Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Alikval 50 mg

Badania przedkliniczne wildagliptyny wykazały opóźnienia wewnątrzsercowego przewodzenia impulsów u psów przy dawkach poniżej 15 mg/kg mc., co stanowi 7-krotną ekspozycję względem Cmax u ludzi. W płucach szczurów i myszy zaobserwowano gromadzenie piankowatych makrofagów pęcherzykowych, z dawkami bezpiecznymi odpowiednio 25 mg/kg (5-krotna ekspozycja AUC u ludzi) i 750 mg/kg (142-krotna ekspozycja). U psów odnotowano objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak miękkie i śluzowate stolce, biegunka oraz krwawienie przy wyższych dawkach, bez ustalenia dawki bezpiecznej. Wildagliptyna nie wykazała działania mutagennego in vitro i in vivo. Badania reprodukcyjne u szczurów i królików wskazały na toksyczność zarodkowo-płodową przy dawkach ≥ 50 mg/kg (9-10-krotna ekspozycja u ludzi), obejmującą zmiany kostne i zmniejszenie masy ciała płodu, związane z toksycznością u matek. W badaniach rozwoju przed- i pourodzeniowego u szczurów dawki ≥ 150 mg/kg powodowały przemijające zmniejszenie masy ciała i obniżoną aktywność ruchową potomstwa F1, powiązane z toksycznością matczyną.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Alikval

Wpływ na przewodnictwo sercowe

W badaniach przedklinicznych wildagliptyny na psach zaobserwowano opóźnienia wewnątrzsercowego przewodzenia impulsów. Dawka, po podaniu której nie występowało takie działanie produktu leczniczego, wynosiła 15 mg/kg masy ciała, co stanowi poziom 7-krotnie przewyższający całkowity wpływ produktu leczniczego na organizm człowieka (na podstawie Cmax).1

Wpływ na układ oddechowy

Badania na gryzoniach wykazały gromadzenie się piankowatych makrofagów pęcherzykowych w płucach zarówno u szczurów, jak i myszy. U szczurów dawka niewywołująca tego niekorzystnego działania została określona na poziomie 25 mg/kg masy ciała (5-krotnie większym niż całkowity wpływ produktu leczniczego na organizm człowieka, na podstawie AUC). W przypadku myszy, dawka bezpieczna wynosiła 750 mg/kg masy ciała (142-krotnie więcej niż całkowity wpływ wildagliptyny na organizm człowieka).2

Wpływ na przewód pokarmowy

W trakcie badań na psach zaobserwowano szereg objawów ze strony przewodu pokarmowego, w tym: miękkie stolce, śluzowate stolce, biegunkę, a przy większych dawkach również obecność krwi w kale. Badania te nie pozwoliły na ustalenie wielkości dawki niepowodującej tych działań niepożądanych.3

Badania genotoksyczności

Wildagliptyna została poddana konwencjonalnym badaniom genotoksyczności zarówno in vitro, jak i in vivo. W żadnym z tych badań nie wykazano działania mutagennego substancji czynnej.4

Badania toksycznego wpływu na rozród

Przeprowadzono kompleksowe badania wpływu wildagliptyny na funkcje rozrodcze. Badania dotyczące płodności i wczesnego rozwoju zarodka u szczurów nie dostarczyły dowodów wskazujących na zaburzenia płodności, zdolności do reprodukcji czy wczesnego rozwoju zarodka związane ze stosowaniem wildagliptyny.5

Toksyczność zarodkowo-płodową oceniano zarówno u szczurów, jak i królików:

  • U szczurów stwierdzono zwiększoną częstość występowania falistych żeber, co było związane ze zmniejszeniem masy ciała matki. Dawka niepowodująca niekorzystnego działania wynosiła 75 mg/kg masy ciała (10-krotnie więcej niż całkowity wpływ produktu leczniczego na organizm człowieka).6
  • U królików zaobserwowano zmniejszenie masy ciała płodu oraz zmiany kośćca wskazujące na opóźnienia rozwoju, jednak tylko w przypadkach, gdy występowały ciężkie działania toksyczne u matki. Dawka niepowodująca tego niekorzystnego działania wynosiła 50 mg/kg masy ciała (9-krotnie więcej niż całkowity wpływ produktu leczniczego na organizm człowieka).7

W ramach badań rozwoju przed- i pourodzeniowego przeprowadzonych na szczurach, zaobserwowano toksyczne działanie wildagliptyny obejmujące przemijające zmniejszenie masy ciała oraz zmniejszoną aktywność ruchową w pokoleniu F1. Efekty te były jednak związane wyłącznie z toksycznym działaniem na organizm matki i były obserwowane tylko po podaniu produktu leczniczego w dawce ≥ 150 mg/kg masy ciała.8

Badania rakotwórczości

W celu oceny potencjału rakotwórczego wildagliptyny przeprowadzono dwa dwuletnie badania:

  • U szczurów, którym podawano dawki do 900 mg/kg masy ciała (około 200 razy większe od całkowitego wpływu produktu leczniczego na organizm człowieka przy maksymalnej zalecanej dawce), nie stwierdzono zwiększenia częstości występowania guzów w związku ze stosowaniem wildagliptyny.9
  • U myszy, którym podawano doustne dawki do 1000 mg/kg masy ciała, zaobserwowano zwiększoną częstość występowania gruczolakoraka sutków oraz naczyniakomięsaka krwionośnego. Dawka niepowodująca tego niekorzystnego działania wynosiła odpowiednio 500 mg/kg masy ciała (59 razy więcej niż całkowity wpływ produktu leczniczego na organizm człowieka) dla gruczolakoraka sutków oraz 100 mg/kg masy ciała (16 razy więcej niż całkowity wpływ produktu leczniczego na organizm człowieka) dla naczyniakomięsaka krwionośnego.10

Pomimo stwierdzenia zwiększonej częstości występowania wspomnianych guzów u myszy, uznano, że nie stanowi to istotnego ryzyka dla ludzi. Wniosek ten oparto na następujących przesłankach: brak działań genotoksycznych wildagliptyny i jej głównego metabolitu, występowanie guzów tylko u jednego gatunku oraz duża ekspozycja na produkt leczniczy, przy której obserwowano guzy.11

Zmiany skórne u małp

W 13-tygodniowym badaniu toksykologicznym przeprowadzonym na małpach cynomolgus stwierdzono zmiany skórne występujące po zastosowaniu dawek ≥ 5 mg/kg masy ciała na dobę. Zmiany te były zlokalizowane głównie na kończynach (dłoniach, stopach), uszach i ogonie.12

Charakter zmian skórnych zależał od zastosowanej dawki:

Dawka (mg/kg mc./dobę) Ekspozycja względem człowieka Obserwowane zmiany skórne Odwracalność zmian
5 Ekspozycja w przybliżeniu równa AUC u ludzi po podaniu dawki 100 mg Jedynie pęcherzyki na skórze Znikały pomimo kontynuowania leczenia, bez nieprawidłowości histopatologicznych
≥ 20 W przybliżeniu 3 razy większa od AUC u ludzi po podaniu dawki 100 mg Łuszczenie się skóry płatami lub drobnymi fragmentami, strupy i rany na ogonie z odpowiadającymi im zmianami w badaniu histopatologicznym Nie określono
≥ 80 Znacząco wyższa Zmiany martwicze ogona Nie określono
160 Znacząco wyższa Nasilone zmiany skórne Nieodwracalne w 4-tygodniowym okresie zdrowienia

Przy dawce 5 mg/kg masy ciała na dobę (ekspozycja na produkt leczniczy w przybliżeniu równa AUC u ludzi po podaniu dawki 100 mg) obserwowano jedynie pęcherzyki na skórze, które znikały pomimo kontynuowania leczenia i nie powodowały nieprawidłowości histopatologicznych.13

Przy wyższych dawkach (≥ 20 mg/kg masy ciała na dobę), odpowiadających ekspozycji około 3 razy większej od AUC u ludzi po podaniu dawki 100 mg, obserwowano łuszczenie się skóry płatami lub drobnymi fragmentami, strupy i rany na ogonie z odpowiadającymi im zmianami w badaniu histopatologicznym.14

Po zastosowaniu dawek ≥ 80 mg/kg masy ciała na dobę stwierdzano zmiany martwicze ogona. Co istotne, zmiany skórne były nieodwracalne w 4-tygodniowym okresie zdrowienia u małp leczonych wysokimi dawkami 160 mg/kg masy ciała na dobę.15

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl