Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tamsulosyna
Przedkliniczne badania toksyczności tamsulosyny, przeprowadzone na myszy, szczurach i psach, wykazały, że działania niepożądane są związane głównie z farmakologicznym antagonizmem receptorów α1-adrenergicznych i pojawiają się przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. Obserwowane zmiany w zapisie EKG u psów po bardzo dużych dawkach nie mają istotnego znaczenia klinicznego. Badania genotoksyczności in vivo i in vitro nie wykazały właściwości mutagennych, a długoterminowe testy rakotwórczości ujawniły jedynie zwiększoną proliferację w gruczołach sutkowych samic myszy i szczurów, prawdopodobnie związaną z hiperprolaktynemią, co uznano za klinicznie nieistotne dla ludzi. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach nie stwierdzono teratogenności, choć duże dawki tamsulosyny chlorowodorku w preparacie Duodart powodowały odwracalne zmniejszenie płodności samców, prawdopodobnie przez zmiany w składzie nasienia lub zaburzenia ejakulacji.
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie tamsulosyny
Wszechstronne badania przedkliniczne przeprowadzone na tamsulosynie obejmowały kompleksową ocenę toksyczności, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję. Badania te miały na celu określenie profilu bezpieczeństwa tamsulosyny przed jej zastosowaniem w praktyce klinicznej.1 2
Badania toksyczności
Toksyczność tamsulosyny badano systematycznie po podaniu zarówno pojedynczych dawek, jak i w schematach wielokrotnego dawkowania u różnych gatunków zwierząt laboratoryjnych, w tym myszy, szczurów i psów.3 4 Ogólny profil toksyczności tamsulosyny po zastosowaniu dużych dawek był zgodny z działaniem farmakologicznym antagonistów receptorów α1-adrenergicznych, co wskazuje, że obserwowane efekty wynikały głównie z mechanizmu działania substancji, a nie z niespecyficznych działań toksycznych.5 6
Interesującym aspektem badań toksyczności było obserwowanie zmian w zapisie EKG u psów po podaniu bardzo dużych dawek tamsulosyny.7 8 Jednakże, jak wykazały analizy, nie miało to istotnego znaczenia klinicznego, co sugeruje, że tamsulosyna nie powinna wywoływać istotnych zaburzeń rytmu serca w dawkach stosowanych terapeutycznie u ludzi.9 10
Badania genotoksyczności
Badania genotoksyczności przeprowadzono zarówno w warunkach in vivo, jak i in vitro, aby ocenić potencjał tamsulosyny do wywoływania uszkodzeń materiału genetycznego.11 12 Nie wykazano żadnych istotnych właściwości genotoksycznych tamsulosyny, co świadczy o bezpieczeństwie substancji pod względem potencjału mutagennego.13 14 Wyniki te są istotne, ponieważ wskazują na niskie ryzyko wywoływania mutacji genowych czy aberracji chromosomowych przez tamsulosynę.15
Badania rakotwórcze
Ocena potencjału rakotwórczego tamsulosyny była przeprowadzona na myszach i szczurach w ramach długoterminowych badań.16 17 Jednym z najbardziej znaczących odkryć była obserwacja zwiększonej częstości występowania zmian proliferacyjnych w gruczołach sutkowych u samic myszy i szczurów.18 19
Zmiany te były prawdopodobnie pośrednio związane z hiperprolaktynemią (podwyższonym poziomem prolaktyny) i występowały tylko po zastosowaniu dużych dawek tamsulosyny.20 21 Ważne jest, że zmiany te uznano za klinicznie nieistotne dla ludzi, co sugeruje niskie ryzyko rozwoju nowotworów związanych z terapią tamsulosyną.22 23
W przypadku produktu Duodart, zawierającego tamsulosynę w połączeniu z dutasterydem, dodatkowe badania rakotwórczości wykazały, że tamsulosyny chlorowodorek zwiększał częstość zmian proliferacyjnych w obrębie gruczołów sutkowych u samic. Te zmiany, podobnie jak w przypadku samej tamsulosyny, spowodowane były prawdopodobnie hiperprolaktynemią i wystąpiły jedynie podczas stosowania dużych dawek, dlatego uznano, że nie mają znaczenia klinicznego.24
Badania toksycznego wpływu na reprodukcję
Badania toksycznego wpływu na reprodukcję były prowadzone głównie na szczurach.25 26 W przypadku produktu Duodart, zawierającego tamsulosynę w połączeniu z dutasterydem, dodatkowe badania na szczurach wykazały, że duże dawki tamsulosyny chlorowodorku powodują odwracalne zmniejszenie płodności samców, spowodowane prawdopodobnie zmianą składu nasienia lub zaburzeniami ejakulacji.27 Należy jednak zauważyć, że wpływ tamsulosyny na liczebność i czynność plemników nie był oceniany w tych badaniach.28
Istotnym odkryciem było również to, że nie stwierdzono uszkodzenia płodu po podaniu tamsulosyny chlorowodorku ciężarnym samicom szczura i królika w dawkach większych niż terapeutyczne, co sugeruje niskie ryzyko działania teratogennego.29 30
Badania preparatów złożonych
W przypadku produktów leczniczych złożonych, zawierających tamsulosynę w połączeniu z innymi substancjami aktywnymi, takich jak Beplasot, Ranlosin Duo, Solifenacin succinate + Tamsulosin hydrochloride Adamed, Solitombo (zawierające połączenie solifenacyny bursztynianu i tamsulosyny chlorowodorku) oraz Duodart, Dutasteride + Tamsulosin hydrochloride León Farma, Dutrozen (zawierające połączenie dutasterydu i tamsulosyny chlorowodorku), nie przeprowadzono badań przedklinicznych dotyczących preparatu złożonego.31 32
Zamiast tego, opierano się na danych z badań poszczególnych substancji czynnych, które były wielokrotnie poddawane indywidualnej ocenie w badaniach toksyczności prowadzonych na zwierzętach.33 34
Dane niekliniczne, wynikające z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, wpływu na płodność oraz rozwój zarodka i płodu, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego, nie wykazały żadnego szczególnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu tych leków.35 Co więcej, badania te nie wskazały na możliwość nasilenia lub na synergizm działań niepożądanych w przypadku jednoczesnego stosowania tych substancji, co jest istotną informacją z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania leków złożonych.36 37
Podsumowanie badań przedklinicznych
Dane przedkliniczne dotyczące tamsulosyny wskazują na ogólnie dobry profil bezpieczeństwa tej substancji. Przeprowadzone badania toksyczności, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego i wpływu na reprodukcję nie wykazały szczególnych zagrożeń dla ludzi przy stosowaniu tamsulosyny w dawkach terapeutycznych.38 39
Główne efekty toksyczne obserwowane w badaniach zwierząt były związane z mechanizmem działania tamsulosyny jako antagonisty receptorów α1-adrenergicznych i występowały tylko przy zastosowaniu dużych dawek, znacznie przekraczających dawki stosowane klinicznie.40 41
Obserwowane zmiany w zapisie EKG u psów po podaniu bardzo dużych dawek nie mają znaczenia klinicznego.42 43 Nie wykazano również znaczących właściwości genotoksycznych tamsulosyny.44 45
Chociaż stwierdzono zwiększoną częstość występowania zmian proliferacyjnych w gruczołach sutkowych u samic myszy i szczurów, zmiany te były związane z hiperprolaktynemią i występowały tylko po zastosowaniu dużych dawek substancji, dlatego uznano je za klinicznie nieistotne.46 47
W przypadku preparatów złożonych, zawierających tamsulosynę w połączeniu z innymi substancjami aktywnymi, dane przedkliniczne nie wskazują na możliwość nasilenia lub na synergizm działań niepożądanych przy jednoczesnym stosowaniu tych substancji.48 49
Podsumowując, wyniki badań przedklinicznych potwierdzają bezpieczeństwo stosowania tamsulosyny w praktyce klinicznej, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z innymi substancjami aktywnymi.50 51
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania