Działania niepożądane
Topotecan medac 1 mg/ml
Topotecan medac, stosowany w leczeniu nawrotowego raka jajnika oraz drobnokomórkowego raka płuca, charakteryzuje się przewidywalnym i odwracalnym profilem toksyczności hematologicznej, bez kumulacji w kolejnych cyklach terapii. Najczęstszymi hematologicznymi działaniami niepożądanymi są ciężka neutropenia (granulocyty < 0,5 x 10^9/l) występująca u 55% pacjentów podczas pierwszego kursu, utrzymująca się ≥ 7 dni u 20%, oraz małopłytkowość (płytki < 25 x 10^9/l) u 25% pacjentów. Niedokrwistość umiarkowana do ciężkiej (Hb ≤ 8,0 g/dl) dotyczy 37% pacjentów, a transfuzje erytrocytarne są konieczne u 52%. Profil bezpieczeństwa w terapii skojarzonej z cisplatyną jest podobny, choć toksyczność hematologiczna jest mniejsza niż w monoterapii topotekanem, ale większa niż przy samym cisplatynie.
- Działania niepożądane leku Topotecan medac
- Toksyczność hematologiczna – główne ograniczenie dawki
- Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania
- Szczegółowy opis działań niepożądanych według układów i narządów
- Zaburzenia hematologiczne
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Ogólnoustrojowe działania niepożądane
- Zaburzenia skóry
- Reakcje nadwrażliwości
- Zaburzenia układu oddechowego
- Zaburzenia wątroby
- Zakażenia
- Inne działania niepożądane
- Tabela działań niepożądanych leku Topotecan medac
- Działania niepożądane w szczególnych grupach pacjentów
- Monitorowanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu
Działania niepożądane leku Topotecan medac
Topotecan medac jest produktem leczniczym stosowanym w leczeniu nowotworów, którego profil bezpieczeństwa został dokładnie określony na podstawie badań klinicznych z udziałem 523 pacjentek z nawrotowym rakiem jajnika i 631 pacjentów z nawrotowym drobnokomórkowym rakiem płuca. Szczegółowa analiza bezpieczeństwa pozwoliła na identyfikację i charakterystykę działań niepożądanych pojawiających się podczas leczenia tym lekiem.1
Toksyczność hematologiczna – główne ograniczenie dawki
Podstawowym ograniczeniem dawkowania topotekanu stosowanego w monoterapii jest toksyczność hematologiczna. Ma ona charakter przewidywalny i odwracalny, bez tendencji do kumulacji w trakcie kolejnych cykli leczenia. Profil bezpieczeństwa leku stosowanego w skojarzeniu z cisplatyną w terapii raka szyjki macicy jest zgodny z profilem w monoterapii, chociaż ogólna toksyczność hematologiczna podczas leczenia skojarzonego jest mniejsza niż podczas monoterapii topotekanem, ale większa niż podczas stosowania wyłącznie cisplatyny.2
Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania
Działania niepożądane topotekanu zostały sklasyfikowane według częstości występowania jako: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (< 1/10 000) oraz o częstości nieznanej (nie może być określona na podstawie dostępnych danych). W obrębie każdej grupy działania niepożądane przedstawione są zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem.<sup data-drug="Topotecan medac" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane wymienione poniżej zostały sklasyfikowane w zależności od narządów i bezwzględnej częstości występowania (wszystkie zgłoszone zdarzenia). Częstość występowania określono w następujący sposób: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000); bardzo rzadko (3
Szczegółowy opis działań niepożądanych według układów i narządów
Zaburzenia hematologiczne
Neutropenia jest jednym z najczęstszych hematologicznych działań niepożądanych topotekanu. Ciężka neutropenia (liczba granulocytów obojętnochłonnych < 0,5 x 10^9/l) występowała u 55% pacjentów podczas pierwszego kursu terapii, a u 20% pacjentów utrzymywała się przez ≥ 7 dni. Łącznie ciężką neutropenię stwierdzono u 77% wszystkich leczonych pacjentów (podczas 39% kursów leczenia). Mediana czasu do wystąpienia ciężkiej neutropenii wynosiła 9 dni, a mediana czasu jej trwania – 7 dni. Gorączka lub infekcja towarzysząca ciężkiej neutropenii wystąpiła u 16% pacjentów podczas pierwszego kursu oraz u 23% pacjentów łącznie w trakcie całego leczenia.<sup data-drug="Topotecan medac" data-section="Działania niepożądane" title="Neutropenia: Ciężką neutropenię (liczba granulocytów obojętnochłonnych 4
Małopłytkowość stanowi kolejne istotne hematologiczne działanie niepożądane. Ciężką małopłytkowość (liczba płytek < 25 x 10^9/l) stwierdzono u 25% pacjentów (8% kursów), a umiarkowaną (liczba płytek 25,0-50,0 x 10^9/l) również u 25% pacjentów (15% kursów). Mediana czasu do wystąpienia ciężkiej małopłytkowości wynosiła 15 dni, a mediana czasu jej trwania – 5 dni. Transfuzje masy płytkowej były konieczne w 4% kursów leczenia. Przypadki poważnych następstw związanych z małopłytkowością, w tym zgonów z powodu krwawienia związanego z obecnością guza, były zgłaszane niezbyt często.<sup data-drug="Topotecan medac" data-section="Działania niepożądane" title="Małopłytkowość: Ciężką małopłytkowość (liczba płytek 5
Niedokrwistość o nasileniu od umiarkowanego do ciężkiego (Hb ≤ 8,0 g/dl) występowała u 37% pacjentów (14% kursów). Transfuzje masy erytrocytarnej były konieczne u 52% pacjentów (21% kursów).6
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Do najczęstszych niehematologicznych działań niepożądanych topotekanu należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Nudności występowały u 52% pacjentów (w tym ciężkie przypadki u 4%), wymioty u 32% (ciężkie u 3%), biegunka u 18% (ciężka u 2%), zaparcia u 9% oraz zapalenie błon śluzowych u 14% pacjentów (ciężkie przypadki u 1%). Dodatkowo u 4% pacjentów odnotowano niewielki ból brzucha.7
Jako powikłanie neutropenii wywołanej topotekanem zgłaszano przypadki zapalenia okrężnicy, w tym przypadki zakończone zgonem.8
Zgłaszano również przypadki perforacji przewodu pokarmowego związane ze stosowaniem topotekanu, choć częstość ich występowania nie została dokładnie określona.9
Ogólnoustrojowe działania niepożądane
Zmęczenie obserwowano u około 25% pacjentów, a osłabienie u 16% pacjentów leczonych topotekanem. Ciężkie przypadki (stopień 3. lub 4.) zarówno zmęczenia, jak i osłabienia wystąpiły u 3% pacjentów. Złe samopoczucie odnotowano u 3% pacjentów.10
Gorączka występowała bardzo często u pacjentów leczonych topotekanem.11
Zaburzenia skóry
Łysienie jest częstym działaniem niepożądanym topotekanu – całkowite lub wyraźne wyłysienie obserwowano u 30% pacjentów, a częściowe wyłysienie u 15% pacjentów.12
Świąd występował u 1,5% pacjentów.13
Reakcje nadwrażliwości
Reakcje nadwrażliwości obejmujące wysypkę (4% pacjentów), pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne opisywane były rzadko.14
Zaburzenia układu oddechowego
Rzadko zgłaszano przypadki śródmiąższowej choroby płuc, czasem zakończonej zgonem.15
Zaburzenia wątroby
Hiperbilirubinemia występowała często (u 1% pacjentów w przypadkach ciężkich).16
Zakażenia
Zakażenia występowały bardzo często u pacjentów leczonych topotekanem. Posocznica obserwowana była często, a u niektórych pacjentów prowadziła do zgonu.17
Inne działania niepożądane
Wynaczynienie występowało bardzo rzadko i miało zwykle łagodny przebieg, nie wymagając specyficznego leczenia.18
Anoreksja (jadłowstręt), która może być ciężka, występowała bardzo często u pacjentów leczonych topotekanem (12% pacjentów).19
Tabela działań niepożądanych leku Topotecan medac
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Charakterystyka |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zakażenie | Bardzo często | Mogą występować jako powikłanie neutropenii |
| Posocznica | Często | Może prowadzić do zgonu | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Gorączka neutropeniczna | Bardzo często | Występuje u 16% pacjentów podczas pierwszego kursu |
| Neutropenia | Bardzo często | Ciężka (< 0,5 x 10^9/l) u 55% pacjentów podczas pierwszego kursu; mediana czasu trwania: 7 dni | |
| Małopłytkowość | Bardzo często | Ciężka (< 25 x 10^9/l) u 25% pacjentów; mediana czasu trwania: 5 dni | |
| Niedokrwistość | Bardzo często | Umiarkowana do ciężkiej (Hb ≤ 8,0 g/dl) u 37% pacjentów | |
| Leukopenia | Bardzo często | Obniżenie liczby białych krwinek | |
| Pancytopenia | Często | Jednoczesne obniżenie liczby wszystkich elementów morfotycznych krwi | |
| Ciężkie krwawienie | Częstość nieznana | Związane z małopłytkowością | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości (w tym wysypka) | Często | Wysypka występowała u 4% pacjentów |
| Reakcja anafilaktyczna | Rzadko | Ciężka reakcja alergiczna | |
| Obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka | Rzadko | Objawy reakcji alergicznej | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Jadłowstręt (anoreksja) | Bardzo często | Może być ciężki; występuje u 12% pacjentów |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Śródmiąższowa choroba płuc | Rzadko | W niektórych przypadkach zakończona zgonem |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności | Bardzo często | 52% pacjentów; ciężkie przypadki u 4% |
| Wymioty | Bardzo często | 32% pacjentów; ciężkie przypadki u 3% | |
| Biegunka | Bardzo często | 18% pacjentów; ciężkie przypadki u 2% | |
| Zaparcia | Bardzo często | 9% pacjentów | |
| Ból brzucha | Bardzo często | 4% pacjentów | |
| Zapalenie błon śluzowych | Bardzo często | 14% pacjentów; ciężkie przypadki u 1% | |
| Perforacja przewodu pokarmowego | Częstość nieznana | Poważne powikłanie wymagające pilnej interwencji | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Hiperbilirubinemia | Często | Ciężka u 1% pacjentów |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Łysienie | Bardzo często | Całkowite lub wyraźne u 30%, częściowe u 15% pacjentów |
| Świąd | Często | 1,5% pacjentów | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Gorączka | Bardzo często | Może towarzyszyć neutropenii |
| Osłabienie | Bardzo często | 16% pacjentów; ciężkie przypadki u 3% | |
| Zmęczenie | Bardzo często | 25% pacjentów; ciężkie przypadki u 3% | |
| Złe samopoczucie | Często | 3% pacjentów | |
| Wynaczynienie | Bardzo rzadko | Zazwyczaj o łagodnym przebiegu | |
| Zapalenie błony śluzowej | Częstość nieznana | Może dotyczyć różnych błon śluzowych |
Działania niepożądane w szczególnych grupach pacjentów
Działania niepożądane opisane powyżej mogą występować z większą częstością u pacjentów w złym stanie ogólnym.20
Monitorowanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.21
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania