Działania niepożądane
Dicloreum 50 mg
Dicloreum (diklofenak sodowy 50 mg, tabletki dojelitowe powlekane) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą występować zarówno przy krótkotrwałym, jak i długotrwałym stosowaniu. Najczęściej obserwowane działania obejmują bóle głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, biegunkę, niestrawność, ból brzucha, wzdęcia oraz anoreksję. Rzadziej występują poważne reakcje, takie jak trombocytopenia, leukopenia, anemia, agranulocytoza, reakcje alergiczne (w tym anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy), zaburzenia psychiczne, drgawki, zapalenie opon mózgowych, udar mózgu, zaburzenia widzenia i słuchu, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, nadciśnienie tętnicze, zapalenie naczyń, astma, zapalenie płuc, choroby przewodu pokarmowego (w tym krwawienia i choroba wrzodowa), zapalenie wątroby, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella), oraz ostre uszkodzenia nerek. Szczególnie istotne jest zwiększone ryzyko zakrzepicy tętniczej, zawału serca i udaru mózgu przy dawkach 150 mg/dobę i terapii długoterminowej.
Działania niepożądane leku Dicloreum
Działania niepożądane produktu leczniczego Dicloreum (diklofenak sodowy 50 mg, tabletki dojelitowe powlekane) obejmują szeroki zakres objawów o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania. Są to efekty zaobserwowane podczas stosowania zarówno tabletek dojelitowych powlekanych, jak i innych postaci diklofenaku, przyjmowanych krótko- lub długoterminowo1.
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano według następujących kategorii2:
- Często: występuje u ≥1/100 do <1/10 pacjentów
- Niezbyt często: występuje u ≥1/1 000 do <1/100 pacjentów
- Rzadko: występuje u ≥1/10 000 do <1/1 000 pacjentów
- Bardzo rzadko: występuje u <1/10 000 pacjentów
- Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczegółowy opis działań niepożądanych
Stosowanie diklofenaku, szczególnie w dużych dawkach (150 mg na dobę) i w terapii długotrwałej, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakrzepicy tętnic, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu, co potwierdzają badania kliniczne i dane epidemiologiczne3.
W związku z leczeniem niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) zgłaszano również występowanie obrzęków, nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca4.
Tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja układowa | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Trombocytopenia | Bardzo rzadko | Zmniejszenie liczby płytek krwi |
| Leukopenia | Bardzo rzadko | Zmniejszenie liczby białych krwinek | |
| Anemia (w tym hemolityczna i aplastyczna) | Bardzo rzadko | Zmniejszenie liczby czerwonych krwinek, w tym postaci związane z rozpadem krwinek lub zahamowaniem ich produkcji | |
| Agranulocytoza | Bardzo rzadko | Drastyczne zmniejszenie liczby granulocytów | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nadwrażliwość | Rzadko | Reakcje alergiczne |
| Reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne (w tym hipotensja i szok) | Rzadko | Ciężkie reakcje alergiczne mogące prowadzić do wstrząsu | |
| Obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk twarzy) | Bardzo rzadko | Nagły obrzęk skóry, tkanki podskórnej lub błon śluzowych | |
| Zaburzenia psychiczne | Dezorientacja | Bardzo rzadko | Zaburzenia orientacji |
| Depresja | Bardzo rzadko | Zaburzenia nastroju | |
| Bezsenność | Bardzo rzadko | Problemy z zasypianiem lub utrzymaniem snu | |
| Koszmary senne | Bardzo rzadko | Nieprzyjemne sny powodujące lęk | |
| Drażliwość, zaburzenia psychotyczne | Bardzo rzadko | Nadmierna pobudliwość, zaburzenia percepcji rzeczywistości | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często | Dolegliwości bólowe głowy o różnej lokalizacji i nasileniu |
| Zawroty głowy | Często | Uczucie wirowania lub niestabilności | |
| Senność | Rzadko | Nadmierna potrzeba snu, ospałość | |
| Parestezje | Bardzo rzadko | Nieprawidłowe czucie (mrowienie, drętwienie) | |
| Zaburzenia pamięci | Bardzo rzadko | Problemy z przypominaniem lub zapamiętywaniem informacji | |
| Drgawki | Bardzo rzadko | Niekontrolowane skurcze mięśni | |
| Jałowe zapalenie opon mózgowych | Bardzo rzadko | Zapalenie opon mózgowych niezwiązane z zakażeniem | |
| Udar naczyniowy mózgu | Bardzo rzadko | Nagłe zaburzenie krążenia mózgowego | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia | Bardzo rzadko | Ogólne problemy z prawidłowym widzeniem |
| Niewyraźne widzenie | Bardzo rzadko | Pogorszenie ostrości widzenia | |
| Podwójne widzenie | Bardzo rzadko | Widzenie dwóch obrazów jednego obiektu | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Zawroty głowy | Często | Zaburzenia równowagi |
| Szumy uszne | Bardzo rzadko | Odczuwanie dźwięków przy braku zewnętrznego źródła dźwięku | |
| Zaburzenia słuchu | Bardzo rzadko | Upośledzenie zdolności słyszenia | |
| Zaburzenia serca | Kołatanie serca | Bardzo rzadko | Subiektywne odczucie nieprawidłowej pracy serca |
| Ból w klatce piersiowej | Bardzo rzadko | Dolegliwość bólowa zlokalizowana w klatce piersiowej | |
| Niewydolność serca | Bardzo rzadko | Upośledzenie funkcji serca jako pompy | |
| Zawał mięśnia sercowego | Bardzo rzadko | Martwica mięśnia sercowego spowodowana niedokrwieniem | |
| Zaburzenia sercowo-naczyniowe | Zespół Kounisa | Częstość nieznana | Ostry zespół wieńcowy wywołany reakcją alergiczną |
| Zaburzenia naczyniowe | Nadciśnienie tętnicze | Bardzo rzadko | Podwyższone wartości ciśnienia tętniczego krwi |
| Zapalenie naczyń | Bardzo rzadko | Stan zapalny ścian naczyń krwionośnych | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Astma (w tym duszność) | Rzadko | Trudności w oddychaniu, świszczący oddech |
| Zapalenie płuc | Bardzo rzadko | Stan zapalny miąższu płucnego | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności | Często | Nieprzyjemne uczucie potrzeby wymiotowania |
| Wymioty | Często | Gwałtowne wydalenie treści żołądkowej | |
| Biegunka | Często | Częste oddawanie luźnych stolców | |
| Niestrawność | Często | Dyskomfort w nadbrzuszu po posiłku | |
| Ból brzucha | Często | Dolegliwość bólowa zlokalizowana w jamie brzusznej | |
| Wzdęcia | Często | Nadmierne gromadzenie się gazów w przewodzie pokarmowym | |
| Anoreksja | Często | Utrata apetytu | |
| Zapalenie błony śluzowej żołądka | Rzadko | Stan zapalny wyściółki żołądka | |
| Krwawienia z przewodu pokarmowego | Rzadko | Utrata krwi z przewodu pokarmowego | |
| Choroba wrzodowa żołądka i (lub) dwunastnicy | Rzadko | Uszkodzenie błony śluzowej żołądka lub dwunastnicy, z możliwością krwawienia lub perforacji | |
| Zapalenie okrężnicy (także krwotoczne) | Bardzo rzadko | Stan zapalny okrężnicy, mogący przebiegać z krwawieniem | |
| Zapalenie trzustki | Bardzo rzadko | Stan zapalny trzustki | |
| Niedokrwienne zapalenie okrężnicy | Częstość nieznana | Zapalenie okrężnicy spowodowane niedostatecznym ukrwieniem | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności aminotransferaz | Często | Podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych w badaniach laboratoryjnych |
| Zapalenie wątroby | Rzadko | Stan zapalny miąższu wątroby | |
| Żółtaczka | Rzadko | Zażółcenie skóry i błon śluzowych związane z podwyższonym poziomem bilirubiny | |
| Zaburzenia czynności wątroby | Rzadko | Nieprawidłowa praca wątroby | |
| Piorunujące zapalenie wątroby | Bardzo rzadko | Nagłe, ciężkie zapalenie wątroby mogące prowadzić do niewydolności narządu | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Często | Zmiany skórne o różnym charakterze |
| Pokrzywka | Rzadko | Swędząca wysypka z bąblami | |
| Wysypka pęcherzowa | Bardzo rzadko | Wysypka z obecnością pęcherzy wypełnionych płynem | |
| Rumień | Bardzo rzadko | Zaczerwienienie skóry | |
| Rumień wielopostaciowy | Bardzo rzadko | Reakcja skórna charakteryzująca się symetrycznymi zmianami skórnymi | |
| Zespół Stevensa-Johnsona | Bardzo rzadko | Ciężka reakcja skórna z pęcherzami i martwicą naskórka | |
| Martwica toksyczno-rozpływna naskórka (zespół Lyella) | Bardzo rzadko | Ciężka reakcja skórna z rozległą martwicą naskórka | |
| Złuszczające zapalenie skóry | Bardzo rzadko | Zapalenie skóry z nadmiernym złuszczaniem naskórka | |
| Łysienie | Bardzo rzadko | Utrata włosów | |
| Reakcje nadwrażliwości na światło | Bardzo rzadko | Nieprawidłowe reakcje skórne po ekspozycji na światło | |
| Plamica, choroba Schönleina i Henocha | Bardzo rzadko | Wybroczyny skórne, zapalenie małych naczyń krwionośnych | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Ostra niewydolność nerek | Bardzo rzadko | Nagłe pogorszenie funkcji nerek |
| Krwiomocz | Bardzo rzadko | Obecność krwi w moczu | |
| Białkomocz | Bardzo rzadko | Obecność białka w moczu | |
| Zespół nerczycowy | Bardzo rzadko | Zaburzenie charakteryzujące się dużym białkomoczem i obrzękami | |
| Śródmiąższowe zapalenie nerek | Bardzo rzadko | Stan zapalny tkanki śródmiąższowej nerek | |
| Martwica brodawek nerkowych | Bardzo rzadko | Martwica części rdzeniowej nerek | |
| Zaburzenia ogólne | Obrzęk | Rzadko | Gromadzenie się płynu w tkankach |
Szczególne ryzyko przy długim stosowaniu leku
Warto podkreślić, że przyjmowanie diklofenaku, zwłaszcza w dużych dawkach (150 mg na dobę) i w leczeniu długotrwałym, zwiększa ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych w układzie sercowo-naczyniowym, takich jak zakrzepica tętnic, zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu5.
Przedawkowanie leku
Przedawkowanie diklofenaku nie ma specyficznych objawów klinicznych. Może manifestować się takimi symptomami jak6:
- Wymioty
- Krwotok z przewodu pokarmowego
- Biegunka
- Zawroty głowy
- Szumy uszne
- Drgawki
W przypadku znacznego zatrucia może wystąpić ostra niewydolność nerek i uszkodzenie wątroby7.
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Leczenie ostrego zatrucia niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) obejmuje głównie środki podtrzymujące funkcje życiowe oraz leczenie objawowe8. Szczególną uwagę należy zwrócić na powikłania takie jak:
- Znaczne zmniejszenie ciśnienia tętniczego krwi
- Niewydolność nerek
- Drgawki
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Zaburzenia oddychania
Warto zaznaczyć, że wymuszona diureza, dializa czy przetaczanie krwi nie są skuteczne w przyspieszeniu eliminacji niesteroidowych leków przeciwzapalnych ze względu na ich silne wiązanie z białkami i rozległy metabolizm9.
Po przyjęciu potencjalnie toksycznej dawki leku zaleca się rozważenie podania węgla aktywowanego oraz opróżnienie żołądka (np. wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka)10.
Monitorowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu11. Personel medyczny powinien zgłaszać podejrzewane działania niepożądane do odpowiednich organów, takich jak Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania