Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Lenalidomid może wchodzić w różnorodne interakcje z innymi lekami oraz substancjami, które mogą wpływać na skuteczność terapii oraz bezpieczeństwo pacjenta. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla prawidłowego prowadzenia leczenia, szczególnie u pacjentów ze szpiczakiem mnogim.¹

Interakcje z czynnikami wpływającymi na erytropoezę

Szczególnej uwagi wymagają czynniki wpływające na erytropoezę oraz leki zwiększające ryzyko zakrzepicy. Substancje te, w tym hormonalna terapia zastępcza, powinny być stosowane z ostrożnością u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, którzy otrzymują lenalidomid w skojarzeniu z deksametazonem, ze względu na podwyższone ryzyko powikłań zakrzepowych.²

Interakcje z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi

Chociaż nie przeprowadzono badań dotyczących bezpośrednich interakcji lenalidomidu z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi, dane z badań in vitro wskazują, że lenalidomid nie jest induktorem enzymów cytochromu P450, w tym CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4/5. Teoretycznie sam lenalidomid nie powinien obniżać skuteczności hormonalnych środków antykoncepcyjnych.³

Należy jednak pamiętać, że deksametazon, często stosowany w skojarzeniu z lenalidomidem, jest słabym lub umiarkowanym induktorem CYP3A4 i może wpływać również na inne enzymy oraz transportery. Istnieje więc ryzyko, że w trakcie leczenia skojarzonego skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych może ulec zmniejszeniu. W związku z tym, a także ze względu na teratogenne działanie lenalidomidu, należy bezwzględnie stosować skuteczne metody zapobiegania ciąży.⁴

Interakcje z warfaryną

Badania farmakokinetyczne wykazały, że jednoczesne wielokrotne podawanie lenalidomidu w dawce 10 mg raz na dobę nie wpływało na farmakokinetykę pojedynczej dawki R- i S-warfaryny. Również podanie warfaryny w pojedynczej dawce 25 mg nie wpływało na farmakokinetykę lenalidomidu.⁵

Nie można jednak wykluczyć potencjalnych interakcji podczas długotrwałego stosowania klinicznego, zwłaszcza w połączeniu z deksametazonem, którego wpływ na warfarynę nie jest w pełni poznany. Ze względu na potencjalne ryzyko interakcji zaleca się ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia, w szczególności INR (międzynarodowego współczynnika znormalizowanego), podczas jednoczesnego stosowania warfaryny i lenalidomidu.⁶

Interakcje z digoksyną

Istotną klinicznie interakcją jest wpływ lenalidomidu na stężenie digoksyny w osoczu. Badania wykazały, że jednoczesne stosowanie lenalidomidu w dawce 10 mg raz na dobę zwiększało stężenie osoczowe digoksyny (po podaniu pojedynczej dawki 0,5 mg) o 14% (przedział ufności 90% CI: 0,52%-28,2%).⁷

Nie jest pewne, czy efekt ten będzie silniejszy w praktyce klinicznej, gdy stosowane są większe dawki lenalidomidu lub gdy lek podawany jest jednocześnie z deksametazonem. Z tego względu podczas leczenia lenalidomidem zaleca się regularną kontrolę stężenia digoksyny w osoczu, szczególnie w początkowym okresie terapii oraz po każdej zmianie dawkowania.⁸

Interakcje ze statynami

Szczególnej uwagi wymaga jednoczesne stosowanie statyn z lenalidomidem. Obserwuje się zwiększone ryzyko rabdomiolizy (rozpadu mięśni prążkowanych) przy takim skojarzeniu, prawdopodobnie o charakterze addytywnym.⁹

Szczególnie w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego zalecana jest wzmożona kontrola kliniczna (ocena objawów bólowych ze strony mięśni, osłabienia siły mięśniowej) oraz laboratoryjna (regularne oznaczanie aktywności kinazy kreatynowej, CK, oraz stężenia mioglobiny w surowicy i moczu).¹⁰

Interakcje z deksametazonem

Deksametazon, często stosowany w terapii skojarzonej z lenalidomidem, nie wykazuje istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu. Badania wykazały, że równoczesne podawanie deksametazonu w dawce 40 mg raz na dobę (zarówno w schemacie jednorazowym, jak i wielokrotnym) nie wpływało znacząco na farmakokinetykę lenalidomidu stosowanego w dawce 25 mg raz na dobę.¹¹

Interakcje z inhibitorami glikoproteiny P

Badania in vitro wykazały, że lenalidomid jest substratem dla glikoproteiny P (P-gp), ale nie jest jej inhibitorem. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów P-gp, takich jak chinidyna (600 mg dwa razy na dobę) lub umiarkowanie silnych inhibitorów/substratów P-gp, takich jak temsyrolimus (25 mg), nie wpływało istotnie klinicznie na farmakokinetykę lenalidomidu podawanego w dawce 25 mg.¹²

Również równoczesne podawanie lenalidomidu nie zmieniało farmakokinetyki temsyrolimusu, co sugeruje brak istotnych interakcji farmakokinetycznych na poziomie glikoproteiny P.¹³

Interakcje lenalidomidu z alkoholem

Chociaż w dostępnej charakterystyce produktu leczniczego Lenalidomide Fresenius Kabi nie ma bezpośrednich informacji na temat interakcji lenalidomidu z alkoholem, należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania.

Alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane lenalidomidu, w szczególności:

• Działanie sedatywne i wpływ na ośrodkowy układ nerwowy – zarówno lenalidomid, jak i alkohol mogą powodować zmęczenie, senność i zaburzenia koordynacji ruchowej
• Działanie hepatotoksyczne – jednoczesne spożywanie alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby
• Zaburzenia hematologiczne – alkohol może nasilać małopłytkowość, która jest częstym działaniem niepożądanym lenalidomidu

Ponadto, alkohol może wpływać na sprawność psychomotoryczną pacjenta, co w połączeniu z podobnym działaniem lenalidomidu może istotnie zwiększać ryzyko urazów i wypadków. Z tych powodów zaleca się całkowitą abstynencję lub znaczne ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii lenalidomidem.

Tabela interakcji lenalidomidu z wybranymi lekami i substancjami