trombocytopenia
Trombocytopenia (małopłytkowość) to stan charakteryzujący się obniżeniem liczby płytek krwi poniżej 150 tys./μl. Jest to jedno z najczęstszych zaburzeń hematologicznych, które może występować jako izolowany problem lub towarzyszyć innym schorzeniom.
Etiologia trombocytopenii jest zróżnicowana i obejmuje przyczyny związane ze zmniejszonym wytwarzaniem płytek w szpiku kostnym (np. w przebiegu nowotworów hematologicznych, po chemioterapii, w zespołach mielodysplastycznych), zwiększonym niszczeniem obwodowym (immunologicznym, jak w ITP – immunologicznej trombocytopenii, lub nieimmunologicznym, np. w DIC – zespole rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego), sekwestracją śledzionową (w splenomegalii) oraz rozcieńczeniem (po masywnych przetoczeniach).
Objawy kliniczne małopłytkowości zależą od stopnia obniżenia liczby płytek krwi. Przy wartościach powyżej 50 tys./μl pacjenci zwykle nie wykazują objawów, przy wartościach 20-50 tys./μl mogą wystąpić krwawienia po urazach, zaś przy wartościach poniżej 20 tys./μl wzrasta ryzyko samoistnych krwawień śluzówkowych, skórnych (wybroczyny, krwawienie z dziąseł, nosa) oraz krwawień do narządów wewnętrznych.
Diagnostyka trombocytopenii obejmuje badanie morfologii krwi z oceną rozmazu, badania szpiku kostnego, testy na obecność przeciwciał przeciwpłytkowych oraz diagnostykę obrazową (USG jamy brzusznej z oceną śledziony). Leczenie zależy od przyczyny i stopnia nasilenia małopłytkowości oraz obecności objawów krwotocznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Duomox 1 g
Amoksycylina w postaci trójwodnej, zawarta w leku Duomox, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący najczęściej występujące działania niepożądane takie jak biegunka, nudności oraz wysypka skórna, obserwowane u ≥1/100 pacjentów. Rzadziej pojawiają się wymioty, pokrzywka i świąd. Bardzo rzadkie, ale poważne powikłania hematologiczne to przemijająca leukopenia (w tym neutropenia i agranulocytoza), trombocytopenia oraz niedokrwistość hemolityczna. Wydłużenie czasu krwawienia i protrombinowego wymaga monitorowania u pacjentów z ryzykiem krwawień. Reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej oraz alergiczne zapalenia naczyń, występują bardzo rzadko (<1/10000), podobnie jak ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, AGEP, DRESS). Zgłaszano także rzadkie przypadki zapalenia jelita grubego, wątroby, śródmiąższowego zapalenia nerek oraz zaburzeń neurologicznych (hiperkinezja, zawroty głowy, drgawki).
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, amoksycylina trójwodna, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, biegunka, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, czas protrombinowy, drgawki, dysfagia, eozynofilia, hiperkinezja, kandydoza, krętki, krwotoczne zapalenie jelita grubego, krystaluria, leukopenia, liniowa IgA dermatoza, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, pokrzywka, polekowa reakcja z eozynofilią, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wymioty, wysypka skórna, zapalenie jelit polekowe, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Telmisartan HCT EGIS 80 mg + 25 mg
Produkt leczniczy Telmisartan HCT EGIS, zawierający telmisartan (antagonistę receptora angiotensyny II) oraz hydrochlorotiazyd, jest przeciwwskazany do stosowania u kobiet w ciąży, szczególnie w drugim i trzecim trymestrze, ze względu na udokumentowaną toksyczność dla płodu. W pierwszym trymestrze stosowanie telmisartanu nie jest zalecane z powodu potencjalnego, choć niejednoznacznego, ryzyka teratogennego. Ekspozycja na telmisartan w późniejszych trymestrach może prowadzić do poważnych zaburzeń u płodu, takich jak pogorszenie czynności nerek, małowodzie oraz opóźnienie kostnienia czaszki, a u noworodka do niewydolności nerek, niedociśnienia tętniczego i hiperkaliemii. Hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko i może powodować zmniejszenie perfuzji płodowo-łożyskowej, żółtaczkę, zaburzenia elektrolitowe oraz trombocytopenię, dlatego jego stosowanie jest przeciwwskazane w obrzękach ciążowych, nadciśnieniu ciążowym i stanie przedrzucawkowym. W przypadku konieczności kontynuacji leczenia u kobiet planujących ciążę, zaleca się zmianę terapii na leki o ustalonym profilu bezpieczeństwa.
antagonista receptora angiotensyny II, badanie ultrasonograficzne nerek, czynność nerek, diureza, hamowanie laktacji, hiperkaliemia, hydrochlorotiazyd, kostnienie czaszki, lek przeciwnadciśnieniowy, małowodzie, nadciśnienie ciążowe, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie łożyska, niewydolność nerek, obrzęk ciążowy, perfuzja płodowo-łożyskowa, ryzyko teratogenne, samoistne nadciśnienie tętnicze, stan przedrzucawkowy, telmisartan, trombocytopenia, zaburzenie równowagi elektrolitowej, żółtaczka płodowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mirtagen 15 mg
Terapia mirtazapiną (Mirtagen) wiąże się z występowaniem licznych działań niepożądanych, które mogą być trudne do odróżnienia od objawów samej choroby depresyjnej. Na podstawie metaanalizy 20 randomizowanych badań kontrolowanych placebo (1501 pacjentów, dawki do 60 mg, czas leczenia do 12 tygodni) najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi (≥5%) są: senność, uspokojenie, suchość w jamie ustnej, zwiększenie masy ciała i apetytu, zawroty głowy oraz zmęczenie. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka, DRESS, pęcherzowe zapalenie skóry i rumień wielopostaciowy, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Ponadto, rzadkie, ale poważne zaburzenia hematologiczne (granulocytopenia, agranulocytoza, anemia plastyczna, trombocytopenia) oraz zaburzenia psychiczne, w tym myśli i zachowania samobójcze, wymagają ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza w początkowym okresie terapii.
agranulocytoza, akatyzja, aminotransferaza, anemia aplastyczna, drgawki, dyzartria, eozynofilia, gamma-glutamylotransferaza, granulocytopenia, hiperkinezja, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, hormon antydiuretyczny, kinaza kreatynowa, koszmary senne, mirtazapina, myśli samobójcze, niepokój psychoruchowy, niepożądana reakcja skórna, obrzęk uogólniony, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, priapizm, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, senność, somnambulizm, suchość jamy ustnej, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, zaburzenie depresyjne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie, zwiększenie masy ciała, zwiększony apetyt - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fragmin 7 500 j.m. a.Xa/0,3 ml
Fragmin (dalteparyna sodowa), heparyna drobnocząsteczkowa, wykazuje działanie anty-Xa, a działania niepożądane obserwuje się u około 3% pacjentów stosujących lek profilaktycznie. Najistotniejsze powikłania hematologiczne to trombocytopenia typu I (często ≥1/100 do <1/10, zwykle łagodna i odwracalna) oraz immunologiczna małopłytkowość indukowana heparyną typu II (częstość nieznana), która może przebiegać z powikłaniami zakrzepowymi. Krwotoki, występujące często (≥1/100 do <1/10), są najpoważniejszym ryzykiem, w tym krwawienia wewnątrzczaszkowe i do przestrzeni zaotrzewnowej, które mogą prowadzić do zgonu. Dodatkowo, rzadko obserwuje się hiperkaliemię wtórną do hipoaldosteronizmu, szczególnie u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek i cukrzycą, oraz potencjalne reakcje anafilaktyczne o nieznanej częstości, które mogą zagrażać życiu.
dalteparyna sodowa, Fragmin, heparyna drobnocząsteczkowa, hiperkaliemia, hipoaldosteronizm, jednostka anty-Xa, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie zaotrzewnowe, krwiak nadoponowy, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak podskórny, krwotok, łysienie przemijające, małopłytkowość, małopłytkowość indukowana heparyną, martwica skóry, osteoporoza, podwyższone transaminazy, powikłanie zakrzepowe, przewlekła niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, trombocytopenia - Leksykon leków
Przedawkowanie – Linorion 25 mg
Przedawkowanie lenalidomidu, substancji czynnej leku Linorion, wiąże się przede wszystkim z hematologiczną toksycznością, obejmującą ciężką supresję szpiku kostnego, neutropenię, trombocytopenię oraz niedokrwistość. Objawy te obserwowane są przy dawkach przekraczających standardowe dawki terapeutyczne, szczególnie powyżej 150 mg, a w badaniach klinicznych odnotowano nawet pojedyncze dawki do 400 mg. Wskazane jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi, ze szczególnym uwzględnieniem liczby neutrofili, płytek krwi oraz poziomu hemoglobiny, ze względu na ryzyko powikłań takich jak infekcje zagrażające życiu czy krwawienia. Brak specyficznego antidotum wymaga wdrożenia leczenia wspomagającego, które może obejmować profilaktykę przeciwinfekcyjną, transfuzje preparatów krwiopochodnych oraz stosowanie czynników wzrostu, np. G-CSF w przypadku ciężkiej neutropenii.
ciężka neutropenia, czynnik wzrostu, działanie toksyczne, erytrocyt, G-CSF, klirens leku, koncentrat krwinek czerwonych, lenalidomid, morfologia krwi, neutrofil, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, płytki krwi, preparat krwiopochodny, przedawkowanie lenalidomidu, supresja szpiku kostnego, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, upośledzona funkcja nerek - Leksykon chorób i schorzeń
Denga – Objawy
Denga jest wirusową chorobą przenoszoną przez komary Aedes aegypti i Aedes albopictus, wywoływaną przez cztery serotypy wirusa DENV (1-4). Inkubacja trwa 3-14 dni (zwykle 4-7 dni), po czym następuje faza gorączkowa trwająca 2-7 dni, charakteryzująca się wysoką gorączką (39-40°C), bólem głowy (zwłaszcza zaoczodołowym), bólami mięśniowo-stawowymi, nudnościami, wymiotami, wysypką oraz niewielkimi objawami krwotocznymi. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się leukopenię, trombocytopenię (<100 x 10⁹/L) oraz podwyższone transaminazy. Faza krytyczna (24-48 godzin) rozpoczyna się po spadku gorączki i wiąże się z ryzykiem ciężkiej dengi, objawiającej się wyciekiem osocza, hemokoncentracją (wzrost hematokrytu ≥20%), hipoproteinemią, zaburzeniami hemodynamicznymi i krwawieniami. Faza zdrowienia trwa 2-3 dni i cechuje się stopniową normalizacją parametrów oraz ustępowaniem objawów, choć zmęczenie może utrzymywać się tygodniami.
Aedes aegypti, Aedes albopictus, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowo-stawowy, ból zaoczodołowy, ciężka denga, drgawki gorączkowe, encefalopatia, gorączka krwotoczna, hemokoncentracja, hepatomegalia, hipoproteinemia, hipotensja, infekcja bezobjawowa, kardiomiopatia, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwiomocz, leukocytoza, leukopenia, nudności i wymioty, obrzęk węzłów chłonnych, okres inkubacji, ostre uszkodzenie wątroby, płyn w opłucnej, podwyższone enzymy wątrobowe, podwyższone transaminazy, przepuszczalność naczyń, serotyp wirusa dengi, trombocytopenia, ukąszenie komara, wirus dengi, wodobrzusze, wstrząs hipowolemiczny, wybroczyny podskórne, wyciek osocza, zaburzenia świadomości, zapalenie jąder, zapalenie jajników, zapalenie mózgu, zapalenie płuc, zespół wstrząsu - Leksykon substancji czynnych
Mitomycyna – Przedawkowanie
Mitomycyna, dostępna w postaci proszku do sporządzania roztworu w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg (Mitomycin Accord), charakteryzuje się silnym działaniem mielosupresyjnym, co w przypadku przedawkowania prowadzi do ciężkiej cytopenii wynikającej z wyparcia komórek szpiku kostnego. Pełny obraz toksyczności rozwija się stopniowo, osiągając maksimum około 2 tygodnie po zdarzeniu, a najniższa liczba leukocytów (nadir) może pojawić się nawet do 4 tygodni po przedawkowaniu. W związku z tym konieczne jest długoterminowe monitorowanie parametrów hematologicznych, w tym liczby leukocytów, płytek krwi oraz poziomu hemoglobiny, przez co najmniej 4 tygodnie po ekspozycji. Brak swoistej odtrutki podkreśla znaczenie prewencji, w tym ścisłego przestrzegania protokołów dawkowania i podwójnej weryfikacji przygotowania dawki.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Meprelon 1000 mg
Metyloprednizolon w postaci sodu bursztynianu (Meprelon) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki oraz czasu terapii. Do najważniejszych należą zaburzenia hematologiczne (leukocytoza, limfopenia, eozynopenia, trombocytopenia), ciężkie reakcje anafilaktyczne (zapaść krążeniowa, zatrzymanie akcji serca, skurcz oskrzeli), oraz osłabienie odporności z ryzykiem ciężkich zakażeń wirusowych (np. ospa wietrzna, opryszczka). W zakresie endokrynologicznym obserwuje się przełom guza chromochłonnego nadnerczy, zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci oraz zaburzenia hormonalne. Metyloprednizolon wpływa również na gospodarkę wodno-elektrolitową, powodując zatrzymanie sodu, hipokaliemię i ryzyko zaburzeń rytmu serca, a także może indukować cukrzycę, hipercholesterolemię i katabolizm białek.
arytmia, bezsenność, depresja, eozynopenia, guz chromochłonny nadnerczy, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, hirsutyzm, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, krwawienie z przewodu pokarmowego, łamliwość naczyń, leukocytoza, limfopenia, martwica kości, miopatia steroidowa, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja glukozy, niewydolność nadnerczy, obniżona odporność, osteoporoza, ostra miopatia, ostra niewydolność wątroby, polyglobulia, przełom miasteniczny, psychoza, reakcja anafilaktyczna, retencja sodu, retinopatia surowicza, rozedma pęcherzykowa jelit, rozstępy, rzekomy guz mózgu, teleangiektazja, trądzik steroidowy, trombocytopenia, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, wrzód trawienny, zaćma, zakrzepica, zanik skóry, zanik tkanki tłuszczowej, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapaść naczyniowa, zespół Cushinga, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Przedawkowanie – Lenalidomide Fresenius Kabi 2,5 mg
Przedawkowanie lenalidomidu, szczególnie w dawkach przekraczających standardowe dawkowanie terapeutyczne (do 150 mg w dawkowaniu wielokrotnym oraz do 400 mg jednorazowo), wiąże się przede wszystkim z hematologiczną toksycznością ograniczającą dawkę. Dominującymi objawami są supresja szpiku kostnego, neutropenia, trombocytopenia oraz niedokrwistość, co manifestuje się zmniejszeniem liczby krwinek białych, płytek krwi i erytrocytów. Takie zaburzenia morfologii krwi zwiększają ryzyko infekcji, krwawień oraz objawów niedokrwistości. Potencjalne powikłania obejmują gorączkę neutropeniczną, zakażenia oportunistyczne oraz osłabienie, co wymaga szybkiej i adekwatnej interwencji medycznej.
ciężka neutropenia, czynnik wzrostu, erytrocyt, G-CSF, gorączka neutropeniczna, kapsułka twarda, krwinka biała, lenalidomid, Lenalidomide Fresenius Kabi, mielosupresja, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, parametry hematologiczne, płytka krwi, preparat krwiopochodny, profilaktyka antybiotykowa, supresja szpiku kostnego, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, zaburzenia morfologii krwi, zakażenie oportunistyczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rytmonorm 150 150 mg
Chlorowodorek propafenonu w dawce 150 mg (Rytmonorm) jest lekiem antyarytmicznym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się zawroty głowy, zaburzenia przewodzenia serca oraz kołatanie serca. Dane kliniczne pochodzące od 885 pacjentów w badaniach fazy II i III potwierdzają, że profil bezpieczeństwa postaci o niemodyfikowanym uwalnianiu jest porównywalny z postacią o modyfikowanym uwalnianiu. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) oraz częstość nieznana. Wśród najważniejszych działań niepożądanych wymienia się trombocytopenię, agranulocytozę, nadwrażliwość, zaburzenia psychiczne (np. niepokój, zaburzenia snu), zawroty głowy, zaburzenia rytmu serca (bradykardia, tachykardia, migotanie komór), niedociśnienie tętnicze, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz uszkodzenie wątroby manifestujące się podwyższeniem aminotransferaz i innych enzymów wątrobowych.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, blok przedsionkowo-komorowy, blok śródkomorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, ból głowy, bradykardia zatokowa, chlorowodorek propafenonu, drgawki, duszność, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, granulocytopenia, kołatanie serca, lek antyarytmiczny, leukopenia, migotanie komór, nadwrażliwość, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, nieprawidłowa czynność wątroby, niewydolność serca, objawy pozapiramidowe, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pokrzywka, resuscytacja, rumień, Rytmonorm, świąd, tachykardia komorowa, trombocytopenia, trzepotanie przedsionków, uszkodzenie komórek wątroby, zaburzenia erekcji, zaburzenia przewodzenia, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zastój żółci, zawroty głowy, zespół toczeniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Linorion 5 mg
Przedawkowanie lenalidomidu, substancji czynnej preparatu Linorion, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, głównie z powodu toksyczności hematologicznej. W badaniach klinicznych odnotowano stosowanie dawek do 150 mg w schematach wielodawkowych oraz pojedyncze dawki nawet do 400 mg, co wiązało się z mielosupresją, neutropenią, trombocytopenią i anemią. Przedawkowanie może prowadzić do pancytopenii oraz powikłań hematologicznych, takich jak zwiększone ryzyko krwawień, infekcji i zaburzeń krzepnięcia. Występujące objawy toksyczności hematologicznej są głównym ograniczeniem dawki lenalidomidu i wymagają ścisłego monitorowania parametrów morfologii krwi.
anemia, antidotum, elementy morfotyczne krwi, krwawienie, leczenie wspomagające, Linorion, mielosupresja, morfologia krwi, neutropenia, pancytopenia, parametr hematologiczny, przedawkowanie lenalidomidu, rozmaz krwi, substancja czynna, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, zaburzenie krzepnięcia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Posaconazole Glenmark 40 mg/ml
Bezpieczeństwo stosowania pozakonazolu w zawiesinie doustnej oceniono u ponad 2400 pacjentów i zdrowych ochotników, a także na podstawie obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęstszymi ciężkimi działaniami niepożądanymi są nudności (występujące bardzo często, ≥1/10 pacjentów), wymioty, biegunka, gorączka oraz wzrost stężenia bilirubiny. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Wśród zaburzeń hematologicznych często obserwowano neutropenię, a rzadziej poważne powikłania jak zespół hemolityczno-mocznicowy czy pancytopenia. Często występują zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hipomagnezemia), a także objawy ze strony układu nerwowego, takie jak parestezje, zawroty głowy i ból głowy. W zakresie układu pokarmowego bardzo często pojawiają się nudności, a często wymioty, ból brzucha i biegunka. Wzrost aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa, GGTP) oraz bilirubiny występuje często, z rzadkimi przypadkami ciężkiej niewydolności wątroby.
afazja, bilirubina, cholestatyczne zapalenie wątroby, cholestaza, choroba refluksowa przełyku, częstoskurcz komorowy, drgawki, encefalopatia, eozynofilia, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, koagulopatia, kwasica cewkowa nerkowa, leukopenia, limfadenopatia, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność nadnerczy, niedokrwistość, niewydolność serca, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, pozakonazol, pseudoaldosteronizm, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, torsade de pointes, trombocytopenia, udar mózgu, zaburzenie psychotyczne, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zator płucny, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wydłużonego QT, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Monkasta 5 mg
Produkt leczniczy Monkasta zawierający montelukast sodowy w dawce 5 mg (tabletki do rozgryzania i żucia) oraz 10 mg (tabletki powlekane) był oceniany w licznych badaniach klinicznych obejmujących około 1750 dzieci w wieku 6-14 lat oraz około 4000 dorosłych i młodzieży powyżej 15 lat. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u dzieci były bóle brzucha, natomiast u dorosłych ból głowy. Profil bezpieczeństwa pozostawał stabilny podczas długotrwałej terapii (do 12 miesięcy u dzieci i do 2 lat u dorosłych). Częstość występowania działań niepożądanych obejmuje m.in. zakażenia górnych dróg oddechowych (bardzo często ≥1/10), ból głowy i ból brzucha (często ≥1/100 do <1/10), podwyższone aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) (często), a także rzadkie reakcje nadwrażliwości, trombocytopenię i zespół Churga-Strauss (bardzo rzadko <1/10 000).
anafilaksja, ból brzucha, ból głowy, cholestatyczne zapalenie wątroby, dezorientacja, eozynofilia płucna, hipoestezja, kołatanie serca, krwawienie z nosa, mimowolne oddawanie moczu, montelukast sodowy, myśli samobójcze, naciek eozynofilowy wątroby, nadpobudliwość psychoruchowa, napad drgawkowy, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, podwyższone aminotransferazy, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, skłonność do krwawień, somnambulizm, suchość jamy ustnej, świąd, tabletki do rozgryzania, tik, trombocytopenia, zaburzenie koncentracji, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie snu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie wątrobowokomórkowe, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zespół Churga-Strauss - Leksykon leków
Działania niepożądane – Glitoprel 4 mg
Glimepiryd, substancja czynna preparatu Glitoprel dostępnego w dawkach 1 mg, 2 mg, 3 mg oraz 4 mg, może wywoływać rzadkie, ale istotne klinicznie działania niepożądane, zwłaszcza hematologiczne, takie jak trombocytopenia, leukopenia, granulocytopenia, agranulocytoza, erytropenia, niedokrwistość hemolityczna oraz pancytopenia. Zaburzenia te zwykle ustępują po odstawieniu leku. Ponadto, bardzo rzadko obserwuje się leukoklastyczne zapalenie naczyń oraz reakcje nadwrażliwości, które mogą przybrać ciężką postać, włącznie z dusznością, hipotonią i wstrząsem. Istnieje ryzyko nadwrażliwości krzyżowej na pochodne sulfonylomocznika i sulfonamidy. Najpoważniejszym działaniem niepożądanym jest hipoglikemia, której wystąpienie zależy od indywidualnych czynników, takich jak dieta i dawka, i która może wymagać pilnej interwencji medycznej.
agranulocytoza, białe krwinki, cholestaza, czerwone krwinki, elementy morfotyczne krwi, enzymy wątrobowe, erytropenia, glimepiryd, granulocytopenia, granulocyty, hipoglikemia, hiponatremia, leukoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, pancytopenia, płytki krwi, pochodne sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, trombocytopenia, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia widzenia, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – Idarubicin Accord 10 mg/10 ml
Przedawkowanie idarubicyny chlorowodorku, dostępnej w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 1 mg/ml, stanowi poważne zagrożenie ze względu na ryzyko ostrej kardiotoksyczności, która może wystąpić już w ciągu 24 godzin od podania. Objawia się ona zaburzeniami rytmu serca, obniżeniem frakcji wyrzutowej oraz ostrymi zespołami wieńcowymi, wymagając intensywnego monitorowania kardiologicznego (EKG, echokardiografia, markery uszkodzenia mięśnia sercowego) oraz natychmiastowego leczenia. W ciągu 1-2 tygodni po przedawkowaniu rozwija się ciężka mielotoksyczność manifestująca się neutropenią, trombocytopenią i anemią, co zwiększa ryzyko infekcji i krwawień. Konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi oraz wdrożenie profilaktyki przeciwinfekcyjnej, terapii czynnikami wzrostu, preparatami krwiopochodnymi i antybiotykoterapii.
anemia, antracykliny, antybiotykoterapia, badanie EKG, czynniki wzrostu, echokardiografia, endoskopia, Idarubicin Accord, idarubicyna chlorowodorek, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, krwawienie z przewodu pokarmowego, markery uszkodzenia mięśnia sercowego, mielotoksyczność, monitoring kardiologiczny, morfologia krwi, neutropenia, opóźniona niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, pancytopenia, perforacja, płynoterapia, preparaty krwiopochodne, profilaktyka przeciwinfekcyjna, roztwór do wstrzykiwań, smoliste stolce, terapia hemostatyczna, trombocytopenia, uszkodzenie błony śluzowej, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs kardiogenny, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej, żywienie parenteralne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Arketis tabletki 20 mg 20 mg
Arketis Tabletki 20 mg zawierają paroksetynę chlorowodorku bezwodnego w dawce 20 mg i wykazują szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą występować z różną częstością. Do najczęstszych należą nudności (bardzo często), zaburzenia czynności płciowych, senność, bezsenność, pobudzenie, nietypowe sny, zawroty głowy, bóle głowy, zaburzenia koncentracji, suchość błony śluzowej jamy ustnej, zaparcia, biegunka, wymioty oraz nadmierne pocenie się. Niezbyt często obserwuje się leukopenię, nieprawidłowe krwawienia, zaburzenia kontroli glikemii u pacjentów z cukrzycą, rozszerzenie źrenic, tachykardię zatokową, zmiany ciśnienia tętniczego, wysypkę, świąd, zatrzymanie lub nietrzymanie moczu. Rzadko występują trombocytopenia, hiponatremia, drgawki, zespół niespokojnych nóg, bradykardia, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, bóle mięśni i stawów, hiperprolaktynemia, zaburzenia miesiączkowania oraz zaburzenia psychiczne takie jak mania, lęk, napady paniki i akatyzja. Bardzo rzadko mogą pojawić się ciężkie reakcje alergiczne, zespół SIADH, zespół serotoninowy, ostra jaskra, ciężkie skórne reakcje (np. zespół Stevensa-Johnsona), zapalenie wątroby, priapizm oraz obrzęki obwodowe.
akatyzja, bradykardia, bruksizm, chwiejność emocjonalna, depersonalizacja, drgawka, dystonia ustno-twarzowa, hiperkineza, hiperprolaktynemia, hiperrefleksja, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, krwotoczna miesiączka, krwotok poporodowy, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, mioklonia, mlekotok, napad paniki, nieprawidłowe krwawienie, nietrzymanie moczu, niewydolność wątroby, objaw pozapiramidowy, obrzęk naczynioruchowy, omam, ostra jaskra, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, SIADH, stan splątania, szum uszny, tachykardia, tachykardia zatokowa, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, zaburzenie kontroli glikemii, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zespół niespokojnych nóg, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Imatinib Altan 100 mg
Przedawkowanie imatynibu, choć rzadko opisywane, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, wymagające ścisłej obserwacji i leczenia objawowego, gdyż brak jest specyficznego antidotum. Objawy przedawkowania są zależne od dawki i obejmują głównie zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zmiany skórne, objawy ogólnoustrojowe oraz hematologiczne. Przy dawkach 1200-1600 mg (ekspozycja 1-10 dni) dominują nudności, wymioty, biegunka, wysypka, obrzęki, zmęczenie, kurcze mięśni, trombocytopenia i pancytopenia. Dawki wyższe, 1800-3200 mg (w tym 3200 mg/dobę przez 6 dni), powodują osłabienie, mialgię oraz wzrost fosfokinazy kreatynowej i bilirubiny. Ekstremalne dawki 6400 mg (jednorazowo) i 8-10 g wywołują ciężkie objawy żołądkowo-jelitowe, gorączkę, obrzęk twarzy, granulocytopenię oraz wzrost aktywności transaminaz.
antidotum, biegunka, bilirubina, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowy, fosfokinaza kreatynowa, granulocyt obojętnochłonny, kurcz mięśniowy, leczenie objawowe, leukopenia, manifestacja przedawkowania, mialgia, nudności, obrzęk, obrzęk twarzy, osłabienie, pancytopenia, przedawkowanie imatynibu, rumień, transaminaza, trombocytopenia, utrata apetytu, wymioty, zaburzenie biochemiczne, zaburzenie wątrobowe, zmiana skórna, zmniejszenie apetytu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tramadol Hydrochloride + Paracetamol Brillpharma 37,5 mg + 325 mg
Tramadol Hydrochloride + Paracetamol Brillpharma w dawkach 37,5 mg + 325 mg w postaci tabletek powlekanych wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z najczęstszymi objawami neurologicznymi takimi jak zawroty głowy i senność (≥1/10). Często obserwuje się drżenie głowy, splątanie, zmienność nastrojów oraz zaburzenia snu (≥1/100 do <1/10). Niezbyt często występują mimowolne kurcze mięśni, parestezje, szum w uszach, depresja, omamy, podwyższenie aktywności transaminaz wątrobowych, nadciśnienie, kołatanie serca, tachykardia, nudności (≥1/1000 do <1/100), a rzadko ataksja, drgawki, uzależnienie, reakcje anafilaktyczne i agranulocytoza (≥1/10000 do <1/1000). W obrębie przewodu pokarmowego bardzo często występują nudności (≥1/10), a często wymioty, zaparcia, suchość w jamie ustnej, biegunka, bóle brzucha, dyspepsja i wzdęcia (≥1/100 do <1/10). Smoliste stolce, mogące wskazywać na krwawienie, wymagają pilnej diagnostyki.
agranulocytoza, albuminuria, ataksja, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból klatki piersiowej, bradykardia, depresja, dreszcz, drgawka, drżenie głowy, duszność, dyspepsja, hipoprothrombinemia, kołatanie serca, koszmar senny, mimowolny kurcz mięśni, nadciśnienie, nadmierna potliwość, nadużywanie leku, napad paniki, nasilenie astmy, nerwowość, niedociśnienie ortostatyczne, niemiarowość serca, nieostre widzenie, niepokój, nudność, obrzęk naczynioruchowy, omam, osłabienie mięśni, parestezja, pobudzenie, pobudzenie ruchowe, reakcja alergiczna układu oddechowego, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, senność, silny lek, skurcz oskrzeli, smolisty stolec, splątanie, suchość jamy ustnej, świąd, szum w uszach, tachykardia, trombocytopenia, uderzenie gorąca, utrata pamięci, uzależnienie od leku, wydłużenie czasu protrombinowego, wymioty, wzdęcie, zaburzenie oddawania moczu, zaburzenie oddychania, zaburzenie przełykania, zaburzenie snu, zaparcie, zawrót głowy, zespół odstawienny, zmienność nastroju - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ranigast Max 150 mg
Ranigast MAX zawiera ranitydynę chlorowodorek w dawce 150 mg (168 mg chlorowodorku ranitydyny). W trakcie stosowania leku odnotowano różnorodne działania niepożądane, z których wiele nie wykazuje jednoznacznego związku przyczynowego z ranitydyną. Najpoważniejsze, choć bardzo rzadkie, obejmują zmiany hematologiczne takie jak leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza oraz pancytopenia, czasem związane z hipoplazją lub aplazją szpiku kostnego. Reakcje nadwrażliwości, w tym pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, niedociśnienie, ból w klatce piersiowej oraz wstrząs anafilaktyczny, mogą pojawić się nawet po pierwszej dawce. Dodatkowo, bardzo rzadko obserwowano zaburzenia psychiczne (stany splątania, depresja, omamy), neurologiczne (bóle głowy, zawroty głowy, zaburzenia ruchów mimowolnych), a także zaburzenia widzenia i kardiologiczne (bradykardia, tachykardia, blok przedsionkowo-komorowy).
agranulocytoza, antagonista receptora H2, aplazja szpiku, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chlorowodorek ranitydyny, enzym wątrobowy, ginekomastia, hipoplazja szpiku, impotencja, leukopenia, mlekotok, nefropatia, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, pokrzywka, ranitydyna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, tachykardia, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Myfortic 180 mg
Myfortic, zawierający kwas mykofenolowy (mykofenolan sodu), jest lekiem immunosupresyjnym stosowanym głównie u pacjentów po przeszczepieniu narządów, w dawce 1440 mg/dobę przez okres do 1 roku. Terapia ta wiąże się ze znacznym ryzykiem rozwoju poważnych działań niepożądanych, w tym nowotworów złośliwych (np. chłoniaków u 0,9-1,3% pacjentów, raka skóry u 0,9-1,8%), zakażeń oportunistycznych (np. CMV u 21,6% pacjentów de novo, zakażenia drożdżakowe, Herpes simplex) oraz ciężkich infekcji zagrażających życiu, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy nefropatia wirusem BK. Ponadto, leczenie może indukować istotne zaburzenia hematologiczne, w tym leukopenię (bardzo często), niedokrwistość i trombocytopenię (często), a także neutropenię i limfopenię (niezbyt często), z możliwymi przypadkami agranulocytozy, aplazji układu czerwonokrwinkowego i pancytopenii. Do często obserwowanych działań niepożądanych należą również zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka (bardzo często), wzdęcia, ból brzucha, nudności i wymioty (często), a także poważne powikłania, w tym krwotok z przewodu pokarmowego i perforacja jelita.
agranulocytoza, anomalia Pelgera-Hueta, biegunka, choroba limfoproliferacyjna, hipogammaglobulinemia, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kwas mykofenolowy, lek immunosupresyjny, leukopenia, limfopenia, martwica kanalików nerkowych, mięsak Kaposiego, mykofenolan sodu, nefropatia BK, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk płuc, ostry zespół zapalny, owrzodzenie dwunastnicy, owrzodzenie żołądka, pancytopenia, perforacja jelita, posocznica, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak podstawnokomórkowy, refluks żołądkowo-przełykowy, rozstrzeń oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, trombocytopenia, wirus cytomegalii, wirus herpes simplex, wybiórcza aplazja układu czerwonokrwinkowego, zakażenie drożdżakowe, zakażenie oportunistyczne, zapalenie okrężnicy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie szpiku, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Escitalopram LEK-AM 20 mg
Escytalopram, stosowany głównie w terapii zaburzeń depresyjnych i lękowych, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach leczenia, a następnie ulegają zmniejszeniu. Do najczęstszych działań należą bóle głowy (>1/10), nudności (>1/10), bezsenność, senność, zawroty głowy, zmniejszenie lub zwiększenie łaknienia oraz zaburzenia seksualne, takie jak zmniejszenie popędu płciowego i brak orgazmu. Rzadziej obserwuje się poważniejsze reakcje, takie jak trombocytopenia, reakcje anafilaktyczne, hiponatremia, zespół serotoninowy, wydłużenie odstępu QT oraz arytmie komorowe, w tym torsade de pointes, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (kobiety, hipokaliemia, choroby serca). Warto podkreślić, że odstawienie escytalopramu powinno odbywać się stopniowo, aby uniknąć objawów odstawienia, takich jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, drżenia czy kołatanie serca.
akatyzja, arytmia komorowa, badanie kliniczne kontrolowane placebo, bradykardia, bruksizm, depersonalizacja, dyskineza, escytalopram, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipokaliemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, jadłowstręt, kołatanie serca, krwotok maciczny, krwotok miesięczny, krwotok poporodowy, mlekotok, myśl samobójcza, napad panicznego lęku, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, SSRI, stan splątania, tachykardia, TLPD, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, trombocytopenia, wazopresyna, wydłużenie odstępu QT, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół zapalny wielonarządowy u dzieci (mis-c) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zespół zapalny wielonarządowy u dzieci (MIS-C) jest rzadkim, ale potencjalnie ciężkim powikłaniem po infekcji SARS-CoV-2, pojawiającym się zwykle 2-6 tygodni po przebytym COVID-19, także u dzieci bezobjawowych. Charakteryzuje się nadmierną reakcją zapalną obejmującą co najmniej dwa układy narządowe, z gorączką powyżej 38°C trwającą minimum 24 godziny oraz podwyższonymi markerami zapalenia (CRP ≥ 3,0 mg/dl, OB, prokalcytonina, ferrytyna, D-dimery). Klinicznie dominują objawy żołądkowo-jelitowe (75-86%), zmiany skórno-śluzówkowe, objawy podobne do choroby Kawasakiego oraz w cięższych przypadkach wstrząs i dysfunkcja serca. Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne (limfopenia u 91,7%, trombocytopenia u 75%, nieprawidłowości koagulologiczne, podwyższone BNP i troponinę) oraz obrazowe (echokardiografia, RTG klatki piersiowej, USG jamy brzusznej). Echokardiogram często wykazuje wysięk osierdziowy (64%), zajęcie zastawek (68%), dysfunkcję komorową (39%) i zmiany w tętnicach wieńcowych (29%).
antybiotykoterapia, białko C-reaktywne, choroba Kawasakiego, echokardiogram, glikokortykosteroidy, gorączka, heparyna, hipotensja, immunoglobuliny dożylne, kwas acetylosalicylowy, leki biologiczne, leki inotropowe, leki przeciwzakrzepowe, limfopenia, metylprednizolon, nieprawidłowości tętnic wieńcowych, objawy żołądkowo-jelitowe, oddział intensywnej terapii pediatrycznej, ostre uszkodzenie nerek, peptyd natriuretyczny typu B, pozaustrojowe natlenianie krwi, steroidoterapia, trombocytopenia, troponina, wazopresory, wirus SARS-CoV-2, wstrząs, wysięk osierdziowy, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie spojówek, zespół aktywacji makrofagów, zespół zapalny wielonarządowy u dzieci, zmiany skórno-śluzówkowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sulfasalazin Krka 500 mg
Sulfasalazyna, składnik preparatu Sulfasalazin Krka, wywołuje działania niepożądane u około 33% pacjentów, z dominującymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi (nudności, bóle brzucha, biegunka) oraz bólami głowy. Około 75% działań niepożądanych pojawia się w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii. Często obserwuje się leukopenię, a niezbyt często trombocytopenię; poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, hemolityczna, megaloblastyczna oraz pancytopenia, występują z nieustaloną częstością. Sulfasalazyna może indukować poważne reakcje immunologiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, chorobę posurowiczą, a także autoimmunologiczne zespoły, takie jak układowy toczeń rumieniowaty i zespół Sjögrena. W zakresie układu nerwowego odnotowano encefalopatię, neuropatię obwodową i aseptyczne zapalenie opon mózgowych, a w układzie oddechowym – włókniejące zapalenie pęcherzyków płucnych i śródmiąższową chorobę płuc. Hepatotoksyczność manifestuje się rzadko żółtaczką i podwyższeniem enzymów wątrobowych, a w ciężkich przypadkach niewydolnością i piorunującym zapaleniem wątroby.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, choroba posurowicza, encefalopatia, farmakovigilance, krwiomocz, krystaluria, leukopenia, makrocytoza, naciek eozynofilowy, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, oligospermia, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, piorunujące zapalenie wątroby, proteinuria, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, sinica, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, sulfasalazyna, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, włókniejące zapalenie pęcherzyków płucnych, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia węchu, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Sjögrena, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Romilast 5 mg
Montelukast, substancja czynna preparatu Romilast w dawce 5 mg (tabletki do rozgryzania i żucia) oraz 10 mg (tabletki powlekane), był oceniany w licznych badaniach klinicznych obejmujących około 4000 pacjentów powyżej 15 roku życia oraz 1750 dzieci w wieku 6-14 lat. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były ból głowy u dorosłych i młodzieży oraz ból brzucha u dzieci. Długoterminowe badania (do 2 lat u dorosłych i do 12 miesięcy u dzieci) nie wykazały istotnych zmian w profilu bezpieczeństwa. Częstość działań niepożądanych klasyfikowano od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z najczęstszymi działaniami takimi jak zakażenia górnych dróg oddechowych (bardzo często), biegunka, nudności, wymioty, wysypka i gorączka (często). Wśród rzadkich i bardzo rzadkich działań wymieniono m.in. trombocytopenię, reakcje anafilaktyczne, zespół Churga-Strauss, zapalenie wątroby oraz ciężkie reakcje skórne jak rumień wielopostaciowy.
bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, eozynofilia płucna, gorączka, hipoestezja, jąkanie, kołatanie serca, koszmar senny, krwawienie z nosa, kurcz mięśniowy, moczenie mimowolne, montelukast, myśli samobójcze, naciek eozynofilowy wątroby, nadpobudliwość psychoruchowa, napad drgawkowy, niestrawność, nudność, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, skłonność do krwawień, somnambulizm, suchość jamy ustnej, świąd, tabletki do rozgryzania i żucia, tik, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie pamięci, zaburzenie snu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie wątroby, zapalenie wątroby cholestatyczne, zawrót głowy, zespół Churga-Strauss, zmęczenie - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Priorix –
Szczepionka Priorix zawiera żywe atenuowane wirusy odry (szczep Schwarz ≥10 CCID50), świnki (szczep RIT 4385 ≥10 CCID50) oraz różyczki (szczep Wistar RA 27/3 ≥10 CCID50) i jest dostępna w formie proszku do rekonstytucji z rozpuszczalnikiem, tworząc roztwór do wstrzykiwań. Dawkowanie zależy od wieku pacjenta: u osób ≥12 miesięcy zalecana jest jedna dawka 0,5 ml, z drugą dawką podawaną zgodnie z oficjalnymi wytycznymi; u niemowląt 9-12 miesięcy podaje się jedną dawkę 0,5 ml w szczególnych sytuacjach epidemiologicznych, z drugą dawką w drugim roku życia, najlepiej w ciągu 3 miesięcy, zachowując odstęp minimum 4 tygodni. Nie zaleca się stosowania u niemowląt <9 miesięcy ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
mięsień naramienny, odpowiedź immunologiczna, podanie domięśniowe, podanie podskórne, proszek i rozpuszczalnik, przednio-boczna część uda, szczep RIT 4385, szczep Schwarz, szczep Wistar RA 27/3, szczepionka przeciw odrze, szczepionka przeciw różyczce, szczepionka przeciw śwince, szczepionka skojarzona, trombocytopenia, wirus odry, wirus różyczki, wirus świnki, wybuch epidemii, zaburzenia krzepnięcia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Solpadeine 500 mg + 8 mg + 30 mg
Produkt leczniczy Solpadeine w kapsułkach zawiera paracetamol (500 mg), fosforan kodeiny (8 mg) oraz kofeinę (30 mg). Stosowanie preparatu wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które występują z różną częstością, od bardzo rzadkich (<1/10 000) do częstości nieznanej. Paracetamol może powodować bardzo rzadkie zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia), immunologiczne (anafilaksja, alergie), oddechowe (skurcz oskrzeli u pacjentów uczulonych na NLPZ), wątrobowe (zaburzenia czynności wątroby), skórne (wysypki, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka) oraz nerkowe (sterylny ropomocz). Kofeina może wywoływać zaburzenia układu nerwowego, takie jak nerwowość i zawroty głowy, a jej łączne stosowanie z innymi źródłami kofeiny może nasilać objawy bezsenności, lęku, bólu głowy i kołatania serca.
anafilaksja, cholecystektomia, działanie niepożądane, kodeina, kołatanie serca, nadwrażliwość skórna, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa, paracetamol, pokrzywka, ropomocz, skurcz oskrzeli, Solpadeine, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, uczulenie na aspirynę, układ chłonny, układ nerwowy, uzależnienie lekowe, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie skóry polekowe, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedawkowanie – Oxaliplatinum Accord 5 mg/ml
Przedawkowanie oksaliplatyny, szczególnie w formie Oxaliplatinum Accord (5 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji), prowadzi do nasilenia wszystkich typowych działań niepożądanych tego cytostatyku. Klinicznie obserwuje się intensyfikację mielosupresji (trombocytopenia, neutropenia, anemia), nasilone neuropatie obwodowe z parestezjami, a także zaostrzenie objawów gastroenterologicznych, takich jak nudności, wymioty i biegunka. Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia elektrolitowe, nefrotoksyczność oraz hepatotoksyczność, co wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek i wątroby. Brak specyficznego antidotum podkreśla wagę szybkiego rozpoznania i interwencji.
anemia, antidotum, biegunka, cytostatyk, czynnik wzrostu, działanie niepożądane, funkcja nerek, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, infuzja leku, leczenie objawowe, mielosupresja, nasilenie działania niepożądanego, nefrotoksyczność, neuropatia obwodowa, neutropenia, nudności, parametr hematologiczny, parestezja, powikłanie terapeutyczne, roztwór do infuzji, terapia objawowa, toksyczność, trombocytopenia, wymioty, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rivaroxaban Aurovitas 15 mg
Rywaroksaban, jako doustny bezpośredni inhibitor czynnika Xa, jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym krwawieniem klinicznie istotnym oraz u osób z chorobami przewodu pokarmowego (czynne lub niedawno przebyte owrzodzenia), nowotworami złośliwymi o wysokim ryzyku krwawienia, niedawnymi urazami lub zabiegami operacyjnymi mózgu, kręgosłupa lub okulistycznymi, a także u pacjentów z krwotokiem wewnątrzczaszkowym, patologiami naczyniowymi (np. żylaki przełyku, tętniaki) i nieprawidłowościami naczyniowymi OUN predysponującymi do krwawień. Przeciwwskazane jest także stosowanie rywaroksabanu u pacjentów z marskością wątroby stopnia B i C wg Child-Pugh, ze względu na koagulopatię i ryzyko krwawienia. Lek zawiera laktozę jednowodną w dawkach 23,25 mg (tabletka 15 mg) oraz 20,75 mg (tabletka 20 mg), co stanowi przeciwwskazanie u pacjentów z nietolerancją galaktozy lub niedoborem laktazy.
apiksaban, choroba wrzodowa, dabigatran, dalteparyna, enoksaparyna, fondaparynuks, hemostaza, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor czynnika Xa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klopidogrel, koagulopatia wątrobowa, krwawienie czynne, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, krwioplucie, krwotok wewnątrzczaszkowy, krzepnięcie krwi, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy doustny, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, ośrodkowy układ nerwowy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna heparyny, rywaroksaban, skaza krwotoczna, SNRI, SSRI, tętniak naczyniowy, trombocytopenia, warfaryna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żylaki przełyku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ansifora 50 mg
Ansifora (sytagliptyna), stosowana w terapii cukrzycy typu 2, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najważniejsze z nich to ryzyko zapalenia trzustki, w tym postaci martwiczej lub krwotocznej, oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) i insuliną (9,6%). Inne często obserwowane działania to ból głowy, zaparcia, świąd, obrzęk naczynioruchowy, wysypka, pokrzywka oraz zaburzenia czynności nerek, w tym ostra niewydolność. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z wieloma zdarzeniami o częstości nieznanej.
artropatia, badanie TECOS, ból głowy, ból kończyn, ból mięśni, ból pleców, ból stawów, ciężka hipoglikemia, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, martwicze zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, świąd, sytagliptyna, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zaparcie, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Juzina 100 mg
Lek Juzina zawiera 100 mg sytagliptyny i jest stosowany w terapii cukrzycy typu 2. Profil bezpieczeństwa obejmuje działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, z istotnym ryzykiem zapalenia trzustki oraz reakcji nadwrażliwości. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7%-13,8%) oraz insuliną (9,6%). Inne często obserwowane działania to ból głowy (często), zawroty głowy i zaparcia (niezbyt często), a także rzadkie przypadki trombocytopenii. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano również śródmiąższową chorobę płuc, ostre i martwicze zapalenie trzustki, reakcje skórne (w tym zespół Stevensa-Johnsona), obrzęk naczynioruchowy oraz zaburzenia nerek, jednak ich częstość pozostaje nieznana.
artropatia, badanie TECOS, bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, ciężka hipoglikemia, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, krwotoczne zapalenie trzustki, monoterapia, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, świąd, sytagliptyna, terapia skojarzona, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zaparcia, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alfuzostad 10 mg 10 mg
Alfuzostad 10 mg, zawierający alfuzosyny chlorowodorek w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej zgłaszanym objawem są zawroty głowy, występujące u około 5% pacjentów. Do często obserwowanych działań należą zmęczenie, omdlenia, bóle głowy, bóle brzucha, nudności, niestrawność, biegunka, suchość w jamie ustnej, a także niedociśnienie ortostatyczne. Rzadziej występują zaburzenia widzenia, tachykardia, kołatanie serca, nieżyt nosa, wymioty, wysypka, świąd, obrzęk, uderzenia gorąca, bóle w klatce piersiowej oraz nietrzymanie moczu. Bardzo rzadkie, ale poważne działania obejmują zaostrzenie dusznicy bolesnej, hepatotoksyczność, obrzęk naczynioruchowy oraz priapizm wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.
alfuzosyna, astenia, błędnik, ból brzucha, ból głowy, choroba cholestatyczna wątroby, dusznica bolesna, hepatotoksyczność, kołatanie serca, kserostomia, migotanie przedsionków, neutrofil, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niestrawność, nietrzymanie moczu, nieżyt nosa, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, płytka krwi, pokrzywka, priapizm, świąd, tachykardia, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wysypka skórna, zawrót głowy, zespół wiotkiej tęczówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aclotin 250 mg
Aclotin, zawierający tyklopidynę w dawce 250 mg, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, szczególnie hematologicznych, które wymagają ścisłego monitorowania. Najistotniejsze zagrożenia obejmują neutropenię (często), trombocytopenię (<80 000/mm³, często), pancytopenię, aplazję szpiku oraz zakrzepową agranulocytozę (niezbyt często), które mogą prowadzić do poważnych powikłań infekcyjnych, krwawień, a nawet zgonu. Krwawienia mogą mieć różne nasilenie, od drobnych wybroczyn po zagrażające życiu krwotoki śródmózgowe. Ponadto, obserwowano przypadki sepsy i wstrząsu septycznego jako powikłania agranulocytozy oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i zespół Lyella. W badaniach klinicznych (CATS i TASS) u 2048 pacjentów z TIA/udarem mózgu poddanych terapii tyklopidyną, monitorowano liczbę krwinek, podkreślając konieczność ścisłej kontroli hematologicznej podczas leczenia.
Poza hematologicznymi, często występują reakcje immunologiczne (np. alergie, eozynofilia, anafilaksja), objawy neurologiczne (ból i zawroty głowy), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, owrzodzenia) oraz biochemiczne wskaźniki uszkodzenia wątroby (często podwyższone enzymy wątrobowe, fosfataza zasadowa, transaminazy). Rzadko notowano zapalenie wątroby, w tym piorunujące, zakończone zgonem. Występują także zaburzenia krzepnięcia manifestujące się siniakami, wybroczynami, krwawieniami z nosa i ciężkimi krwotokami. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do odpowiednich organów nadzoru, aby umożliwić ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka terapii tyklopidyną. Szczególna ostrożność i regularne badania kontrolne są niezbędne w celu minimalizacji ryzyka poważnych powikłań.
agranulocytoza, aplazja szpiku kostnego, dysfagia, fosfataza zasadowa, krwawienie, krwawienie śródmózgowe, krwiomocz, liczba krwinek, limfocytowe zapalenie okrężnicy, liszaj rumieniowaty, nefropatia, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, pancytopenia, piorunujące zapalenie wątroby, rumień wielopostaciowy, sepsa, tabletka powlekana, transaminaza, trombocytopenia, tyklopidyna, udar mózgu, wstrząs septyczny, zaburzenie hematologiczne, zapalenie wątroby, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Glicerol – Działania niepożądane
Glicerol, stosowany zarówno miejscowo (np. emoliumLEK z 200 mg/g kremu), jak i parenteralnie (np. Omegaven z 2,5 g/100 ml emulsji), wykazuje różnorodne działania niepożądane zależne od drogi podania i dawki. Preparaty miejscowe wywołują często przemijające reakcje skórne, takie jak pieczenie, świąd, kłucie i zaczerwienienie, które ustępują po zaprzestaniu stosowania lub adaptacji skóry. Preparaty parenteralne mogą powodować szersze spektrum działań niepożądanych, w tym małopłytkowość, hemolizę, retikulocytozę, bóle brzucha, nudności, wymioty, reakcje anafilaktyczne, hipertriglicerydemię, zaburzenia krążenia (niedociśnienie lub nadciśnienie), a także objawy metaboliczne i hematologiczne przy długotrwałym stosowaniu, zwłaszcza u niemowląt. W przypadku wzrostu triglicerydów powyżej 3 mmol/l zaleca się przerwanie lub zmniejszenie dawki infuzji.
ból brzucha, bradykardia odruchowa, ciśnienie śródgałkowe, czas protrombinowy, dysgeuzja, emulsja do infuzji, enzym wątrobowy, erytrodermia, hemoliza, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, leukopenia, małopłytkowość, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, nitrogliceryna, nudności i wymioty, pieczenie skóry, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, retikulocytoza, splenomegalia, świąd skóry, trądzik różowaty, trombocytopenia, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krążenia, zapalenie skóry, złuszczanie naskórka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imatinib LEK-AM 400 mg
Imatinib LEK-AM w dawce 400 mg w kapsułkach twardych wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają uważnej obserwacji klinicznej, zwłaszcza u pacjentów z zaawansowanymi nowotworami. Przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych odnotowano u 2,4-5% pacjentów w różnych fazach przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz u 4% pacjentów z nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST). Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmują nudności, wymioty, biegunkę, bóle brzucha, zmęczenie, bóle mięśni, kurcze mięśni oraz wysypkę. U pacjentów z CML częściej obserwowano mielosupresję, natomiast u chorych z GIST występowały ciężkie krwawienia (stopień 3 lub 4 wg CTC) z przewodu pokarmowego lub wewnątrz guza, które mogą prowadzić do zgonu. Charakterystyczne są także zatrzymanie płynów manifestujące się wysiękiem opłucnowym, wodobrzuszem i obrzękami, które mogą stanowić zagrożenie życia, zwłaszcza u pacjentów w przełomie blastycznym.
choroba śródmiąższowa płuc, eozynofilia, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hiponatremia, jaskra, limfopenia, martwica wątroby, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, neuropatia obwodowa, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedrożność jelit, niewydolność nerek, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk mózgu, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, tamponada serca, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, trombocytoza, uszkodzenie wątroby, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakrzepica, zapalenie osierdzia, zapalenie uchyłka, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Telmizek HCT 80 mg + 25 mg
Telmizek HCT, zawierający telmisartan (antagonista receptora angiotensyny II) oraz hydrochlorotiazyd, jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na udokumentowane działania toksyczne na płód, takie jak pogorszenie czynności nerek, małowodzie oraz opóźnienie kostnienia czaszki, a także poważne powikłania u noworodka, w tym niewydolność nerek, niedociśnienie tętnicze i hiperkaliemię. Stosowanie telmisartanu w pierwszym trymestrze nie jest zalecane z powodu potencjalnego ryzyka teratogennego. Hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko i może powodować zmniejszenie perfuzji płodowo-łożyskowej oraz zaburzenia u płodu i noworodka, takie jak żółtaczka, zaburzenia elektrolitowe i trombocytopenia, dlatego jest przeciwwskazany w stanach ciążowych, takich jak obrzęki ciążowe, nadciśnienie ciążowe i stan przedrzucawkowy. Po narażeniu na telmisartan w II/III trymestrze zaleca się badanie ultrasonograficzne nerek i czaszki płodu oraz ścisłą obserwację noworodka.
antagonista receptora angiotensyny II, badanie ultrasonograficzne, drugi i trzeci trymestr ciąży, działanie teratogenne, hiperkaliemia, inhibitor ACE, lek przeciwnadciśnieniowy, małowodzie, nadciśnienie ciążowe, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie łożyska, niewydolność nerek, obrzęk ciążowy, perfuzja płodowo-łożyskowa, pierwszy trymestr ciąży, samoistne nadciśnienie tętnicze, silna diureza, stan przedrzucawkowy, telmisartan i hydrochlorotiazyd, terapia hipotensyjna, trombocytopenia, zaburzenie równowagi elektrolitowej, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zarixa 10 mg
Rywaroksaban w dawce 10 mg (Zarixa) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób z aktywnym krwawieniem o znaczeniu klinicznym, ze względu na mechanizm działania jako inhibitor czynnika Xa, który zwiększa ryzyko krwotoków. Przeciwwskazania obejmują także stany predysponujące do poważnych krwawień, takie jak czynne lub niedawno przebyte owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe z wysokim ryzykiem krwawienia, niedawne urazy mózgu lub kręgosłupa, zabiegi neurochirurgiczne, okulistyczne, krwotoki wewnątrzczaszkowe, żylaki przełyku, wady naczyniowe oraz marskość wątroby stopnia B i C wg Child-Pugh. Rywaroksaban nie powinien być stosowany łącznie z innymi antykoagulantami (heparyna niefrakcjonowana, drobnocząsteczkowa, doustne antykoagulanty) poza wyjątkowymi sytuacjami klinicznymi. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na ryzyko krwawienia u płodu i noworodka oraz brak danych bezpieczeństwa.
cytochrom P450, doustny antykoagulant, doustny lek przeciwzakrzepowy, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor czynnika Xa, inhibitor proteazy HIV, klasyfikacja Child-Pugh, koagulopatia wątrobowa, krwotok wewnątrzczaszkowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpłytkowy, marskość wątroby, nadwrażliwość na substancję czynną, nowotwór złośliwy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, rywaroksaban, tętniak naczyniowy, trombocytopenia, uraz mózgu, zaburzenie krzepnięcia, zespół antyfosfolipidowy, żylaki przełyku, żylno-tętnicze wady rozwojowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tranexamic Acid Tillomed 500 mg
Stosowanie kwasu traneksamowego w dawce 500 mg w postaci tabletek powlekanych wiąże się z występowaniem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do najczęstszych należą bóle głowy i zawroty głowy (często), a także objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty i biegunka (często), które są odwracalne po modyfikacji terapii. Rzadziej obserwuje się zaburzenia widzenia, w tym zaburzenia percepcji barw (rzadko), oraz reakcje alergiczne skórne (niezbyt często). Bardzo rzadko występują poważne powikłania hematologiczne, takie jak trombocytopenia i nieprawidłowy czas krwawienia, które mogą zwiększać ryzyko krwawień. Wśród działań niepożądanych układu naczyniowego odnotowano rzadkie zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, w tym zatorowość płucną i udar mózgu, a także bardzo rzadkie przypadki zakrzepicy tętniczej lub żylnej oraz niedociśnienia tętniczego, które mogą prowadzić do utraty przytomności, zwłaszcza po szybkim podaniu dożylnym, choć wyjątkowo także po podaniu doustnym.
anafilaksja, biegunka, czas krwawienia, drgawki, hipotensja, kwas traneksamowy, niedociśnienie tętnicze, obrzęk, płytka krwi, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna skórna, tabletka powlekana, trombocytopenia, udar naczyniowo-mózgowy, wysypka, zaburzenia widzenia, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie naczyniowe, zaburzenie układu nerwowego, zakrzepica, zatorowość płucna, zawroty głowy, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – PHINGROUM 50 mg
PHINGROUM, zawierający sytagliptynę w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg, jest stosowany w terapii cukrzycy typu 2, jednak jego podawanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak zapalenie trzustki (częstość nieznana, 0,3% w badaniu TECOS) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja. Hipoglikemia jest istotnym działaniem niepożądanym, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu sulfonylomoczników (częstość 4,7-13,8%) i insuliny (9,6%). W badaniu TECOS u 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną (100 mg/dobę lub 50 mg/dobę przy eGFR 30-50 ml/min/1,73 m²) częstość ciężkiej hipoglikemii wyniosła 2,7% w grupie stosującej insulinę i/lub sulfonylomocznik oraz 1,0% u pacjentów bez takiego leczenia, co było porównywalne z grupą placebo. Inne działania niepożądane obejmują trombocytopenię (rzadko), śródmiąższową chorobę płuc, obrzęk naczynioruchowy, wysypkę, zapalenie naczyń skóry oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona.
artropatia, bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, chlorowodorek jednowodny, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, krwotoczne zapalenie trzustki, martwicze zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodne sulfonylomocznika, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon substancji czynnych
Fludarabina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Fludarabina, stosowana jako silny lek przeciwnowotworowy, wykazuje istotne działania toksyczne, zwłaszcza mielosupresyjne, manifestujące się niedokrwistością, trombocytopenią i neutropenią. Nadir granulocytów obserwowany jest średnio po 13 dniach (zakres 3-25 dni), a płytek krwi po 16 dniach (zakres 2-32 dni). Występuje kumulacja mielosupresji, co wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszym leczeniem mielosupresyjnym. Zgłaszano przypadki hipoplazji lub aplazji szpiku prowadzące do pancytopenii trwającej od 2 miesięcy do roku, z możliwym fatalnym przebiegiem. Fludarabina może indukować autoimmunologiczną niedokrwistość hemolityczną, często nawracającą po ponownej ekspozycji, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku i leczenia sterydami oraz transfuzjami napromienioną krwią. Wskazana jest ostrożność przy planowanym pobraniu hematopoetycznych komórek macierzystych.
adrenokortykosteroidy, aplazja szpiku kostnego, choroba przeszczep przeciw gospodarzowi, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie genotoksyczne, fludarabina, granulocytopenia, hemoliza, klirens kreatyniny, komórki macierzyste hematopoetyczne, leukoencefalopatia, mielosupresja szpiku kostnego, morfologia krwi, neurotoksyczność, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedowład czterokończynowy, ośrodkowy układ nerwowy, ostra toksyczna leukoencefalopatia, pancytopenia, parametry hematologiczne, przewlekła białaczka limfocytowa, rezonans magnetyczny, spastyczność mięśni, trombocytopenia, zaburzenia widzenia, zakażenie oportunistyczne, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie wewnątrzgałkowe nerwu wzrokowego, zespół lizy guza, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół Richtera - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Urokinase medac 10 000 j.m.
Urokinase medac 10 000 j.m. to ludzka urokinaza o działaniu fibrynolitycznym, stosowana do rozpuszczania skrzeplin, dostępna w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, aktywnym krwawieniem, tętniakami, malformacjami tętniczo-żylnymi, nowotworami wewnątrzczaszkowymi lub innymi nowotworami z ryzykiem krwotoku. Dodatkowo przeciwwskazania obejmują obniżoną krzepliwość krwi, ciężką trombocytopenię, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze (ciśnienie skurczowe > 200 mmHg, rozkurczowe > 100 mmHg), zapalenie osierdzia, bakteryjne zapalenie wsierdzia oraz niedawno przebyty epizod mózgowo-naczyniowy, uraz, operacje lub inwazyjne procedury w ciągu ostatnich 2 miesięcy (lub 10 dni w przypadku procedur inwazyjnych). Urokinaza jest także przeciwwskazana w ostrym zapaleniu trzustki i sepsie ze względu na ryzyko powikłań krwotocznych.
aortografia, choroba naczyniowa, choroba wrzodowa, działanie fibrynolityczne, embolizacja, fibrynoliza, incydent mózgowo-naczyniowy, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie śródmózgowe, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek antyagregacyjny, lek przeciwkrzepliwy, malformacja tętniczo-żylna, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancje, nakłucie lędźwiowe, niewydolność wątroby, nowotwór wewnątrzczaszkowy, obniżona krzepliwość krwi, operacja neurochirurgiczna, ostre zapalenie trzustki, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, reakcja anafilaktyczna, resuscytacja, retinopatia nadciśnieniowa, roztwór do wstrzykiwań, sepsa, terapia fibrynolityczna, trombocytopenia, udar niedokrwienny mózgu, urokinaza, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie osierdzia, zapalenie wsierdzia - Leksykon substancji czynnych
Pemetreksed – Działania niepożądane
Pemetreksed, stosowany w terapii onkologicznej, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania i odpowiedniego postępowania. Najczęściej obserwowane efekty uboczne obejmują mielosupresję manifestującą się niedokrwistością, neutropenią, leukopenią oraz trombocytopenią, co może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zakażenia oportunistyczne i sepsa. Toksyczność żołądkowo-jelitowa objawia się jadłowstrętem, nudnościami, wymiotami, biegunką, zaparciami oraz zapaleniem błon śluzowych, co może znacząco obniżać jakość życia pacjentów. Nefrotoksyczność, manifestująca się wzrostem poziomu kreatyniny i obniżeniem GFR, wymaga regularnej oceny funkcji nerek oraz odpowiedniego nawodnienia. Ponadto, pemetreksed może powodować wzrost aktywności aminotransferaz, łysienie, zmęczenie, wysypki skórne, w tym rzadkie, ale zagrażające życiu zespoły Stevensa-Johnsona i martwicę rozpływną naskórka, a także neuropatię obwodową i zaburzenia neurologiczne.
aminotransferaza, aminotransferazy, białe krwinki, biegunka, bilirubina, czynnik krzepnięcia, czynnik wzrostu, dyspepsja, erytropoetyna, filtracja kłębuszkowa, G-CSF, gorączka neutropeniczna, hemoglobina, jadłowstręt, klirens kreatyniny, kreatynina, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas foliowy, lek przeciwnowotworowy, leukopenia, łysienie, martwica rozpływna naskórka, mielosupresja, nefrotoksyczność, neuropatia, neuropatia czuciowa, neuropatia obwodowa, neuropatia ruchowa, neutrofil, neutropenia, niedokrwistość, niedożywienie, niewydolność nerek, nudności, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, pemetreksed, płytki krwi, pokrzywka, profil bezpieczeństwa, rumień, sepsa, świąd, system MedDRA, szpik kostny, toksyczność żołądkowo-jelitowa, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, witamina B12, wymioty, wysypka, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia smaku, zakażenie oportunistyczne, zapalenie błon śluzowych, zapalenie gardła, zapalenie jamy ustnej, zapalenie jelita grubego, zapalenie przełyku, zapalenie wątroby, zaparcie, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczanie skóry, zmęczenie - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Peritol
Produkt leczniczy Peritol (cyproheptadyna chlorowodorek) wykazuje działanie sedatywne i cholinolityczne, co wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u dzieci powyżej 2 roku życia, u których obserwuje się zwiększoną wrażliwość na działania niepożądane, w tym ryzyko niepokoju. Lek jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 2 lat oraz u pacjentów z rzadką nietolerancją laktozy (1 tabletka zawiera 128 mg laktozy jednowodnej). Zaleca się podanie pierwszej dawki wieczorem po kolacji, aby zminimalizować wpływ sedacji na funkcjonowanie. Należy unikać jednoczesnego spożywania alkoholu, który może nasilać depresję OUN i prowadzić do zaburzeń poznawczych i psychomotorycznych.
agranulocytoza, astma oskrzelowa, brak laktazy, choroba układu krążenia, ciśnienie śródgałkowe, cyproheptadyna chlorowodorek, działanie antycholinergiczne, działanie sedatywne, laktoza jednowodna, leczenie hipotensyjne, lek przeciwhistaminowy, leukopenia, morfologia krwi z rozmazem, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedokrwistość hemolityczna, nieprawidłowe krwawienie, nietolerancja galaktozy, ośrodkowy układ nerwowy, owrzodzenie błony śluzowej, receptor muskarynowy, stan gorączkowy, trombocytopenia, właściwości cholinolityczne, zaburzenie hemopoezy, zapalenie gardła, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Convival Chrono 300 mg
Convival Chrono, zawierający sodu walproinian w dawce 300 mg w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z których najczęstsze (≥1/10) to niedokrwistość, trombocytopenia, drżenie oraz nietrzymanie moczu. Szczególnie istotne jest monitorowanie parametrów hematologicznych ze względu na ryzyko poważnych zaburzeń, takich jak leukopenia, pancytopenia, zespół mielodysplastyczny czy niewydolność szpiku kostnego. W zakresie układu nerwowego obserwuje się drżenia, zaburzenia pozapiramidowe, senność i drgawki, a także zaburzenia psychiczne, zwłaszcza u dzieci i młodzieży, w tym agresję i zaburzenia uwagi. Ryzyko uszkodzenia wątroby, choć rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000), jest szczególnie wysokie u dzieci poniżej 3. roku życia, co wymaga regularnego monitorowania enzymów wątrobowych. Ponadto, częstość występowania nudności wynosi ≥1/100 do <1/10, a rzadziej obserwuje się zapalenie trzustki, zwłaszcza u małych dzieci.
agranulocytoza, biegunka, ból głowy, ból żołądka, brak miesiączki, drgawki, drżenie, encefalopatia, halucynacje, hiperandrogenizm, hiperplazja dziąseł, hiponatremia, hipotermia, krwotok, leukopenia, makrocytemia, morfologia krwi, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedokrwistość makrocytowa, nieregularne cykle miesiączkowe, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, nudności, oczopląs, osłupienie, osteopenia, osteoporoza, pancytopenia, sodu walproinian, stan splątania, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wymioty, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia pamięci, zaburzenia pozapiramidowe, zapalenie jamy ustnej, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół mielodysplastyczny, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zmniejszenie gęstości mineralnej kości