzeń czynności nerek, od przemijającego wzrostu kreatyniny i mocznika do niewydolności nerek. W badaniu EPHESUS odnotowano nieistotny statystycznie wzrost udarów mózgu u pacjentów ≥75 lat. Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest według MedDRA, z podziałem na bardzo często (>1/10), często (>1/100 do <1/10), niezbyt często (>1/1000 do <1/100), rzadko (>1/10 000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10 000).
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, eplerenon i furosemid, ginekomastia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipoproteinemia, hipowolemia, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odmiedniczkowe zapalenie nerek, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie trzustki, parestezja, plamica, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śpiączka hiperosmolarna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, udar mózgu, wysypka pęcherzowa, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie naczyń, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Infacetamol 100 mg/ml
Infacetamol to roztwór doustny zawierający paracetamol w stężeniu 100 mg/ml. Działania niepożądane są rzadkie lub bardzo rzadkie, jednak ich profil bezpieczeństwa wymaga szczególnej uwagi. Do najpoważniejszych należą zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, agranulocytoza, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna), które mogą manifestować się krwawieniami, infekcjami i anemią, wymagając natychmiastowego odstawienia leku i konsultacji hematologicznej. Rzadko obserwuje się niedociśnienie tętnicze, a bardzo rzadko hipoglikemię, hepatotoksyczność (żółtaczka), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka) oraz działania nefrotoksyczne, takie jak ropomocz jałowy i nefropatia analgetyczna. Wzrost aktywności aminotransferaz wątrobowych jest również rzadkim objawem, wskazującym na uszkodzenie hepatocytów.
agranulocytoza, aminotransferazy wątrobowe, hepatotoksyczność, hipoglikemia, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, morfologia krwi, nadwrażliwość, nefropatia analgetyczna, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, paracetamol, pokrzywka, reakcja skórna, ropomocz jałowy, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Anzorin 20 mg
Olanzapina, substancja czynna leku Anzorin, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które obejmują zarówno często występujące objawy, takie jak senność, zwiększenie masy ciała (do ≥7% u 22,2% pacjentów po 47 dniach i do 64,4% po 48 tygodniach), eozynofilia, leukopenia, neutropenia, jak i zmiany metaboliczne, w tym istotne klinicznie wzrosty stężenia prolaktyny, cholesterolu (≥6,2 mmol/l), glukozy (≥7 mmol/l) oraz triglicerydów (≥2,26 mmol/l). Działania niepożądane neurologiczne obejmują akatyzję, parkinsonizm, dyskinezę oraz rzadziej złośliwy zespół neuroleptyczny. Nagłe odstawienie olanzapiny może wywołać objawy odstawienne, takie jak pocenie się, bezsenność i drżenie. W badaniach klinicznych u osób starszych z otępieniem odnotowano zwiększoną śmiertelność oraz częstsze incydenty naczyniowo-mózgowe, a u pacjentów z chorobą Parkinsona – nasilenie objawów parkinsonizmu i omamy.
akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, amnezja, astenia, bradykardia, brak miesiączki, cholesterol, cholesterol całkowity, choroba afektywna dwubiegunowa, cukromocz, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, dyzartria, działanie antycholinergiczne, eozynofilia, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, glukoza, hiperprolaktynemia, krwawienie z nosa, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, letarg, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, mlekotok, nadwrażliwość na światło, napady drgawek, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, olanzapina, omamy wzrokowe, parkinsonizm, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, rumień, senność, triglicerydy, wydłużenie odstępu QTc, wysypka, zaburzenia erekcji, zakrzep z zatorami, zakrzepica żył głębokich, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia leku, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmniejszenie libido, zwiększenie apetytu, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lekoklar mite 250 mg
Klarytromycyna, dostępna w postaci tabletek 250 mg (Lekoklar mite) i 500 mg (Lekoklar forte), jest antybiotykiem makrolidowym o szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najczęściej obserwowane to dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku. Reakcje te mają zwykle łagodne nasilenie i występują z podobną częstością u dorosłych oraz dzieci. W populacji pacjentów z obniżoną odpornością, zwłaszcza przy dawkach 1000–2000 mg/dobę, obserwuje się częstsze występowanie działań niepożądanych, w tym wzrost aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT), zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia) oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego i układu nerwowego. Dawka 4000 mg/dobę wiąże się z 3-4-krotnym wzrostem częstości tych zdarzeń. W praktyce klinicznej istotne jest monitorowanie parametrów laboratoryjnych oraz obserwacja pacjenta, zwłaszcza w kontekście potencjalnych interakcji lekowych i ryzyka rabdomiolizy przy jednoczesnym stosowaniu statyn, fibratów, kolchicyny lub allopurynolu.
aminotransferaza, anoreksja, antybiotyk makrolidowy, azot mocznikowy, enzym wątrobowy, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, ileostomia, interakcja lekowa, kandydoza, klarytromycyna, krwinka biała, leukopenia, neutropenia, niestrawność, ośrodkowy układ nerwowy, pasaż żołądkowo-jelitowy, pokrzywka, przedłużone uwalnianie, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, stężenie kreatyniny, szum uszny, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie słuchu, zakażenie prątkami, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie żołądka i jelit, zawiesina doustna, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Telmix Plus 40 mg + 12,5 mg
Telmix Plus to lek złożony zawierający telmisartan (40 mg lub 80 mg) oraz hydrochlorotiazyd (12,5 mg lub 25 mg), stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym są zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego. Rzadkie, ale poważne działania obejmują obrzęk naczynioruchowy (częstość ≥1/10 000 do <1/1000), który może prowadzić do zgonu, oraz zaostrzenie tocznia rumieniowatego. Hydrochlorotiazyd może wywoływać hipokaliemię (≥1/1000 do <1/100), hipomagnezemię (często), hiperkalcemię (rzadko) i zasadowicę hipochloremiczną (bardzo rzadko). Inne istotne działania to hiponatremia, zaburzenia rytmu serca, niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia widzenia, a także rzadkie reakcje anafilaktyczne i nadwrażliwości. W badaniach klinicznych częstość działań niepożądanych była porównywalna między terapią skojarzoną a monoterapią telmisartanem, bez zależności od dawki, wieku, płci czy rasy pacjentów.
agranulocytoza, bradykardia, choroba zwyrodnieniowa stawów, eozynofilia, hiperkalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, ostra jaskra z zamkniętym kątem przesączania, parestezja, posocznica, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, tachykardia, telmisartan, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie zatok, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół zaburzeń oddechowych, żółtaczka cholestatyczna, żółtaczka miąższowa - Leksykon substancji czynnych
Pentoksyfilina – Działania niepożądane
Pentoksyfilina, pochodna metyloksantyny stosowana w leczeniu zaburzeń krążenia obwodowego, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane objawy dotyczą układu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, wzdęcia, ból brzucha oraz biegunkę, które są zależne od dawki i zwykle ustępują po odstawieniu leku. Istotne są również poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość aplastyczna, trombocytopenia oraz leukopenia/neutropenia, które wymagają regularnej kontroli morfologii krwi ze względu na ryzyko niewydolności szpiku i zwiększonej podatności na infekcje. Ponadto pentoksyfilina może powodować krwawienia, w tym do siatkówki, co stanowi wskazanie do natychmiastowego przerwania leczenia. Wśród działań niepożądanych odnotowano także reakcje nadwrażliwości, w tym rzadkie, ale zagrażające życiu wstrząsy anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy i skurcz oskrzeli, które wymagają pilnej interwencji i odstawienia leku.
aminotransferaza, arytmia, cholestaza, dusznica bolesna, enzymy wątrobowe, hipoglikemia, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, kolagenoza mieszana, krwawienie do siatkówki, leukopenia, małopłytkowość, metyloksantyna, morfologia krwi, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, odwarstwienie siatkówki, pentoksyfilina, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krążenia obwodowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Adadox 4 mg
Adadox, zawierający 4,84 mg doksazosyny mezylanu (odpowiadające 4 mg doksazosyny), wykazuje profil bezpieczeństwa podobny u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym oraz łagodnym przerostem gruczołu krokowego. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu sercowo-naczyniowego (niedociśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, tachykardia, kołatanie serca), układu nerwowego (senność, zawroty głowy, ból głowy) oraz układu oddechowego (kaszel, duszność, zapalenie oskrzeli). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥ 1/10) do bardzo rzadko (< 1/10 000), z wieloma objawami występującymi w kategorii często lub niezbyt często. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, które może prowadzić do omdleń i upadków, zwłaszcza u osób starszych, oraz na poważne zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak dławica piersiowa i zawał mięśnia sercowego.
cholestaza, częstomocz, dławica piersiowa, dna moczanowa, doksazosyny mezylan, enzym wątrobowy, ginekomastia, hematuria, hipoestezja, hipoglikemia, hipokaliemia, impotencja, łagodny przerost gruczołu krokowego, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, parestezja, priapizm, skurcz oskrzeli, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, trombocytopenia, wielomocz, wytrysk wsteczny, zaburzenie krążenia mózgowego, zakażenie dróg moczowych, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie oskrzeli, zapalenie pęcherza, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, żółtaczka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polalid 5 mg
Lenalidomid, substancja czynna produktu Polalid, wykazuje istotną teratogenność potwierdzoną w badaniach na małpach i królikach. U małp, przy dawkach 0,5-4 mg/kg/dobę, zaobserwowano poważne wady wrodzone, takie jak atrezja odbytu oraz liczne anomalie kończyn (m.in. oligodaktylia, polidaktylia, brak rotacji kończyn). Dodatkowo stwierdzono zmiany w narządach wewnętrznych, w tym odbarwienia i obecność mas tkankowych. U królików, przy dawkach 3-20 mg/kg/dobę, odnotowano brak płata środkowego płuc, przemieszczenie nerek oraz zmiany w tkankach miękkich i szkielecie płodów, z wyraźną zależnością od dawki. W badaniach toksyczności ostrej na gryzoniach minimalna dawka letalna przekraczała 2000 mg/kg/dobę, co wskazuje na relatywnie niską toksyczność ostrą.
agenezja płata płuca, atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, atrofia układu chłonnego, cytopenia, działanie mutagenne, ektopia nerki, genotoksyczność, kancerogenność, komórkowość szpiku kostnego, krwotok narządowy, lenalidomid, leukopenia, mineralizacja miedniczki nerkowej, NOAEL, oligodaktylia, polidaktylia, stosunek mieloidalno-erytroidalny, teratogenność, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wada kończyny, wada wrodzona, zapalenie przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Relumo 20 mg
Omeprazol w dawce 20 mg, stosowany w postaci kapsułek dojelitowych (Relumo), wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii i monitorowania pacjentów. Najczęściej (1-10%) obserwuje się bóle głowy, ból brzucha, zaparcia, biegunkę, wzdęcia oraz nudności i wymioty. Rzadziej występują zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia i trombocytopenia, a bardzo rzadko agranulocytoza i pancytopenia, które mogą zwiększać ryzyko infekcji i zaburzeń krzepnięcia. Reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny, są rzadkie, ale stanowią zagrożenie życia. Zaburzenia elektrolitowe, takie jak hiponatremia (rzadko) oraz hipomagnezemia, hipokalcemia i hipokaliemia (częstość nieznana), mogą prowadzić do osłabienia, skurczów mięśni i zaburzeń rytmu serca, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu.
agranulocytoza, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, encefalopatia, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kandydoza przewodu pokarmowego, kapsułki dojelitowe, leukopenia, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, omeprazol, pancytopenia, parestezja, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty podostry skórny, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie cewkowo-śródmiąższowe nerek, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sertralina Krka 100 mg
Sertralina Krka, dostępna w tabletkach powlekanych o dawkach 50 mg i 100 mg, charakteryzuje się dobrze poznanym profilem bezpieczeństwa potwierdzonym zarówno badaniami klinicznymi, jak i obserwacjami post-marketingowymi. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym są nudności oraz bezsenność (występująca bardzo często, ≥1/10). Wśród zaburzeń psychicznych często obserwuje się lęk, depresję, pobudzenie, zmniejszenie libido, nerwowość, depersonalizację, koszmary senne i bruksizm (≥1/100 do <1/10). Rzadziej, ale klinicznie istotne, są myśli i zachowania samobójcze, zaburzenia psychotyczne, apatia, omamy, agresja, nastrój euforyczny i paranoja (≥1/1000 do <1/100). W zakresie metabolizmu i odżywiania bardzo często występuje zmiana łaknienia, a rzadziej obserwuje się hipercholesterolemię, cukrzycę, hipoglikemię, hiperglikemię oraz hiponatremię (częstość nieznana). Zakażenia górnych dróg oddechowych, zapalenie gardła i nieżyt nosa są bardzo częste (≥1/10), natomiast zapalenie żołądka i jelit oraz ucha środkowego występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100).
bezsenność, bruksizm, chlorowodorek sertraliny, cukrzyca, depersonalizacja, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipoglikemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, koszmar senny, leukopenia, lunatyzm, małopłytkowość, nastrój euforyczny, niedoczynność tarczycy, niezdolność do ejakulacji, nieżyt nosa, nudność, omam, paranoja, powiększenie węzłów chłonnych, przedwczesny wytrysk, PTSD, reakcja anafilaktoidalna, reakcja nadwrażliwości, sertralina, tabletka powlekana, zaburzenie konwersyjne, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie psychiczne, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie seksualne, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie gardła, zapalenie ucha środkowego, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie żołądka i jelit, zespół lęku napadowego, zespół lęku społecznego, zespół stresu pourazowego, zmniejszenie libido - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxychloroquine sulfate Edest 200 mg
Hydroksychlorochina w dawce 200 mg, stosowana doustnie, może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane według systemu MedDRA. Do najpoważniejszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak mielosupresja, niedokrwistość aplastyczna, leukopenia i małopłytkowość, a także zaostrzenie porfirii. W zakresie metabolizmu obserwuje się hipoglikemię, szczególnie istotną u pacjentów z cukrzycą. Wśród zaburzeń psychicznych odnotowano psychozy, depresję, omamy, manię oraz ryzyko zachowań samobójczych. Neurologicznie mogą wystąpić drgawki, bóle głowy i zaburzenia pozapiramidowe. Retinopatia, potencjalnie prowadząca do trwałych zaburzeń widzenia i postrzegania barw, jest jednym z najpoważniejszych powikłań, z możliwością progresji nawet po odstawieniu leku. Dodatkowo mogą pojawić się zmiany rogówki, niewyraźne widzenie i światłowstręt. W zakresie ucha i błędnika opisano nieodwracalną utratę słuchu, zawroty głowy i szumy uszne.
blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, częstoskurcz komorowy, drgawki, dystonia, fosfolipidoza, fosfolipidoza nerkowa, granulocytoza, hiperleukocytoza, hipoglikemia, jadłowstręt, kardiomiopatia, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, miopatia, nadwrażliwość na światło, neuromiopatia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność krążenia, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunująca niewydolność wątroby, retinopatia, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia akomodacji, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia snu, zachowania samobójcze, zawroty głowy błędnikowe, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Orizon 0,5 mg
Produkt leczniczy Orizon (rysperydon) charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęściej występujące działania niepożądane (≥10%) to parkinsonizm, sedacja/senność, ból głowy oraz bezsenność, z parkinsonizmem i ataksją wykazującymi zależność od dawki. W zakresie zakażeń bardzo często obserwuje się zapalenie płuc, oskrzeli, górnych dróg oddechowych, zatok, zakażenia dróg moczowych, zapalenie ucha oraz grypę. Rzadziej występują zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, leukopenia, trombocytopenia i niedokrwistość, a także agranulocytoza o nieznanej częstości, stanowiąca poważne zagrożenie dla pacjenta. Wśród reakcji immunologicznych rzadko notuje się nadwrażliwość, a reakcje anafilaktyczne, choć o nieznanej częstości, wymagają natychmiastowej interwencji.
agranulocytoza, akaroza skórna, ataksja, bezsenność, ból głowy, cukrzyca, cukrzycowa kwasica ketonowa, eozynofilia, glikozuria, grzybica paznokci, hiperglikemia, hiperinsulinemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipoglikemia, jadłowstręt, leukopenia, nadwrażliwość, neutropenia, niedokrwistość, parkinsonizm, polidypsja, reakcja anafilaktyczna, rysperydon, sedacja, trombocytopenia, zakażenie dróg moczowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie ucha, zapalenie zatok, zatrucie wodne, zespół nieprawidłowego wydzielania ADH - Leksykon leków
Przedawkowanie – Paracetamol Galena 120 mg/5 ml
Przedawkowanie paracetamolu stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, z charakterystycznym dwufazowym przebiegiem klinicznym. W pierwszej fazie (0-24 godziny) obserwuje się objawy takie jak nudności, wymioty, nadmierna potliwość i senność, które mogą ustąpić w fazie drugiej (24-48 godzin), dając fałszywe wrażenie poprawy, podczas gdy rozwija się uszkodzenie wątroby. Toksyczna dawka u dzieci to >150 mg/kg mc./dobę (pojedyncza) lub >120 mg/kg mc./dobę (długotrwała), a u dorosłych ≥5 g jednorazowo. W fazie trzeciej (48-96 godzin) pojawiają się objawy ciężkiego uszkodzenia wątroby, takie jak żółtaczka, bóle brzucha, spadek ciśnienia tętniczego oraz zaburzenia OUN, a w fazie czwartej (>96 godzin) mogą wystąpić powikłania wielonarządowe, w tym uszkodzenie szpiku kostnego, mięśnia sercowego, trzustki i nerek.
acetylocysteina, agranulocytoza, dawka toksyczna, depresja oddechowa, enzymy wątrobowe, faza zatrucia, hepatotoksyczność, leukopenia, metionina, objawy zatrucia, oddział intensywnej terapii, odtrutki, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, przedawkowanie paracetamolu, stężenie paracetamolu we krwi, uszkodzenie komórek wątrobowych, uszkodzenie mięśnia sercowego, uszkodzenie nerek, uszkodzenie szpiku kostnego, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywowany, zapalenie trzustki, zatrucie paracetamolem, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Spiramycyna – Działania niepożądane
Spiramycyna, makrolidowy antybiotyk dostępny w preparacie Rovamycine (tabletki powlekane o dawkach 1,5 mln j.m. i 3 mln j.m.), jest stosowana w leczeniu różnych infekcji. Do bardzo często występujących działań niepożądanych należą przemijające parestezje (≥1/10), natomiast często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się zaburzenia smaku, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka), wysypkę oraz rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego. Rzadziej, ale o potencjalnie poważnym przebiegu, mogą wystąpić ostre reakcje hematologiczne (hemoliza, leukopenia, neutropenia), wstrząs anafilaktyczny, zapalenia naczyń, a także groźne zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes, które mogą prowadzić do zatrzymania akcji serca. Ponadto, spiramycyna może wywołać cholestatyczne lub mieszane zapalenie wątroby oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
antybiotyk makrolidowy, ból brzucha, cholestatyczne zapalenie wątroby, Clostridioides difficile, częstoskurcz komorowy, komorowe zaburzenia rytmu, leukopenia, neutropenia, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, obrzęk naczynioruchowy, ostra hemoliza, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, plamica Henocha-Schönleina, pokrzywka, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, spiramycyna, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, torsade de pointes, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czucia, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia smaku, zapalenie naczyń, zatrzymanie akcji serca, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Topotecan medac 1 mg/ml
Topotecan medac, stosowany w leczeniu nawrotowego raka jajnika oraz drobnokomórkowego raka płuca, charakteryzuje się przewidywalnym i odwracalnym profilem toksyczności hematologicznej, bez kumulacji w kolejnych cyklach terapii. Najczęstszymi hematologicznymi działaniami niepożądanymi są ciężka neutropenia (granulocyty < 0,5 x 10^9/l) występująca u 55% pacjentów podczas pierwszego kursu, utrzymująca się ≥ 7 dni u 20%, oraz małopłytkowość (płytki < 25 x 10^9/l) u 25% pacjentów. Niedokrwistość umiarkowana do ciężkiej (Hb ≤ 8,0 g/dl) dotyczy 37% pacjentów, a transfuzje erytrocytarne są konieczne u 52%. Profil bezpieczeństwa w terapii skojarzonej z cisplatyną jest podobny, choć toksyczność hematologiczna jest mniejsza niż w monoterapii topotekanem, ale większa niż przy samym cisplatynie.
anoreksja, drobnokomórkowy rak płuca, gorączka neutropeniczna, granulocyty obojętnochłonne, hiperbilirubinemia, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, nawrotowy rak jajnika, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, posocznica, rak szyjki macicy, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczność hematologiczna, transfuzja masy płytkowej, wynaczynienie, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie błon śluzowych, zapalenie okrężnicy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lepsitam 1000 mg
Lek Lepsitam, zawierający lewetyracetam, wykazuje profil bezpieczeństwa spójny w różnych grupach wiekowych i wskazaniach terapeutycznych w leczeniu padaczki. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, ból głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia. Dane pochodzą z badań klinicznych obejmujących 3416 pacjentów oraz z okresu po wprowadzeniu leku do obrotu. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) oraz rzadko (≥1/10 000 do <1/1000). Szczególną uwagę zwraca ryzyko poważnych powikłań, takich jak pancytopenia, encefalopatia odwracalna po przerwaniu terapii, rabdomioliza (częstsza u pacjentów japońskich), a także zaburzenia psychiczne, w tym depresja, agresja, myśli i próby samobójcze. Współistniejące stosowanie topiramatu zwiększa ryzyko jadłowstrętu, co może wymagać interwencji medycznej.
agranulocytoza, ataksja, choreoatetoza, drgawki, dyskineza, encefalopatia, hiperkinezja, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, lewetyracetam, łysienie, majaczenie, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, napad częściowy, napad paniki, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, parestezja, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, topiramat, zaburzenia psychotyczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azimycin 125 mg
Azimycin (azytromycyna) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego, gdzie biegunka występuje bardzo często (≥ 1/10), a wymioty, ból brzucha i nudności często (≥1/100 do <1/10). Niezbyt często obserwuje się zaparcia, wzdęcia, niestrawność, zapalenie błony śluzowej żołądka oraz dysfagię. Istotne są również rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak zaburzenia czynności wątroby, żółtaczka cholestatyczna, a także niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie i martwica wątroby o nieznanej częstości. Neurologiczne działania niepożądane obejmują ból głowy (często), zawroty głowy, senność, parestezje (niezbyt często) oraz poważne zaburzenia, takie jak drgawki i miastenia (częstość nieznana). W zakresie układu sercowo-naczyniowego odnotowano kołatania serca (niezbyt często) oraz groźne zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes i wydłużenie odstępu QT (częstość nieznana).
azytromycyna, częstoskurcz komorowy, dyzuria, eozynofilia, fotowrażliwość, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, Mycobacterium avium, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunujące zapalenie wątroby, polekowa wysypka z eozynofilią, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia słuchu, zapalenie trzustki, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Apo-Pentox 400 SR 400 mg
Pentoksyfilina, substancja czynna preparatu Apo-Pentox 400 SR, może indukować liczne działania niepożądane obejmujące różne układy i narządy. Wśród hematologicznych powikłań dominują trombocytopenia oraz leukopenia/neutropenia, zwiększające ryzyko krwawień i infekcji. Reakcje alergiczne mogą przyjmować formę anafilaksji, obrzęku naczynioruchowego, skurczu oskrzeli oraz wstrząsu anafilaktycznego, stanowiącego zagrożenie życia. Objawy ze strony układu nerwowego to zawroty głowy, bóle głowy oraz aseptyczne zapalenie opon mózgowych. Kardiologicznie obserwuje się arytmię, tachykardię i dławicę piersiową, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z chorobami serca. Dolegliwości żołądkowo-jelitowe obejmują nudności, wymioty, biegunki, zaparcia oraz nadmierne ślinienie się. Ponadto, pentoksyfilina może powodować cholestazę wewnątrzwątrobową, prowadzącą do żółtaczki, oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz, wskazujące na uszkodzenie hepatocytów. Reakcje skórne to świąd, pokrzywka, wysypka i zaczerwienienie skóry, a także hipotensja jako efekt hemodynamiczny.
arytmia, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, biegunka, ból głowy, cholestaza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, dławica piersiowa, enzym wątrobowy, hipotensja, krwawienie, leukopenia, nadmierne ślinienie, niepokój, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pentoksyfilina, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, świąd, tachykardia, trombocytopenia, uczucie pełności w brzuchu, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, wzdęcie, zaburzenie snu, zaczerwienienie skóry, zaczerwienienie twarzy, zaparcie, zawroty głowy, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nurofen Express 200 mg
Ibuprofen zawarty w leku Nurofen Express (200 mg) stosowany w dawkach do 1200 mg/dobę i krótkotrwale wykazuje przede wszystkim działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha, nudności, niestrawność (częstość niezbyt często), biegunka, wzdęcia, zaparcia, wymioty, zapalenie błony śluzowej żołądka (rzadko) oraz wrzody trawienne, perforacja, krwawienia z przewodu pokarmowego, smoliste stolce, krwawe wymioty i wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej (bardzo rzadko). Ryzyko krwawień jest zależne od dawki i czasu stosowania. Długotrwałe stosowanie dużych dawek (2400 mg/dobę) wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka incydentów zatorowo-zakrzepowych tętniczych, takich jak zawał serca czy udar. Ponadto, mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości obejmujące anafilaksję, zaostrzenie astmy, skurcz oskrzeli oraz różnorodne dermatozy, w tym ciężkie postaci jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
agranulocytoza, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba Crohna, ciężkie skórne działania niepożądane, hipernatremia, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, polekowa reakcja z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zaburzenia hematopoezy, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zator tętnicy, zawał serca, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amlodipine Orion 10 mg
Amlodypina, dostępna w preparacie Amlodipine Orion w dawkach 5 mg i 10 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które wymagają uważnego monitorowania przez lekarza. Najczęściej obserwowane objawy to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, zaczerwienienia twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk okolicy kostek oraz zmęczenie. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (>1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy ze strony układu nerwowego, sercowo-naczyniowego, pokarmowego, skóry oraz układu mięśniowo-szkieletowego, które mogą wpływać na komfort i bezpieczeństwo pacjenta podczas terapii.
amlodypina, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból stawów, bradykardia, depresja, duszność, ginekomastia, hiperglikemia, impotencja, kołatanie serca, kurcze mięśni, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, niestrawność, nieżyt żołądka, nudności, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, plamica, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja alergiczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, senność, świąd, szumy uszne, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenia mikcji, zaburzenia widzenia, zaczerwienienie twarzy, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olzapin 15 mg
Profil bezpieczeństwa olanzapiny został szczegółowo opisany na podstawie danych z badań klinicznych oraz zgłoszeń spontanicznych. Najczęściej występujące działania niepożądane (≥1% pacjentów) obejmują zaburzenia neurologiczne (senność, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, dyskineza), metaboliczne (istotny przyrost masy ciała, podwyższone stężenia cholesterolu, glukozy i triglicerydów, cukromocz) oraz hematologiczne (eozynofilia, leukopenia, neutropenia, trombocytopenia). Długotrwałe stosowanie (≥48 tygodni) wiąże się z narastającym ryzykiem zaburzeń metabolicznych, w tym rozwojem lub nasileniem cukrzycy, czasem z powikłaniami takimi jak kwasica ketonowa czy śpiączka. W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwowano niedociśnienie ortostatyczne, bradykardię, wydłużenie QTc, a rzadko ciężkie arytmie prowadzące do nagłej śmierci. Wśród innych działań niepożądanych wymienia się reakcje alergiczne, przejściowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zapalenie trzustki, wysypki skórne, a także złośliwy zespół neuroleptyczny (rzadko).
akatyzja, aminotransferaza wątrobowa, amnezja, astenia, bradykardia, brak miesiączki, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, dyzartria, eozynofilia, fosfokinaza kreatynowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, hiperprolaktynemia, kwas moczowy, kwasica ketonowa, leukopenia, migotanie komór, morfologia krwi, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, nagła śmierć sercowa, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, olanzapina, parkinsonizm, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, senność, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia erekcji, zakrzep z zatorami, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół DRESS, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lenalidomide Zentiva 15 mg
Lenalidomid, stosowany w leczeniu szpiczaka mnogiego, wykazuje charakterystyczny profil bezpieczeństwa zależny od schematu terapeutycznego i populacji pacjentów. W leczeniu podtrzymującym po autologicznym przeszczepie komórek macierzystych (ASCT) najczęściej obserwuje się hematologiczne działania niepożądane, takie jak neutropenia (60,8-79,0%), małopłytkowość (23,5-72,3%), leukopenia (22,8-31,7%) oraz niedokrwistość (21,0%). Zakażenia układu oddechowego, w tym zapalenie płuc (9,8-10,6%) i zakażenie płuc (9,4%), występują często i stanowią istotne ryzyko. Inne często zgłaszane działania to biegunka (38,9-54,5%), zapalenie oskrzeli (47,4%), zapalenie nosa i gardła (34,8%), a także skurcze mięśni (20,5-33,4%) i zmęczenie (22,8-73,7%). W schematach z lenalidomidem, bortezomibem i deksametazonem u pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepu, obserwuje się wysoką częstość neuropatii obwodowej (71,8%), hipokalcemii (50,0%) oraz niedociśnienia tętniczego (6,5%).
astenia, autologiczny przeszczep komórek macierzystych, bezsenność, biegunka, ból pleców, bortezomib, gorączka, hipokalcemia, kaszel, leczenie podtrzymujące, lenalidomid, leukopenia, małopłytkowość, morfologia krwi, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, odwodnienie, parametry krążeniowe, równowaga elektrolitowa, skurcz mięśni, szpiczak mnogi, talidomid, trombocytopenia, wysokodawkowa chemioterapia, wysypka, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie płuc, zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit, zapalenie nosa i gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zaparcie, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lenalidomide Gedeon Richter 2,5 mg
Lenalidomid jest stosowany w leczeniu szpiczaka mnogiego, zespołów mielodysplastycznych oraz chłoniaków (z komórek płaszcza i grudkowego). Profil bezpieczeństwa leku różni się w zależności od wskazania i schematu terapii. Najczęstsze działania niepożądane obejmują neutropenię (60,8-79,0%), trombocytopenię (23,5-72,3%), niedokrwistość (21,0-70,7%), biegunki (33,3-54,5%), wysypkę (16,2-31,7%), zmęczenie (18,1-73,7%) oraz zakażenia układu oddechowego, w tym zapalenie płuc (5,7-10,6%). Ciężkie działania niepożądane to m.in. zapalenie płuc, gorączka neutropeniczna, zakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna, które występują szczególnie u pacjentów ze szpiczakiem mnogim i zespołami mielodysplastycznymi. W terapii skojarzonej z bortezomibem i deksametazonem obserwowano m.in. neuropatię obwodową (71,8%) i hipokalcemię (50,0%).
ASCT, autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, biegunka, bortezomib, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, gorączka neutropeniczna, hipokalcemia, infekcja układu oddechowego, leukopenia, melfalan, morfologia krwi, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, profilaktyka przeciwzakrzepowa, rytuksymab, szpiczak mnogi, trombocytopenia, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zatorowość płucna, zespół mielodysplastyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vivacor 25 mg
Karwedylol, substancja czynna leku Vivacor, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które są zbliżone we wszystkich wskazaniach terapeutycznych, choć z pewnymi różnicami zależnymi od leczonej jednostki chorobowej. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to niedociśnienie (w tym niedociśnienie ortostatyczne), niewydolność serca, bradykardia, zawroty głowy oraz bóle głowy. W fazie zwiększania dawki u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca może dojść do nasilenia objawów niewydolności i zatrzymania płynów. Częstość występowania niewydolności serca wynosiła 15,4% u pacjentów z dysfunkcją lewej komory po zawale mięśnia sercowego. Karwedylol może także powodować odwracalne pogorszenie funkcji nerek, szczególnie u chorych z niskim ciśnieniem tętniczym, chorobą niedokrwienną serca i uogólnioną chorobą naczyń. Ponadto, lek może wpływać na metabolizm glukozy, prowadząc do pogorszenia kontroli glikemii (hiperglikemia, hipoglikemia) u pacjentów z cukrzycą oraz ujawnienia niejawnej cukrzycy.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, chromanie przestankowe, cukrzyca, dławica piersiowa, dysfunkcja lewej komory, gammaglutamylotransferaza, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipoglikemia, infekcja dróg moczowych, infekcja górnych dróg oddechowych, karwedylol, leukopenia, liszaj płaski, łuszczyca, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niestrawność, nietrzymanie moczu, objaw Raynauda, obrzęk płuc, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezja, pokrzywka, przewlekła niewydolność serca, regulacja glikemii, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, uogólniona choroba naczyń, wysypka alergiczna, zaburzenia erekcji, zaburzenia mikcji, zaburzenie czynności nerek, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie skóry, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nurofen Zatoki 200 mg + 30 mg
Nurofen Zatoki, zawierający 200 mg ibuprofenu oraz 30 mg pseudoefedryny chlorowodorku, może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii, zwłaszcza przy dawkach do 1200 mg ibuprofenu na dobę stosowanych bez recepty. Do najpoważniejszych powikłań należą bardzo rzadkie zaburzenia morfologii krwi, takie jak niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia i agranulocytoza, manifestujące się gorączką, bólem gardła i objawami grypopodobnymi. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować od niezbyt częstych pokrzywek i świądu do bardzo rzadkich anafilaksji i obrzęków naczynioruchowych. W zakresie układu nerwowego obserwuje się niezbyt często bóle głowy i drżenia, rzadko zawroty głowy, a bardzo rzadko aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, szczególnie u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi. Dodatkowo, mogą wystąpić rzadkie zaburzenia psychiczne, takie jak bezsenność, pobudzenie, depresja, a także objawy o nieznanej częstości, w tym jadłowstręt psychiczny, omamy i dezorientacja.
agranulocytoza, anafilaksja, arytmia, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma, choroba Crohna, duszność, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedokrwistość, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, reakcja pęcherzowa, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzód trawienny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół Stevensa-Johnsona, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Działania niepożądane – Karbis 16 mg
Kandesartan cyleksetyl, stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca, charakteryzuje się łagodnym i przemijającym profilem działań niepożądanych. W terapii nadciśnienia częstość rezygnacji z powodu działań niepożądanych wynosiła 3,1%, porównywalnie do placebo (3,2%). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zawroty głowy, ból głowy oraz zakażenia układu oddechowego, z częstością przekraczającą o co najmniej 1% częstość w grupie placebo. W leczeniu niewydolności serca odsetek przerwań terapii był wyższy (21,0% vs 16,1% placebo), a najczęstsze działania niepożądane obejmowały hiperkaliemię, niedociśnienie oraz zaburzenia czynności nerek, szczególnie u pacjentów powyżej 70 roku życia, z cukrzycą lub stosujących inne leki wpływające na układ renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS). U dzieci i młodzieży (6 do <18 lat) z nadciśnieniem obserwowano wyższą częstość występowania działań niepożądanych takich jak ból głowy, zawroty głowy, zakażenia górnych dróg oddechowych (bardzo często ≥1/10), kaszel (bardzo często ≥1/10), wysypka (często ≥1/100 do <1/10) oraz hiperkaliemia i hiponatremia (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100).
agranulocytoza, badanie kliniczne kontrolowane, hiperkaliemia, hiponatremia, inhibitor ACE, kandesartan cyleksetylu, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, niemiarowość zatokowa, nieprawidłowa czynność wątroby, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, spironolakton, stężenie hemoglobiny, stężenie potasu i kreatyniny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu oddechowego, zapalenie nosogardła, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amotaks 500 mg
Amoksycylina w dawce 500 mg w kapsułkach twardych jest związana z szeregiem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się biegunki i nudności (często ≥1/100 do <1/10) oraz wysypkę skórną (często). Rzadziej występują wymioty (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100). Bardzo rzadkie działania obejmują kandydozę skóry i błon śluzowych, przemijającą leukopenię, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczną, zaburzenia krzepnięcia (wydłużenie czasu krwawienia i protrombinowego), ciężkie reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), a także poważne reakcje skórne takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, DRESS i AGEP. Zgłaszano również bardzo rzadkie zaburzenia neurologiczne (hiperkinezja, drgawki), aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz zespół Kounisa (ostry zespół wieńcowy w przebiegu reakcji alergicznej). Wśród powikłań ze strony przewodu pokarmowego odnotowano bardzo rzadkie zapalenie jelita grubego, w tym rzekomobłoniaste i krwotoczne zapalenie jelita grubego, a także czarny, włochaty język.
agranulocytoza, amoksycylina, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, biegunka, choroba posurowicza, czas krwawienia, czas protrombinowy, drgawki, dysbioza jelitowa, enzymy wątrobowe, hiperkinezja, język włochaty, kandydoza, kapsułka twarda, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, liniowa IgA dermatoza, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, ostry zespół wieńcowy, pokrzywka, polekowa reakcja z eozynofilią, reakcja alergiczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wysypka skórna, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia krzepnięcia, zapalenie jelit, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa - Leksykon substancji czynnych
Allopurynol – Działania niepożądane
Allopurynol, stosowany w leczeniu hiperurykemii i dny moczanowej, wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które występują rzadko, ale mogą mieć poważne konsekwencje kliniczne, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby. Najważniejszymi powikłaniami są reakcje nadwrażliwości, w tym opóźniony wielonarządowy zespół nadwrażliwości (DRESS) oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Ryzyko tych reakcji jest szczególnie wysokie w pierwszych tygodniach terapii i związane z obecnością allelu HLA-B*5801. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości allopurynol należy natychmiast odstawić i nie podawać ponownie ze względu na ryzyko zagrażających życiu reakcji. Działania niepożądane obejmują także zaburzenia hematologiczne (np. agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna), metaboliczne, neurologiczne, sercowo-naczyniowe oraz żołądkowo-jelitowe, z częstością od bardzo rzadkiej (<1/10 000) do niezbyt częstej (≥1/1 000 do <1/100).
agranulocytoza, allel HLA-B*5801, allopurynol, aplazja czerwonokrwinkowa, bradykardia, choroba nerek, dławica piersiowa, dna moczanowa, eozynofilia, ginekomastia, hepatosplenomegalia, hiperlipidemia, hormon tyreotropowy, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, kamica moczowa, krwiomocz, leukocytoza, leukopenia, limfadenopatia angioimmunoblastyczna, małopłytkowość, mocznica, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, plamka żółta, powiększenie węzłów chłonnych, subkliniczna niedoczynność tarczycy, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zaćma, zapalenie naczyń, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zanikających przewodów żółciowych, ziarniniakowe zapalenie wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Linorion 25 mg
Przedkliniczne badania lenalidomidu wykazały istotne działanie teratogenne u małp przy dawkach 0,5-4 mg/kg/dobę, manifestujące się licznymi wadami wrodzonymi, takimi jak atrezja odbytu, deformacje kończyn oraz nieprawidłowości narządów wewnętrznych. Podobne efekty teratogenne zaobserwowano u królików przy dawkach 3, 10 i 20 mg/kg/dobę, w tym brak płata środkowego płuc i przemieszczenie nerek. Lenalidomid charakteryzuje się niską toksycznością ostrą (LD50 > 2000 mg/kg/dobę u gryzoni). W badaniach wielokrotnego podawania u szczurów (75-300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni) odnotowano odwracalne zwiększenie mineralizacji miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę, co stanowi około 25-krotność ekspozycji u ludzi na podstawie AUC. U małp dawki 4-6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni wywołały poważne skutki toksyczne, w tym śmiertelność, utratę masy ciała, cytopenie i atrofie układu chłonnego, natomiast dawki 1-2 mg/kg/dobę przez rok powodowały odwracalne zmiany hematologiczne i atrofie grasicy, przy czym dawka 1 mg/kg/dobę odpowiada ekspozycji u ludzi.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, atrofia układu chłonnego, badanie mutagenności, erytrocyty, genotoksyczność, karcynogenność, komórkowość szpiku kostnego, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, leukopenia, mineralizacja miedniczek nerkowych, NOAEL, oligodaktylia, polidaktylia, przemieszczenie nerki, stosunek mieloidalno-erytroidalny, teratogenność, test mikrojądrowy, toksyczność rozwojowa, toksyczność wielokrotnego podania, trombocyty, wada przepony, wady kończyn, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Powiększenie śledziony (splenomegalia) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Powiększenie śledziony (splenomegalia) jest objawem wtórnym, a rokowanie zależy głównie od choroby podstawowej, a nie od samej splenomegalii. Przejściowa splenomegalia zwykle nie wpływa negatywnie na stan pacjenta, natomiast przewlekła może prowadzić do uszkodzenia narządu i cytopenii (niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość) wskutek nadmiernej aktywności śledziony. Istotnym powikłaniem jest ryzyko pęknięcia śledziony nawet przy niewielkich urazach, co wymaga pilnej interwencji chirurgicznej. W niektórych schorzeniach, np. u pacjentów z ostrą białaczką szpikową (AML) poddawanych allogenicznemu przeszczepieniu komórek macierzystych (HSCT), większa objętość śledziony koreluje z gorszymi wynikami leczenia: całkowite przeżycie po 2 latach wynosi 55,7% vs. 66,6%, a śmiertelność niezwiązana z nawrotem choroby 28,8% vs. 20,2%.
allogeniczne przeszczepienie komórek macierzystych, AML, anemia, badanie obrazowe, biopsja szpiku kostnego, choroba hematologiczna, choroba podstawowa, cytopenia, cytopenia obwodowa, erytrocyt, hipersplenizm, HSCT, leukocyt, leukopenia, morfologia krwi, ostra białaczka szpikowa, pęknięcie śledziony, profilaktyka przeciwinfekcyjna, splenektomia, splenomegalia, stratyfikacja ryzyka, trombocytopenia