Działania niepożądane
Myfortic 180 mg

Działania niepożądane leku Myfortic

Myfortic zawiera kwas mykofenolowy (w postaci mykofenolanu sodu) i należy do grupy leków immunosupresyjnych. Niniejsze opracowanie przedstawia szczegółowe informacje dotyczące działań niepożądanych związanych ze stosowaniem produktu leczniczego Myfortic 180 mg tabletki dojelitowe, ze szczególnym uwzględnieniem zagrożeń wynikających z występowania tych działań.¹

Ryzyko rozwoju nowotworów

Pacjenci otrzymujący leczenie immunosupresyjne w postaci terapii skojarzonej, w tym zawierającej kwas mykofenolowy (MPA), stanowią grupę podwyższonego ryzyka rozwoju chorób nowotworowych. Szczególnie istotne jest ryzyko rozwoju chłoniaków i innych nowotworów złośliwych, ze szczególnym uwzględnieniem nowotworów skóry.²

Dane kliniczne wykazały, że choroba limfoproliferacyjna lub chłoniak rozwinęły się u 0,9% pacjentów de novo oraz u 1,3% pacjentów otrzymujących terapię podtrzymującą leczonych produktem Myfortic przez okres do 1 roku. Raka skóry innego niż czerniak rozpoznano u 0,9% pacjentów de novo i u 1,8% pacjentów otrzymujących terapię podtrzymującą, zaś inne rodzaje nowotworów złośliwych stwierdzono u 0,5% pacjentów de novo i 0,6% pacjentów otrzymujących terapię podtrzymującą.³

Zakażenia oportunistyczne

U wszystkich pacjentów po przeszczepieniu narządów istnieje podwyższone ryzyko zakażeń oportunistycznych, które wzrasta wraz ze zwiększaniem całkowitego działania immunosupresyjnego. Do najczęstszych zakażeń oportunistycznych u pacjentów po przeszczepieniu nerki de novo otrzymujących produkt Myfortic z innymi lekami immunosupresyjnymi w kontrolowanych badaniach klinicznych należały:

• Zakażenia wirusem cytomegalii (CMV) – 21,6% pacjentów po przeszczepieniu nerki de novo i 1,9% pacjentów otrzymujących terapię podtrzymującą
• Zakażenia drożdżakowe
• Zakażenia wirusem Herpes simplex

Ponadto zgłaszano ciężkie, zagrażające życiu zakażenia, w tym zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, infekcyjne zapalenie wsierdzia, gruźlicę oraz zakażenia wywołane przez atypowe prątki. Odnotowano również przypadki nefropatii związanej z zakażeniem wirusem BK oraz przypadki postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) związanej z zakażeniem wirusem JC.⁴⁵

Zaburzenia hematologiczne

Leczenie produktem Myfortic może powodować istotne zaburzenia hematologiczne, które mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta. Do najczęstszych zaburzeń tego typu należą:

• Leukopenia – obniżona liczba białych krwinek (kategoria „bardzo często”)
• Niedokrwistość (kategoria „często”)
• Trombocytopenia – obniżona liczba płytek krwi (kategoria „często”)
• Neutropenia – zmniejszona liczba neutrofili (kategoria „niezbyt często”)
• Limfopenia – zmniejszona liczba limfocytów (kategoria „niezbyt często”)

Na podstawie doświadczenia po wprowadzeniu leku do obrotu, zgłaszano również przypadki agranulocytozy. Donoszono także o przypadkach wybiórczej aplazji układu czerwonokrwinkowego (PRCA, ang. pure red cell aplasia) u pacjentów leczonych pochodnymi MPA. Odnotowano również przypadki pancytopenii.⁶⁷⁸

U pacjentów leczonych pochodnymi MPA obserwowano również pojedyncze przypadki nieprawidłowej morfologii białych krwinek obojętnochłonnych, włączając nabytą anomalię Pelgera-Hueta. Zmiany te nie są powiązane z upośledzoną czynnością białych krwinek obojętnochłonnych, jednak mogą być błędnie interpretowane jako sygnał infekcji.⁹

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe stanowią jedną z najczęstszych grup działań niepożądanych związanych ze stosowaniem produktu Myfortic. Do najczęściej występujących należą:

• Biegunka (kategoria „bardzo często”)
• Wzdęcie brzucha, ból brzucha, zaparcie, niestrawność, wzdęcia z oddawaniem wiatrów, zapalenie żołądka, nudności, wymioty (kategoria „często”)

Do rzadszych, ale poważnych powikłań żołądkowo-jelitowych należą: krwotok z przewodu pokarmowego, owrzodzenie żołądka, owrzodzenie dwunastnicy, perforacja jelita, zapalenie okrężnicy, zapalenie żołądka wywołane przez CMV, zapalenie trzustki.¹⁰¹¹

Działania niepożądane u pacjentów szczególnych grup

Pacjenci w podeszłym wieku mogą stanowić grupę zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych z powodu immunosupresji. W tej grupie wiekowej należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania produktu Myfortic.¹²

Działania niepożądane związane z ciążą

U pacjentek narażonych na działanie mykofenolanu zgłaszano przypadki samoistnego poronienia, głównie w pierwszym trymestrze. Po wprowadzeniu leku do obrotu obserwowano również wady wrodzone u dzieci pacjentek narażonych na mykofenolan w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi.¹³¹⁴

Inne istotne działania niepożądane

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu opisywano ostry zespół zapalny związany z hamowaniem syntezy puryn de novo, występujący z częstością „niezbyt często”, jako paradoksalną reakcję prozapalną związaną ze stosowaniem mykofenolanu mofetylu oraz kwasu mykofenolowego. Jest on charakteryzowany przez gorączkę, ból stawów, zapalenie stawów, ból mięśni oraz podwyższone markery stanu zapalnego. Opublikowane opisy przypadków wskazują na szybką poprawę po odstawieniu produktu leczniczego.¹⁵

U pacjentów otrzymujących produkt leczniczy Myfortic w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi zgłaszano hipogammaglobulinemię.¹⁶

Donoszono o pojedynczych przypadkach śródmiąższowych chorób płuc u pacjentów leczonych produktem leczniczym Myfortic w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi. Odnotowano również przypadki rozstrzeni oskrzeli.¹⁷

Tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela zawiera działania niepożądane o możliwym lub prawdopodobnym związku przyczynowym z leczeniem produktem leczniczym Myfortic, pochodzące z kontrolowanych badań klinicznych u pacjentów po przeszczepieniu nerki. Działania niepożądane zostały zestawione zgodnie z klasyfikacją układów i narządów MedDRA oraz częstością występowania.¹⁸

Należy zwrócić uwagę, że pacjenci po przeszczepieniu nerki otrzymywali produkt Myfortic w dawce 1 440 mg na dobę przez okres do 1 roku. Działania niepożądane były podobne u pacjentów po przeszczepieniu nerki de novo oraz u chorych podczas terapii podtrzymującej, jednak częstość występowania tych działań była mniejsza w grupie z terapią podtrzymującą.¹⁹

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

Wystąpienie działań niepożądanych wymaga odpowiedniego postępowania klinicznego, które powinno być dobrane indywidualnie w zależności od rodzaju i nasilenia objawów. W niektórych przypadkach konieczne może być zmniejszenie dawki lub czasowe przerwanie leczenia. W sytuacjach zagrażających życiu, takich jak ciężkie zakażenia, zaburzenia hematologiczne czy nowotwory złośliwe, może być konieczne trwałe odstawienie leku i zastosowanie odpowiedniego leczenia objawowego.²⁰

Zgodnie z wymogami, po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu należy zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.²¹