działanie mutagenne
Działanie mutagenne to zdolność czynnika chemicznego, fizycznego lub biologicznego do wywoływania mutacji w materiale genetycznym organizmu. Mutacje są trwałymi zmianami w sekwencji DNA, które mogą prowadzić do zmian w funkcjonowaniu komórek i całego organizmu.
Mutageny mogą powodować różne typy uszkodzeń DNA, w tym substytucje par zasad, delecje, insercje czy rearanżacje chromosomowe. Działanie mutagenne jest szczególnie niebezpieczne, gdy dotyczy komórek rozrodczych, ponieważ zmiany te mogą być przekazywane potomstwu. W komórkach somatycznych mutacje mogą prowadzić do zaburzenia funkcji komórek, a w konsekwencji do rozwoju chorób, w tym nowotworów.
Wśród czynników o działaniu mutagennym wyróżnia się promieniowanie jonizujące i ultrafioletowe, niektóre wirusy, a także liczne związki chemiczne. W praktyce klinicznej istotna jest świadomość potencjalnego działania mutagennego niektórych leków, szczególnie w kontekście ich stosowania u kobiet w ciąży. Badanie potencjału mutagennego substancji stanowi ważny element oceny bezpieczeństwa leków, kosmetyków i dodatków do żywności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sandimmun Neoral 100 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne cyklosporyny (substancji czynnej Sandimmun Neoral) wykazały brak działania teratogennego u szczurów i królików przy dawkach doustnych do 300 mg/kg mc./dobę, choć obserwowano toksyczność zarodkowo-płodową objawiającą się zmniejszoną masą ciała płodów i opóźnionym rozwojem kośćca. Dożylne podawanie cyklosporyny ciężarnym szczurzym samicom w dawkach 6 i 12 mg/kg mc./dobę wiązało się ze zwiększoną częstością ubytku przegrody międzykomorowej u płodów. U królików narażonych in utero na 10 mg/kg mc./dobę podskórnie stwierdzono zmniejszoną liczbę nefronów, hipertrofię nerek, nadciśnienie tętnicze i postępującą niewydolność nerek do 35 tygodnia życia, jednak te efekty nie były obserwowane u innych gatunków, co ogranicza ich translacyjność do kliniki. W badaniach rozwoju okołoporodowego u szczurów dawka 45 mg/kg mc./dobę powodowała zwiększoną śmiertelność przed- i poimplantacyjną oraz zmniejszony przyrost masy ciała potomstwa, przy czym NOEL był niższy niż MRHD po przeliczeniu na powierzchnię ciała (BSA).
chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekspozycja in utero, hipertrofia nerek, niewydolność nerek, nowotwór komórek wątrobowych, przyrost masy ciała, Sandimmun Neoral, śmiertelność poimplantacyjna, śmiertelność przedimplantacyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, ubytek przegrody międzykomorowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Casaro 32 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kandesartanu cyleksetylu, substancji czynnej leku Casaro, wykazały brak toksycznego działania na narządy docelowe przy dawkach terapeutycznych. W badaniach na zwierzętach (myszy, szczury, psy, małpy) zaobserwowano zmniejszenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz wartości hematokrytu przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki stosowane u ludzi. Wysokie dawki kandesartanu indukowały zmiany nerkowe, takie jak śródmiąższowe zapalenie nerek, poszerzenie kanalików nerkowych, obecność wałeczków zasadochłonnych oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy, co jest interpretowane jako efekt farmakodynamiczny związany z hipotensyjnym działaniem leku. Ponadto, obserwowano rozrost i przerost komórek aparatu przykłębkowego, uznawany za efekt mechanizmu działania antagonisty receptora angiotensyny II, bez klinicznego znaczenia przy dawkach terapeutycznych. U młodych szczurów kandesartan powodował zmniejszenie masy ciała i masy serca przy dawce 10 mg/kg, co odpowiada ekspozycji 12-78 razy wyższej niż u dzieci w wieku 1 do <6 lat (dawka 0,2 mg/kg) oraz 7-54 razy wyższej niż u dzieci 6 do <17 lat (dawka 16 mg). Brak określenia NOEL utrudnia ocenę marginesu bezpieczeństwa tych efektów.
antagonista receptora angiotensyny II, działanie klastogenne, działanie mutagenne, erytrocyt, hematokryt, hemoglobina, kanaliki nerkowe, kandesartan cyleksetylu, kreatynina w surowicy, mechanizm farmakologiczny, noworodek normotensyjny, parametry czerwonokrwinkowe, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczność kandesartanu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wałeczki zasadochłonne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dopamar mite 100 mg + 25 mg
Produkt leczniczy Dopamar mite, zawierający 100 mg lewodopy i 25 mg karbidopy, przeszedł szeroko zakrojone badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo farmakologiczne. Badania te nie wykazały istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego, potwierdzając akceptowalny profil bezpieczeństwa stosowania. Ponadto, testy toksyczności po wielokrotnym podaniu nie ujawniły istotnych efektów toksycznych, a badania mutagenności i potencjału rakotwórczego nie wykazały działania genotoksycznego ani onkogennego, co wskazuje na brak ryzyka mutagennego i kancerogennego u pacjentów stosujących Dopamar mite.
bezpieczeństwo farmakologiczne, Dopamar mite, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, kancerogeneza, lewodopa z karbidopą, mutagenność, onkogenność, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał mutagenny, toksyczność, toksyczny wpływ na reprodukcję, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wady narządów wewnętrznych, wady układu szkieletowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rozex 7,5 mg/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa metronidazolu w stężeniu 7,5 mg/g w żelu Rozex wykazały brak działania drażniącego na skórę zarówno nieuszkodzoną, jak i uszkodzoną, co potwierdza dobrą tolerancję miejscową preparatu. W badaniach in vitro stwierdzono działanie mutagenne metronidazolu na bakterie, jednak wyniki te niekoniecznie przekładają się na efekt in vivo, zwłaszcza przy miejscowym stosowaniu. Ocena karcinogenności po podaniu doustnym wykazała zwiększoną częstość nowotworów płuc u myszy oraz potencjalnie wyższe ryzyko guzów wątroby u szczurów, natomiast badania na chomikach nie potwierdziły działania karcinogennego. Badanie fotokarcynogenności u myszy wykazało wzrost nowotworów skóry indukowanych promieniowaniem UV przy dootrzewnowym podaniu metronidazolu w dawce 15 μg/g mc./dobę przez 28 dni, jednak znaczenie tych wyników dla miejscowego stosowania u ludzi jest niejasne ze względu na różnice w ekspozycji ogólnoustrojowej.
aplikacja miejscowa, badanie in vitro, działanie drażniące, działanie fotokarcinogenne, działanie karcinogenne, działanie mutagenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, guz wątroby, karcinogeneza, metronidazol, nowotwór płuc, nowotwór skóry, ochrona przeciwsłoneczna, opatrunek okluzyjny, promieniowanie ultrafioletowe, promieniowanie UV, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amotaks 1 g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa amoksycyliny trójwodnej, substancji czynnej preparatu Amotaks 1 g, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa bez istotnych niepożądanych efektów toksycznych po wielokrotnym podaniu. Testy genotoksyczności nie potwierdziły działania mutagennego ani zdolności do wywoływania aberracji chromosomowych, co eliminuje ryzyko uszkodzeń DNA. Ponadto, badania dotyczące wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa nie wykazały zagrożeń teratogennych ani toksycznych, potwierdzając bezpieczeństwo stosowania amoksycyliny w okresie rozrodczym i rozwojowym.
aberracja chromosomowa, amoksycylina trójwodna, Amotaks, antybiotyk beta-laktamowy, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój postnatalny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, uszkodzenie DNA, zagrożenie teratogenne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cyclaid 50 mg
Badania przedkliniczne cyklosporyny wykazały brak działania teratogennego przy dawkach do 17 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz do 30 mg/kg mc./dobę u królików podawanych doustnie. Działania toksyczne na rozwój zarodka i płodu obserwowano dopiero przy dawkach toksycznych: 30 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz 100 mg/kg mc./dobę u królików, manifestujące się zwiększoną śmiertelnością potomstwa, zmniejszoną masą ciała płodów oraz opóźnieniami w rozwoju kośćca. Dodatkowo, u królików narażonych in utero na 10 mg/kg mc./dobę cyklosporyny podawanej podskórnie stwierdzono zmniejszoną liczbę nefronów, hipertrofię nerek, układowe nadciśnienie oraz postępującą niewydolność nerek do 35. tygodnia życia. U szczurów poddanych dożylnemu podaniu 12 mg/kg mc./dobę (dwukrotność dawki zalecanej u ludzi) zaobserwowano zwiększoną częstość ubytku przegrody międzykomorowej, jednak wyniki te nie zostały potwierdzone u innych gatunków, a ich znaczenie kliniczne pozostaje nieustalone. Badania na szczurach obu płci nie wykazały wpływu cyklosporyny na płodność.
badanie teratogenności, chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, dysfagia, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hipertrofia nerek, komórki wysp trzustkowych, nadciśnienie układowe, nefron, niewydolność nerek, nowotwór komórek wątrobowych, potencjał karcynogenny, toksyczność rozwojowa, toksyczność zarodkowa, ubytek przegrody międzykomorowej, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amikacin Adamed 250 mg/ml
Amikacin Adamed to roztwór do wstrzykiwań zawierający 250 mg amikacyny w postaci siarczanu na mililitr, co przekłada się na 500 mg substancji czynnej w fiolce o objętości 2 ml. Produkt zawiera również substancje pomocnicze, takie jak sodu pirosiarczyn (E 223) w ilości 6,60 mg/ml oraz sód w ilości 7,49 mg/ml (0,33 mmola/ml). Roztwór jest przezroczysty, bezbarwny lub jasnożółty, o pH w zakresie 3,5-5,5, co jest zgodne ze standardowymi parametrami fizykochemicznymi aminoglikozydów stosowanych parenteralnie.
amikacyna, badania przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, pirosiarczyn sodu, podanie parenteralne, roztwór do wstrzykiwań, siarczan amikacyny, substancja pomocnicza, toksyczność ostra i przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin +pharma 25 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne sytagliptyny (substancji czynnej Sitagliptin +pharma) wykazały toksyczność narządową (wątroba, nerki) u gryzoni przy narażeniu przekraczającym 58-krotnie ekspozycję kliniczną, przy czym brak efektów toksycznych przy 19-krotnym narażeniu wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. U szczurów zaobserwowano zmiany w uzębieniu przy narażeniu >67-krotnym, jednak ich znaczenie kliniczne pozostaje niejasne. W badaniach na psach przy około 23-krotnym narażeniu odnotowano przemijające objawy neurologiczne oraz niewielkie zwyrodnienie mięśni szkieletowych, natomiast przy 6-krotnym narażeniu nie stwierdzono efektów toksycznych. Badania genotoksyczności i kancerogenności potwierdziły brak działania mutagennego i rakotwórczego u myszy, natomiast u szczurów zwiększenie częstości guzów wątroby przy narażeniu >58-krotnym było prawdopodobnie wtórne do hepatotoksyczności. Wpływ na płodność i rozwój przed- i pourodzeniowy był nieistotny klinicznie, z wyjątkiem niewielkiego wzrostu zniekształceń żeber u płodów szczurów przy narażeniu >29-krotnym oraz toksycznego wpływu na matkę u królików przy podobnym poziomie ekspozycji.
ataksja, działanie hepatotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, genotoksyczność, margines bezpieczeństwa, nieprawidłowości siekaczy, objawy neurologiczne, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rak wątroby, sytagliptyna, toksyczność matczyna, toksyczność rozwojowa, toksyczność wątrobowo-nerkowa, uszkodzenie nerwów, wpływ na płodność, wskaźnik mleko/osocze, zaburzenie termoregulacji, zniekształcenia żeber, zwyrodnienie mięśni - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lorafen 2,5 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa lorazepamu są istotnie ograniczone, co znajduje odzwierciedlenie w charakterystyce produktu leczniczego Lorafen (tabletki drażowane 1 mg i 2,5 mg). Brak jest informacji dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego, mutagennego, a także wpływu na rozrodczość i rozwój płodu. Ponadto, nie przeprowadzono lub nie uwzględniono w dokumentacji badań oceniających toksyczność ostrą i przewlekłą, farmakologiczne aspekty bezpieczeństwa oraz potencjalne interakcje w badaniach przedklinicznych. Taka luka w danych utrudnia pełną ocenę ryzyka związanego z długotrwałym stosowaniem lorazepamu na poziomie przedklinicznym.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ranigast Fast 150 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ranitydyny obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksyczności oraz karcynogenności, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego. Substancja nie wywoływała negatywnych efektów na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy, nawet przy długotrwałej ekspozycji w dawkach wielokrotnie przekraczających terapeutyczne. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie potwierdziły działania mutagennego ani genotoksycznego, a badania karcynogenności na modelach zwierzęcych nie wykazały potencjału rakotwórczego ranitydyny.
aberracja chromosomowa, badania farmakologiczne, badania karcynogenności, badania toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, ranitydyna, rozwój zarodkowo-płodowy, testy in vitro, testy in vivo, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, zdrowie reprodukcyjne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadulan 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tadalafilu, substancji czynnej leku Tadulan, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa bez istotnych zagrożeń farmakodynamicznych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt, w tym długoterminowe u psów, ujawniły zmiany w nabłonku kanalików nasiennych przy dawkach 25 mg/kg mc./dobę przez 6-12 miesięcy, co odpowiada ekspozycji 3,7-18,6-krotnie wyższej niż u ludzi po jednorazowej dawce 20 mg. Zanik nabłonka kanalików nasiennych u psów prowadził do zmniejszenia spermatogenezy, jednak te efekty występowały przy dawkach znacznie przekraczających kliniczne. Badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego, a badania karcynogenności potwierdziły brak potencjału rakotwórczego tadalafilu.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie przedkliniczne, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, karcynogenność, nabłonek kanalików nasiennych, pole pod krzywą, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój przedurodzeniowy, spermatogeneza, tadalafil, toksyczność po podaniu wielokrotnym, zaburzenie płodności, zanik nabłonka kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mykodermina (30 mg + 100 mg)/g
Przedkliniczne badania toksykologiczne pudru leczniczego MYKODERMINA, zawierającego 30 mg monoetanoloamidu kwasu undecylenowego oraz 100 mg undecylenianu cynku na 1 g produktu, wykazały niską toksyczność obu substancji aktywnych. Wartości LD50 dla monoetanoloamidu kwasu undecylenowego wynosiły 2500-3500 mg/kg (doustnie i podskórnie u myszy i szczurów), natomiast dla undecylenianu cynku 2500 mg/kg (doustnie u szczurów), co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa przy miejscowym stosowaniu. Długoterminowe podawanie kwasu undecylenowego w dawce do 400 mg/kg przez 6-9 miesięcy nie wykazało toksyczności u szczurów. Test Amesa potwierdził brak mutagenności obu składników, a dane kliniczne z ponad 50 lat stosowania pochodnych undecylenowych nie wskazują na działanie rakotwórcze. Badania reprodukcyjne wykazały brak teratogenności i toksyczności reprodukcyjnej dla undecylenianu cynku, natomiast brak jest danych dla monoetanoloamidu kwasu undecylenowego.
badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, cynk undecylenian, dawka letalna, działanie drażniące, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, genotoksyczność, keratyna naskórka, LD50, monoetanoloamid kwasu undecylenowego, potencjał mutagenny, rakotwórczość, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność skórna, tolerancja skórna, undecylenian cynku, uszkodzenie materiału genetycznego, wada rozwojowa, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Velafax 37,5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące wenlafaksyny, obejmujące badania karcynogenności i mutagenności, wskazują na brak zwiększonego ryzyka nowotworowego oraz mutagennego działania tego leku. Badania przeprowadzono na modelach zwierzęcych (szczury i myszy) zgodnie z międzynarodowymi wytycznymi, nie wykazując zależnego od dawki ani czasu ekspozycji wzrostu częstości zmian nowotworowych. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test aberracji chromosomowych oraz test mikrojądrowy, wykonane zarówno in vitro, jak i in vivo, nie potwierdziły właściwości mutagennych chlorowodorku wenlafaksyny.
aberracja chromosomowa, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, chlorowodorek wenlafaksyny, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, genotoksyczność, karcynogenność, mutacja genetyczna, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, terapia depresji, test Amesa, test mikrojądrowy, wenlafaksyna, zaburzenie depresyjne, zaburzenie lękowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sildenafil Bluefish 100 mg
Bezpieczeństwo stosowania syldenafilu, substancji czynnej produktu leczniczego Sildenafil Bluefish, zostało potwierdzone w szerokim zakresie badań przedklinicznych. Oceny farmakologiczne nie wykazały istotnych klinicznie działań niepożądanych na główne układy fizjologiczne, a badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły zmian biochemicznych, hematologicznych ani histopatologicznych narządów wewnętrznych, które mogłyby wskazywać na ryzyko toksyczne przy długotrwałym stosowaniu terapeutycznym. Ponadto, testy genotoksyczności in vitro i in vivo potwierdziły brak działania mutagennego, a badania rakotwórczości nie wykazały zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów u zwierząt doświadczalnych.
badania farmakologiczne bezpieczeństwa, badania histopatologiczne, badania przedkliniczne, badania rakotwórczości, działania niepożądane, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, efekty farmakodynamiczne, genotoksyczność, parametry biochemiczne, rozwój embrionalny, rozwój okołoporodowy, rozwój postnatalny, ryzyko nowotworowe, sildenafil, syldenafil, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność rozrodcza, uszkodzenia genetyczne - Leksykon substancji czynnych
Retynol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Retynol (witamina A) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych stosowanych miejscowo i ogólnoustrojowo, jednak dane przedkliniczne dotyczące jego bezpieczeństwa są często ograniczone lub niekompletne. W przypadku preparatów takich jak Aksoderm (400 IU/g), Maść z witaminą A LGO (400 IU/g), Dermosavit (500 j.m./g) oraz Juvit Multi, brak jest dedykowanych badań przedklinicznych. Preparaty Vitalipid N Adult i Infant opierają się głównie na danych klinicznych. Szczegółowe badania przedkliniczne przeprowadzono dla Aksoderm Forte (1000 IU/g), które nie wykazały działania drażniącego ani fototoksycznego po jednorazowym i wielokrotnym podaniu. Dane wskazują na brak działania mutagennego, genotoksycznego i rakotwórczego witaminy A, co sugeruje niskie ryzyko toksykologiczne przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami.
badania na zwierzętach, badania przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie drażniące, działanie fototoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, kobieta w ciąży, mutagenność, retynol, stosowanie miejscowe, stosowanie ogólnoustrojowe, tolerancja miejscowa, uszkodzenie płodu, zagrożenie toksykologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alikval 50 mg
Badania przedkliniczne wildagliptyny wykazały opóźnienia wewnątrzsercowego przewodzenia impulsów u psów przy dawkach poniżej 15 mg/kg mc., co stanowi 7-krotną ekspozycję względem Cmax u ludzi. W płucach szczurów i myszy zaobserwowano gromadzenie piankowatych makrofagów pęcherzykowych, z dawkami bezpiecznymi odpowiednio 25 mg/kg (5-krotna ekspozycja AUC u ludzi) i 750 mg/kg (142-krotna ekspozycja). U psów odnotowano objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak miękkie i śluzowate stolce, biegunka oraz krwawienie przy wyższych dawkach, bez ustalenia dawki bezpiecznej. Wildagliptyna nie wykazała działania mutagennego in vitro i in vivo. Badania reprodukcyjne u szczurów i królików wskazały na toksyczność zarodkowo-płodową przy dawkach ≥ 50 mg/kg (9-10-krotna ekspozycja u ludzi), obejmującą zmiany kostne i zmniejszenie masy ciała płodu, związane z toksycznością u matek. W badaniach rozwoju przed- i pourodzeniowego u szczurów dawki ≥ 150 mg/kg powodowały przemijające zmniejszenie masy ciała i obniżoną aktywność ruchową potomstwa F1, powiązane z toksycznością matczyną.
badanie histopatologiczne, działanie mutagenne, działanie toksyczne, ekspozycja lekowa, genotoksyczność, gruczolakorak sutka, łuszczenie skóry, makrofag pęcherzykowy, martwica tkanek, naczyniakomięsak krwionośny, objawy żołądkowo-jelitowe, płodność, płodność i rozwój zarodka, przewód pokarmowy, przewodnictwo sercowe, przewodzenie wewnątrzsercowe, rakotwórczość, rozwój przed- i pourodzeniowy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, układ oddechowy, żebro faliste, zmiana skórna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aspirin 500 mg
Kwas acetylosalicylowy, będący substancją czynną leku Aspirin, posiada dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Analizy toksyczności narządowej wykazały nefrotoksyczność u zwierząt, co podkreśla konieczność monitorowania funkcji nerek u pacjentów stosujących przewlekle ten lek. Badania mutagenności i karcinogenności nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego, co jest istotne w kontekście długotrwałego stosowania kwasu acetylosalicylowego. W badaniach toksykologicznych nie stwierdzono innych istotnych zmian chorobowych poza nefrotoksycznością.
badanie teratologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, ekspozycja prenatalna, funkcja nerek, funkcja poznawcza, jajo płodowe, kwas acetylosalicylowy, nefrotoksyczność, potencjał karcinogenny, potencjał teratogenny, rozwój płodu, salicylany, toksyczność narządowa, uszkodzenie nerek, wpływ na reprodukcję, zaburzenie implantacji, zaburzenie sprawności uczenia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Matrifen 100 mikrogramów/godzinę system transdermalny 100 mcg/h
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fentanylu, substancji czynnej systemu transdermalnego Matrifen, wykazały akceptowalny profil toksykologiczny przy dawkowaniu terapeutycznym. Standardowe testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły istotnych zagrożeń dla człowieka. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów nie stwierdzono wpływu na płodność samców, natomiast u samic zaobserwowano zmniejszoną płodność i zwiększoną śmiertelność zarodków, co wiązało się głównie z toksycznością matczyną, a nie bezpośrednim działaniem na zarodek. Badania teratogenności na szczurach i królikach nie wykazały potencjału teratogennego. Zmniejszona przeżywalność potomstwa przy dawkach nieznacznie obniżających masę ciała matek mogła wynikać z zaburzeń opieki matczynej lub bezpośredniego wpływu fentanylu, jednak bez negatywnego wpływu na rozwój fizyczny i zachowanie potomstwa.
badanie genotoksyczne, badanie rakotwórczości, badanie teratogenności, badanie toksykologiczne, chlorowodorek fentanylu, działanie mutagenne, działanie onkogenne, fentanyl, opioidowy lek przeciwbólowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, rozwój płodowy, system transdermalny, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Provera 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa medroksyprogesteronu octanu (MPA), substancji czynnej leku PROVERA (tabletki 5 mg i 10 mg), wykazały zróżnicowane efekty w zależności od gatunku zwierzęcia i drogi podania. Długotrwałe domięśniowe podawanie MPA u psów rasy beagle wiązało się z rozwojem nowotworów sutka, podczas gdy doustne podanie u myszy i szczurów nie wykazało działania rakotwórczego. Badania genotoksyczności, przeprowadzone zarówno in vitro, jak i in vivo, nie potwierdziły działania mutagennego MPA, co wskazuje na brak potencjału genotoksycznego tej substancji.
Medroksyprogesteron octan wykazuje działanie hamujące płodność w dawkach dużych, efekt ten jest zależny od dawki i odwracalny po zakończeniu terapii, co jest zgodne z jego mechanizmem działania jako progestagenu wpływającego na funkcje reprodukcyjne. Zróżnicowane wyniki badań przedklinicznych, w szczególności potencjał karcynogenny przy domięśniowym podaniu u psów oraz brak takiego działania przy doustnym podaniu u gryzoni, podkreślają konieczność ostrożnej interpretacji i ekstrapolacji danych na warunki kliniczne u ludzi. Brak mutagenności oraz odwracalny wpływ na płodność stanowią istotne elementy pozytywnego profilu bezpieczeństwa leku PROVERA w wskazaniach klinicznych.
badanie mutagenne, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo przedkliniczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, in vitro, in vivo, medroksyprogesteronu octan, nowotwór sutka, płodność, podanie domięśniowe, podanie doustne, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, substancja czynna, związek progestagenowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gensulin N 100 j.m./ml
Gensulin N to preparat insuliny ludzkiej wytwarzanej metodą rekombinacji DNA w komórkach Escherichia coli, dostępny w postaci zawiesiny do wstrzykiwań o stężeniu 100 j.m./ml. Każda fiolka zawiera 10 ml zawiesiny, co odpowiada 1000 j.m. insuliny izofanowej. Insulina ta jest identyczna pod względem składu aminokwasowego z insuliną endogenną człowieka. Badania toksyczności podostrej nie wykazały poważnych zdarzeń niepożądanych, co potwierdza dobry profil bezpieczeństwa preparatu w fazie przedklinicznej.
badania in vitro, badania in vivo, bufor fosforanowy, działanie mutagenne, hodowla komórkowa, insulina endogenna, insulina izofanowa, insulina ludzka rekombinowana, insulina NPH, model zwierzęcy, profil bezpieczeństwa insuliny, rekombinacja DNA, test mutagenności, toksyczność podostra, zawiesina do wstrzykiwań, zawiesina jałowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadilecto 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tadalafilu, substancji czynnej produktu Tadilecto, obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych, reprodukcyjnych oraz onkogennych. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym u psów, którym podawano 25 mg/kg m.c./dobę przez 6-12 miesięcy (ekspozycja 3,7-18,6-krotnie wyższa niż u ludzi po dawce 20 mg), zaobserwowano zanik nabłonka kanalików nasiennych oraz zmniejszenie spermatogenezy. Badania reprodukcyjne na szczurach i myszach wykazały brak działania teratogennego, embriotoksycznego i fetotoksycznego przy dawkach do 1000 mg/kg m.c./dobę, a NOAEL dla rozwoju przed- i pourodzeniowego ustalono na poziomie 30 mg/kg m.c./dobę. Ponadto, badania płodności nie wykazały negatywnego wpływu na rozrodczość u samców i samic szczurów.
AUC, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie płodności, badanie reprodukcyjne, badanie teratogenności, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie karcinogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy, rozwój przed- i pourodzeniowy, spermatogeneza, tadalafil, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, zaburzenie płodności, zanik nabłonka kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadalafil Bluescience 20 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa tadalafilu obejmowała szeroki zakres badań farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych oraz oceny wpływu na rozród i rozwój potomstwa, przeprowadzonych na modelach zwierzęcych (szczury, myszy, psy). Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. W testach toksyczności po podaniu wielokrotnym nie stwierdzono efektów niepożądanych przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę, co stanowi margines bezpieczeństwa znacznie przekraczający ekspozycję u ludzi po dawce terapeutycznej 20 mg. Ocena genotoksyczności i karcynogenności nie wykazała potencjału mutagennego ani rakotwórczego. W badaniach reprodukcyjnych nie zaobserwowano teratogenności, embriotoksyczności ani fetotoksyczności, a dawka 30 mg/kg/dobę u szczurów odpowiadała ekspozycji systemowej (AUC) około 18-krotnie wyższej niż u ludzi. Ponadto, nie stwierdzono zaburzeń płodności u szczurów przy dawkach terapeutycznych.
aberracja chromosomowa, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ekspozycja systemowa, embriotoksyczność, fetotoksyczność, mutacja genowa, narażenie systemowe, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, spermatogeneza, tadalafil, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego, zaburzenie płodności, zanik nabłonka kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mono Mack Depot 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa izosorbidu monoazotanu, substancji czynnej Mono Mack Depot, wykazały brak toksyczności przewlekłej u szczurów oraz brak negatywnego wpływu na wątrobę u psów, pomimo podania dawki 191 mg/kg masy ciała. Zaobserwowano jedynie wzrost stężenia methemoglobiny do 2,6%, co jest istotne w kontekście potencjalnych działań niepożądanych azotanów. Stężenie azotynów w osoczu utrzymywało się poniżej poziomu wykrywalności (<0,02 mg/l). Badania mutagenności in vitro i in vivo oraz długoterminowe testy rakotwórczości na szczurach nie wykazały działania mutagennego ani kancerogennego, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa leku przed zastosowaniem klinicznym.
- Leksykon substancji czynnych
Deksrazoksan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Deksrazoksan, stosowany w produktach leczniczych takich jak Cardioxane i Cyrdanax, wykazuje toksyczność narządową głównie w tkankach o szybkim podziale komórkowym, w tym szpiku kostnym, tkance limfatycznej, jądrach oraz błonie śluzowej przewodu pokarmowego. Atrofia jąder obserwowana była u szczurów przy dawkach dożylnych ≥25 mg/kg mc. oraz u psów przy dawce 20 mg/kg mc. podawanej raz w tygodniu. Stopień toksyczności zależy od schematu dawkowania – pojedyncza duża dawka jest lepiej tolerowana niż podział tej samej dawki na kilka mniejszych podań w ciągu doby. Deksrazoksan wykazuje działanie mutagenne i genotoksyczne potwierdzone badaniami in vitro i in vivo, co wskazuje na ryzyko uszkodzenia materiału genetycznego.
atrofia jąder, błona śluzowa przewodu pokarmowego, Cardioxane, Cyrdanax, deksrazoksan, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, enancjomer, gruczolakorak macicy, jądro, mieszanina racemiczna, nowotwór układu hematopoetycznego, nowotwór układu limfatycznego, roztwór do infuzji, szpik kostny, tkanka limfatyczna, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Toralis 20 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Toralis, zawierający lizynopryl i torasemid, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony bogatym doświadczeniem klinicznym oraz badaniami przedklinicznymi. Lizynopryl nie wykazał istotnej toksyczności, genotoksyczności ani potencjału rakotwórczego w standardowych badaniach, natomiast inhibitory ACE, do których należy lizynopryl, mogą negatywnie wpływać na rozwój płodu, powodując m.in. obumarcie, wady wrodzone (szczególnie czaszki), fetotoksyczność, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego oraz przetrwały przewód tętniczy. Mechanizmy tych zaburzeń obejmują bezpośrednie działanie na układ renina-angiotensyna płodu, niedokrwienie spowodowane niedociśnieniem u matki oraz zmniejszenie przepływu krwi i podaży tlenu do płodu.
działanie fetotoksyczne, działanie moczopędne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, inhibitor ACE, kanalik nerkowy, lizynopryl, niedociśnienie tętnicze, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, potencjał karcinogenny, przetrwały przewód tętniczy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stężenie kreatyniny i mocznika, substancja czynna, terapia skojarzona, torasemid, układ renina-angiotensyna, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depo-Provera 150 mg/ml
Przeprowadzone badania przedkliniczne medroksyprogesteronu octanu w dawce 150 mg/ml, substancji czynnej leku Depo-Provera, wykazały zróżnicowany potencjał rakotwórczy w zależności od gatunku i drogi podania. Długotrwałe domięśniowe podawanie u psów rasy beagle prowadziło do rozwoju nowotworów sutka, co wskazuje na możliwe ryzyko karcynogenne przy tej formie terapii. Natomiast podanie doustne u gryzoni (szczurów i myszy) nie wykazało działania rakotwórczego, co sugeruje różnice w metabolizmie i odpowiedzi na lek między gatunkami. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo potwierdziły brak działania mutagennego medroksyprogesteronu octanu, co jest istotne dla oceny bezpieczeństwa stosowania tego leku.
badanie in vitro, badanie in vivo, duża dawka, działanie antykoncepcyjne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, hamowanie płodności, iniekcja domięśniowa, mechanizm działania, medroksyprogesteronu octan, mutacja genetyczna, nowotwór sutka, płodność, podanie domięśniowe, podanie doustne, potencjał karcynogenny, progestagen, środek antykoncepcyjny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Digoxin Teva 250 mcg
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa digoksyny, substancji czynnej preparatu Digoxin Teva, są ograniczone i nie obejmują standardowych badań genotoksyczności, takich jak test Amesa, test aberracji chromosomowych czy test mikrojądrowy in vivo. Dokumentacja produktu nie zawiera również informacji o długoterminowych badaniach kancerogenności na modelach zwierzęcych, które są kluczowe do oceny potencjału rakotwórczego substancji. Ponadto, brak jest danych dotyczących toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływu na reprodukcję i rozwój płodu oraz badań farmakologicznych oceniających bezpieczeństwo kardiologiczne, neurologiczne i oddechowe digoksyny.
aberracja chromosomowa, bezpieczeństwo kardiologiczne, digoksyna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, indukcja nowotworu, kancerogenność, karcynogenność, mutacja genetyczna, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, reprodukcja, rozwój płodu, substancja czynna, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność ostra - Leksykon substancji czynnych
Cisatrakurium – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa cisatrakurium wskazują na korzystny profil toksykologiczny tej substancji. Badania toksyczności ostrej były utrudnione ze względu na mechanizm działania miorelaksacyjnego, jednak badania toksyczności po podaniu wielokrotnym przez 3 tygodnie na psach i małpach nie wykazały specyficznych objawów toksycznych. Przedawkowanie cisatrakurium wiąże się głównie z przedłużonym blokiem nerwowo-mięśniowym. Ocena mutagenności obejmowała testy in vitro i in vivo: brak działania mutagennego w testach mikrobiologicznych do 5000 μg/płytkę, brak aberracji chromosomalnych przy dawkach do 4 mg/kg s.c. u szczurów, natomiast wykazano mutagenność in vitro w stężeniach ≥40 μg/ml na komórkach mysich. Ze względu na rzadkie i krótkotrwałe stosowanie kliniczne, pojedynczy pozytywny wynik in vitro ma ograniczone znaczenie kliniczne.
badanie toksyczności, blok nerwowo-mięśniowy, cisatrakurium, działanie miorelaksacyjne, działanie mutagenne, nieprawidłowość chromosomalna, podanie dotętnicze, podanie wielokrotne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa substancji, przedawkowanie produktu leczniczego, test in vitro, test in vivo, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność po podaniu wielokrotnym, tolerancja miejscowa, wpływ na reprodukcję - Leksykon substancji czynnych
Insulina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące insuliny ludzkiej stosowanej w preparatach takich jak Gensulin M40 (40/60), Gensulin M50 (50/50) oraz Polhumin (Mix-2, Mix-3, N) potwierdzają jej wysoki profil bezpieczeństwa. Insulina ta, produkowana metodą rekombinacji DNA i identyczna strukturalnie z endogenną insuliną ludzką, nie wykazała działania toksycznego w badaniach toksyczności ostrej i przewlekłej na modelach zwierzęcych (szczury, myszy). Kompleksowe analizy kliniczne, biochemiczne, hematologiczne oraz patomorfologiczne nie ujawniły istotnych działań niepożądanych, a obserwowane objawy takie jak osowiałość, drżenie, drgawki czy chwiejny chód były konsekwencją działania hipoglikemicznego, a nie toksyczności samej insuliny.
Badania mutagenności przeprowadzone in vitro i in vivo dla preparatów Gensulin potwierdziły brak działania mutagennego insuliny ludzkiej, co jest kluczowe z punktu widzenia bezpieczeństwa genetycznego. Wyniki te wskazują, że insulina ludzka rekombinowana, stosowana w różnych proporcjach insuliny rozpuszczalnej i izofanowej, jest bezpieczna w zastosowaniach klinicznych, nie wykazując toksyczności ani ryzyka mutagennego. Dane te stanowią solidną podstawę do dalszego stosowania tych preparatów u pacjentów z cukrzycą, zapewniając jednocześnie wysoką jakość i bezpieczeństwo terapii insulinowej.
analiza toksykologiczna, analog insuliny, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności ostrej, badanie toksyczności przewlekłej, badanie toksykologiczne, działanie farmakologiczne, działanie hipoglikemiczne, działanie hipoglikemizujące, działanie mutagenne, efekt hipoglikemizujący, Escherichia coli, insulina dwufazowa, insulina izofanowa, insulina ludzka, insulina rozpuszczalna, insulina zwierzęca, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, parametr kliniczny, profil bezpieczeństwa, rekombinacja DNA, sekwencja aminokwasowa, stężenie glukozy we krwi, substancja czynna, test toksyczności, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib MSN 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sunitynibu wykazały toksyczność wielonarządową przy klinicznie istotnych poziomach ekspozycji, obejmującą przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ krwiotwórczy i limfatyczny (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę zewnątrzwydzielniczą (degranulacja, martwica komórek), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy (zanik macicy, zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek, krwotoki z przewodu pokarmowego i jamy ustnej oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Badania genotoksyczności wykazały brak mutagenności i klastogenności in vivo, choć obserwowano poliploidię in vitro; metabolit aktywny nie był oceniany. W badaniach rakotwórczości u myszy transgenicznych rasH2 i szczurów stwierdzono zwiększoną częstość nowotworów (m.in. rak żołądka, dwunastnicy, złośliwy śródbłoniak krwionośny, rak gruczołów Brunnera) przy dawkach ≥ 25 mg/kg mc./dobę (ekspozycja ≥ 7,3 razy AUC u pacjentów) oraz 3 mg/kg mc./dobę (ekspozycja ≥ 7,8 razy AUC), jednak znaczenie kliniczne dla ludzi pozostaje nieustalone.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków jajnikowych, ciałko żółte, działanie klastogenne, działanie mutagenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoł krokowy, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, kanaliki jądrowe, komórki mezangium, kora nadnerczy, kostnienie kręgów, limfocyty krwi obwodowej, organogeneza, pęcherzyki nasienne, płytka wzrostu, poliploidia, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, rdzeń nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śmiertelność zarodkowa, sunitynib, szpik kostny, tkanka limfoidalna, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ krwiotwórczy, węzeł chłonny, zagnieżdżenie zarodka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Monoprost 50 mcg/ml
Latanoprost, substancja czynna produktu Monoprost (50 µg/ml), wykazuje wysoki margines bezpieczeństwa (>1000) pomiędzy dawką terapeutyczną stosowaną miejscowo a dawką toksyczną ogólnoustrojową. Badania przedkliniczne na królikach i małpach potwierdziły dobrą miejscową tolerancję nawet przy dawkach do 100 µg/oko/dobę, znacznie przekraczających dawkę terapeutyczną u ludzi (~1,5 µg/oko/dobę). Dożylne podanie dawki około 100-krotnie wyższej niż terapeutyczna wywoływało jedynie krótkotrwały skurcz oskrzeli u małp, bez objawów alergizujących. Obserwowano natomiast trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki, wynikające ze stymulacji melanogenezy, bez cech proliferacji czy działania nowotworowego. Przemijające poszerzenie szpary powiekowej występowało jedynie przy dawkach przekraczających terapeutyczne i nie zostało dotychczas udokumentowane u ludzi.
aberracja chromosomowa, aplikacja oczna, dawka terapeutyczna, działanie alergizujące, działanie embriotoksyczne, działanie letalne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, latanoprost, melanocyt zrębu tęczówki, nieplanowana synteza DNA, pigmentacja tęczówki, potencjał mutagenny, późna resorpcja, profil bezpieczeństwa, prostaglandyna F2α, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, substancja czynna, szpara powiekowa, toksyczność miejscowa, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Micafungin Teva 50 mg
Mykafungina, substancja czynna leku Micafungin Teva, wykazuje w badaniach przedklinicznych hepatotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy u szczurów, gdzie dawki ≥32 mg/kg m.c./dobę podawane przez ≥13 tygodni indukowały ogniska zmienionych hepatocytów (FAH) oraz raki wątrobowokomórkowe, które utrzymywały się i rozwijały po odstawieniu leku do 20 miesięcy. Zakres stężeń w osoczu przy progu rozwoju nowotworów u szczurów pokrywa się z klinicznymi stężeniami u ludzi, co rodzi pytania o znaczenie tych obserwacji w praktyce klinicznej. Dodatkowo, wielokrotne dożylne podawanie mykafunginy u szczurów i psów ujawniło toksyczność wątroby, układu moczowego (wakuolizacja i hiperplazja nabłonka pęcherza moczowego, odwracalne w okresie obserwacji 18 miesięcy), hemolizę krwi (obserwowaną u królików i szczurów, ale nie u psów) oraz zaburzenia męskiego układu rozrodczego, w tym wakuolizację nabłonka przewodów najądrza i zmniejszenie liczby plemników u szczurów oraz zanik kanalików nasiennych u psów po długotrwałym podawaniu (do 39 tygodni). W badaniach reprodukcyjnych odnotowano zmniejszenie masy urodzeniowej potomstwa oraz pojedynczy przypadek poronienia u królików przy dawce 32 mg/kg m.c./dobę.
Badania genotoksyczności mykafunginy, obejmujące standardowe testy in vitro i in vivo, nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego, co potwierdza brak potencjału genotoksycznego. W zakresie bezpieczeństwa farmakologicznego stwierdzono wpływ na układ sercowo-naczyniowy oraz uwalnianie histaminy, zależny od czasu ekspozycji i stężenia leku w osoczu, przy czym wydłużenie czasu wlewu dożylnego redukowało maksymalne stężenie i ograniczało działania niepożądane. Różnice gatunkowe w hepatotoksyczności obejmowały u szczurów zmiany zwyrodnieniowe hepatocytów z kompensacyjną regeneracją, a u psów przerost zrazików bez zmian zwyrodnieniowych. Warto podkreślić, że toksyczne efekty obserwowane w badaniach na zwierzętach występowały przy dawkach i czasach leczenia często przekraczających standardowe schematy kliniczne, co wymaga ostrożnej interpretacji przy stosowaniu mykafunginy u pacjentów.
badanie przedkliniczne, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, hemoliza krwi, hepatocyt szczura, hepatotoksyczność, hiperplazja nabłonka, mykafungina, nabłonek przewodów najądrza, niedokrwistość hemolityczna, nieplanowana synteza DNA, ognisko zmienione hepatocytów, rak wątrobowokomórkowy, stężenie kliniczne, stężenie w osoczu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ moczowy, układ sercowo-naczyniowy, uwalnianie histaminy, wakuolizacja nabłonka, wakuolizacja nabłonka nasiennego, zaburzenie układu rozrodczego, zanik kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Envil kaszel 30 mg/5 ml
Dane przedkliniczne dotyczące ambroksolu chlorowodorku, substancji czynnej syropu Envil kaszel (30 mg/5 ml), wskazują na bardzo niski wskaźnik toksyczności po doustnym podaniu u myszy (150 mg/kg), szczurów (50 mg/kg), królików (40 mg/kg) oraz psów (50 mg/kg), bez obserwacji objawów niepożądanych ani specyficznego działania toksycznego na narządy wewnętrzne. Badania teratogenności i embriotoksyczności wykazały brak negatywnego wpływu nawet przy wysokich dawkach: do 3000 mg/kg u szczurów i 200 mg/kg u królików. Ponadto, ambroksol nie wpływał na płodność szczurów przy dawkach do 500 mg/kg, a ocena rozwoju okołoporodowego wykazała brak działań niepożądanych u potomstwa przy dawce 50 mg/kg, natomiast dawka 500 mg/kg wiązała się z niewielkim działaniem toksycznym, manifestującym się wolniejszym przyrostem masy ciała i niższą masą urodzeniową noworodków.
ambroksol chlorowodorek, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dawkowanie leku, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, kancerogenność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój okołoporodowy, rozwój pourodzeniowy, syrop przeciwkaszlowy, toksyczność ogólna, wpływ na płodność, zaburzenie rozwojowe płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elestar HCT 20 mg + 5 mg + 12,5 mg
Badania przedkliniczne produktu leczniczego Elestar HCT, zawierającego olmesartan medoksomil, amlodypinę oraz hydrochlorotiazyd, wykazały, że kombinacja tych substancji nie powoduje nasilenia toksyczności ani synergii działań niepożądanych. W badaniach toksyczności przewlekłej olmesartan medoksomil u szczurów i psów powodował charakterystyczne dla antagonistów receptorów AT1 zmiany, takie jak wzrost stężenia mocznika (BUN) i kreatyniny, zmniejszenie masy serca, obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych oraz histologiczne uszkodzenia nerek. W badaniach genotoksyczności in vitro zaobserwowano zwiększoną częstość pęknięć chromosomów, jednak badania in vivo nie potwierdziły istotnego działania genotoksycznego. Nie stwierdzono działania rakotwórczego u szczurów i myszy transgenicznych, a wpływ na rozród obejmował zmniejszoną przeżywalność potomstwa oraz poszerzenie miedniczek nerkowych przy ekspozycji w późnym okresie ciąży i laktacji.
amlodypina, antagonista angiotensyny II, antagonista receptora AT1, badanie przedkliniczne, błona podstawna, działanie fetotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon folikulotropowy, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, komórka Sertoliego, mocznik, nabłonek nerki, olmesartan medoksomil, pęknięcie chromosomu, poszerzenie miedniczki nerkowej, rozszerzenie kanalików, testosteron, uszkodzenie nerek - Leksykon substancji czynnych
Kwas alfa-linolenowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas alfa-linolenowy (ALA), niezbędny kwas tłuszczowy omega-3 stosowany w preparatach do żywienia pozajelitowego, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi na zwierzętach (psy, króliki, myszy). Testowano dawki dożylne do 6 g tłuszczów/kg masy ciała u psów oraz 4,6 g/kg u królików, znacznie przekraczające dawki kliniczne (2-3-krotność maksymalnych dawek u ludzi). Pomimo 29- i 353-krotnego przekroczenia zalecanej prędkości infuzji, nie zaobserwowano istotnych objawów toksyczności, uszkodzeń narządów ani zmian biochemicznych. Badania reprodukcyjne z użyciem emulsji Lipidem (zawierającej dwukrotnie więcej triglicerydów omega-3) nie wykazały działania embriotoksycznego ani teratogennego, a także nie stwierdzono wpływu na płodność przy dawce 2 g lipidów/kg/dobę przez 12 dni u królików. Brak jest danych dotyczących mutagenności i kancerogenności, co jest uzasadnione naturalnym pochodzeniem ALA i jego rolą w fizjologicznym metabolizmie.
badanie genotoksyczności, badanie kancerogenności, badanie toksyczności, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, kwas alfa-linolenowy, kwas tłuszczowy omega-3, Lipidem, Lipofundin MCT/LCT, triglicerydy długołańcuchowe omega-6, triglicerydy kwasów omega-3, upośledzenie płodności, uszkodzenie wątroby, właściwość uczulająca, wpływ na płodność, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cytarabina Accord
Cytarabina Accord jest lekiem cytotoksycznym stosowanym wyłącznie pod nadzorem doświadczonych onkologów w specjalistycznych ośrodkach, ze względu na ryzyko ciężkiej supresji szpiku kostnego. Monitorowanie hematologiczne jest kluczowe, zwłaszcza podczas terapii indukcyjnej, z codziennym oznaczaniem leukocytów i płytek krwi oraz regularnymi badaniami szpiku po ustąpieniu blastów. Depresja szpiku wymaga przerwania lub modyfikacji leczenia, gdy liczba płytek spadnie poniżej 50 000/mm³ lub granulocytów poniżej 1000/mm³. Po 5-dniowych wlewach dawki od 50 do 600 mg/m² obserwuje się dwufazową neutropenię z najniższymi wartościami między 7-9 i 15-24 dniem oraz trombocytopenię z maksimum spadku między 12-15 dniem. Konieczne jest także monitorowanie funkcji wątroby i nerek, z uwzględnieniem zmniejszenia dawki u pacjentów z niewydolnością wątroby ze względu na zwiększone ryzyko neurotoksyczności.
białe krwinki, chemioterapia nowotworów, cytarabina, czynność szpiku kostnego, depresja szpiku, działanie mutagenne, granulocytopenia, hiperurykemia, immunosupresja, kardiomiopatia, małopłytkowość, neuropatia obwodowa, neutropenia, niewydolność oddechowa, nudności i wymioty, obrzęk płuc, ostra białaczka szpikowa, parametry hematologiczne, porażenie, przeszczep szpiku kostnego, reakcja anafilaktyczna, supresja szpiku kostnego, toksyczność OUN, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie okrężnicy, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alikval Duo 50 mg + 1000 mg
Badania toksykologiczne wildagliptyny, składnika produktu leczniczego Alikval Duo, wykazały brak nowych działań toksycznych przy stosowaniu połączenia z metforminą przez okres do 13 tygodni. W badaniach na psach zaobserwowano opóźnienia wewnątrzsercowego przewodzenia impulsów przy dawce powyżej 15 mg/kg mc. (7-krotna ekspozycja względem Cmax u ludzi). U szczurów i myszy stwierdzono gromadzenie piankowatych makrofagów w płucach przy dawkach odpowiednio 25 mg/kg (5-krotna ekspozycja AUC) i 750 mg/kg (142-krotna ekspozycja AUC). Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego u psów obejmowały biegunkę i krwawienia, jednak dawka bezpieczna nie została określona. Wildagliptyna nie wykazywała działania mutagennego in vitro i in vivo, a badania reprodukcyjne u szczurów i królików nie potwierdziły istotnych zaburzeń płodności czy rozwoju zarodka przy dawkach do 75 mg/kg (10-krotna ekspozycja u ludzi). W badaniach rakotwórczości u szczurów (do 900 mg/kg) nie stwierdzono wzrostu częstości guzów, natomiast u myszy zaobserwowano zwiększoną częstość gruczolakoraka sutka i naczyniakomięsaka krwionośnego przy dawkach 500 mg/kg i 100 mg/kg, co jednak nie jest uznawane za ryzyko dla ludzi ze względu na brak genotoksyczności i specyfikę gatunkową.
badania genotoksyczności, badania in vitro, badania in vivo, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, dawka bezpieczna, działanie mutagenne, ekspozycja na lek, genotoksyczność, gruczolakorak sutka, makrofagi pęcherzykowe, małpy cynomolgus, martwica, naczyniakomięsak krwionośny, objawy przewodu pokarmowego, rozwój przed- i pourodzeniowy, rozwój zarodka, toksyczny wpływ, wewnątrzsercowe przewodzenie impulsów, wildagliptyna i metformina, zaburzenia płodności, żebra faliste - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Toctino 30 mg
Dane przedkliniczne alitretynoiny, substancji czynnej preparatu Toctino, wskazują na niską toksyczność ostrą, z wartością LD50 po podaniu dootrzewnowym u myszy i szczurów >4000 mg/kg po 24 godzinach oraz 1400 mg/kg po 10 dniach obserwacji, a także LD50 doustną u szczurów około 3000 mg/kg. Długoterminowe badania toksyczności u psów (do 9 miesięcy) i szczurów (do 6 miesięcy) wykazały działania niepożądane typowe dla retynoidów, zależne od dawki i odwracalne po zakończeniu terapii. Alitretynoina wykazuje działanie teratogenne, co wymaga stosowania rygorystycznych metod antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym podczas leczenia i przez 1 miesiąc po jego zakończeniu. Badania reprodukcyjne u szczurów nie wykazały wpływu na płodność samców i samic przy stężeniach zbliżonych do ludzkich, jednak odnotowano odwracalne zaburzenia spermatogenezy i zmiany zwyrodnieniowe jąder u samców. Margines bezpieczeństwa dla dawek stosowanych u ludzi (30 mg) w odniesieniu do toksyczności męskich narządów płciowych u psów wynosił 1-6.
alitretynoina, AUC, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, genotoksyczność, LD50, męskie narządy płciowe, nadmiar witaminy A, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, promieniowanie świetlne, retynoid, teratogenność, Toctino, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność zależna od dawki, zaburzenie spermatogenezy, zmiany zwyrodnieniowe jąder