Działania niepożądane
Ansifora 50 mg
Ansifora (sytagliptyna), stosowana w terapii cukrzycy typu 2, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najważniejsze z nich to ryzyko zapalenia trzustki, w tym postaci martwiczej lub krwotocznej, oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) i insuliną (9,6%). Inne często obserwowane działania to ból głowy, zaparcia, świąd, obrzęk naczynioruchowy, wysypka, pokrzywka oraz zaburzenia czynności nerek, w tym ostra niewydolność. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z wieloma zdarzeniami o częstości nieznanej.
- Działania niepożądane leku Ansifora
- Profil bezpieczeństwa – podsumowanie
- Klasyfikacja działań niepożądanych
- Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
- Dodatkowe działania niepożądane
- Działania niepożądane w terapii skojarzonej
- Bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży
- Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe
- Monitorowanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku Ansifora
Lek Ansifora (sytagliptyna) stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2 wykazuje określony profil działań niepożądanych, których znajomość jest kluczowa dla bezpiecznej farmakoterapii. Działania niepożądane mogą wystąpić z różną częstotliwością i nasileniem, w zależności od indywidualnych predyspozycji pacjenta oraz zastosowanego schematu leczenia 1.
Profil bezpieczeństwa – podsumowanie
W trakcie stosowania sytagliptyny odnotowano szereg ciężkich działań niepożądanych, wśród których szczególną uwagę należy zwrócić na zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Istotnym aspektem bezpieczeństwa jest również ryzyko wystąpienia hipoglikemii, które jest szczególnie wysokie podczas stosowania leku w skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) oraz insuliną (9,6%) 2.
Klasyfikacja działań niepożądanych
Działania niepożądane sytagliptyny zostały skategoryzowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Przyjęta klasyfikacja częstości obejmuje następujące kategorie: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (gdy nie można określić częstości na podstawie dostępnych danych) 3.
Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Charakterystyka |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Trombocytopenia | Rzadko | Zmniejszenie liczby płytek krwi poniżej wartości referencyjnych |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości, w tym odpowiedzi anafilaktyczne | Częstość nieznana | Potencjalnie zagrażające życiu reakcje alergiczne wymagające natychmiastowej interwencji |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hipoglikemia | Często | Obniżenie stężenia glukozy we krwi, szczególnie częste w terapii skojarzonej |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często | Dolegliwość bólowa w obrębie głowy o różnym nasileniu |
| Zawroty głowy | Niezbyt często | Subiektywne uczucie zaburzeń równowagi | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Śródmiąższowa choroba płuc | Częstość nieznana | Zaburzenia w obrębie tkanki śródmiąższowej płuc |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcia | Niezbyt często | Utrudnione wypróżnianie |
| Wymioty | Częstość nieznana | Gwałtowne opróżnianie zawartości żołądka | |
| Ostre zapalenie trzustki | Częstość nieznana | Stan zapalny trzustki o ostrym przebiegu | |
| Martwicze lub krwotoczne zapalenie trzustki ze skutkiem śmiertelnym lub bez | Częstość nieznana | Ciężka, zagrażająca życiu postać zapalenia trzustki | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd | Niezbyt często | Nieprzyjemne odczucie skórne wywołujące potrzebę drapania |
| Obrzęk naczynioruchowy | Częstość nieznana | Miejscowy obrzęk skóry, tkanki podskórnej i błon śluzowych | |
| Wysypka | Częstość nieznana | Zmiany skórne o różnym charakterze i nasileniu | |
| Pokrzywka | Częstość nieznana | Charakterystyczne bąble skórne z towarzyszącym świądem | |
| Zapalenie naczyń skóry | Częstość nieznana | Zapalenie małych naczyń krwionośnych skóry | |
| Złuszczające choroby skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona | Częstość nieznana | Ciężkie reakcje dermatologiczne zagrażające życiu | |
| Pemfigoid pęcherzowy | Częstość nieznana | Przewlekła choroba autoimmunologiczna przebiegająca z tworzeniem pęcherzy | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle stawów | Częstość nieznana | Dolegliwości bólowe w obrębie stawów |
| Bóle mięśni | Częstość nieznana | Dolegliwości bólowe w obrębie mięśni | |
| Ból pleców | Częstość nieznana | Dolegliwości bólowe odcinka kręgosłupa | |
| Artropatia | Częstość nieznana | Choroba stawów o różnej etiologii | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zaburzenia czynności nerek | Częstość nieznana | Nieprawidłowości w funkcjonowaniu nerek |
| Ostra niewydolność nerek | Częstość nieznana | Nagłe pogorszenie funkcji nerek, potencjalnie zagrażające życiu |
Dodatkowe działania niepożądane
Poza wymienionymi powyżej działaniami niepożądanymi, u pacjentów leczonych sytagliptyną obserwowano również inne reakcje, które występowały z częstością co najmniej 5%. Należały do nich zakażenia górnych dróg oddechowych oraz zapalenie błony śluzowej nosogardła, choć nie ustalono jednoznacznego związku przyczynowego z lekiem 4.
Z częstością mniejszą niż 5%, ale większą o co najmniej 0,5% niż w grupie kontrolnej, u pacjentów leczonych sytagliptyną raportowano również zapalenia kości i stawów oraz ból kończyn 5.
Działania niepożądane w terapii skojarzonej
Obserwowano zwiększoną częstość występowania niektórych działań niepożądanych przy stosowaniu sytagliptyny w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi w porównaniu z monoterapią. Szczególnie istotne są następujące kombinacje 6:
- Sytagliptyna + pochodne sulfonylomocznika i metformina – hipoglikemia (bardzo często), zaparcia (często) 7
- Sytagliptyna + insulina (z metforminą lub bez) – grypa (często), suchość w jamie ustnej (niezbyt często) 8
- Sytagliptyna + metformina – nudności i wymioty (często), wzdęcia (często), senność i biegunka (niezbyt często) 9
- Sytagliptyna + pioglitazon – wzdęcia (często), obrzęki obwodowe (często) 10
- Sytagliptyna + pioglitazon + metformina – obrzęki obwodowe (często) 11
Bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży
W badaniach klinicznych prowadzonych z zastosowaniem sytagliptyny u dzieci i młodzieży z cukrzycą typu 2 w wieku od 10 do 17 lat, profil działań niepożądanych był zbliżony do tego obserwowanego u dorosłych pacjentów 12.
Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe
Badanie TECOS (Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin) oceniające wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy objęło 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną oraz 7339 pacjentów otrzymujących placebo. Całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych była porównywalna w obu grupach 13.
Istotne obserwacje z badania TECOS obejmowały:
- U pacjentów stosujących insulinę i/lub sulfonylomocznik przed rozpoczęciem badania, częstość występowania ciężkiej hipoglikemii wynosiła 2,7% w grupie leczonej sytagliptyną i 2,5% w grupie placebo 14
- U pacjentów niestosujących insuliny i/lub sulfonylomocznika przed rozpoczęciem badania, częstość występowania ciężkiej hipoglikemii wynosiła 1,0% w grupie leczonej sytagliptyną i 0,7% w grupie placebo 15
- Częstość występowania obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki wynosiła 0,3% w grupie leczonej sytagliptyną i 0,2% w grupie placebo 16
Monitorowanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu
Po dopuszczeniu produktu leczniczego Ansifora do obrotu kluczowe znaczenie ma zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych 17.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania