Działania niepożądane
Apra-swift 30 mg
Lek Apra-swift zawierający arypiprazol charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana (częstość nieokreślona). Najczęściej obserwowane działania niepożądane to akatyzja i nudności (>3% pacjentów). Szczególnie istotne są rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, zaburzenia sercowo-naczyniowe (w tym Torsades de pointes, zatrzymanie akcji serca, bradykardia), powikłania metaboliczne (cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, kwasica ketonowa), choroba zakrzepowo-zatorowa żył, zespół serotoninowy oraz drgawki typu grand mal. W trakcie terapii należy monitorować zaburzenia psychiczne (w tym myśli i próby samobójcze), zaburzenia kontroli impulsów, rabdomiolizę oraz objawy agresji i nadmiernego pobudzenia.
Działania niepożądane leku Apra-swift (arypiprazol)
Działania niepożądane stanowią istotny element profilu bezpieczeństwa każdego produktu leczniczego. W przypadku leku Apra-swift, zawierającego substancję czynną arypiprazol, profil bezpieczeństwa został dokładnie określony na podstawie kontrolowanych badań klinicznych oraz zgłoszeń po wprowadzeniu produktu do obrotu. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi w kontrolowanych placebo badaniach były akatyzja i nudności, przy czym każde z nich występowało z częstością większą niż u 3% pacjentów leczonych arypiprazolem podawanym doustnie.1
Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania
Działania niepożądane związane ze stosowaniem arypiprazolu klasyfikuje się według następujących kategorii częstości:2
- Bardzo często – występujące u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
- Często – występujące u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często – występujące u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
- Rzadko – występujące u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1 000)
- Bardzo rzadko – występujące rzadziej niż u 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
- Nieznana – częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Należy zaznaczyć, że w przypadku działań niepożądanych zgłaszanych po wprowadzeniu leku do obrotu, określenie dokładnej częstości występowania nie jest możliwe, ponieważ pochodzą one ze spontanicznych zgłoszeń. Dlatego częstość takich działań niepożądanych określana jest jako „nieznana”.3
Profil bezpieczeństwa leku Apra-swift
Działania niepożądane związane ze stosowaniem arypiprazolu podawanego w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Apra-swift) obejmują szerokie spektrum objawów klinicznych, które mogą dotyczyć różnych układów i narządów. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie działania niepożądane, które choć występują rzadko, mogą stanowić istotne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta.4
Szczególne zagrożenia dla życia i zdrowia
Wśród działań niepożądanych arypiprazolu, szczególnie niebezpieczne mogą być:5
- Złośliwy zespół neuroleptyczny – rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłanie terapii neuroleptykami, charakteryzujące się sztywnością mięśniową, wysoką gorączką, zaburzeniami świadomości i autonomicznymi objawami
- Zaburzenia sercowo-naczyniowe – w tym arytmie (Torsades de pointes, arytmia komorowa), zatrzymanie akcji serca, bradykardia oraz nagły niewyjaśniony zgon
- Powikłania metaboliczne – cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna i kwasica ketonowa, które są następstwem zaburzeń gospodarki węglowodanowej
- Choroba zakrzepowo-zatorowa żył – w tym zator płucny i zakrzepica żył głębokich, które mogą prowadzić do poważnych powikłań
- Zespół serotoninowy – potencjalnie zagrażający życiu stan charakteryzujący się nadmierną aktywnością serotoninergiczną
- Drgawki typu grand mal – uogólnione napady drgawkowe, które mogą stanowić zagrożenie dla pacjenta
Działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi
Podczas terapii arypiprazolem należy zwrócić szczególną uwagę na następujące działania niepożądane:6
- Zaburzenia psychiczne – w tym myśli i próby samobójcze oraz dokonane samobójstwa, które stanowią istotne ryzyko u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi
- Zaburzenia kontroli impulsów – obejmujące patologiczne uzależnienie od hazardu, kompulsywną potrzebę wydawania pieniędzy, obżarstwo oraz poromanię (kompulsywne wędrowanie)
- Zaburzenia behawioralne – takie jak zachowania agresywne, nadmierne pobudzenie i nerwowość
- Rabdomioliza – rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych, który może prowadzić do ostrej niewydolności nerek
Szczegółowa tabela działań niepożądanych arypiprazolu
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane arypiprazolu (Apra-swift) z podziałem na układy i narządy oraz częstość występowania. Działania niepożądane w obrębie każdej grupy częstości są uszeregowane zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem.7
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość | Działania niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Często | Leukopenia | Zmniejszenie liczby białych krwinek, co może prowadzić do zwiększonej podatności na infekcje |
| Niezbyt często | Neutropenia | Zmniejszenie liczby neutrofili, rodzaju białych krwinek odpowiedzialnych za zwalczanie infekcji bakteryjnych | |
| Nieznana | Trombocytopenia | Zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nieznana | Reakcje uczuleniowe | Reakcje takie jak reakcja anafilaktyczna, obrzęk naczynioruchowy obejmujący obrzęk języka, obrzęk twarzy, świąd alergiczny lub pokrzywka |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Często | Hiperprolaktynemia | Zwiększone stężenie prolaktyny we krwi, co może prowadzić do zaburzeń miesiączkowania, mlekotoku, ginekomastii |
| Często | Cukrzyca | Zaburzenia metabolizmu glukozy prowadzące do podwyższonego stężenia glukozy we krwi | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Hiperglikemia | Podwyższone stężenie glukozy we krwi, które może prowadzić do rozwoju cukrzycy lub zaostrzenia istniejącej choroby |
| Nieznana | Cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna | Poważne powikłanie cukrzycy charakteryzujące się skrajnie wysokim stężeniem glukozy we krwi i odwodnieniem | |
| Nieznana | Kwasica ketonowa | Stan, w którym organizm produkuje nadmierne ilości ciał ketonowych, co prowadzi do kwasicy metabolicznej | |
| Nieznana | Hiponatremia, Anoreksja | Obniżone stężenie sodu we krwi i utrata apetytu | |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Bezsenność, Lęk, Niepokój (zwł. ruchowy), Akatyzja | Trudności z zasypianiem, stany lękowe oraz subiektywne uczucie niepokoju wewnętrznego, często z niemożnością pozostania w bezruchu |
| Niezbyt często | Depresja, Hiperseksualność | Obniżenie nastroju, zwiększone libido i zachowania seksualne | |
| Nieznana | Próby samobójcze, myśli samobójcze i dokonane samobójstwa | Zagrażające życiu zachowania autodestrukcyjne | |
| Patologiczne uzależnienie od hazardu | Nieodparta potrzeba uprawiania hazardu mimo negatywnych konsekwencji | ||
| Zaburzenia kontroli impulsów | Niemożność powstrzymania się od niektórych działań | ||
| Obżarstwo | Nadmierne, niekontrolowane spożywanie pokarmów | ||
| Kompulsywna potrzeba wydawania pieniędzy | Niemożność powstrzymania się od nieracjonalnych zakupów | ||
| Poriomania | Kompulsywne wędrowanie, przemieszczanie się | ||
| Zachowania agresywne, Nadmierne pobudzenie, Nerwowość | Zwiększona wrogość, nadmierna aktywność psychomotoryczna i wzmożone napięcie psychiczne | ||
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Zaburzenia pozapiramidowe | Grupa objawów obejmująca drżenie, sztywność, spowolnienie ruchowe i inne zaburzenia motoryczne |
| Niezbyt często | Drżenie | Mimowolne, rytmiczne drgania części ciała | |
| Senność | Nadmierna potrzeba snu, uczucie ospałości | ||
| Zawroty głowy | Uczucie wirowania lub braku równowagi | ||
| Nieznana | Złośliwy zespół neuroleptyczny | Potencjalnie śmiertelne powikłanie charakteryzujące się gorączką, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomiczną | |
| Drgawki typu grand mal | Uogólnione napady drgawkowe z utratą świadomości | ||
| Zespół serotoninowy, Zaburzenia mowy, Napad przymusowego patrzenia z rotacją gałek ocznych | Stan potencjalnie zagrażający życiu, charakteryzujący się nadmierną aktywnością serotoninergiczną, zaburzenia artykulacji oraz specyficzne zaburzenia ruchów gałek ocznych | ||
| Zaburzenia oka | Niezbyt często | Niewyraźne widzenie | Zaburzenia ostrości widzenia |
| Zaburzenia serca | Nieznana | Nagły zgon niewyjaśniony, Torsades de pointes, Arytmia komorowa, Zatrzymanie akcji serca, Bradykardia | Potencjalnie śmiertelne zaburzenia rytmu i przewodzenia serca |
| Zaburzenia naczyniowe | Nieznana | Choroba zakrzepowo-zatorowa żył, Nadciśnienie tętnicze, Omdlenia | Powikłania zatorowe (zator płucny, zakrzepica żył głębokich), podwyższone ciśnienie tętnicze, epizody utraty przytomności |
| Zaburzenia układu oddechowego | Nieznana | Zachłystowe zapalenie płuc, Skurcz krtani, Skurcz części ustnej gardła | Zapalenie płuc wywołane aspiracją treści pokarmowej, skurczowe zwężenie dróg oddechowych |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Zaparcia, Niestrawność, Nudności, Nadmierne wydzielanie śliny, Wymioty | Spowolniona perystaltyka jelit, zaburzenia trawienia, mdłości, zwiększone ślinienie, wyrzucanie treści żołądkowej |
| Niezbyt często | Dystonia, Zespół „niespokojnych nóg” | Długotrwałe, mimowolne skurcze mięśni; zespół neurologiczny charakteryzujący się przymusem poruszania kończynami | |
| Nieznana | Zapalenie trzustki, Dysfagia, Biegunka, Dyskomfort w jamie brzusznej, Dyskomfort w obrębie żołądka | Stan zapalny trzustki, trudności w połykaniu, częste stolce, uczucie dyskomfortu w obrębie jamy brzusznej | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Nieznana | Niewydolność wątroby, Zapalenie wątroby, Żółtaczka | Ciężkie zaburzenia funkcji wątroby, stan zapalny wątroby, zażółcenie skóry i białkówek oczu |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Nieznana | Wysypka, Reakcja fotoalergiczna, Łysienie, Nadmierne pocenie się, Wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (zespół DRESS) | Zmiany skórne, nadwrażliwość na światło, utrata włosów, zwiększona potliwość, ciężka reakcja polekowa z objawami systemowymi |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Nieznana | Rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych (rabdomioliza), Bóle mięśniowe, Sztywność | Potencjalnie zagrażający życiu rozpad mięśni prowadzący do uwalniania mioglobiny, bóle i sztywność mięśni |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Nieznana | Nietrzymanie moczu, Zatrzymanie moczu | Niekontrolowane oddawanie moczu lub niemożność oddania moczu |
| Ciąża, połóg i okres okołoporodowy | Nieznana | Zespół abstynencyjny u noworodków | Objawy odstawienne u noworodków narażonych na lek w okresie prenatalnym |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Nieznana | Priapizm | Przedłużająca się, bolesna erekcja prącia niezwiązana z podnieceniem seksualnym |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Zmęczenie | Uczucie osłabienia, wyczerpania |
| Nieznana | Zaburzenia regulacji temperatury, Ból w klatce piersiowej | Hipotermia lub gorączka, dyskomfort lub ból w okolicy klatki piersiowej | |
| Badania diagnostyczne | Często | Obrzęk obwodowy, Zmniejszenie masy ciała, Zwiększenie masy ciała, Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, Zaburzenia stężenia glukozy, Zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej, Wydłużenie odstępu QT | Gromadzenie płynów w kończynach, zmiany masy ciała, nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych wskazujące na zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia metabolizmu glukozy, uszkodzenie mięśni, zaburzenia przewodzenia elektrycznego w sercu |
Szczególne grupy pacjentów i zwiększone ryzyko działań niepożądanych
Niektóre grupy pacjentów mogą być szczególnie narażone na wystąpienie pewnych działań niepożądanych podczas terapii arypiprazolem:8
- Kobiety w ciąży – stosowanie leku w okresie ciąży może prowadzić do wystąpienia zespołu abstynencyjnego u noworodków
- Pacjenci w podeszłym wieku – mogą być bardziej narażeni na działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego oraz neurologiczne
- Pacjenci z zaburzeniami metabolicznymi – szczególnie narażeni na powikłania takie jak hiperglikemia i cukrzyca
- Mężczyźni – ryzyko priapizmu (przedłużającej się, bolesnej erekcji)
Istotne odchylenia w badaniach laboratoryjnych
Podczas terapii arypiprazolem mogą wystąpić następujące nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych:9
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych:
- Aminotransferaza alaninowa (ALT)
- Aminotransferaza asparaginianowa (AST)
- Gammaglutamylotransferaza (GGTP)
- Fosfataza alkaliczna
- Zaburzenia gospodarki węglowodanowej:
- Zwiększenie stężenia glukozy we krwi
- Zwiększenie stężenia glikozylowanej hemoglobiny (HbA1c)
- Wahania stężenia glukozy we krwi
- Zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej (CPK) – marker uszkodzenia mięśni
- Wydłużenie odstępu QT w elektrokardiogramie – marker zaburzeń przewodzenia elektrycznego w sercu
Działania niepożądane związane z substancjami pomocniczymi
Lek Apra-swift w dawce 30 mg zawiera substancje pomocnicze, które mogą wywoływać dodatkowe działania niepożądane:10
- Aspartam (3 mg) – źródło fenyloalaniny, może być szkodliwy dla osób z fenyloketonurią
- Laktoza jednowodna (285,15 mg) – może powodować objawy nietolerancji u pacjentów z niedoborem laktazy
- Alkohol benzylowy (0,0108 mg) – może wywoływać reakcje alergiczne
Monitorowanie działań niepożądanych
Ze względu na szeroki profil działań niepożądanych arypiprazolu, pacjenci powinni być regularnie monitorowani pod kątem potencjalnych zaburzeń. Szczególną uwagę należy zwrócić na:11
- Objawy zaburzeń psychicznych, w tym myśli i tendencje samobójcze
- Zaburzenia kontroli impulsów
- Objawy złośliwego zespołu neuroleptycznego
- Objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego
- Parametry metaboliczne (glukoza, lipidy, masa ciała)
- Wyniki badań laboratoryjnych, szczególnie enzymy wątrobowe i CPK
Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie działań niepożądanych może znacząco zmniejszyć ryzyko poważnych powikłań związanych z terapią arypiprazolem.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania – Apra
- Działania niepożądane – Apra
- Interakcje leku – Apra
- Profil bezpieczeństwa leku – Apra
- Przeciwwskazania – Apra
- Przedawkowanie – Apra
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apra
- Skład i postać leku – Apra
- Specjalne ostrzeżenia – Apra
- Właściwości farmakodynamiczne – Apra
- Właściwości farmakokinetyczne – Apra
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Apra
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Apra
- Wskazania do stosowania – Apra