działanie teratogenne
Działanie teratogenne oznacza szkodliwy wpływ czynników zewnętrznych na rozwijający się płód, prowadzący do powstania wad wrodzonych. Czynniki teratogenne mogą zaburzać prawidłowy rozwój embrionu i płodu, szczególnie w okresie organogenezy (między 3. a 8. tygodniem ciąży), kiedy kształtują się narządy płodu.
Do substancji o udokumentowanym działaniu teratogennym należą niektóre leki (np. talidomid, izotretynoina, warfaryna, niektóre leki przeciwpadaczkowe), alkohol etylowy, narkotyki, metale ciężkie, a także czynniki fizyczne (promieniowanie jonizujące) oraz niektóre infekcje (np. różyczka, cytomegalia, toksoplazmoza). Wpływ teratogenny zależy od dawki czynnika, czasu ekspozycji oraz okresu rozwoju płodu.
W praktyce klinicznej istotna jest klasyfikacja leków według kategorii FDA (A, B, C, D, X) określająca potencjalne ryzyko teratogenne. Lekarz przepisujący leki kobietom w wieku rozrodczym powinien zawsze rozważyć stosunek korzyści do ryzyka oraz poinformować pacjentkę o potencjalnych zagrożeniach. Niektóre substancje teratogenne mogą powodować poważne malformacje nawet przy jednorazowej ekspozycji w krytycznym okresie rozwoju.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polocard 150 mg
Przedkliniczne badania kwasu acetylosalicylowego, stosowanego w produkcie leczniczym Polocard, nie wykazały działania karcynogennego w długoterminowych testach na szczurach (0,5% w karmie przez 68 tygodni). Test Amesa potwierdził brak mutagenności, jednak w hodowli fibroblastów ludzkich zaobserwowano aberracje chromosomalne, co wskazuje na możliwy wpływ na strukturę chromosomów w specyficznych warunkach. Substancja wykazuje działanie teratogenne, powodując wady rozwojowe płodu, zaburzenia implantacji zarodka, embrio- i fetotoksyczność oraz deficyty poznawcze u potomstwa. Ponadto, kwas acetylosalicylowy hamuje owulację u szczurów, co podkreśla jego wpływ na funkcje rozrodcze.
aberracja chromosomalna, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt nefrotoksyczny, fibroblast ludzki, hamowanie owulacji, kwas acetylosalicylowy, objaw toksyczny, powikłanie krwotoczne, stężenie kwasu salicylowego w osoczu, test Amesa, uszkodzenie nerek, właściwość przeciwzakrzepowa, wrzód przewodu pokarmowego, zaburzenie implantacji, zaburzenie poznawcze - Leksykon substancji czynnych
Kwas tioktynowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kwasu tioktynowego wykazały, że substancja charakteryzuje się stosunkowo niską toksycznością ostrą, z dawką śmiertelną wynoszącą około 400 mg/kg masy ciała po podaniu dożylnym u szczurów oraz 400-500 mg/kg po podaniu doustnym u psów. Toksyczność przewlekła dotyczy głównie wątroby i nerek, a objawy kliniczne obejmują zaburzenia autonomicznego i ośrodkowego układu nerwowego, takie jak wymioty, ślinotok, uspokojenie oraz skurcze toniczno-kloniczne w okresie przedśmiertnym. Badania mutagenności i rakotwórczości nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego, również w połączeniu z N-nitrozodimetyloaminą (NDEA). Ponadto, kwas tioktynowy nie wpływa negatywnie na płodność ani rozwój zarodkowy u szczurów przy dawce do 68,1 mg/kg doustnie, a badania na królikach nie potwierdziły działania teratogennego nawet przy toksycznych dawkach dożylnych.
dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, deformacja płodu, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, kwas tioktynowy, mutacja genowa, N-nitrozodimetyloamina, niedobór tiaminy, ośrodkowy układ nerwowy, profil bezpieczeństwa, rozwój zarodkowy, skurcze toniczno-kloniczne, tiamina, toksyczność ostra i przewlekła, układ autonomiczny, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neoparin 80 mg/0,8 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej obejmowały toksykologiczne analizy podostre i przewlekłe na szczurach, psach oraz małpach, z dawkami odpowiednio 15 mg/kg/dobę (13 tygodni, podskórnie) oraz 10 mg/kg/dobę (26 tygodni, podskórnie i dożylnie). W obu badaniach nie stwierdzono istotnych działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym, co wskazuje na niski profil toksyczności przy długotrwałym stosowaniu. Ocena mutagenności, przeprowadzona za pomocą testu Amesa, testu mutacji komórek chłoniaka myszy, testu aberracji chromosomalnej limfocytów ludzkich in vitro oraz testu aberracji chromosomalnej szpiku kostnego szczura in vivo, nie wykazała działania mutagennego ani klastogennego enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, badanie mutagenności, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, limfocyt ludzki, mutacja punktowa, płodność, podanie dożylne, podanie podskórne, potencjał teratogenny, szpik kostny, test aberracji chromosomalnej, test Amesa, test in vitro, test in vivo, test postępującej mutacji, toksyczność płodowa, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa płodu, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ancotil
Flucytozyna, substancja czynna leku Ancotil, charakteryzuje się wąskim indeksem terapeutycznym, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów laboratoryjnych w trakcie terapii. Zaleca się regularne badania czynności nerek (klirens kreatyniny), morfologii krwi oraz funkcji wątroby – początkowo codziennie, a następnie dwa razy w tygodniu. Monitorowanie stężenia flucytozyny we krwi powinno odbywać się przed podaniem kolejnej dawki. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności szpiku kostnego oraz u osób z niedoborem enzymu dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD), gdyż metabolit flucytozyny, 5-fluorouracyl, może wywoływać ciężkie reakcje toksyczne. W przypadku podejrzenia toksyczności związanej z niedoborem DPD wskazane jest rozważenie przerwania terapii.
5-fluorouracyl, brywudyna, czynność wątroby, dehydrogenaza dihydropirymidynowa, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, fenytoina, flucytozyna, klirens kreatyniny, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedobór DPD, niewydolność nerek, niewydolność serca, przedział terapeutyczny, roztwór do infuzji, sorywudyna, stężenie fenytoiny, toksyczność leku, zaburzenia szpiku kostnego - Leksykon substancji czynnych
Kwas mykofenolowy – Dawkowanie i sposób podawania
Kwas mykofenolowy, podawany w formie sodu mykofenolanu, jest stosowany głównie w transplantologii jako lek immunosupresyjny. Standardowa dawka wynosi 720 mg dwa razy na dobę (łącznie 1440 mg), co odpowiada 1 g mykofenolanu mofetylu podawanego dwa razy na dobę (2 g/dobę). U pacjentów po transplantacji de novo leczenie należy rozpocząć w ciągu 72 godzin po zabiegu. Dawkowanie u osób w podeszłym wieku oraz u pacjentów z opóźnioną czynnością przeszczepionej nerki pozostaje bez zmian. W przypadku ciężkiego upośledzenia funkcji nerek (GFR < 25 ml/min/1,73 m²) konieczne jest staranne monitorowanie, a dawka nie powinna przekraczać 1440 mg na dobę. Nie ma potrzeby modyfikacji dawki u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby ani podczas epizodów odrzucania przeszczepu. Brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania u dzieci i młodzieży.
ciężkie zaburzenie czynności nerek, działanie teratogenne, farmakokinetyka, immunosupresja, kwas mykofenolowy, lek immunosupresyjny, Marelim, Myfortic, mykofenolan mofetylu, mykofenolan sodu, odrzucanie przeszczepu, opóźniona czynność przeszczepionej nerki, otoczka dojelitowa, przeszczepienie nerki, tabletka dojelitowa, transplantacja narządu, transplantologia, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dalacin C 75 mg/5 ml
Na podstawie badań przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt określono profil bezpieczeństwa klindamycyny i jej soli, głównego składnika leku Dalacin C. Toksyczność ostra wykazała LD50 dla podania doustnego w zakresie 1800-2620 mg/kg m.c., natomiast dożylnego 245-820 mg/kg m.c. W badaniach przewlekłych na szczurach i psach maksymalna tolerowana dawka wynosiła 300-600 mg/kg m.c./dobę. U psów przy dawce 300 mg/kg m.c./dobę zaobserwowano wzrost aktywności aminotransferaz w osoczu, a przy 600 mg/kg m.c./dobę zmiany patologiczne w błonie śluzowej żołądka i pęcherzyku żółciowym. Badania mutagenności nie wykazały potencjału mutagennego klindamycyny, jednak brak jest danych dotyczących jej potencjalnego działania rakotwórczego.
aminotransferazy, błona śluzowa żołądka, chlorowodorek klindamycyny, droga doustna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, klindamycyna, maksymalna tolerowana dawka, mutagenność, pęcherzyk żółciowy, podanie dożylne, potencjał mutagenny, rozwój zarodkowo-płodowy, ryzyko karcinogenne, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lenalidomide Pharmascience
Lenalidomid, będący pochodną talidomidu, wykazuje silne działanie teratogenne, co wymaga ścisłego przestrzegania programu zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym. Kobiety muszą stosować skuteczną antykoncepcję co najmniej 4 tygodnie przed, w trakcie oraz 4 tygodnie po zakończeniu terapii, a także poddawać się regularnym testom ciążowym o czułości ≥25 mIU/ml co 4 tygodnie. Mężczyźni stosujący lenalidomid powinni używać prezerwatyw podczas kontaktów seksualnych z kobietami w ciąży lub potencjalnie płodnymi przez cały okres leczenia i 7 dni po jego zakończeniu. Lenalidomid wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, takich jak neutropenia, trombocytopenia, zawały mięśnia sercowego, żylna i tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, nadciśnienie płucne oraz reakcje alergiczne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka. Monitorowanie morfologii krwi jest zalecane przed leczeniem, co tydzień przez pierwsze 8 tygodni, a następnie co miesiąc.
agenezja macicy, badanie neurologiczne, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, cholestatyczne zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, drugi nowotwór pierwotny, działanie teratogenne, lenalidomid, mutacja genu TP53, nadciśnienie płucne, neutropenia, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, ostra białaczka szpikowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, potencjał teratogenny, Program Zapobiegania Ciąży, przedwczesna niewydolność jajników, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, reakcja typu tumour flare, reaktywacja wirusa półpaśca, sterylizacja przez podwiązanie jajowodów, szpiczak mnogi, talidomid, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wirus zapalenia wątroby typu B, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Turnera, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tarcefoksym 1 g
Stosowanie cefotaksymu (substancja czynna w produkcie Tarcefoksym), cefalosporyny III generacji, u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących wymaga szczegółowej oceny korzyści i ryzyka. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania cefotaksymu w ciąży są ograniczone, jednak badania na modelach zwierzęcych nie wykazały działania teratogennego ani szkodliwego wpływu na płód. Szczególną ostrożność należy zachować w I trymestrze ciąży, gdyż zachodzi organogeneza. Podczas laktacji cefotaksym przenika do mleka matki w niewielkich ilościach, co może wpływać na mikroflorę jelitową i jamy ustnej niemowlęcia oraz wywoływać reakcje alergiczne. W 1 g proszku zawarte jest 48 mg (2,1 mmol) sodu, co jest istotne u pacjentek z koniecznością ograniczenia podaży sodu.
antybiotykoterapia, badanie mikrobiologiczne, badanie przedkliniczne, cefalosporyna trzeciej generacji, cefotaksym, charakterystyka produktu leczniczego, działanie teratogenne, flora bakteryjna jamy ustnej, infekcja bakteryjna, laktacja, mikroflora jelitowa, monitorowanie stanu klinicznego, organogeneza, pierwszy trymestr ciąży, przenikanie do mleka kobiecego, reakcja alergiczna, stosunek korzyści do ryzyka, Tarcefoksym - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Perindopril + Indapamide Krka 4 mg + 1,25 mg
Produkt leczniczy Perindopril + Indapamide Krka zawiera perindopryl (4 mg) oraz indapamid (1,25 mg) i wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią. Stosowanie leku jest przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia czynności nerek płodu, małowodzie, opóźnienie kostnienia kości czaszki oraz toksyczność noworodka (niewydolność nerek, niedociśnienie, hiperkaliemia). W pierwszym trymestrze stosowanie nie jest zalecane z powodu potencjalnego, choć niejednoznacznego, ryzyka teratogennego. Indapamid, będący tiazydopodobnym diuretykiem, może dodatkowo powodować zmniejszenie objętości osocza, redukcję przepływu maciczno-łożyskowego oraz opóźnienie wzrostu płodu, a także rzadkie przypadki hipoglikemii i małopłytkowości u noworodków. W przypadku wykrycia ciąży u pacjentki stosującej perindopril, konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i wdrożenie alternatywnej terapii przeciwnadciśnieniowej.
diuretyk tiazydowy, działanie teratogenne, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipokaliemia, indapamid, inhibitor konwertazy angiotensyny, małopłytkowość, małowodzie, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie łożyska, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia czaszki, opóźnienie wzrostu płodu, peryndopryl, pochodna sulfonamidu, przepływ maciczno-łożyskowy, toksyczność noworodkowa, zaburzenie czynności nerek płodu, żółtaczka jąder podstawy mózgu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Erdosol Muco 300 mg
Erdosteina, substancja czynna preparatu Erdosol Muco (300 mg), wykazuje niski profil toksyczności potwierdzony szerokim zakresem badań przedklinicznych. W badaniach toksyczności ostrej LD50 przekraczała 5000 mg/kg przy podaniu doustnym i dootrzewnowym u myszy i szczurów oraz 3500 mg/kg przy podaniu dożylnym u myszy. W toksyczności podostrej nie stwierdzono zmian patologicznych przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę u szczurów (doustnie) i do 100 mg/kg/dobę u psów, z wyjątkiem niewielkiego zwiększenia masy wątroby u psów przy dawce 400 mg/kg/dobę. W badaniach długookresowych (26 tygodni) nie zaobserwowano objawów toksycznych przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę u szczurów i 200 mg/kg/dobę u psów. Erdosteina nie wykazała negatywnego wpływu na kluczowe narządy takie jak płuca, wątroba, serce i nerki, co potwierdza jej bezpieczeństwo stosowania w kontekście funkcji tych narządów.
aberracja chromosomowa, dawka śmiertelna, dawka śmiertelna 50, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie teratogenne, Erdosol Muco, erdosteina, hepatomegalia, in vitro, in vivo, mutacja punktowa, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rekombinacja mitotyczna, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność długookresowa, toksyczność ostra, toksyczność podostra - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Myfortic 180 mg
Myfortic w postaci tabletek dojelitowych zawiera 180 mg kwasu mykofenolowego (MPA) w formie mykofenolanu sodu i jest stosowany w dawce standardowej 720 mg dwa razy na dobę (całkowita dawka dobowa 1440 mg), co odpowiada 1 g mykofenolanu mofetylu podawanemu dwa razy na dobę. Lek należy rozpocząć w ciągu 72 godzin po przeszczepieniu narządu. U pacjentów w podeszłym wieku oraz z opóźnioną czynnością przeszczepionej nerki nie wymaga się modyfikacji dawkowania. W przypadku ciężkiego zaburzenia czynności nerek (GFR < 25 ml/min/1,73 m²) dawka nie powinna przekraczać 1440 mg na dobę i wymaga starannego monitorowania. Nie ma konieczności zmiany dawkowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby ani podczas leczenia odrzucania przeszczepu. Brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania u dzieci i młodzieży.
działanie teratogenne, farmakokinetyka, kwas mykofenolowy, mykofenolan mofetylu, mykofenolan sodu, odrzucanie przeszczepu, opóźniona czynność przeszczepionej nerki, otoczka dojelitowa, przeszczepienie nerki, sok żołądkowy, tabletka dojelitowa, transplantacja, transplantolog, wywiad lekarski, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Tauryna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tauryna, aminokwas siarkowy naturalnie występujący w tkankach takich jak mózg, siatkówka, mięsień sercowy i wątroba, jest składnikiem wielu preparatów do żywienia pozajelitowego, zwłaszcza dla noworodków i dzieci. Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania tauryny w produktach takich jak Aminoplasmal Paed 10% (0,3 mg/ml), Aminoven Infant 10% (0,4 g/1000 ml), SmofKabiven (0,5–0,65 g/1000 ml), Primene 10% (0,06 g/100 ml), Vaminolact (300 mg/1000 ml) oraz Pediaven (0,08–0,09 g/1000 ml) nie wykazały istotnej toksyczności ani działań teratogennych czy embriotoksycznych. Badania na królikach potwierdziły brak wpływu na rozwój embrionalny i płodność, a toksyczność aminokwasów jest głównie związana z zaburzeniem równowagi aminokwasowej, co jest minimalizowane w zbilansowanych mieszaninach. W badaniach miejscowej tolerancji nie stwierdzono działań niepożądanych związanych z tauryną, a obserwowane reakcje zapalne wiązały się z innymi składnikami emulsji tłuszczowych, np. SMOFlipid.
aminokwas siarkowy, działanie teratogenne, działanie toksyczne, emulsja tłuszczowa, glicerofosforan sodu, infuzja dożylna, martwica tkanek, miejscowa tolerancja, podanie dotętnicze, reakcja zapalna, roztwór aminokwasowy, tauryna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie embriotoksyczne, zaburzenie równowagi, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Arsen trójtlenek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Arsen trójtlenek, substancja czynna w preparacie Arsenic trioxide Sandoz (1 mg/ml), wykazuje istotną toksyczność reprodukcyjną, genotoksyczność oraz potencjał kancerogenny. Badania przedkliniczne ujawniły embriotoksyczne i teratogenne działanie przy dawkach odpowiadających 1-10-krotności zalecanej dawki klinicznej (w przeliczeniu na mg/m² powierzchni ciała), manifestujące się uszkodzeniami cewy nerwowej, wrodzonym brakiem oczu oraz mikroftalmią. Brak jest jednak danych dotyczących wpływu na płodność, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa stosowania u pacjentów w wieku rozrodczym. W związku z tym stosowanie u kobiet w ciąży jest przeciwwskazane, a u pacjentek w wieku rozrodczym wymagana jest skuteczna antykoncepcja.
aberracje chromosomowe, anoftalmia, arsen trójtlenek, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, cewa nerwowa, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, kancerogenność, mikroftalmia, potencjał kancerogenny, potencjał rakotwórczy, stosunek korzyści do ryzyka, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na płodność - Leksykon substancji czynnych
Ginkgolid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ginkgolidy A, B i C, aktywne składniki standaryzowanych wyciągów z liści miłorzębu japońskiego (np. EGb761 w Tanakanie oraz Ginkgoherb), wykazują relatywnie niski potencjał toksyczny w badaniach przedklinicznych. Przewlekłe podawanie doustne wyciągów w dawkach do 500 mg/kg u szczurów i 400 mg/kg u psów (odpowiadających czynnikom bezpieczeństwa do 16,8 i 46,3) ujawniło jedynie niewielką toksyczność u psów przy najwyższych dawkach. Testy genotoksyczności i karcinogenności wykazały sporadyczne, specyficzne dla gryzoni zmiany (guzy tarczycy i rak wątrobowokomórkowy), które nie mają istotnego znaczenia klinicznego dla ludzi. Test Amesa był negatywny, a badania genotoksyczności dały wyniki mieszane, jednak dawki do 2000 mg/kg nie wywołały mierzalnego efektu genotoksycznego u myszy.
badania toksykologiczne, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, ginkgo biloba, ginkgolidy, guz tarczycy, karcinogenność, krwawienie z pochwy, miłorząb japoński, potencjał mutagenny, rak wątrobowokomórkowy, standaryzowany wyciąg, test Amesa, test mikrojąderek, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ genotoksyczny, wyciąg z miłorzębu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Auglavin PPH 875 mg + 125 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa połączenia amoksycyliny trójwodnej (875 mg) z potasem klawulanianem (125 mg) w preparacie Auglavin PPH nie wykazały istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego. Testy farmakologiczne nie ujawniły negatywnego wpływu na funkcje życiowe ani na poszczególne układy narządów. Analizy genotoksyczności, obejmujące testy mutacji genowych i aberracji chromosomowych, potwierdziły brak potencjału mutagennego i genotoksycznego. Ponadto, badania reprodukcyjne nie wykazały działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność, rozwój zarodka, przebieg ciąży czy rozwój pourodzeniowy, co wskazuje na względne bezpieczeństwo stosowania leku w kontekście reprodukcji.
aberracja chromosomowa, amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotyk, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, podrażnienie żołądka, potencjał mutagenny, proces nowotworowy, profil bezpieczeństwa, profil tolerancji, toksyczność, toksyczność rozwojowa, uszkodzenie DNA, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Loratadyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Loratadyna, szeroko stosowana w terapii przeciwalergicznej, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony licznymi badaniami przedklinicznymi. Badania farmakologiczne bezpieczeństwa, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka w dawkach terapeutycznych. Testy genotoksyczności i rakotwórczości dały wyniki negatywne, co eliminuje ryzyko mutagenne i kancerogenne. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym loratadyna była dobrze tolerowana, a dawki wielokrotnie przekraczające kliniczne nie wywoływały istotnych efektów niepożądanych. W przypadku połączenia loratadyny z siarczanem pseudoefedryny (dawki do 150 mg/kg u szczurów i 120 mg/kg u królików, odpowiednio 30- i 24-krotnie wyższe niż dawki kliniczne) toksyczność była niska i nie przekraczała sumy toksyczności poszczególnych składników, bez działania teratogennego.
badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, dane niekliniczne, dawka kliniczna, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, lecznictwo przeciwalergiczne, loratadyna, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, przeżywalność potomstwa, siarczan pseudoefedryny, stężenie loratadyny w osoczu, toksyczność skojarzenia, toksyczny wpływ na reprodukcję, uszkodzenie materiału genetycznego, wada rozwojowa, wydłużenie porodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Matrifen 12 mikrogramów/godzinę system trandermalny 12 mcg/h
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fentanylu, substancji czynnej w systemach transdermalnych Matrifen, obejmowały toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, wpływ na rozrodczość oraz potencjał rakotwórczy. Wyniki nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka: brak działania teratogennego u szczurów i królików, brak mutagenności in vivo oraz brak działania onkogennego po 2-letnim podskórnym podawaniu u szczurów Sprague Dawley. W badaniach reprodukcyjnych stwierdzono, że fentanyl nie wpływa na płodność samców szczurów, natomiast u samic obserwowano zmniejszoną płodność i zwiększoną śmiertelność zarodków, co wiązano z toksycznością matczyną, a nie bezpośrednim działaniem na zarodek. Dawki stosowane w systemach transdermalnych wynosiły od 12 do 100 µg/godzinę.
badanie rakotwórczości, badanie teratogenności, ból przewlekły, chlorowodorek fentanylu, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, fentanyl transdermalny, genotoksyczność, opioidowy lek przeciwbólowy, potencjał rakotwórczy, rozwój płodowy i pourodzeniowy, silny opioid, śmiertelność zarodków, substancja czynna, system transdermalny Matrifen, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ fentanylu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tussicalin 7,5 mg/5 ml
Cytrynian butamiratu (Tussicalin, 1,5 mg/ml, syrop) stosowany u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych i karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ograniczone dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa. Badania na zwierzętach nie wykazały teratogenności ani negatywnego wpływu na rozwój płodu, jednak brak jest wystarczających danych u ludzi, co skutkuje zaleceniem unikania stosowania leku w pierwszym trymestrze ciąży. W kolejnych trymestrach preparat może być stosowany jedynie w sytuacjach klinicznie uzasadnionych, przy zachowaniu zasady minimalnej skutecznej dawki i najkrótszego czasu terapii. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć ciążę lub potwierdzić stosowanie skutecznej antykoncepcji, a decyzję o terapii dokładnie udokumentować, uwzględniając analizę korzyści i ryzyka oraz poinformowanie pacjentki o ograniczeniach danych bezpieczeństwa.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Zahron ASA 5 mg + 100 mg
Zahron ASA, zawierający rozuwastatynę oraz kwas acetylosalicylowy (ASA), jest bezwzględnie przeciwwskazany w okresie ciąży i karmienia piersią ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne i toksyczne działanie obu substancji na rozwój płodu i noworodka. Rozuwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, hamuje biosyntezę cholesterolu niezbędnego dla prawidłowego rozwoju płodu, a dane z badań na zwierzętach wskazują na możliwe negatywne efekty reprodukcyjne. ASA, poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn, może zwiększać ryzyko poronień oraz wad rozwojowych, zwłaszcza serca i wytrzewienia, szczególnie przy stosowaniu we wczesnej ciąży. Chociaż dawki ASA od 50 do 150 mg/dobę w II i III trymestrze nie wykazują toksyczności w zakresie tokolizy czy krwawień, całkowite ryzyko związane z kombinacją substancji uzasadnia przeciwwskazanie do stosowania Zahron ASA w ciąży.
biosynteza cholesterolu, działanie teratogenne, hamowanie czynności skurczowej macicy, hamowanie syntezy prostaglandyn, inhibitor reduktazy HMG-CoA, inhibitor syntezy prostaglandyn, karmienie piersią, kwas acetylosalicylowy, poronienie, przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego, rozuwastatyna, skłonność do krwawień, tokoliza, wada serca, wady rozwojowe płodu, wytrzewienie - Leksykon substancji czynnych
Menton – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Menton, będący składnikiem aktywnym preparatu Rowachol (dostępnego w formie kropli doustnych oraz kapsułek miękkich), wykazuje brak udokumentowanego działania teratogennego i genotoksycznego. Niemniej jednak, ze względu na ograniczone dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania mentonu w okresie ciąży, preparaty zawierające tę substancję są przeciwwskazane u kobiet ciężarnych. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności unikania mentonu w ciąży oraz rozważyć alternatywne metody leczenia o lepiej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa. Podobne zalecenia dotyczą kobiet karmiących piersią, gdzie brak jest danych dotyczących przenikania mentonu do mleka matki i jego wpływu na dziecko, co skutkuje przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających menton w okresie laktacji.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bactrazol 500 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne azytromycyny, substancji czynnej leku Bactrazol, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W modelach zwierzęcych podawanie azytromycyny w dawkach 40-krotnie przekraczających dawki kliniczne indukowało przemijającą fosfolipidozę bez istotnych objawów toksyczności. Standardowe testy mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały działania genotoksycznego, a badania embriotoksyczności na myszach i szczurach nie potwierdziły działania teratogennego. Brak długoterminowych badań rakotwórczości uzasadniono krótkotrwałym wskazaniem terapeutycznym leku, co minimalizuje ryzyko karcynogenne.
aberracja chromosomowa, azytromycyna, Bactrazol, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie karcynogenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfolipidoza, mutacja genowa, okres okołoporodowy, okres pourodzeniowy, opóźnienie kostnienia, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, układ kostny, wada rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Heparyna sodowa – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Heparyna sodowa wykazuje stosunkowo niską toksyczność, co potwierdzają badania przedkliniczne, choć ich zakres jest ograniczony i różni się w zależności od producenta. W badaniach na szczurach określono dawki LD50: 720 mg/kg (dożylnie), 271 mg/kg (domięśniowo) oraz 423 mg/kg (podskórnie). W testach toksyczności podostrej i przewlekłej, przy dawkach do 20 mg/kg/dobę podawanych podskórnie, zaobserwowano jedynie zmniejszenie liczby erytrocytów i obniżenie hemoglobiny, bez zmian histopatologicznych w narządach. Dane dotyczące tolerancji ogólnej i miejscowej heparyny sodowej, np. z preparatu Lipohep, potwierdzają jej bezpieczeństwo, choć szczegółowe wyniki tych badań nie są dostępne. Najistotniejszym efektem toksycznym jest zwiększone ryzyko krwawień i krwiaków przy wysokich dawkach, co wynika z właściwości przeciwkrzepliwych heparyny.
czerwone krwinki, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, heparyna sodowa, krwawienie, krwiak, podanie domięśniowe, podanie dożylne, podanie podskórne, profil bezpieczeństwa, stężenie hemoglobiny, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, właściwości przeciwkrzepliwe, zmiany histopatologiczne - Leksykon substancji czynnych
Tamsulosyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności tamsulosyny, przeprowadzone na myszy, szczurach i psach, wykazały, że działania niepożądane są związane głównie z farmakologicznym antagonizmem receptorów α1-adrenergicznych i pojawiają się przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. Obserwowane zmiany w zapisie EKG u psów po bardzo dużych dawkach nie mają istotnego znaczenia klinicznego. Badania genotoksyczności in vivo i in vitro nie wykazały właściwości mutagennych, a długoterminowe testy rakotwórczości ujawniły jedynie zwiększoną proliferację w gruczołach sutkowych samic myszy i szczurów, prawdopodobnie związaną z hiperprolaktynemią, co uznano za klinicznie nieistotne dla ludzi. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach nie stwierdzono teratogenności, choć duże dawki tamsulosyny chlorowodorku w preparacie Duodart powodowały odwracalne zmniejszenie płodności samców, prawdopodobnie przez zmiany w składzie nasienia lub zaburzenia ejakulacji.
aberracja chromosomowa, antagonista receptora α1-adrenergicznego, badanie in vitro, badanie in vivo, dutasteryd, działanie farmakologiczne, działanie teratogenne, elektrokardiogram, genotoksyczność, gruczoł sutkowy, hiperprolaktynemia, mutacja genowa, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, receptor α1-adrenergiczny, solifenacyna bursztynian, tamsulosyny chlorowodorek, zaburzenie ejakulacji, zaburzenie płodności, zaburzenie rytmu serca, zmiana proliferacyjna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ventolin 100 mcg/dawkę inh.
Ventolin (salbutamol) w postaci aerozolu inhalacyjnego wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w okresie reprodukcyjnym, zwłaszcza w ciąży i laktacji. Podawanie leku w ciąży powinno być rozważane jedynie, gdy korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, gdzie dane kliniczne są ograniczone. Badania przedkliniczne wskazały na potencjalne działanie teratogenne przy bardzo wysokich dawkach, znacznie przekraczających dawki terapeutyczne. Nośnik HFA 134A nie wykazał negatywnego wpływu na rozwój płodów zwierzęcych. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas, a także rozważenie alternatywnych terapii o lepszym profilu bezpieczeństwa. Salbutamol prawdopodobnie przenika do mleka matki, co wymaga monitorowania dziecka pod kątem działań niepożądanych i ograniczenia stosowania leku w okresie laktacji do sytuacji, gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla niemowlęcia.
aerozol inhalacyjny, choroba podstawowa, ciąża, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, działanie teratogenne, HFA-134a, inhalacja leku, karmienie piersią, mleko kobiece, parametr płodności, plan prokreacyjny, płodność, profil bezpieczeństwa, salbutamol, skuteczna dawka leku, terapia salbutamolem, trymestr ciąży, wiek reprodukcyjny, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amlessa 4 mg + 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Amlessa, zawierającego peryndopryl z tert-butyloaminą oraz amlodypinę w postaci bezylanu, wykazały, że peryndopryl wykazuje nefrotoksyczność przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek, z odwracalnym uszkodzeniem nerek u szczurów i małp. Badania mutagenności i kancerogenności peryndoprylu nie potwierdziły potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego. W zakresie reprodukcji, peryndopryl nie wykazał embriotoksyczności ani teratogenności, jednak jako inhibitor konwertazy angiotensyny może powodować działania niepożądane w późnym okresie rozwoju płodowego, takie jak zmiany nerek płodu, zwiększona umieralność okołoporodowa i wady wrodzone. Parametry płodności szczurów pozostawały niezaburzone po podawaniu peryndoprylu.
antagonista wapnia, badanie mutagenności, badanie rakotwórczości, badanie rozrodczości, działanie teratogenne, gęstość spermy, hormon folikulotropowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, komórka Sertoliego, nefrotoksyczność, nerka płodu, plemnik, płodność, potencjał embriotoksyczny, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, rozwój płodu, testosteron, toksyczność ostra i przewlekła, umieralność okołoporodowa, uszkodzenie nerek, wada wrodzona, wpływ na płodność, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Yarisen 35 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne sodu ryzedronianu, substancji czynnej leku Yarisen, wykazały dawkozależne działanie hepatotoksyczne u szczurów i psów, manifestujące się podwyższeniem aktywności enzymów wątrobowych oraz zmianami histopatologicznymi. Działanie toksyczne na jądra obserwowano przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Ponadto, u gryzoni odnotowano podrażnienie górnych dróg oddechowych oraz objawy ze strony dolnych dróg oddechowych, co może wskazywać na efekt klasowy bisfosfonianów. W badaniach rozrodczości przy narażeniu zbliżonym do klinicznego zaobserwowano zaburzenia kostnienia mostka i/lub czaszki płodu, hipokalcemię oraz zwiększoną śmiertelność samic ciężarnych. Nie stwierdzono działania teratogennego przy dawkach 3,2 mg/kg/dobę u szczurów i 10 mg/kg/dobę u królików, jednak dane te są ograniczone ze względu na małą grupę badawczą i toksyczność wyższych dawek dla organizmu matki.
bisfosfoniany, dawka terapeutyczna, dolne drogi oddechowe, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, hipokalcemia, mutacja genetyczna, podrażnienie górnych dróg oddechowych, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, terapia pacjenta, toksyczność narządowa, właściwości genotoksyczne, zaburzenie kostnienia mostka, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Binatta 250 mg
Binatta (tapentadol w postaci fosforanu) w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Doświadczenie kliniczne dotyczące stosowania tapentadolu w ciąży jest ograniczone, a badania przedkliniczne wskazują na potencjalne ryzyko embriotoksyczności i opóźnienia rozwoju przy dawkach przekraczających zakres terapeutyczny. Lek nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że korzyści przewyższają ryzyko dla płodu. Długotrwałe stosowanie w ciąży może prowadzić do noworodkowego zespołu odstawiennego (NOWS), który wymaga natychmiastowej interwencji. Ponadto, ze względu na agonistyczne działanie na receptory opioidowe μ, noworodki narażone na tapentadol w okresie okołoporodowym powinny być monitorowane pod kątem depresji oddechowej. Stosowanie leku podczas porodu i bezpośrednio przed nim jest niewskazane.
BINATTA, depresja oddechowa, działanie agonistyczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, noworodkowy zespół odstawienny, odtrutka, płodność, przenikanie leku do mleka, receptor opioidowy μ, rozwój pourodzeniowy, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tapentadol fosforan, wiek rozrodczy, zespół odstawienny noworodka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – AuroMemo 10 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne memantyny chlorowodorku, substancji czynnej leku AuroMemo stosowanego w terapii choroby Alzheimera, wykazały, że krótkoterminowa neurotoksyczność objawiająca się wakuolizacją i martwicą neuronów (uszkodzenie typu Olney’a) oraz ataksją występuje jedynie przy bardzo wysokich dawkach, przekraczających znacznie poziomy terapeutyczne. Długoterminowe badania na gryzoniach i innych gatunkach nie potwierdziły obecności efektów neurotoksycznych, co wskazuje na niskie ryzyko toksyczności neurologicznej w warunkach klinicznych. W zakresie toksyczności narządu wzroku odnotowano nieregularne zmiany u psów i gryzoni, jednak brak podobnych efektów u małp oraz w badaniach klinicznych u ludzi sugeruje ograniczone znaczenie kliniczne tych obserwacji. W badaniach układu oddechowego u gryzoni stwierdzono odkładanie fosfolipidów w makrofagach płucnych związane z kumulacją memantyny w lizosomach, jednak efekt ten pojawiał się wyłącznie przy dawkach znacznie przekraczających stosowane klinicznie, a jego znaczenie kliniczne pozostaje niejasne.
amfifilny kation, antagonista receptora NMDA, ataksja, AuroMemo, badanie okulistyczne, badanie toksyczności, choroba Alzheimera, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, gromadzenie w lizosomach, makrofag płucny, martwica, memantyna, memantyna chlorowodorek, odkładanie fosfolipidów, płodność, rakotwórczość, toksyczność matczyna, uszkodzenie genetyczne, uszkodzenie typu Olneya, wada rozwojowa, wakuolizacja, zahamowanie wzrostu płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Linoseptic (1 mg + 20 mg)/g
Linoseptic, aerozol zawierający 1 mg/g oktenidyny dichlorowodorku oraz 20 mg/g fenoksyetanolu, przeszedł szerokie badania toksykologiczne. W badaniach ostrej toksyczności LD50 dla skojarzenia 0,1% oktenidyny i 2% fenoksyetanolu wyniosła 15 ml/kg po podaniu doustnym. Oktenidyna wykazała LD50 800 mg/kg (doustnie) i 10 mg/kg (dożylnie) u szczurów, natomiast fenoksyetanol charakteryzował się niską toksycznością z LD50 doustnym 1,3 g/kg u szczurów i powyżej 14 g/kg po aplikacji skórnej. W badaniach przewlekłych oktenidyna powodowała zwiększoną śmiertelność u myszy i psów od dawki 2 mg/kg/dobę, związane z zapalnymi zmianami krwotocznymi płuc, natomiast fenoksyetanol w dawce 400 mg/kg/dobę wywoływał nefrotoksyczność i zmiany behawioralne u szczurów. Miejscowa aplikacja skojarzenia na rany nie wykazała objawów toksyczności, co jest istotne w kontekście klinicznego zastosowania preparatu, który pozostaje w niewielkich ilościach na skórze.
aberracja chromosomalna, chlorowodorek oktenidyny, działanie drażniące, działanie fotouczulające, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie uczulające, fenoksyetanol, gojenie ran, hemoliza, hemoliza erytrocytów, LD50, nefrotoksyczność, oktenidyny dichlorowodorek, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, reakcja toksyczna, substancja przeciwdrobnoustrojowa, test Amesa, test Magnussona-Kligmana, test mikrojąderkowy, toksyczność miejscowa, toksyczność ostra, toksyczność płodowa, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Zyx 0,5 mg/ml
Lewocetyryzyna w postaci roztworu doustnego (0,5 mg/ml) może być stosowana u kobiet w ciąży jedynie po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka, ze względu na ograniczone dane kliniczne obejmujące mniej niż 300 przypadków. Dane dotyczące cetyryzyny (racematu) z ponad 1000 ciąż nie wykazały działania teratogennego ani toksycznego na płód czy noworodka, a badania przedkliniczne nie potwierdziły negatywnego wpływu leku na przebieg ciąży, rozwój zarodka, płodu, poród oraz rozwój pourodzeniowy. W trakcie terapii należy uwzględnić obecność substancji pomocniczych, takich jak etylu parahydroksybenzoesan (0,15 mg/ml), metylu parahydroksybenzoesan (1,08 mg/ml), sorbitol (500 mg/ml), glicerol (100 mg/ml) oraz glikol propylenowy (100 mg/ml), które mogą wywoływać reakcje niepożądane u osób wrażliwych.
badania przedkliniczne, cetyryzyna, działania niepożądane, działanie teratogenne, enancjomer cetyryzyny, glikol propylenowy, leczenie przeciwhistaminowe, objawy alergiczne, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, reakcja niepożądana, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, sorbitol, toksyczność płodowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Biotynox Forte 10 mg
Preparaty Biotynox oraz Biotynox Forte zawierają odpowiednio 5 mg i 10 mg biotyny na tabletkę, co znacznie przekracza zalecane dzienne spożycie dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. Brak jest badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tych wysokich dawek biotyny w okresie ciąży, w tym wpływu na rozwój płodu czy potencjalne działanie teratogenne. W związku z tym stosowanie obu preparatów jest przeciwwskazane u kobiet ciężarnych. Ponadto biotyna przenika do mleka matki, a pomimo braku dowodów na negatywny wpływ na niemowlęta, ze względów bezpieczeństwa i braku kompleksowych badań, preparaty nie powinny być stosowane w okresie laktacji.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Imatinib Altan 100 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne imatynibu przeprowadzone na szczurach, psach, małpach i królikach wykazały wielonarządową toksyczność, ze szczególnym uwzględnieniem układu krwiotwórczego, wątroby i nerek. Zmiany hematologiczne o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego oraz zaburzenia w szpiku kostnym obserwowano u szczurów, psów i małp. Wątroba psów wykazywała ciężkie uszkodzenia po 2-tygodniowej ekspozycji, w tym martwicę hepatocytów i przewodów żółciowych. U małp stwierdzono uszkodzenia nerek z mineralizacją i zwyrodnieniem cewek nerkowych oraz wzrost stężenia BUN i kreatyniny. Długotrwałe stosowanie imatynibu wiązało się ze zwiększoną częstością zakażeń oportunistycznych. Dawka NOAEL u małp wyniosła 15 mg/kg, co odpowiada około 1/3 maksymalnej dawki klinicznej u ludzi (800 mg). Potencjał genotoksyczny był negatywny w większości testów in vitro i in vivo, z wyjątkiem klastogenności w komórkach jajnika chomika oraz mutagenności dwóch produktów pośrednich w teście Amesa i na komórkach chłoniaka mysiego.
aberracja chromosomowa, agenezja kości czaszki, aminotransferaza, azot mocznikowy, brodawczak, brodawczak pęcherza moczowego, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzym wątrobowy, genotoksyczność, gruczolak przytarczycy, gruczolakorak jelita cienkiego, guz nadnercza, guz nowotworowy, kardiomiopatia, malaria, martwica przewodów żółciowych, martwica wątroby, masa jąder, niewydolność serca, ogniskowa mineralizacja, parametr hematologiczny, przepuklina mózgowa, przerost mięśnia sercowego, przewlekła choroba nerek, rak nerki, rak żołądka, rozrost przewodów żółciowych, rozstrzeń serca, rozszerzenie cewek nerkowych, ruchliwość plemników, spermatogeneza, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksykologia, układ krwiotwórczy, uszkodzenie nerek, utrata poimplantacyjna, zakażenie oportunistyczne, zwyrodnienie cewek nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Methylprednisolone Sopharma 40 mg
Przedkliniczne badania metyloprednizolonu wykazały brak nieprzewidzianych zagrożeń bezpieczeństwa oraz typowe działania toksyczne związane z długotrwałą ekspozycją na egzogenne steroidy nadnerczy. Nie przeprowadzono długoterminowych badań rakotwórczości, co jest uzasadnione krótkotrwałym zastosowaniem terapeutycznym preparatu Methylprednisolone Sopharma. Badania mutagenne, prowadzone na komórkach bakterii i ssaków, nie wykazały potencjału genotoksycznego metyloprednizolonu, co potwierdza jego względne bezpieczeństwo w tym zakresie.
działanie teratogenne, glikokortykosteroid, kortykosteroid, metyloprednizolon, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, proces reprodukcyjny, rozszczep podniebienia, steroid nadnerczy, wada rozwojowa szkieletu, wpływ kortykosteroidów na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Indix Combi 5 mg + 1,25 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa produktu leczniczego Indix Combi, zawierającego 5 mg peryndoprylu tozylanu oraz 1,25 mg indapamidu, wykazała nieznacznie zwiększoną toksyczność ogólną w porównaniu do poszczególnych składników stosowanych osobno, z różnicami zależnymi od gatunku zwierząt. U szczurów nie zaobserwowano nasilenia nefrotoksyczności, jednak odnotowano zwiększoną toksyczność dla samic w okresie ciąży w porównaniu do grupy otrzymującej wyłącznie peryndopryl. U psów natomiast pojawiły się bardziej wyraźne objawy toksyczności żołądkowo-jelitowej po zastosowaniu kombinacji. Warto podkreślić, że działania niepożądane występowały przy dawkach wielokrotnie przekraczających te stosowane klinicznie, co wskazuje na istotny margines bezpieczeństwa w warunkach terapeutycznych.
działanie niepożądane, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, indapamid, nefrotoksyczność, peryndopryl tozylan, potencjał rakotwórczy, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność matczyna, toksyczność ogólna, toksyczność żołądkowo-jelitowa, transformacja nowotworowa, uszkodzenie DNA, uszkodzenie materiału genetycznego, wada wrodzona, wpływ na nerki, wpływ na rozród, wywoływanie nowotworów, zaburzenie płodności - Leksykon substancji czynnych
Ginkgo biloba – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności przewlekłej ekstraktu z Ginkgo biloba, zawierającego glikozydy flawonowe, gingkolidy A, B, C oraz bilobalid, wykazały niski poziom toksyczności u szczurów i psów przy dawkach do 500 mg/kg masy ciała (margines bezpieczeństwa do 16,8 u szczurów i 40,6 u psów). U psów poddanych najwyższym dawkom zaobserwowano jedynie nieznaczne objawy toksyczności, natomiast u szczurów nie stwierdzono istotnych klinicznie efektów toksycznych. Dane dotyczące toksyczności reprodukcyjnej są niejednoznaczne – niektóre badania na szczurach, królikach i myszach nie wykazały działania teratogennego ani embriotoksycznego, podczas gdy inne wskazywały na negatywny wpływ na płodność i zdolność reprodukcyjną, w tym przypadki krwawienia pochwowego oraz niekorzystne efekty rozwojowe u kurzych embrionów (krwotoki podskórne, hipopigmentacja, zahamowanie wzrostu, anoftalmia).
anoftalmia, bilobalid, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt genotoksyczny, ginkgo biloba, glikozyd flawonowy, hipopigmentacja, induktor enzymów wątrobowych, krwawienie pochwowe, krwotok podskórny, miłorząb japoński, nowotwór gruczołu tarczowego, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, rak wątrobowokomórkowy, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Airbufo Forspiro (160 mcg + 4,5 mcg)/dawkę inh.
Airbufo Forspiro, zawierający budezonid (160 µg) i formoterol fumaran dwuwodny (4,5 µg) w dawce dostarczonej, jest stosowany w terapii astmy jako preparat łączący glikokortykosteroid i długo działający β2-mimetyk. Brak jest danych klinicznych dotyczących stosowania tego leku u kobiet w ciąży, jednak badania na zwierzętach nie wykazały synergistycznego działania zwiększającego ryzyko teratogenności. Budezonid, stosowany wziewnie u około 2000 kobiet w ciąży, nie wykazuje zwiększonego ryzyka wad rozwojowych, natomiast formoterol może wywoływać działania niepożądane przy bardzo wysokich dawkach, znacznie przekraczających dawki terapeutyczne. Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę budezonidu, aby zapewnić kontrolę astmy, minimalizując potencjalne ryzyko dla płodu.
badanie reprodukcyjne, budezonid, choroba sercowo-naczyniowa, długo działający beta2-mimetyk, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, formoterol, formoterol fumaran dwuwodny, glikokortykosteroid, karmienie piersią, kontrola astmy, neuroprzekaźniki, opóźnienie rozwoju wewnątrzmacicznego, receptor glikokortykosteroidowy, terapia astmy, wada rozwojowa, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Biotifem 5 mg
Bezpieczeństwo stosowania biotyny, substancji czynnej produktu leczniczego Biotifem (5 mg, tabletki), zostało potwierdzone w licznych badaniach przedklinicznych. Analizy farmakologiczne nie wykazały istotnych zaburzeń funkcjonalnych w układzie sercowo-naczyniowym, oddechowym ani ośrodkowym układzie nerwowym. Długotrwałe podawanie biotyny nie powodowało toksyczności narządowej, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa w dawkach terapeutycznych. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie potwierdziły potencjału mutagennego ani uszkodzeń DNA, a badania rakotwórczości na modelach zwierzęcych nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, biotyna, działanie teratogenne, genotoksyczność, margines bezpieczeństwa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, ryzyko genotoksyczne, substancja czynna, toksyczność dawek wielokrotnych, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fingolimod Adamed 0,5 mg
Fingolimod w dawce 0,5 mg (chlorowodorek, kapsułki twarde) jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji. Przed rozpoczęciem terapii należy wykonać test ciążowy z wynikiem negatywnym oraz szczegółowo poinformować pacjentkę o teratogennym ryzyku leku, w tym o dwukrotnie zwiększonym ryzyku poważnych wad wrodzonych (2-3% w populacji ogólnej według EUROCAT). Najczęściej obserwowane wady to wrodzone choroby serca (np. ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej, międzykomorowej, tetralogia Fallota), anomalie nerek oraz układu mięśniowo-szkieletowego. Ze względu na farmakokinetykę fingolimodu, eliminacja trwa około 2 miesięcy, dlatego skuteczna antykoncepcja musi być stosowana podczas leczenia i przez minimum 2 miesiące po jego zakończeniu. W przypadku planowania ciąży konieczne jest odstawienie leku co najmniej 2 miesiące przed próbą koncepcji, z uwzględnieniem ryzyka nawrotu choroby podstawowej.
anomalia rozwojowa nerek, anomalia rozwojowa układu mięśniowo-szkieletowego, antykoncepcja, badanie ultrasonograficzne, chlorowodorek fingolimodu, działanie niepożądane, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, embriogeneza, farmakokinetyka fingolimodu, kapsułka twarda, leczenie fingolimodem, proces reprodukcyjny, przetrwały pień tętniczy, receptor sfingozyno-1-fosforanu, test ciążowy, tetralogia Fallota, toksyczność, ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej, utrata płodu, wada przegrody komorowej, wada wrodzona, wrodzona choroba serca, zdrowie reprodukcyjne - Leksykon substancji czynnych
Tryptorelina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tryptorelina, syntetyczny agonista GnRH, wykazuje bardzo niską toksyczność ostrą, z LD50 po dootrzewnowym podaniu u szczurów wynoszącą 90-100 mg/kg, a u myszy 160-200 mg/kg, co jest znacznie wyższe niż dawka terapeutyczna u ludzi (0,00125 mg/kg/dobę). Po podaniu podskórnym LD50 była niemierzalna nawet przy dawkach 150 000-krotnie (szczury) i 250 000-krotnie (myszy) wyższych niż terapeutyczne. Badania przewlekłej toksyczności wykazały zmiany głównie w układzie rozrodczym, takie jak zatrzymanie spermatogenezy, zanik jąder i przerost tkanki śródmiąższowej u małp po dawkach 2-200 μg przez 6 miesięcy, które częściowo ustępowały po odstawieniu leku. Tryptorelina nie wykazuje działania mutagennego ani onkogennego in vitro i in vivo, choć u szczurów zaobserwowano zwiększoną częstość łagodnych guzów przysadki po długotrwałym podawaniu, co jest typowe dla agonistów GnRH i nie ma znanego znaczenia klinicznego u ludzi.
agonista gonadoliberyny, analog LHRH, badanie farmakokinetyczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, guz przysadki mózgowej, łagodny guz przysadki, LD50, opóźnienie rozwoju zarodkowo-płodowego, potencjał mutagenny i onkogenny, przedłużone uwalnianie, przerost tkanki śródmiąższowej, supresja czynności gonadalnej, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność zarodkowo-płodowa, tolerancja miejscowa, tryptorelina, układ endokrynny, wpływ na rozrodczość, zanik jąder, zatrzymanie spermatogenezy