Właściwości farmakokinetyczne
Apra-swift 30 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Apra-swift

Lek Apra-swift, dostępny w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej zawierających arypiprazol, charakteryzuje się szczególnymi właściwościami farmakokinetycznymi. Tabletki te są biorównoważne w stosunku do tabletek powlekanych, wykazując podobny stopień wchłaniania substancji czynnej. Z tego powodu Apra-swift w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej może być stosowany zamiennie z tabletkami powlekanymi arypiprazolu. ¹

Procesy wchłaniania

Arypiprazol wykazuje dobrą absorpcję po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie substancji czynnej w osoczu jest osiągane w ciągu 3-5 godzin po przyjęciu leku. Ważną cechą arypiprazolu jest minimalny metabolizm przedukładowy, co wpływa korzystnie na jego biodostępność. Bezwzględna dostępność biologiczna po doustnym podaniu jednej tabletki wynosi 87%. Co istotne z punktu widzenia stosowania leku, spożywanie posiłków o wysokiej zawartości tłuszczu nie wpływa na parametry farmakokinetyczne arypiprazolu, co daje znaczną elastyczność w stosowaniu leku względem posiłków. ²

Procesy dystrybucji

Arypiprazol charakteryzuje się ekstensywną dystrybucją w organizmie. Pozorna objętość dystrybucji wynosi 4,9 l/kg, co wskazuje na znaczną dystrybucję pozanaczyniową substancji czynnej. W stężeniach terapeutycznych zarówno arypiprazol, jak i jego aktywny metabolit – dehydroarypiprazol – wiążą się w ponad 99% z białkami osocza, głównie z albuminami. Tak wysokie wiązanie z białkami ma istotne znaczenie dla czasu działania leku oraz jego potencjalnych interakcji z innymi substancjami leczniczymi, które również wykazują wysokie powinowactwo do białek osocza. ³

Procesy metabolizmu

Metabolizm arypiprazolu odbywa się głównie w wątrobie. Proces ten przebiega trzema głównymi szlakami metabolicznymi: dehydrogenacji, hydroksylacji oraz N-dealkilacji. Badania in vitro wykazały, że enzymy CYP3A4 i CYP2D6 są głównie odpowiedzialne za dehydrogenację i hydroksylację arypiprazolu, natomiast N-dealkilacja jest katalizowana przez enzym CYP3A4. Główną cząsteczką aktywną w krążeniu ogólnoustrojowym pozostaje sam arypiprazol. W stanie stacjonarnym jego aktywny metabolit, dehydroarypiprazol, stanowi około 40% AUC (pole pod krzywą stężenie-czas) arypiprazolu w osoczu, co oznacza istotny udział metabolitu w działaniu terapeutycznym leku. ⁴

Procesy eliminacji

Arypiprazol charakteryzuje się zróżnicowanym okresem półtrwania w fazie eliminacji, zależnym od aktywności enzymu CYP2D6. U osób z podwyższoną aktywnością CYP2D6 średni okres półtrwania wynosi około 75 godzin, natomiast u osób z obniżoną aktywnością tego enzymu okres ten wydłuża się do około 146 godzin. Całkowity klirens arypiprazolu wynosi 0,7 ml/min/kg i jest to głównie klirens wątrobowy. Po doustnym podaniu pojedynczej dawki arypiprazolu znakowanego izotopem węgla [¹⁴C], stwierdza się, że 27% podanego pierwiastka radioaktywnego zostaje wydalone z moczem, a 60% z kałem. Mniej niż 1% niezmienionego arypiprazolu jest wydalane z moczem, natomiast około 18% z kałem, co wskazuje na istotną rolę metabolizmu wątrobowego i wydalania z żółcią w procesie eliminacji leku. ⁵

Farmakokinetyka w populacjach szczególnych

Dzieci i młodzież

U pacjentów pediatrycznych w wieku od 10 do 17 lat farmakokinetyka arypiprazolu i dehydroarypiprazolu jest porównywalna do tej obserwowanej u dorosłych, po uwzględnieniu różnic w masie ciała. Oznacza to, że mechanizmy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji leku funkcjonują podobnie w tej grupie wiekowej jak u dorosłych, co umożliwia stosowanie leku u młodszych pacjentów z odpowiednim dostosowaniem dawki do masy ciała. ⁶

Pacjenci w podeszłym wieku

Badania farmakokinetyczne nie wykazały istotnych różnic w parametrach farmakokinetycznych arypiprazolu między zdrowymi osobami w podeszłym wieku a młodszymi osobami dorosłymi. Dodatkowo nie stwierdzono mierzalnego wpływu wieku na farmakokinetykę arypiprazolu u pacjentów ze schizofrenią. Oznacza to, że u osób starszych nie ma konieczności rutynowej modyfikacji dawkowania wyłącznie ze względu na wiek, co jest istotną zaletą kliniczną tego leku. ⁷

Płeć

W przeprowadzonych badaniach nie zaobserwowano, aby farmakokinetyka arypiprazolu różniła się u zdrowych kobiet w porównaniu do zdrowych mężczyzn. Podobnie, nie stwierdzono żadnego mierzalnego wpływu płci na farmakokinetykę arypiprazolu u pacjentów ze schizofrenią. Oznacza to, że płeć nie jest czynnikiem determinującym modyfikację dawkowania leku. ⁸

Palenie tytoniu

Populacyjne badanie farmakokinetyczne nie wykazało żadnych istotnych klinicznie wpływów palenia tytoniu na farmakokinetykę arypiprazolu. Ten fakt ma znaczenie praktyczne, gdyż wśród pacjentów psychiatrycznych odsetek osób palących jest znacznie wyższy niż w populacji ogólnej, a brak interakcji między paleniem a farmakokinetyką leku eliminuje konieczność modyfikacji dawkowania u osób palących. ⁹

Rasa

Badania populacyjne dotyczące farmakokinetyki arypiprazolu nie wykazały żadnych istotnych klinicznie różnic w parametrach farmakokinetycznych zależnych od przynależności rasowej. Oznacza to, że rasa nie wpływa na metabolizm i wydalanie arypiprazolu w sposób, który wymagałby dostosowania dawkowania. ¹⁰

Zaburzenia czynności nerek

Przeprowadzone badania wykazały, że charakterystyka farmakokinetyczna zarówno arypiprazolu, jak i dehydroarypiprazolu jest podobna u osób z ciężkimi chorobami nerek w porównaniu do młodych osób zdrowych. Fakt ten ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ oznacza, że u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie ma konieczności rutynowej modyfikacji dawkowania leku, co upraszcza schemat leczenia w tej grupie pacjentów. ¹¹

Zaburzenia czynności wątroby

Badania z zastosowaniem pojedynczej dawki leku, przeprowadzone u osób z różnego stopnia marskością wątroby (klasyfikacja Child-Pugh A, B i C) nie wykazały, aby zaburzenia czynności wątroby istotnie wpływały na farmakokinetykę arypiprazolu i dehydroarypiprazolu. Należy jednak podkreślić, że w badaniu uczestniczyło tylko 3 pacjentów z marskością wątroby typu C, co stanowi zbyt małą liczbę, aby wyciągnąć jednoznaczne wnioski dotyczące zdolności metabolicznych w tej podgrupie pacjentów. W związku z tym, u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby należy zachować ostrożność i rozważyć indywidualne dostosowanie dawkowania. ¹²

Parametry farmakokinetyczne arypiprazolu