zapalenie naczyń krwionośnych
Zapalenie naczyń krwionośnych (vasculitis) to grupa chorób charakteryzujących się procesem zapalnym w ścianach naczyń krwionośnych, co prowadzi do ich uszkodzenia, zwężenia lub zamknięcia. W wyniku tego dochodzi do niedokrwienia i uszkodzenia tkanek zaopatrywanych przez dotknięte naczynia.
Zapalenia naczyń mogą być pierwotne (o nieznanej przyczynie) lub wtórne do innych chorób, takich jak infekcje, choroby układowe tkanki łącznej, reakcje na leki czy nowotwory. W zależności od typu i wielkości zajętych naczyń wyróżniamy m.in. zapalenie dużych naczyń (np. choroba Takayasu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic), zapalenie naczyń średniego kalibru (np. choroba Kawasakiego, guzkowe zapalenie tętnic) oraz zapalenie małych naczyń (np. ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, mikroskopowe zapalenie naczyń).
Objawy zapalenia naczyń mogą być ogólnoustrojowe (gorączka, zmęczenie, utrata masy ciała) oraz narządowo swoiste, zależne od lokalizacji zajętych naczyń. Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne, oznaczenie autoprzeciwciał (ANCA, ANA), badania obrazowe oraz biopsję zajętych tkanek. Leczenie zależy od typu vasculitis i obejmuje glikokortykosteroidy, leki immunosupresyjne, a w ciężkich przypadkach terapie biologiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Gliclazide Zentiva 60 mg
Gliclazide Zentiva (60 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu) zawiera gliklazyd, pochodną sulfonylomocznika, stosowaną w leczeniu cukrzycy typu 2. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest hipoglikemia, której objawy obejmują szeroki zakres symptomów neuropsychiatrycznych (ból głowy, zaburzenia świadomości, drgawki, śpiączka), pokarmowych (silny głód, nudności, wymioty) oraz objawów adrenergicznych (tachykardia, nadciśnienie, pocenie się). Hipoglikemia wymaga natychmiastowego podania węglowodanów; sztuczne substancje słodzące nie są skuteczne. Inne często występujące działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego (ból brzucha, nudności, wymioty, niestrawność, biegunka, zaparcia), które można zminimalizować przez przyjmowanie leku podczas śniadania. Rzadziej obserwuje się reakcje skórne (wysypka, świąd, pokrzywka), zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość) oraz podwyższenie enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT, fosfataza zasadowa).
afazja, agranulocytoza, bradykardia, dławica piersiowa, DRESS, drgawka, erytrocytopenia, gliklazyd, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, rumień, śpiączka, tachykardia, wykwit plamkowo-grudkowy, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Co-Valsacor 320 mg + 25 mg
Co-Valsacor, zawierający walsartan 320 mg i hydrochlorotiazyd 25 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, wynikających zarówno z działania obu składników, jak i ich monoterapii. Najczęściej obserwowane działania obejmują zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hiponatremia, hipomagnezemia), odwodnienie, niedociśnienie, zmęczenie, bóle mięśni oraz zaburzenia widzenia i słuchu. Rzadziej występują objawy takie jak parestezje, szum uszny, kaszel, bóle stawów, a także poważniejsze reakcje, w tym niekardiogenny obrzęk płuc, zaburzenia czynności nerek oraz zmiany parametrów laboratoryjnych (np. wzrost stężenia kwasu moczowego, bilirubiny, kreatyniny). Walsartan i hydrochlorotiazyd mogą również wywoływać reakcje alergiczne, agranulocytozę, małopłytkowość oraz zaburzenia metaboliczne, w tym nasilenie hiperlipidemii i hiperglikemii.
agranulocytoza, ARDS, ból stawów, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, cukromocz, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra ostra zamkniętego kąta, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, walsartan hydrochlorotiazyd, zaburzenia czynności nerek, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rifamazid 300 mg + 150 mg
Rifamazid, zawierający ryfampicynę i izoniazyd, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować szczególnie podczas długotrwałej lub przerywanej terapii przeciwgruźliczej. Ryfampicyna może powodować małopłytkowość z plamicą, zwłaszcza w schemacie przerywanym, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku ze względu na ryzyko krwawień do mózgu. Często obserwuje się objawy grypopodobne (gorączka, dreszcze, bóle głowy i mięśni) między 3. a 6. miesiącem leczenia, szczególnie przy dawkach ≥25 mg/kg masy ciała w schemacie jednotygodniowym. Inne działania obejmują zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość hemolityczna, leukopenia), immunologiczne (obrzęk twarzy, wstrząs anafilaktyczny), neurologiczne (bóle głowy, ataksja), żołądkowo-jelitowe (zgaga, nudności, biegunka), wątrobowe (zwiększenie enzymów wątrobowych, toksyczne zapalenie wątroby) oraz charakterystyczne pomarańczowe zabarwienie płynów ustrojowych. Izoniazyd może wywoływać małopłytkowość, agranulocytozę, zapalenie wielonerwowe, drgawki oraz zapalenie naczyń krwionośnych, a także rzadkie, ale potencjalnie ciężkie zapalenie wątroby, które może prowadzić do śmierci.
agranulocytoza, ataksja, bilirubinemia, drgawki, eozynofilia, hemoglobinuria, izoniazyd, krwiomocz, leczenie przeciwgruźlicze, leukopenia, małopłytkowość, miopatia, napad padaczkowy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja uczuleniowa, rifamazid, ryfampicyna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, toksyczne zapalenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie endokrynologiczne, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wielonerwowe, zespół Lyella, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Montelukast Bluefish Pharma
Montelukast Bluefish Pharma w postaci doustnej wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z astmą. Lek nie jest przeznaczony do leczenia ostrych napadów astmy, które powinny być leczone krótko działającymi β-agonistami wziewnymi. Pacjenci muszą mieć stały dostęp do leków doraźnych i być poinformowani o konieczności konsultacji lekarskiej w przypadku zwiększonego zapotrzebowania na β-agonistę. Montelukast nie zastępuje kortykosteroidów i nie umożliwia redukcji ich dawki. Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów zespołu Churga-Strauss, takich jak eozynofilia, wysypka naczyniowa, pogorszenie funkcji płuc, powikłania kardiologiczne oraz neuropatia, zwłaszcza po zmniejszeniu lub odstawieniu kortykosteroidów. U pacjentów z nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy należy unikać stosowania ASA i NLPZ pomimo terapii montelukastem.
antagonista receptora leukotrienowego, aspartam, eozynofilia, fenyloalanina, fenyloketonuria, kortykosteroid, krótko działający β-agonista, montelukast, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, neuropatia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, objawy płucne, ostry napad astmy, powikłanie kardiologiczne, układowa eozynofilia, wysypka naczyniowa, zaburzenie neuropsychiatryczne, zapalenie naczyń krwionośnych, zespół Churga-Strauss - Leksykon leków
Działania niepożądane – Arprenessa 10 mg
Stosowanie peryndoprylu z argininą (substancja czynna leku Arprenessa) wiąże się z profilem działań niepożądanych typowym dla inhibitorów ACE. Najczęściej obserwuje się zaburzenia układu nerwowego (zawroty głowy, ból głowy, parestezje), układu krążenia (niedociśnienie tętnicze), układu oddechowego (kaszel, duszność), żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, zaparcia, biegunka, nudności, wymioty), skórne (świąd, wysypka) oraz mięśniowo-szkieletowe (kurcze mięśni). Rzadziej występują poważne działania niepożądane, takie jak agranulocytoza, pancytopenia, niedokrwistość hemolityczna u pacjentów z niedoborem G-6PDH, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, cytolityczne lub cholestatyczne zapalenie wątroby, a także incydenty sercowo-naczyniowe (zawał mięśnia sercowego, udar) prawdopodobnie wtórne do nadmiernego niedociśnienia u pacjentów wysokiego ryzyka.
agranulocytoza, astenia, bezmocz, dławica piersiowa, eozynofilowe zapalenie płuc, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, kołatanie serca, kurcz mięśni, leukopenia, łuszczyca, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, niedobór G-6PDH, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, pemfigoid, peryndopryl z argininą, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, SIADH, skurcz oskrzeli, splątanie, szum uszny, tachykardia, zaburzenia erekcji, zaburzenia nastroju, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ketonal forte 100 mg
Ketoprofen w dawce 100 mg w postaci tabletek powlekanych wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według częstości występowania. Do najczęstszych należą objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak niestrawność, nudności, ból brzucha i wymioty (≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, wrzód trawienny (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko enteropatię z perforacją, owrzodzeniem lub zwężeniami (<1/10 000). Zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość pokrwotoczna (≥1/10 000 do <1/1000) oraz agranulocytoza, małopłytkowość i niewydolność szpiku kostnego o nieznanej częstości, wymagają monitorowania morfologii krwi. Częstość występowania działań niepożądanych ze strony wątroby obejmuje bardzo częste podwyższenie enzymów wątrobowych, a rzadko zapalenie wątroby i zwiększenie bilirubiny. Zgłaszano również rzadkie przypadki ciężkich zaburzeń czynności wątroby z żółtaczką.
agranulocytoza, astma oskrzelowa, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, choroba Leśniowskiego-Crohna, drgawka, enteropatia, hiperkaliemia, hiponatremia, jałowe zapalenie opon mózgowych, ketoprofen, leukoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, małopłytkowość, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość pokrwotoczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność szpiku kostnego, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, perforacja okrężnicy, podwyższona aktywność aminotransferaz, reakcja alergiczna skórna, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, splątanie, szum uszny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzód trawienny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy ośrodkowe, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół hemolityczno-uremicznego – Etiologia i przyczyny
Zespół hemolityczno-uremiczny (HUS) to złożona choroba mikroangiopatyczna charakteryzująca się triadą: mikroangiopatyczną niedokrwistością hemolityczną, małopłytkowością oraz ostrym uszkodzeniem nerek. Typowy HUS (STEC-HUS), stanowiący około 90% przypadków, jest najczęściej wywołany infekcją bakteriami produkującymi toksynę Shiga, głównie Escherichia coli O157:H7 i O26:H11. Toksyna Shiga (Stx1, Stx2) uszkadza śródbłonek naczyń nerkowych, prowadząc do aktywacji układu dopełniacza, mikrozakrzepów i hemolizy. HUS rozwija się u 5-15% zakażonych STEC, z wyższym ryzykiem u dzieci (10-15%). Atypowy HUS (aHUS), stanowiący 5-10% przypadków, jest związany z mutacjami genów regulujących alternatywną drogę dopełniacza (np. CFH, CFI, MCP), co prowadzi do niekontrolowanej aktywacji dopełniacza i uszkodzenia naczyń. Wtórny HUS może być powikłaniem infekcji (np. Streptococcus pneumoniae), chorób autoimmunologicznych, nowotworów, stosowania leków immunosupresyjnych lub przeciwnowotworowych oraz powikłaniem po przeszczepach. Śmiertelność w HUS wynosi około 5-7%, a poważne powikłania nerkowe dotyczą podobnego odsetka pacjentów.
alternatywna droga dopełniacza, atypowy zespół hemolityczno-uremiczny, autoprzeciwciała, białko C-reaktywne, Campylobacter jejuni, czynnik H dopełniacza, E. coli O157:H7, Escherichia coli, inhibitory VEGF, krwotok, Legionella pneumophila, leki immunosupresyjne, małopłytkowość, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, mutacje genetyczne, Neisseria meningitidis, niewydolność nerek, ostre uszkodzenie nerek, posocznica, przeszczepienie narządów, przewlekła choroba nerek, Shigella dysenteriae, śródbłonek naczyniowy, Streptococcus pneumoniae, toczeń rumieniowaty układowy, toksyna shiga, twardzina układowa, układ dopełniacza, układ immunologiczny, Yersinia pseudotuberculosis, zakrzepy, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zespół antyfosfolipidowy, zespół HELLP, zespół hemolityczno-uremiczny, zoonoza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Candesartan Cilexetil + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed 16 mg + 10 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy zawierający kandesartan cileksetyl, amlodypinę oraz hydrochlorotiazyd (HCTZ) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania obejmują zakażenia układu oddechowego, hipokaliemię, hiperurykemię, wzrost stężenia lipidów w surowicy, senność, zawroty głowy, bóle głowy, kołatanie serca, uderzenia gorąca, nudności, ból brzucha, zaparcia, obrzęki wokół kostek oraz uczucie zmęczenia. Rzadziej występują poważniejsze zaburzenia hematologiczne (np. agranulocytoza, neutropenia), zaburzenia czynności nerek, ostre niewydolności nerek, reakcje alergiczne, zaburzenia psychiczne (depresja, stan splątania), a także zmiany skórne, w tym bardzo rzadkie przypadki zespołu Stevensa-Johnsona i martwicy toksyczno-rozpływnej naskórka. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nieczerniakowego raka skóry (rak podstawnokomórkowy i płaskonabłonkowy) związane ze skumulowaną dawką HCTZ, co wymaga regularnej kontroli dermatologicznej pacjentów.
agranulocytoza, bradykardia, częstoskurcz komorowy, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, impotencja, jaskra z zamkniętym kątem, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie naczyń, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, neutropenia, nieczerniakowy rak skóry, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczulica, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra krótkowzroczność, ostra niewydolność nerek, parestezja, przerost dziąseł, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, stan splątania, toczeń rumieniowaty skórny, wysięk do naczyniówki, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Astmodil
Montelukast (Astmodil) jest lekiem przeciwastmatycznym, który nie powinien być stosowany w leczeniu ostrych napadów astmy; pacjentom należy zapewnić dostęp do krótkodziałających β-agonistów wziewnych jako leków doraźnych. Nie zaleca się nagłego odstawiania glikokortykosteroidów wziewnych lub doustnych na rzecz montelukastu, gdyż brak jest danych klinicznych potwierdzających możliwość redukcji dawki steroidów podczas terapii montelukastem. W rzadkich przypadkach może wystąpić układowa eozynofilia z objawami zapalenia naczyń (zespół Churga-Strauss), szczególnie przy zmniejszeniu lub odstawieniu glikokortykosteroidów doustnych; konieczne jest monitorowanie eozynofilii, zmian skórnych, pogorszenia funkcji płuc, powikłań kardiologicznych oraz neuropatii.
antagonista receptora leukotrienowego, beta-agonista krótko działający, dziedziczna nietolerancja galaktozy, eozynofil, eozynofilia układowa, glikokortykosteroid doustny, glikokortykosteroid wziewny, lek przeciwastmatyczny, montelukast, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, napad astmy, niedobór laktazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, objawy płucne, powikłanie kardiologiczne, wysypka naczyniowa, zaburzenie neuropsychiatryczne, zapalenie naczyń krwionośnych, zespół Churga-Strauss, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Chilblains to choroba znana również jako pernio lub perniosis. w języku polskim można ją określać jako „obmrożenie” lub „pernioza”, choć nie jest to t – Leczenie
Chilblains (pernio) to zapalenie drobnych naczyń skórnych wywołane ekspozycją na zimno i wilgoć, manifestujące się bolesnymi, swędzącymi, czerwonymi lub fioletowymi zmianami na palcach rąk, stóp, nosie i uszach. Zmiany te zwykle ustępują samoistnie w ciągu 1-3 tygodni po poprawie warunków termicznych. Leczenie zachowawcze obejmuje ochronę przed zimnem i wilgocią, stosowanie łagodzących płynów (kalamin, wyciąg z oczaru), nawilżanie skóry, miejscowe środki przeciwbólowe (paracetamol, ibuprofen) oraz krótkotrwałe moczenie w ciepłej wodzie. W przypadku utrzymujących się lub nasilających się objawów wskazane jest wdrożenie farmakoterapii miejscowej (kortykosteroidy, nitrogliceryna 0,2%, betametazon 0,1%, minoksydyl 5%) lub doustnej (nifedypina 20-60 mg 3x/d, pentoksyfilina 400 mg 3x/d, diltiazem, tadalafil), które poprawiają mikrokrążenie i przyspieszają gojenie. Terapie wspomagające to m.in. terapia parafinowa, opatrunki sterylne, laseroterapia niskiej mocy oraz techniki izolacyjne („kokonowanie”).
anifrolumab, blokery kanału wapniowego, chilblain lupus erythematosus, chilblains, diltiazem, fluocynolon, hydroksychlorochina, ibuprofen, klobetazol, kortykosteroidy miejscowe, lanolina, leki immunosupresyjne, minoksydyl, mykofenolan mofetylu, niacyna, nifedypina, nitrogliceryna miejscowa, oczar wirginijski, olej z siemienia lnianego, paracetamol, pentoksyfilina, perniosis, pernioza, prednizolon, przeciwciało monoklonalne, salicylan metylu, tadalafil, takrolimus, terapia laserowa, toczeń rumieniowaty, triamcynolon, witamina D, zapalenie naczyń krwionośnych, zmiany skórne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Co-Amlessa 4 mg + 10 mg + 1,25 mg
Preparat Co-Amlessa, zawierający peryndopryl, amlodypinę (w postaci bezylanu) oraz indapamid, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które zostały szczegółowo udokumentowane w badaniach klinicznych oraz po wprowadzeniu leku do obrotu. Peryndopryl, jako inhibitor układu renina-angiotensyna-aldosteron, zmniejsza utratę potasu indukowaną przez indapamid, jednak mimo tego mechanizmu kompensacyjnego obserwuje się hipokaliemię o częstości zależnej od dawki: 2% przy 2 mg peryndoprylu + 0,625 mg indapamidu, 4% przy 4 mg + 1,25 mg oraz 6% przy 8 mg + 2,5 mg (stężenie potasu <3,4 mmol/l). Indapamid w dawce 1,5 mg powodował hipokaliemię (<3,4 mmol/l) u 10% pacjentów, a w dawce 2,5 mg u 25% pacjentów po 4-6 tygodniach leczenia. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zawroty głowy, ból głowy, parestezje, zaburzenia smaku i widzenia (peryndopryl), hipokaliemię i reakcje nadwrażliwości skórne (indapamid), a także senność, kołatanie serca, obrzęki i zaczerwienienie skóry (amlodypina). W tabeli MedDRA sklasyfikowano liczne działania niepożądane o różnej częstości, od bardzo częstych po bardzo rzadkie, dotyczące układów krwiotwórczego, nerwowego, sercowo-naczyniowego, oddechowego, pokarmowego, wątroby, skóry i mięśniowo-szkieletowego.
agranulocytoza, amlodypina, astenia, dławica piersiowa, encefalopatia wątrobowa, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hiperkalcemia, hipochloremia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, impotencja, indapamid, jaskra zamkniętego kąta, krótkowzroczność, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, peryndopryl, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, SIADH, skurcz oskrzeli, splątanie, tachykardia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wysięk naczyniówkowy, zaburzenia erekcji, zaburzenia rytmu serca, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba behçeta – Etiologia i przyczyny
Choroba Behçeta to przewlekłe, nawracające, wieloukładowe zapalenie naczyń (vasculitis) obejmujące tętnice i żyły różnej wielkości, charakteryzujące się m.in. owrzodzeniami jamy ustnej i narządów płciowych, zapaleniem błony naczyniowej oka oraz zmianami skórnymi. Etiopatogeneza jest złożona i obejmuje interakcję czynników genetycznych, przede wszystkim obecność allelu HLA-B51/B5, oraz czynników środowiskowych, takich jak zakażenia bakteryjne (np. Streptococcus sanguinis, Staphylococcus aureus) i wirusowe (np. HSV-1, wirus zapalenia wątroby typu C). Mechanizm choroby opiera się na autoimmunologicznym uszkodzeniu śródbłonka naczyniowego, aktywacji neutrofilów, limfocytów Th17, komórek NK oraz uwalnianiu cytokin prozapalnych (IL-2, IL-6, IL-12, IL-17, IL-23, TNF-α, IFN-γ), co prowadzi do przewlekłego zapalenia naczyń i nadkrzepliwości z zaburzeniami fibrynolizy i nadprodukcją trombiny.
aktywacja neutrofilów, choroba autozapalna, choroba Behçeta, cytokiny prozapalne, czynnik martwicy nowotworów, dysfunkcja narządów, dziedziczenie mendlowskie, główny układ zgodności tkankowej, interleukina-10, komórki NK, kryteria diagnostyczne, mechanizm autoimmunologiczny, mimikra molekularna, nadkrzepliwość, odpowiedź immunologiczna, owrzodzenie narządów płciowych, patogeneza, Staphylococcus aureus, wirus opryszczki pospolitej, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie naczyń, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie okołonaczyniowe, zapalenie przyzębia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Camlocor 16 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Camlocor łączy kandesartan cyleksetyl i amlodypinę, jednak nie przeprowadzono odrębnych badań klinicznych dla tej kombinacji, a profil bezpieczeństwa opiera się na danych dotyczących monoterapii obu substancji. Kandesartan wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa, z działaniami niepożądanymi głównie łagodnymi i przemijającymi, takimi jak zawroty głowy, ból głowy i infekcje dróg oddechowych. Amlodypina natomiast najczęściej powoduje senność, zawroty głowy, kołatanie serca, zaczerwienienie twarzy, obrzęki i nudności. Działania niepożądane sklasyfikowano według MedDRA, z częstością występowania od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Wśród poważnych działań niepożądanych wymienia się m.in. zawał serca (<1/10 000), zaburzenia rytmu serca (≥1/1 000 do <1/100), niedociśnienie (≥1/1 000 do <1/100), leukopenię, neutropenię, agranulocytozę (bardzo rzadko), zapalenie wątroby i trzustki (bardzo rzadko), a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna martwica naskórka.
agranulocytoza, amlodypina, diplopia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, kandesartan cyleksetylu, kołatanie serca, małopłytkowość, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, rumień wielopostaciowy, szum uszny, tachykardia komorowa, toksyczna martwica naskórka, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie widzenia, zakażenie układu oddechowego, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał serca, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Singulair 10
Montelukast w formie doustnej nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów astmy i nie zastępuje glikokortykosteroidów wziewnych lub doustnych. Pacjenci powinni mieć dostęp do szybkodziałających β2-agonistów wziewnych, które są lekiem pierwszego rzutu w ostrych zaostrzeniach. W przypadku zwiększonego zapotrzebowania na β2-agonistę, konieczna jest pilna konsultacja lekarska. Nie zaleca się nagłego odstawiania glikokortykosteroidów na rzecz montelukastu, gdyż brak jest danych klinicznych potwierdzających możliwość redukcji dawek steroidów podczas terapii montelukastem. W rzadkich przypadkach może wystąpić zespół Churga-Strauss, charakteryzujący się eozynofilią, zapaleniem naczyń i objawami wielonarządowymi, co wymaga natychmiastowej oceny i modyfikacji leczenia.
antagonista receptora leukotrienowego, brak laktazy, depresja, eozynofilia, glikokortykosteroid wziewny, krótko działający β-agonista, laktoza jednowodna, montelukast, myśli samobójcze, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, neuropatia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, objawy płucne, ostry napad astmy, powikłanie kardiologiczne, układowa eozynofilia, wysypka naczyniowa, zaburzenie zachowania, zapalenie naczyń krwionośnych, zdarzenie neuropsychiatryczne, zespół Churga-Strauss, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Montelukast Teva
Leczenie montelukastem wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących stosowania, ze szczególnym uwzględnieniem, że lek nie jest przeznaczony do terapii ostrych napadów astmy, które powinny być leczone wziewnymi krótko działającymi β-agonistami. Pacjent musi być poinformowany o konieczności posiadania leku doraźnego oraz o konieczności kontaktu z lekarzem w przypadku zwiększonego zapotrzebowania na inhalacje β-agonistami. Nie należy nagle odstawiać kortykosteroidów (wziewnych lub doustnych) na rzecz montelukastu, a wszelkie zmiany w terapii kortykosteroidowej powinny być wprowadzane stopniowo pod kontrolą lekarza. Należy również monitorować pacjentów pod kątem objawów zespołu Churga-Straussa, takich jak eozynofilia, zmiany skórne, pogorszenie funkcji płuc, powikłania kardiologiczne oraz neuropatia, zwłaszcza w kontekście zmniejszenia dawki lub odstawienia kortykosteroidów.
astma z nadwrażliwością, eozynofilia, eozynofilia układowa, kortykosteroid wziewny, krótko działający beta-agonista, montelukast doustny, myśli samobójcze, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, neuropatia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, objawy płucne, ostry napad astmy, powikłanie kardiologiczne, wysypka naczyniowa, zaburzenie neuropsychiatryczne, zapalenie naczyń krwionośnych, zespół Churga-Straussa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rifamazid 150 mg + 100 mg
Podczas terapii produktem Rifamazid, zawierającym ryfampicynę i izoniazyd, obserwuje się szereg działań niepożądanych o różnej częstości występowania, zgodnie z klasyfikacją CIOMS. Ryfampicyna może powodować poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość (niezbyt często), niedokrwistość hemolityczna (rzadko), leukopenia (rzadko) oraz eozynofilia (niezbyt często). Reakcje immunologiczne obejmują objawy grypopodobne (często, do 50% przy dawce ≥25 mg/kg), obrzęk twarzy i kończyn (niezbyt często), zaburzenia oddechowe i wstrząs anafilaktyczny (rzadko). Ryfampicyna wywołuje także zaburzenia neurologiczne (ból i zawroty głowy, senność – często; ataksja, splątanie – niezbyt często), dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (zgaga, bóle w nadbrzuszu, nudności, wymioty – często; biegunka – niezbyt często) oraz zmiany w czynności wątroby, w tym zwiększenie stężenia bilirubiny i aktywności fosfatazy zasadowej (często), a także rzadko toksyczne zapalenie wątroby. Charakterystycznym efektem jest pomarańczowe lub czerwonobrązowe zabarwienie płynów ustrojowych (bardzo często w ślinie i moczu).
agranulocytoza, aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, ataksja, bilirubina, bilirubinemia, eozynofilia, fosfataza zasadowa, hemoglobina, hemoglobinuria, izoniazyd, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, miopatia, napad padaczkowy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, opryszczkowe zapalenie jamy ustnej, ryfampicyna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczne zapalenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie miesiączkowania, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wielonerwowe, zespół DRESS, zespół Lyella, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Polimialgia reumatyczna – Objawy
Polimialgia reumatyczna (PMR) to zapalna choroba reumatyczna występująca głównie u osób powyżej 50. roku życia, z predylekcją do kobiet (2-3 razy częściej). Charakteryzuje się nagłym początkiem bólu i symetrycznej sztywności mięśniowo-stawowej, zwłaszcza w obrębie barków (95% przypadków), szyi oraz bioder, z poranną sztywnością trwającą co najmniej 30-45 minut. Objawy ogólne, takie jak zmęczenie, stan podgorączkowy, utrata masy ciała i obniżony nastrój, występują u 30-50% pacjentów i są związane z podwyższonym poziomem IL-6. Diagnostycznie istotne jest zachowanie prawidłowej siły mięśniowej pomimo subiektywnego odczucia osłabienia. PMR wykazuje dramatyczną odpowiedź na niskie dawki glikokortykosteroidów (prednizon 10-20 mg), z poprawą objawów w ciągu 1-3 dni, co stanowi ważny element potwierdzający rozpoznanie.
allele HLA, choroba reumatyczna, choroba samoograniczająca się, choroba zapalna, chromanie żuchwy, glikokortykosteroid, interleukina-6, malaise, objawy ogólnoustrojowe, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, polimialgia reumatyczna, prednizon, przykurcz torebki stawowej, stan podgorączkowy, sztywność poranna, tkliwość skóry głowy, wskaźniki zapalne, zanik mięśni, zapalenie naczyń krwionośnych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hydrochlorothiazide Orion
Hydrochlorotiazyd wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego ze względu na ryzyko wystąpienia licznych działań niepożądanych, w tym zaburzeń elektrolitowych takich jak hipokaliemia, hiponatremia, hipomagnezemia oraz zasadowica hipochloremiczna. Monitorowanie stężenia elektrolitów, kreatyniny i kwasu moczowego w surowicy jest niezbędne, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, z marskością wątroby, zespołem nerczycowym oraz przy długotrwałej terapii. Hipokaliemia jest zależna od dawki; przy 12,5 mg/dobę obserwuje się średni spadek potasu o 0,36 mmol/l po 6 miesiącach. Wskazane jest rozważenie suplementacji potasu lub stosowania diuretyków oszczędzających potas u pacjentów z chorobą wieńcową, przy stosowaniu glikozydów naparstnicy lub β-adrenomimetyków oraz gdy stężenie potasu spada poniżej 3,0 mmol/l. Hydrochlorotiazyd jest przeciwwskazany u pacjentów z GFR <30 ml/min lub stężeniem kreatyniny >1,8 mg/100 ml, a także u osób z ciężką niewydolnością wątroby ze względu na ryzyko śpiączki wątrobowej.
cukrzyca, dna moczanowa, dziedziczna nietolerancja galaktozy, gospodarka wapniowa, hipercholesterolemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, nadczynność przytarczyc, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedobór laktazy, niedociśnienie objawowe, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, obrzęk płuc, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja idiosynkratyczna, reakcja nadwrażliwości, śpiączka wątrobowa, toczeń rumieniowaty, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Montelukast Aurovitas
Montelukast Aurovitas nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów astmy; pacjenci powinni mieć dostęp do krótkodziałającego β2-agonisty wziewnego jako leku doraźnego. Nagłe odstawienie kortykosteroidów wziewnych lub doustnych i zastąpienie ich montelukastem jest niewskazane, gdyż brak jest danych potwierdzających możliwość redukcji dawki kortykosteroidów podczas terapii montelukastem. Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów zespołu Churga-Strauss, takich jak eozynofilia, wysypka naczyniowa, nasilenie objawów płucnych, powikłania kardiologiczne oraz neuropatia, zwłaszcza w kontekście zmniejszenia dawki glikokortykosteroidów. U pacjentów z astmą i nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy (ASA) konieczne jest unikanie ASA i innych NLPZ pomimo stosowania montelukastu.
antagonista receptora leukotrienowego, eozynofilia, fenyloalanina, fenyloketonuria, glikokortykosteroid, kortykosteroid, montelukast doustny, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, neuropatia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, objawy płucne, ostry napad astmy, powikłanie kardiologiczne, skłonność samobójcza, wysypka naczyniowa, zaburzenie neuropsychiatryczne, zapalenie naczyń krwionośnych, zespół Churga-Strauss - Leksykon chorób i schorzeń
Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic – Objawy
Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic (GCA) jest najczęstszą formą zapalenia naczyń u osób >50 r.ż., charakteryzującą się zapaleniem dużych i średnich tętnic, głównie czaszkowych i dużych naczyń, prowadzącym do ich zwężenia i niedokrwienia. Dominującym objawem jest nowy, uporczywy ból głowy (70-80% pacjentów), często zlokalizowany w okolicy skroniowej, któremu towarzyszy tkliwość skóry głowy (50%) oraz klaudykacja żuchwy (ok. 50%), będąca wysoce specyficznym objawem niedokrwienia mięśni żwaczy. Zaburzenia widzenia występują u 20-50% chorych i obejmują amaurosis fugax, diplopię, ubytki w polu widzenia oraz nagłą, trwałą utratę wzroku, która jest najpoważniejszym powikłaniem GCA. Objawy ogólnoustrojowe, takie jak niska gorączka, zmęczenie, utrata masy ciała i poty nocne, występują u około połowy pacjentów i mogą poprzedzać objawy naczyniowe. Współistniejąca polimialgia reumatyczna dotyczy 40-60% pacjentów.
amaurosis fugax, białko C-reaktywne, diplopia, kortykosteroid, mięsień żuchwy, neuropatia niedokrwienna nerwu wzrokowego, niedokrwienie narządów, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, polimialgia reumatyczna, przejściowy atak niedokrwienny, remisja choroby, rozwarstwienie aorty, tętniak aorty, tętnica skroniowa, tętnica środkowa siatkówki, tkliwość skóry głowy, tocilizumab, udar mózgu, uporczywy ból głowy, utrata wzroku, zaburzenie widzenia, zajęcie dużych naczyń, zapalenie naczyń krwionośnych, zawał mięśnia sercowego, zwężenie naczyń - Leksykon leków
Działania niepożądane – Perindopril 4 mg
Perindopril, jako inhibitor ACE, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla tej klasy leków, obejmujący objawy ze strony układu nerwowego (często ból głowy, zawroty głowy, parestezje), układu sercowo-naczyniowego (często niedociśnienie tętnicze), oddechowego (często kaszel, duszność) oraz pokarmowego (często nudności, wymioty, ból brzucha). Rzadziej obserwuje się poważniejsze reakcje, takie jak agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna u pacjentów z niedoborem G6PD, zespół SIADH, zapalenie naczyń, obrzęk naczynioruchowy czy ostre uszkodzenie nerek. W badaniu EUROPA poważne działania niepożądane wystąpiły u 0,3% pacjentów leczonych perindoprylem, z najczęstszymi przyczynami rezygnacji z terapii: kaszlem i niedociśnieniem tętniczym. Monitorowanie parametrów hematologicznych, elektrolitów (zwłaszcza potasu i sodu), funkcji nerek oraz enzymów wątrobowych jest zalecane, szczególnie na początku leczenia i u pacjentów z grup ryzyka.
agranulocytoza, astenia, bezmocz, ból brzucha, cholestatyczne zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, depresja, dławica piersiowa, duszność, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kaszel, kurcz mięśni, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, niewydolność nerek, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omdlenie, ostra niewydolność nerek, palpitacja, pancytopenia, parestezja, pemfigoid, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, senność, SIADH, skąpomocz, skurcz oskrzeli, stan splątania, świąd, szum uszny, tachykardia, wysypka, zaburzenie erekcji, zaburzenie nastroju, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego - Leksykon substancji czynnych
Sodu tetradecylu siarczan – Działania niepożądane
Sodu tetradecylu siarczan, substancja czynna preparatu Fibrovein stosowanego w skleroterapii żylaków, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, zależnie od formy podania (płyn lub pianka). Najczęstsze objawy to ból w miejscu wkłucia, pokrzywka, zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych (częstość: płyn – często, pianka – bardzo często) oraz tymczasowa pigmentacja skóry (płyn – niezbyt często, pianka – często). Bardzo rzadko obserwuje się poważne powikłania, takie jak wstrząs anafilaktyczny, zatorowość płucna, udar mózgu, zakrzepica żył głębokich, a także martwica tkanek i zgorzel, zwłaszcza w przypadku przypadkowego wstrzyknięcia do tętnicy (np. tętnicy piszczelowej tylnej powyżej kostki przyśrodkowej), co może prowadzić do amputacji kończyny. Działania niepożądane neurologiczne (migrena, parestezje, przemijający atak niedokrwienny) oraz reakcje wazowagalne występują rzadziej, ale są istotne klinicznie. Zaleca się stosowanie najniższego skutecznego stężenia preparatu, aby minimalizować ryzyko powikłań.
amputacja kończyny, astma, biegunka, ból głowy, ból w miejscu wkłucia, duszność, gorączka, kołatanie serca, martwica skóry, martwica tkanek, migrena, mroczki migocące, nudności, parestezje, pigmentacja skóry, pokrzywka, pokrzywka uogólniona, preparat Fibrovein, przemijający atak niedokrwienny, reakcja alergiczna, reakcja wazowagalna, rumień, skleroterapia żylaków, skurcz tętnicy, sodu tetradecylu siarczan, tętnica piszczelowa tylna, ucisk w klatce piersiowej, udar mózgu, uderzenia gorąca, uszkodzenie nerwu, wstrząs anafilaktyczny, wstrzyknięcie dotętnicze, wymioty, wynaczynienie leku, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie skóry, zapaść krążeniowa, zatorowość płucna, zgorzel - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ebetrexat
Metotreksat, stosowany raz w tygodniu, wymaga ścisłego przestrzegania dawkowania ze względu na ryzyko ciężkich, potencjalnie śmiertelnych działań niepożądanych, zwłaszcza przy błędnym podawaniu codziennym. Należy unikać jednoczesnego stosowania leków hepatotoksycznych i alkoholu, gdyż u 13-20% pacjentów obserwuje się przemijające podwyższenie aminotransferaz do 2-3-krotności normy, a utrzymujące się zmiany enzymatyczne mogą wskazywać na ciężką hepatotoksyczność. Monitorowanie funkcji wątroby powinno obejmować nie tylko standardowe testy (AlAT, AspAT, bilirubina, albumina), ale także nieinwazyjne metody diagnostyczne, a biopsję wątroby rozważać indywidualnie. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak wcześniejsze choroby wątroby, cukrzyca, otyłość czy długotrwałe leczenie metotreksatem.
albumina w surowicy, amenorrhea, aminotransferazy, badanie histologiczne, bilirubina, biopsja wątroby, chłoniak złośliwy, encefalopatia, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, klirens kreatyniny, krwawienie pęcherzykowe, marskość wątroby, niesteroidowe leki przeciwzapalne, oligospermia, ostre zapalenie mózgu, pneumocystoza, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, spermatogeneza, teratogenność, toksyczna nekroliza naskórka, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wodobrzusze, wysięk opłucnowy, zaburzenia miesiączkowania, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie pęcherzyków płucnych, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hyzaar 50 mg + 12,5 mg
HYZAAR to preparat zawierający 50 mg losartanu potasowego oraz 12,5 mg hydrochlorotiazydu, stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Profil działań niepożądanych obejmuje zarówno efekty charakterystyczne dla losartanu, jak i hydrochlorotiazydu. W badaniach klinicznych jedynym działaniem niepożądanym występującym częściej niż w grupie placebo u ≥1% pacjentów były zawroty głowy. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano rzadkie przypadki zapalenia wątroby, hiperkaliemii oraz wzrostu aktywności AlAT, specyficzne dla kombinacji składników.
agranulocytoza, aktywność AlAT, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia zatokowa, cholestaza wewnątrzwątrobowa, dławica piersiowa, hemoliza, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, jadłowstręt, jaskra zamkniętego kąta, leukopenia, losartan potasowy, małopłytkowość, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, nieczerniakowy nowotwór skóry, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, plamica Schönleina-Henocha, rabdomioliza, tachykardia komorowa, toczeń rumieniowaty, toksyczna martwica naskórka, udar naczyniowy mózgu, wybroczyny, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie krtani, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie ślinianki, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół churga-straussa – Objawy
Zespół Churga-Straussa (EGPA) to eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, charakteryzująca się zapaleniem małych i średnich naczyń krwionośnych, najczęściej u dorosłych w wieku 35-50 lat. Choroba przebiega w trzech fazach: alergicznej (astma o późnym początku u 96-100% pacjentów, alergiczny nieżyt nosa, polipy), eozynofilowej (eozynofilia, nacieki eozynofilowe w płucach i przewodzie pokarmowym, gorączka, poty nocne) oraz zapalnej naczyń (objawy ogólnoustrojowe, neuropatia obwodowa, zmiany skórne, zajęcie serca i przewodu pokarmowego). Diagnostyka opiera się na eozynofilii >10%, obecności MPO-ANCA, obrazach radiologicznych oraz badaniu histopatologicznym. Kryteria ACR wymagają 4 z 6 cech: astma, eozynofilia >10%, zapalenie zatok, nacieki płucne, zapalenie naczyń w biopsji oraz neuropatia.
alergiczny nieżyt nosa, artralgia, astma o późnym początku, azatiopryna, badanie histopatologiczne, ból neuropatyczny, cyklofosfamid, eozynofilia, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie żołądka, immunoglobulina dożylna, kłębuszkowe zapalenie nerek, kortykosteroid, krwioplucie, lek immunosupresyjny, livedo reticularis, mepolizumab, metotreksat, mialgia, mieloperoksydaza, mononeuritis multiplex, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niewydolność nerek, niewydolność serca, ograniczony przepływ krwi, plamica dotykalna, plazmafereza, polipy nosa, prednizon, przeciwciała ANCA, udar mózgu, wybroczyny, zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie osierdzia, zapalenie zatok przynosowych, zawał mięśnia sercowego, zespół Churga-Straussa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amlodipine Bluefish 5 mg
Amlodypina, jako antagonista kanałów wapniowych, jest szeroko stosowana w terapii nadciśnienia tętniczego oraz choroby niedokrwiennej serca. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje często występujące działania niepożądane takie jak senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk okolicy kostek oraz zmęczenie. Obrzęki, szczególnie w okolicy kostek, występują bardzo często (≥1/10) i są związane z rozszerzeniem naczyń obwodowych. Rzadziej obserwuje się poważne powikłania, takie jak zawał mięśnia sercowego, zapalenie wątroby, zapalenie trzustki oraz ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej.
antagonista wapnia, ból głowy, choroba niedokrwienna serca, częstoskurcz komorowy, ginekomastia, hiperglikemia, kołatanie serca, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, parestezja, podwójne widzenie, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, szum uszny, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie widzenia, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tertens-AM 1,5 mg + 10 mg
Lek Tertens-AM, zawierający indapamid w dawce 1,5 mg oraz amlodypinę (5 mg lub 10 mg) w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane objawy to hipokaliemia (stężenie potasu w osoczu <3,4 mmol/l u 10% pacjentów po 4-6 tygodniach), senność, zawroty głowy, zaburzenia widzenia, kołatanie serca, zaczerwienienie twarzy, duszność, dolegliwości żołądkowo-jelitowe oraz obrzęki obwodowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne poważne powikłania kardiologiczne, takie jak torsade de pointes, zaburzenia rytmu serca (bradykardia, tachykardia komorowa, migotanie przedsionków), niedociśnienie tętnicze oraz rzadkie przypadki zawału mięśnia sercowego. Indapamid może powodować wydłużenie odstępu QT w EKG, co zwiększa ryzyko groźnych arytmii. Ponadto, lek może indukować zaburzenia metaboliczne, w tym hiperglikemię i hiperurykemię, co wymaga ostrożności u pacjentów z cukrzycą i dną moczanową.
amlodypina, bradykardia, dna moczanowa, ginekomastia, hiperglikemia, hiperurykemia, hipokaliemia, indapamid, jaskra zamkniętego kąta, kołatanie serca, migotanie przedsionków, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, plamica, pokrzywka, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, stężenie potasu w osoczu, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, tachykardia komorowa, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wysięk naczyniówkowy, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia rytmu serca, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Montelukast Bluefish Pharma 4 mg
Montelukast Bluefish Pharma, zawierający montelukast sodowy, jest stosowany w terapii astmy u różnych grup wiekowych, od niemowląt (6 miesięcy) do dorosłych. Badania kliniczne obejmujące około 4000 dorosłych i młodzieży (≥15 lat), 1750 dzieci w wieku 6-14 lat, 851 dzieci 2-5 lat oraz 175 dzieci 6 miesięcy do 2 lat wykazały, że najczęstsze działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) różnią się w zależności od wieku i obejmują m.in. ból głowy, ból brzucha, hiperkinezję, astmę, biegunkę, wypryskowe zapalenie skóry oraz pragnienie. Długotrwałe stosowanie montelukastu (do 2 lat u dorosłych i do 12 miesięcy u dzieci) nie zmienia profilu bezpieczeństwa leku.
AlAT, anafilaksja, AspAT, astma, astma okresowa, ból brzucha, ból mięśni, ból stawów, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, eozynofilia, eozynofilia płucna, granulat, hiperkinezja, kołatanie serca, krwawienie z nosa, kurcz mięśni, mimowolne oddawanie moczu, montelukast sodowy, naciek eozynofilowy wątroby, nadpobudliwość psychoruchowa, napad drgawkowy, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, skłonność do krwawień, somnambulizm, suchość jamy ustnej, świąd, tabletka do rozgryzania i żucia, tabletka powlekana, tik, trombocytopenia, wypryskowe zapalenie skóry, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, zaburzenie pamięci, zaburzenie snu, zaburzenie uwagi, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie wątroby, zapalenie wątroby cholestatyczne, zapalenie wątroby wątrobowokomórkowe, zespół Churga-Strauss - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fibrovein 0,2% (2 mg/ml)
Fibrovein, zawierający sodu tetradecylu siarczan, jest stosowany w skleroterapii żylaków, jednak jego podanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od stężenia i formy podania (płyn vs pianka). Najczęstsze działania niepożądane to ból w miejscu wkłucia, pokrzywka, zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych oraz tymczasowa pigmentacja skóry. Bardzo rzadko mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak wstrząs anafilaktyczny, zatorowość płucna, zgon, a także martwica tkanek w wyniku przypadkowego wstrzyknięcia do tętnicy, co może wymagać amputacji. Częstość działań niepożądanych jest różna w zależności od formy leku, np. zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych występuje często przy podaniu płynu i bardzo często przy piance, natomiast reakcje neurologiczne (migrena, parestezje, reakcje wazowagalne) są bardzo rzadkie przy płynie i niezbyt częste przy piance.
astma, duszność, hiperpigmentacja, krwiak, łuszczenie skóry, martwica, martwica skóry, matting, migrena, mroczki migocące, niedowład połowiczy, owrzodzenie, parestezja, pigmentacja skóry, pokrzywka, pokrzywka uogólniona, porażenie połowicze, przemijający atak niedokrwienny, reakcja wazowagalna, rumień, skleroterapia żylaków, sodu tetradecylu siarczan, udar, uderzenie gorąca, uszkodzenie nerwu, wstrząs anafilaktyczny, wybroczyna, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie skóry, zapalenie żył, zapaść krążeniowa, zatorowość płucna, zgorzel - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Karbamazepina Tillomed
Karbamazepina Tillomed 400 mg wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego i regularnego monitorowania, zwłaszcza u pacjentów z chorobami hematologicznymi, zaburzeniami metabolizmu sodu, niewydolnością serca, wątroby lub nerek oraz u osób z dystrofią miotoniczną. Zaleca się wykonanie wyjściowej morfologii krwi, w tym liczby płytek i retikulocytów oraz stężenia żelaza w surowicy, z kontrolami co tydzień w pierwszym miesiącu, następnie co miesiąc, a po 6 miesiącach 2-4 razy w roku. W trakcie leczenia należy monitorować objawy sugerujące agranulocytozę, niedokrwistość aplastyczną, reakcje skórne (w tym SJS i TEN), oraz zaburzenia czynności wątroby i nerek. W przypadku leukocytów <2000/mm³, granulocytów <1000/mm³, płytek <80 000/mm³, hemoglobiny <11 g%, czy objawów klinicznych wskazujących na ciężkie działania niepożądane, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii. Ryzyko ciężkich reakcji skórnych jest szczególnie wysokie u pacjentów z allelem HLA-B*1502 (częstość ~10% w populacjach Han i tajskiej) oraz HLA-A*3101 (2-5% w populacji europejskiej), co wymaga rozważenia badań genetycznych przed rozpoczęciem leczenia u osób z grup ryzyka.
agranulocytoza, allel HLA-A*3101, allel HLA-B*1502, ataksja, dysfagia, dystrofia miotoniczna, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, hiponatremia, indukcja enzymatyczna, jaskra, leukopenia, morfologia krwi, napad nieświadomości, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, ostra uogólniona osutka krostkowa, reakcja nadwrażliwości, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie przewodzenia w sercu, zapalenie naczyń krwionośnych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zanikających dróg żółciowych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Romilast
Podczas terapii montelukastem należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych o charakterze neuropsychiatrycznym, takich jak zmiany w zachowaniu, depresja oraz skłonności samobójcze, które mogą utrzymywać się przy kontynuacji leczenia. W przypadku pojawienia się tych objawów zaleca się natychmiastowe przerwanie terapii. Montelukast nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów astmy; pacjent powinien mieć dostęp do krótkodziałającego β2-agonisty wziewnego, a zwiększone zapotrzebowanie na ten lek wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. Nie należy nagle zastępować glikokortykosteroidów doustnych lub wziewnych montelukastem, gdyż brak jest danych klinicznych potwierdzających możliwość redukcji dawki glikokortykosteroidów podczas jednoczesnego stosowania montelukastu.
antagonista receptora leukotrienowego, aspartam, beta-agonista krótko działający, eozynofilia układowa, fenyloketonuria, glikokortykosteroid, granulocyt kwasochłonny, mannitol, montelukast, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, neuropatia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, objawy płucne, ostry napad astmy, powikłanie kardiologiczne, skłonności samobójcze, wysypka naczyniowa, zaburzenia neuropsychiatryczne, zapalenie naczyń krwionośnych, zespół Churga-Strauss - Leksykon leków
Działania niepożądane – Benalapril 5 5 mg
Lek Benalapril zawierający enalaprylu maleinian w dawkach 5 mg, 10 mg oraz 20 mg wykazuje szeroki profil działań niepożądanych obejmujący różne układy i narządy. Do najczęściej obserwowanych należą zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia, niewyraźne widzenie, suchy kaszel, nudności, osłabienie oraz zmęczenie. Często występują również zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak niedociśnienie (w tym ortostatyczne), ból w klatce piersiowej, zaburzenia rytmu serca, dusznica bolesna i tachykardia. W zakresie układu krwiotwórczego mogą pojawić się niedokrwistości (w tym aplastyczna i hemolityczna), neutropenia, trombocytopenia oraz pancytopenia. Rzadziej obserwuje się poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielenie się naskórka. W trakcie terapii mogą wystąpić także zaburzenia elektrolitowe, w tym hiperkaliemia i hiponatremia, a także zwiększone stężenie kreatyniny i mocznika w surowicy krwi.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, białkomocz, cholestaza, dusznica bolesna, enalapryl, eozynofilowe zapalenie płuc, erytrodermia, ginekomastia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, kurcze mięśni, kwasica mleczanowa, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, pancytopenia, parestezja, pęcherzyca, przeciwciała przeciwjądrowe, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, szum w uszach, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielenie się naskórka, trombocytopenia, zaburzenia hematologiczne, zapalenie błon surowiczych, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Montelukast Bluefish Pharma
Montelukast Bluefish Pharma, 5 mg w formie tabletek do rozgryzania i żucia, nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów astmy i nie powinien zastępować krótkodziałających β-agonistów wziewnych stosowanych doraźnie. W przypadku zwiększonego zapotrzebowania na β-agonistę, konieczna jest pilna konsultacja lekarska. Nie zaleca się nagłego odstawiania kortykosteroidów wziewnych lub doustnych na rzecz montelukastu, gdyż brak jest danych klinicznych potwierdzających możliwość bezpiecznego zmniejszenia dawki kortykosteroidów podczas terapii montelukastem. Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów zespołu Churga-Strauss, takich jak eozynofilia, wysypka naczyniowa, pogorszenie objawów płucnych, powikłania kardiologiczne oraz neuropatia, zwłaszcza przy zmianach w dawkowaniu kortykosteroidów.
antagonista receptora leukotrienowego, beta-agonista wziewny, eozynofilia, eozynofilia układowa, fenyloketonuria, kortykosteroid ogólnoustrojowy, kortykosteroid wziewny, krew obwodowa, montelukast, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność krążenia, objawy płucne, ostry napad astmy, powikłanie kardiologiczne, wysypka naczyniowa, zaburzenie neuropsychiatryczne, zapalenie naczyń krwionośnych, zespół Churga-Strauss - Leksykon chorób i schorzeń
Wrzody jamy ustnej – Objawy
Wrzody jamy ustnej (afty) to bolesne owrzodzenia błony śluzowej o średnicy od 1 do ponad 10 mm, z białym, żółtym lub szarym środkiem i czerwonym obrzeżem, które goją się zwykle samoistnie w ciągu 7-14 dni (afty mniejsze) lub do 6 tygodni (afty większe). Objawy prodromalne obejmują mrowienie i pieczenie, a w fazie aktywnej występuje ból nasilający się przy spożywaniu pokarmów pikantnych, kwaśnych lub słonych. W cięższych przypadkach mogą pojawić się gorączka, osłabienie i powiększenie węzłów chłonnych. Wrzody dzieli się na trzy typy: mniejsze (80-85% przypadków), większe (przekraczające 10 mm, z możliwym bliznowaceniem) oraz mnogie drobne owrzodzenia (1-3 mm), które goją się bez blizn. Czynniki wpływające na czas gojenia to wielkość, lokalizacja, wtórne zakażenia oraz stan odporności pacjenta.
afta mniejsza, afta opryszczkowata, afta większa, błona śluzowa jamy ustnej, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba ręka-stopa-usta, kandydoza jamy ustnej, liszaj płaski jamy ustnej, nawracające aftowe zapalenie jamy ustnej, objaw prodromalny, obrzęk błony śluzowej, owrzodzenie aftowe, powiększony węzeł chłonny, rak jamy ustnej, wirus opryszczki, wrzód jamy ustnej, zakażenie bakteryjne, zakażenie drożdżakowe, zapalenie naczyń krwionośnych, zespół Behceta - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba tętnic obwodowych – Etiologia i przyczyny
Choroba tętnic obwodowych (PAD) jest schorzeniem naczyniowym wynikającym głównie z miażdżycy, prowadzącym do zwężenia tętnic kończyn dolnych i ograniczenia przepływu krwi, co skutkuje niedokrwieniem tkanek. Proces miażdżycowy obejmuje odkładanie się blaszek miażdżycowych, które zwężają światło naczyń i powodują ich sztywnienie, szczególnie istotne podczas zwiększonego zapotrzebowania na tlen. Oprócz miażdżycy, etiologia PAD obejmuje także zapalenie naczyń, urazy, dysplazję włóknisto-mięśniową, zakrzepicę tętniczą oraz skurcz tętnic. Kluczowe czynniki ryzyka to palenie tytoniu (zwiększające ryzyko 4-krotnie), cukrzyca (3-4-krotnie wyższe ryzyko), nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia oraz otyłość (BMI >30). Warto podkreślić, że u pacjentów z PAD często współistnieją choroby miażdżycowe innych łożysk naczyniowych, takie jak choroba wieńcowa (50-75% przypadków) i choroba naczyń mózgowych, co zwiększa ryzyko zawału serca i udaru mózgu.
amputacja kończyny dolnej, blaszka miażdżycowa, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba Raynauda, choroba tętnic obwodowych, choroba wieńcowa, dyslipidemia, dysplazja włóknisto-mięśniowa, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hemodializa, krążenie obwodowe, krytyczne niedokrwienie kończyn, krzepliwość krwi, martwica tkanek, miażdżyca, niedokrwienie tkanek, owrzodzenie niedokrwienne, profil lipidowy, przemijające niedokrwienie mózgu, przewlekła choroba nerek, skurcz tętnicy, śródbłonek naczyniowy, tętnica wieńcowa, udar mózgu, zakrzepica tętnicza, zapalenie naczyń krwionośnych, zator tętniczy, zawał serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vilpin 10 mg
Lek Vilpin, zawierający amlodypinę benzenosulfonian w dawkach 5 mg i 10 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane objawy to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk okolicy kostek oraz zmęczenie. Rzadziej występują zaburzenia hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość), metaboliczne (hiperglikemia), psychiczne (depresja, zmiany nastroju, bezsenność, splątanie), neurologiczne (drżenie, neuropatia obwodowa, zaburzenia pozapiramidowe), kardiologiczne (zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego), naczyniowe (niedociśnienie, zapalenie naczyń), oddechowe (duszność, kaszel), żołądkowo-jelitowe (wymioty, zapalenie trzustki), wątrobowe (zapalenie wątroby, cholestaza), skórne (łysienie, plamica, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), mięśniowo-szkieletowe (kurcze mięśni, ból stawów), moczowe (zaburzenia mikcji) oraz rozrodcze (impotencja, ginekomastia). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z niektórymi reakcjami o nieznanej częstości.
amlodypiny benzenosulfonian, ból brzucha, cholestaza, cukrzyca, diplopia, dysfagia, działanie niepożądane amlodypiny, ginekomastia, hiperglikemia, impotencja, kołatanie serca, małopłytkowość, migotanie przedsionków, monitorowanie działań niepożądanych, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, parestezja, reakcja alergiczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, splątanie, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie mikcji, zaburzenie pozapiramidowe, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Passminum MED LUNIS 183 mg/5 ml
Produkt leczniczy Passminum MED LUNIS w postaci syropu (183 mg/5 ml) zawiera wyciąg płynny z ziela męczennicy cielistej (Passiflora incarnata L.) i może wywoływać działania niepożądane, choć brak jest szczegółowych danych klinicznych dotyczących ich częstości. W literaturze opisano bardzo rzadkie przypadki nadwrażliwości na substancję czynną, w tym pojedyncze zdarzenia zapalenia naczyń (vasculitis), nudności oraz tachykardii. Częstość występowania tych działań niepożądanych jest nieznana i klasyfikowana jako nieokreślona. Syrop zawiera także substancje pomocnicze, takie jak maltitol (7,3 g/10 ml), który może wywoływać efekt przeczyszczający u osób wrażliwych, benzoesan sodu (0,05 mg/10 ml) mogący powodować miejscowe podrażnienia oraz glukozę z maltodekstryny, co może mieć znaczenie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej.
benzoesan sodu, dyskomfort w jamie brzusznej, efekt przeczyszczający, maltitol, maltodekstryna, męczennica cielista, nadwrażliwość na substancję czynną, nudności, podrażnienie, poliol, reakcja alergiczna, tachykardia, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zapalenie naczyń, zapalenie naczyń krwionośnych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dicloreum 50 mg
Dicloreum (diklofenak sodowy 50 mg, tabletki dojelitowe powlekane) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą występować zarówno przy krótkotrwałym, jak i długotrwałym stosowaniu. Najczęściej obserwowane działania obejmują bóle głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, biegunkę, niestrawność, ból brzucha, wzdęcia oraz anoreksję. Rzadziej występują poważne reakcje, takie jak trombocytopenia, leukopenia, anemia, agranulocytoza, reakcje alergiczne (w tym anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy), zaburzenia psychiczne, drgawki, zapalenie opon mózgowych, udar mózgu, zaburzenia widzenia i słuchu, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, nadciśnienie tętnicze, zapalenie naczyń, astma, zapalenie płuc, choroby przewodu pokarmowego (w tym krwawienia i choroba wrzodowa), zapalenie wątroby, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella), oraz ostre uszkodzenia nerek. Szczególnie istotne jest zwiększone ryzyko zakrzepicy tętniczej, zawału serca i udaru mózgu przy dawkach 150 mg/dobę i terapii długoterminowej.
agranulocytoza, anemia aplastyczna, białkomocz, choroba Schönleina-Henocha, choroba wrzodowa żołądka, diklofenak sodowy, duszność, jałowe zapalenie opon mózgowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, piorunujące zapalenie wątroby, plamica, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, tabletka dojelitowa, trombocytopenia, udar mózgu, węgiel aktywowany, zaburzenie krążenia mózgowego, zaburzenie widzenia, zakrzepica tętnic, zapalenie naczyń, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie okrężnicy, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cozaar 50 mg
Losartan potasowy, substancja czynna leku COZAAR 50 mg, został oceniony w licznych badaniach klinicznych obejmujących ponad 3000 dorosłych pacjentów z pierwotnym nadciśnieniem tętniczym, 177 dzieci i młodzieży (6-16 lat), ponad 9000 pacjentów z nadciśnieniem i przerostem lewej komory serca, ponad 7700 z przewlekłą niewydolnością serca oraz ponad 1500 z cukrzycą typu 2 i białkomoczem. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym były zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego. Częstość działań niepożądanych klasyfikowano od bardzo często (≥ 1/10) do bardzo rzadko (< 1/10 000). Wśród działań niepożądanych obserwowano m.in. niedokrwistość (często, przewlekła niewydolność serca), obrzęk naczynioruchowy (rzadko), depresję (częstość nieznana), zawroty głowy (często), niedociśnienie ortostatyczne (niezbyt często), zaburzenia czynności nerek i hiperkaliemię (często, szczególnie u pacjentów z cukrzycą typu 2 i nefropatią). Hiperkaliemia > 5,5 mmol/l występowała u 9,9% pacjentów leczonych losartanem w porównaniu do 3,4% w grupie placebo, częściej przy dawce 150 mg niż 50 mg.
aminotransferaza alaninowa, białkomocz, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, losartan potasowy, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na światło, nefropatia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pierwotne nadciśnienie tętnicze, przerost lewej komory serca, przewlekła niewydolność serca, rabdomioliza, udar naczyniowy mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia erekcji, zakażenie dróg moczowych, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego