Działania niepożądane
Topotecan medac 1 mg/ml

Topotecan medac, stosowany w leczeniu nawrotowego raka jajnika oraz drobnokomórkowego raka płuca, charakteryzuje się przewidywalnym i odwracalnym profilem toksyczności hematologicznej, bez kumulacji w kolejnych cyklach terapii. Najczęstszymi hematologicznymi działaniami niepożądanymi są ciężka neutropenia (granulocyty < 0,5 x 10^9/l) występująca u 55% pacjentów podczas pierwszego kursu, utrzymująca się ≥ 7 dni u 20%, oraz małopłytkowość (płytki < 25 x 10^9/l) u 25% pacjentów. Niedokrwistość umiarkowana do ciężkiej (Hb ≤ 8,0 g/dl) dotyczy 37% pacjentów, a transfuzje erytrocytarne są konieczne u 52%. Profil bezpieczeństwa w terapii skojarzonej z cisplatyną jest podobny, choć toksyczność hematologiczna jest mniejsza niż w monoterapii topotekanem, ale większa niż przy samym cisplatynie.

Działania niepożądane leku Topotecan medac

Topotecan medac jest produktem leczniczym stosowanym w leczeniu nowotworów, którego profil bezpieczeństwa został dokładnie określony na podstawie badań klinicznych z udziałem 523 pacjentek z nawrotowym rakiem jajnika i 631 pacjentów z nawrotowym drobnokomórkowym rakiem płuca. Szczegółowa analiza bezpieczeństwa pozwoliła na identyfikację i charakterystykę działań niepożądanych pojawiających się podczas leczenia tym lekiem.1

Toksyczność hematologiczna – główne ograniczenie dawki

Podstawowym ograniczeniem dawkowania topotekanu stosowanego w monoterapii jest toksyczność hematologiczna. Ma ona charakter przewidywalny i odwracalny, bez tendencji do kumulacji w trakcie kolejnych cykli leczenia. Profil bezpieczeństwa leku stosowanego w skojarzeniu z cisplatyną w terapii raka szyjki macicy jest zgodny z profilem w monoterapii, chociaż ogólna toksyczność hematologiczna podczas leczenia skojarzonego jest mniejsza niż podczas monoterapii topotekanem, ale większa niż podczas stosowania wyłącznie cisplatyny.2

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane topotekanu zostały sklasyfikowane według częstości występowania jako: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (< 1/10 000) oraz o częstości nieznanej (nie może być określona na podstawie dostępnych danych). W obrębie każdej grupy działania niepożądane przedstawione są zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem.<sup data-drug="Topotecan medac" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane wymienione poniżej zostały sklasyfikowane w zależności od narządów i bezwzględnej częstości występowania (wszystkie zgłoszone zdarzenia). Częstość występowania określono w następujący sposób: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000); bardzo rzadko (3

Szczegółowy opis działań niepożądanych według układów i narządów

Zaburzenia hematologiczne

Neutropenia jest jednym z najczęstszych hematologicznych działań niepożądanych topotekanu. Ciężka neutropenia (liczba granulocytów obojętnochłonnych < 0,5 x 10^9/l) występowała u 55% pacjentów podczas pierwszego kursu terapii, a u 20% pacjentów utrzymywała się przez ≥ 7 dni. Łącznie ciężką neutropenię stwierdzono u 77% wszystkich leczonych pacjentów (podczas 39% kursów leczenia). Mediana czasu do wystąpienia ciężkiej neutropenii wynosiła 9 dni, a mediana czasu jej trwania – 7 dni. Gorączka lub infekcja towarzysząca ciężkiej neutropenii wystąpiła u 16% pacjentów podczas pierwszego kursu oraz u 23% pacjentów łącznie w trakcie całego leczenia.<sup data-drug="Topotecan medac" data-section="Działania niepożądane" title="Neutropenia: Ciężką neutropenię (liczba granulocytów obojętnochłonnych 4

Małopłytkowość stanowi kolejne istotne hematologiczne działanie niepożądane. Ciężką małopłytkowość (liczba płytek < 25 x 10^9/l) stwierdzono u 25% pacjentów (8% kursów), a umiarkowaną (liczba płytek 25,0-50,0 x 10^9/l) również u 25% pacjentów (15% kursów). Mediana czasu do wystąpienia ciężkiej małopłytkowości wynosiła 15 dni, a mediana czasu jej trwania – 5 dni. Transfuzje masy płytkowej były konieczne w 4% kursów leczenia. Przypadki poważnych następstw związanych z małopłytkowością, w tym zgonów z powodu krwawienia związanego z obecnością guza, były zgłaszane niezbyt często.<sup data-drug="Topotecan medac" data-section="Działania niepożądane" title="Małopłytkowość: Ciężką małopłytkowość (liczba płytek 5

Niedokrwistość o nasileniu od umiarkowanego do ciężkiego (Hb ≤ 8,0 g/dl) występowała u 37% pacjentów (14% kursów). Transfuzje masy erytrocytarnej były konieczne u 52% pacjentów (21% kursów).6

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Do najczęstszych niehematologicznych działań niepożądanych topotekanu należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Nudności występowały u 52% pacjentów (w tym ciężkie przypadki u 4%), wymioty u 32% (ciężkie u 3%), biegunka u 18% (ciężka u 2%), zaparcia u 9% oraz zapalenie błon śluzowych u 14% pacjentów (ciężkie przypadki u 1%). Dodatkowo u 4% pacjentów odnotowano niewielki ból brzucha.7

Jako powikłanie neutropenii wywołanej topotekanem zgłaszano przypadki zapalenia okrężnicy, w tym przypadki zakończone zgonem.8

Zgłaszano również przypadki perforacji przewodu pokarmowego związane ze stosowaniem topotekanu, choć częstość ich występowania nie została dokładnie określona.9

Ogólnoustrojowe działania niepożądane

Zmęczenie obserwowano u około 25% pacjentów, a osłabienie u 16% pacjentów leczonych topotekanem. Ciężkie przypadki (stopień 3. lub 4.) zarówno zmęczenia, jak i osłabienia wystąpiły u 3% pacjentów. Złe samopoczucie odnotowano u 3% pacjentów.10

Gorączka występowała bardzo często u pacjentów leczonych topotekanem.11

Zaburzenia skóry

Łysienie jest częstym działaniem niepożądanym topotekanu – całkowite lub wyraźne wyłysienie obserwowano u 30% pacjentów, a częściowe wyłysienie u 15% pacjentów.12

Świąd występował u 1,5% pacjentów.13

Reakcje nadwrażliwości

Reakcje nadwrażliwości obejmujące wysypkę (4% pacjentów), pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne opisywane były rzadko.14

Zaburzenia układu oddechowego

Rzadko zgłaszano przypadki śródmiąższowej choroby płuc, czasem zakończonej zgonem.15

Zaburzenia wątroby

Hiperbilirubinemia występowała często (u 1% pacjentów w przypadkach ciężkich).16

Zakażenia

Zakażenia występowały bardzo często u pacjentów leczonych topotekanem. Posocznica obserwowana była często, a u niektórych pacjentów prowadziła do zgonu.17

Inne działania niepożądane

Wynaczynienie występowało bardzo rzadko i miało zwykle łagodny przebieg, nie wymagając specyficznego leczenia.18

Anoreksja (jadłowstręt), która może być ciężka, występowała bardzo często u pacjentów leczonych topotekanem (12% pacjentów).19

Tabela działań niepożądanych leku Topotecan medac

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Charakterystyka
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zakażenie Bardzo często Mogą występować jako powikłanie neutropenii
Posocznica Często Może prowadzić do zgonu
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Gorączka neutropeniczna Bardzo często Występuje u 16% pacjentów podczas pierwszego kursu
Neutropenia Bardzo często Ciężka (< 0,5 x 10^9/l) u 55% pacjentów podczas pierwszego kursu; mediana czasu trwania: 7 dni
Małopłytkowość Bardzo często Ciężka (< 25 x 10^9/l) u 25% pacjentów; mediana czasu trwania: 5 dni
Niedokrwistość Bardzo często Umiarkowana do ciężkiej (Hb ≤ 8,0 g/dl) u 37% pacjentów
Leukopenia Bardzo często Obniżenie liczby białych krwinek
Pancytopenia Często Jednoczesne obniżenie liczby wszystkich elementów morfotycznych krwi
Ciężkie krwawienie Częstość nieznana Związane z małopłytkowością
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje nadwrażliwości (w tym wysypka) Często Wysypka występowała u 4% pacjentów
Reakcja anafilaktyczna Rzadko Ciężka reakcja alergiczna
Obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka Rzadko Objawy reakcji alergicznej
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Jadłowstręt (anoreksja) Bardzo często Może być ciężki; występuje u 12% pacjentów
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Śródmiąższowa choroba płuc Rzadko W niektórych przypadkach zakończona zgonem
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności Bardzo często 52% pacjentów; ciężkie przypadki u 4%
Wymioty Bardzo często 32% pacjentów; ciężkie przypadki u 3%
Biegunka Bardzo często 18% pacjentów; ciężkie przypadki u 2%
Zaparcia Bardzo często 9% pacjentów
Ból brzucha Bardzo często 4% pacjentów
Zapalenie błon śluzowych Bardzo często 14% pacjentów; ciężkie przypadki u 1%
Perforacja przewodu pokarmowego Częstość nieznana Poważne powikłanie wymagające pilnej interwencji
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Hiperbilirubinemia Często Ciężka u 1% pacjentów
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Łysienie Bardzo często Całkowite lub wyraźne u 30%, częściowe u 15% pacjentów
Świąd Często 1,5% pacjentów
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Gorączka Bardzo często Może towarzyszyć neutropenii
Osłabienie Bardzo często 16% pacjentów; ciężkie przypadki u 3%
Zmęczenie Bardzo często 25% pacjentów; ciężkie przypadki u 3%
Złe samopoczucie Często 3% pacjentów
Wynaczynienie Bardzo rzadko Zazwyczaj o łagodnym przebiegu
Zapalenie błony śluzowej Częstość nieznana Może dotyczyć różnych błon śluzowych

Działania niepożądane w szczególnych grupach pacjentów

Działania niepożądane opisane powyżej mogą występować z większą częstością u pacjentów w złym stanie ogólnym.20

Monitorowanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.21

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl