działanie mutagenne

Działanie mutagenne to zdolność czynnika chemicznego, fizycznego lub biologicznego do wywoływania mutacji w materiale genetycznym organizmu. Mutacje są trwałymi zmianami w sekwencji DNA, które mogą prowadzić do zmian w funkcjonowaniu komórek i całego organizmu.

Mutageny mogą powodować różne typy uszkodzeń DNA, w tym substytucje par zasad, delecje, insercje czy rearanżacje chromosomowe. Działanie mutagenne jest szczególnie niebezpieczne, gdy dotyczy komórek rozrodczych, ponieważ zmiany te mogą być przekazywane potomstwu. W komórkach somatycznych mutacje mogą prowadzić do zaburzenia funkcji komórek, a w konsekwencji do rozwoju chorób, w tym nowotworów.

Wśród czynników o działaniu mutagennym wyróżnia się promieniowanie jonizujące i ultrafioletowe, niektóre wirusy, a także liczne związki chemiczne. W praktyce klinicznej istotna jest świadomość potencjalnego działania mutagennego niektórych leków, szczególnie w kontekście ich stosowania u kobiet w ciąży. Badanie potencjału mutagennego substancji stanowi ważny element oceny bezpieczeństwa leków, kosmetyków i dodatków do żywności.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vines 60 mcg + 15 mcg

Lek Vines, zawierający 60 µg gestodenu oraz 15 µg etynyloestradiolu, przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo. Testy toksykologiczne na modelach zwierzęcych nie wykazały ryzyka ciężkich działań niepożądanych przy przypadkowym przedawkowaniu, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa klinicznego. Wielokrotne podawanie preparatu nie wywołało nieoczekiwanych objawów toksycznych, potwierdzając dobrą tolerancję organizmu na długotrwałą ekspozycję na składniki aktywne. Długoterminowe badania rakotwórczości nie wykazały działania karcynogennego, choć należy pamiętać o potencjale steroidowych hormonów płciowych do stymulacji wzrostu tkanek i promowania nowotworów zależnych od hormonów.
badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dwuskładnikowa tabletka antykoncepcyjna, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, estrogen i progestagen, gestoден, mutacja genetyczna, nowotwór hormonozależny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, profil bezpieczeństwa leku, przedawkowanie leku, steroidowy hormon płciowy, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność wielokrotna
Leksykon substancji czynnych
Sennozyd B – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Dane przedkliniczne dotyczące sennozydu B, głównie pochodzące z badań na strąkach senesu, wskazują na niską toksyczność ostrą po podaniu doustnym u szczurów i myszy. W 90-dniowym badaniu subchronicznym na szczurach stosowano dawki od 100 do 1500 mg/kg masy ciała (odpowiednik dla człowieka 16-242 mg/kg) preparatu zawierającego 1,83% sennozydów A-D. Zaobserwowano odwracalne zmiany, takie jak hiperplazja nabłonka jelita grubego i części przełykowej żołądka, a także kanalikowe nacieki bazofilowe i przerost nabłonka nerek przy dawkach ≥300 mg/kg/dzień, bez zaburzeń czynnościowych. Nie stwierdzono zmian w splocie nerwowym okrężnicy, a wartość NOEL nie została określona. Badania toksyczności u psów i szczurów nie wykazały specyficznej toksyczności przy dawkach do 500 mg/kg i 100 mg/kg odpowiednio. In vitro wykazano mutagenność niektórych pochodnych hydroksyloantracenowych, z wyjątkiem sennozydów A i B oraz reiny, które były negatywne, a badania in vivo nie potwierdziły mutagenności senesu i aloe-emodyny.
aloe-emodyna, antranoidy, badanie kancerogenności, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, emodyna, hiperplazja nabłonka jelita, liść senesu, mutagenność i genotoksyczność, pochodna hydroksyloantracenowa, rak jelita grubego, reina, sennidyna, sennozyd, sennozyd B, splot nerwowy okrężnicy, środek przeczyszczający, strąk senesu, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność subchroniczna, zaparcie
Leksykon substancji czynnych
Miłorząb japoński – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Przedkliniczne badania toksyczności miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba L.) obejmują analizy toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływu na reprodukcję, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego. Toksyczność przewlekła badana na szczurach i psach przy dawkach do 500 mg/kg m.c. u szczurów i 400 mg/kg m.c. u psów wykazała minimalne efekty toksyczne, z współczynnikami bezpieczeństwa do 16,8 i 46,3 odpowiednio. LD50 nalewki z miłorzębu przekraczała 15 ml/kg m.c., co wskazuje na niską toksyczność ostrą. Badania hematologiczne i biochemiczne nie wykazały istotnych zmian, w tym w aktywności enzymów wątrobowych AIAT i AspAT, sugerując brak hepatotoksyczności. Dane dotyczące toksyczności reprodukcyjnej są niejednoznaczne – starsze badania nie wykazały teratogenności, jednak nowsze wskazują na możliwe obniżenie masy płodów i opóźnienie wzrostu przy dawkach 7-14 mg/kg/dobę, a także na występowanie krwawień z pochwy i innych efektów rozwojowych u zwierząt. Wyciąg wykazuje działanie przeciwpłytkowe i może wydłużać czas krwawienia, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania w okresie okołoporodowym.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bezocze, czas krwawienia, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie przeciwpłytkowe, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hepatotoksyczność, induktory enzymów wątrobowych, morfologia krwi, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, rak wątrobowokomórkowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wpływ genotoksyczny, wyciąg z miłorzębu japońskiego
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Micafungin Viatris 100 mg

Przedkliniczne badania mykafunginy wykazały dawko- i czasowo-zależny rozwój ognisk zmienionych hepatocytów (FAH) oraz nowotworów wątrobowokomórkowych u szczurów, utrzymujących się nawet po 13-20 miesiącach od zakończenia leczenia. Najwyższa dawka stosowana w badaniach wynosiła 32 mg/kg m.c./dobę, a zakres stężeń w osoczu odpowiadał stężeniom klinicznym u ludzi, co rodzi pytania o potencjalne ryzyko kancerogenności u pacjentów. Działania niepożądane obejmowały również toksyczność wielonarządową, w tym hepatotoksyczność (zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zmiany zwyrodnieniowe hepatocytów u szczurów, przerost zrazików u psów), zmiany w układzie moczowym (wakuolizacja nabłonka miedniczek nerkowych i pęcherza moczowego) oraz hemolizę krwi, co korelowało z obserwacjami niedokrwistości hemolitycznej u szczurów po bolusowym podaniu dożylnym. Stężenia, przy których nie obserwowano działań niepożądanych (NOAEL), mieściły się w zakresie stężeń klinicznych lub były od nich niższe, co wskazuje na konieczność monitorowania tych efektów podczas terapii u ludzi.
działanie kancerogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, hemoliza krwi, hepatotoksyczność, hepatotoksyczność mykafunginy, hiperplazja nabłonka pęcherza moczowego, niedokrwistość hemolityczna, nieplanowana synteza DNA, nowotwór wątrobowokomórkowy, ogniska zmienione hepatocytów, potencjał genotoksyczny, przerost zrazików, stężenie w osoczu, toksyczność mykafunginy, wakuolizacja komórek nabłonka, wakuolizacja nabłonka miedniczek nerkowych, wakuolizacja nabłonka nasiennego, zanik kanalików nasiennych, zwyrodnienie hepatocytów
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Promonta 5 mg 5 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa montelukastu wykazały, że substancja ta charakteryzuje się korzystnym profilem toksykologicznym. W badaniach na różnych gatunkach zwierząt toksyczność ogólna ujawniała się jedynie przy ekspozycji co najmniej 17-krotnie przekraczającej dawkę kliniczną, objawiając się przemijającymi zmianami biochemicznymi (aminotransferaza alaninowa, glukoza, fosfor, triglicerydy) oraz objawami ze strony przewodu pokarmowego i zaburzeniami elektrolitowymi. W modelu małp działania niepożądane pojawiały się przy dawkach ≥150 mg/kg mc./dobę, co odpowiada ekspozycji ponad 232-krotnie wyższej niż kliniczna. Toksyczność ostra była nieobserwowana nawet przy bardzo wysokich dawkach do 5000 mg/kg mc. u myszy i szczurów (odpowiednio 15 000 i 30 000 mg/m² powierzchni ciała), co stanowi 25 000-krotność zalecanej dawki u dorosłych. Montelukast nie wpływał negatywnie na płodność i zdolność reprodukcyjną przy ekspozycji przekraczającej 24-krotność dawki klinicznej, choć u szczurów i królików zaobserwowano niewielkie zmiany rozwojowe przy bardzo wysokich dawkach (200 mg/kg mc./dobę u szczurów, ponad 69-krotna ekspozycja; u królików zwiększona częstość niepełnego kostnienia przy ekspozycji >24x dawki klinicznej). Substancja przenika przez barierę łożyskową i jest wydzielana z mlekiem, co ma znaczenie dla stosowania u kobiet w ciąży i karmiących.
aminotransferaza alaninowa, bariera łożyskowa, działanie mutagenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, in vitro, in vivo, montelukast, niepełne kostnienie, płodność, potencjał fototoksyczny, potencjał rakotwórczy, promieniowanie UVA, promieniowanie UVB, toksyczność ogólna, toksyczność ostra, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Betaxolol PMCS 20 mg

Betaksolol chlorowodorek, aktywny składnik preparatu Betaxolol PMCS, przeszedł szeroki zakres badań przedklinicznych, które potwierdziły jego korzystny profil bezpieczeństwa. Badania nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego, co eliminuje ryzyko genotoksyczności i kancerogenezy. Ponadto, testy na modelach zwierzęcych nie ujawniły działania teratogennego, sugerując brak negatywnego wpływu na rozwój płodu, choć dane dotyczące ludzi pozostają ograniczone. Długoterminowe badania na różnych gatunkach zwierząt potwierdziły szeroki zakres terapeutyczny betaksololu, co wskazuje na znaczną różnicę między dawką terapeutyczną a dawką wywołującą działania niepożądane, zapewniając wysoki margines bezpieczeństwa stosowania.
betaksolol, betaksolol chlorowodorek, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, kancerogeneza, rozwój nowotworu, rozwój płodu, teratogenność, uszkodzenie DNA, zakres terapeutyczny
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xylometazolin APTEO MED 1 mg/ml

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ksylometazoliny chlorowodorku, substancji czynnej produktu Xylometazolin APTEO MED (1 mg/ml, krople do nosa), wykazały brak działania mutagennego, co potwierdza, że substancja nie indukuje mutacji genetycznych ani nie uszkadza materiału genetycznego komórek. Dodatkowo, badania teratogenności przeprowadzone na modelach zwierzęcych (myszy i szczury) z podskórnym podaniem ksylometazoliny nie wykazały wad rozwojowych u płodów, co wskazuje na brak teratogennego działania substancji w okresie ciąży.
Warto podkreślić, że w badaniach przedklinicznych zastosowano podskórną drogę podania, zapewniającą wyższą ekspozycję ogólnoustrojową niż docelowe miejscowe stosowanie w postaci kropli do nosa. Taka metodologia pozwala na konserwatywną ocenę potencjalnych działań toksycznych. Uzyskane dane wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa ksylometazoliny chlorowodorku w stężeniu 1 mg/ml, co potwierdza zasadność jej stosowania jako leku obkurczającego naczynia krwionośne błony śluzowej nosa.
badanie teratogenności, bezpieczeństwo reprodukcyjne, błona śluzowa nosa, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, działanie toksyczne, ekspozycja ogólnoustrojowa, krople do nosa, ksylometazoliny chlorowodorek, mutacja genetyczna, obkurczenie naczyń krwionośnych, podskórna droga podania, profil bezpieczeństwa, uszkodzenie materiału genetycznego, wada rozwojowa
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cozaar 100 mg

Losartan potasowy, aktywny składnik leku Cozaar, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych pod kątem genotoksyczności i karcinogenności, nie wykazując potencjału mutagennego ani zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu zaobserwowano zmiany hematologiczne, takie jak obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny i hematokrytu, oraz zmiany nerkowe, w tym podwyższone stężenie azotu mocznikowego i sporadyczne zwiększenie kreatyniny w surowicy. Dodatkowo, stwierdzono zmniejszenie masy serca bez zmian histologicznych oraz uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, w tym owrzodzenia, nadżerki i krwawienia, co jest zgodne z farmakologicznym działaniem losartanu na układ renina-angiotensyna przy wysokich dawkach stosowanych w modelach zwierzęcych.
antagonista receptora angiotensyny II, azot mocznikowy, błona śluzowa, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyty, genotoksyczność, hematokryt, hemoglobina, inhibitor konwertazy angiotensyny, kreatynina, krwawienia, krwinki czerwone, losartan potasowy, nadżerki, owrzodzenia, parametry hematologiczne, parametry nerkowe, śmiertelność płodowa, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, układ renina-angiotensyna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, układ sercowo-naczyniowy, wady rozwojowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ambroksol Hasco 30 mg

Chlorowodorek ambroksolu, substancja czynna preparatu Ambroksol Hasco, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokimi badaniami przedklinicznymi. Ostra toksyczność jest niska, a w badaniach wielokrotnego podawania nie zaobserwowano działań niepożądanych przy dawkach do 150 mg/kg m.c./dobę u myszy (4 tygodnie), 50 mg/kg m.c./dobę u szczurów (52 i 78 tygodni), 40 mg/kg m.c./dobę u królików (26 tygodni) oraz 10 mg/kg m.c./dobę u psów (52 tygodnie). Nie stwierdzono toksyczności narządowej ani ciężkiej toksyczności po podaniu dożylnym w dawkach do 64 mg/kg m.c./dobę u szczurów i do 120 mg/kg m.c./dobę u psów. Wszystkie działania niepożądane miały charakter odwracalny, co podkreśla bezpieczeństwo kliniczne substancji.
aberracja chromosomowa, badanie histopatologiczne, badanie kancerogenne, badanie toksykologiczne, chlorowodorek ambroksolu, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, podanie dożylne, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, rozwój okołoporodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania
Leksykon substancji czynnych
Diklofenak potasowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa diklofenaku potasowego obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, mutagenności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród i rozwój. Wyniki wykazały, że w dawkach terapeutycznych diklofenak potasowy nie stanowi specyficznego zagrożenia dla ludzi, co potwierdza jego korzystny profil bezpieczeństwa. Badania na zwierzętach (myszy, szczury, króliki) nie wykazały działania teratogennego ani negatywnego wpływu na rozród, co jest istotne w kontekście stosowania u pacjentów w wieku rozrodczym. Ponadto, brak efektów mutagennych i rakotwórczych podkreśla bezpieczeństwo długotrwałego stosowania substancji, np. w preparacie Voltaren Acti Forte.
badania przedkliniczne, dawka toksyczna, diklofenak potasowy, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój okołoporodowy, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, Voltaren Acti Forte, wpływ na płód, wpływ na rozród
Leksykon substancji czynnych
Magnez węglan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Magnezu węglan, stosowany głównie jako środek zobojętniający kwas żołądkowy, występuje w preparatach takich jak Gastal (450 mg glinu wodorotlenku z magnezu węglanem w formie żelu wysuszonego oraz 300 mg magnezu wodorotlenku w tabletkach do ssania) oraz Gattart (80 mg magnezu węglanu ciężkiego w połączeniu z 680 mg wapnia węglanu w tabletkach do rozgryzania i żucia). Dokumentacja tych produktów nie dostarcza szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących toksyczności ostrej i przewlekłej po podaniu doustnym. Brak jest również informacji o potencjalnym działaniu mutagennym i rakotwórczym magnezu węglanu, co wskazuje na ograniczone, ale dotychczas niesugerujące ryzyka, dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej substancji.
działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, glinu wodorotlenek, magnezu węglan, magnezu węglan ciężki, magnezu wodorotlenek, środek zobojętniający kwas żołądkowy, tabletka do rozgryzania i żucia, tabletka do ssania, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność płodowa, toksyczność zarodkowa, wapnia węglan, wpływ na rozrodczość, żel wysuszony
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fluormex 133 mg/g

Analiza danych przedklinicznych dotyczących preparatu Fluormex, zawierającego aminofluorki w stężeniu 133 mg/g (odpowiadające 10 mg czynnego fluoru na 1 g płynu), nie wykazała działania mutagennego w dawkach od 2 do 4 mg fluoru/kg masy ciała. Badania cytogenetyczne na modelach zwierzęcych wskazały, że aberracje chromosomowe pojawiały się jedynie przy bardzo wysokich stężeniach fluoru, znacznie przekraczających ekspozycję ludzką podczas standardowego stosowania preparatu. W związku z tym, potencjalne działanie genotoksyczne fluoru jest ograniczone do warunków eksperymentalnych, które nie odpowiadają klinicznym dawkom stosowanym w stomatologii.
aberracja chromosomowa, aminofluorek, badanie cytogenetyczne, badanie niekliniczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, funkcja rozrodcza, model zwierzęcy, płyn stomatologiczny, ppm fluoru, preparat stomatologiczny, proces immunologiczny, układ immunologiczny, związek fluoru
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Doxanorm 4 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa doksazosyny, substancji czynnej leku Doxanorm, obejmowały ocenę potencjału karcynogennego, mutagennego oraz wpływu na płodność. Długoterminowe badania karcynogenności na szczurach i myszach, z dawkami odpowiednio do 40 mg/kg mc./dobę (8-krotność AUC dla dawki 16 mg/dobę u ludzi) oraz 120 mg/kg mc./dobę (4-krotność AUC), nie wykazały działania rakotwórczego. Testy mutagenności przeprowadzone na różnych modelach nie potwierdziły działania mutagennego doksazosyny ani jej metabolitów na poziomie chromosomalnym i subchromosomalnym. W badaniach wpływu na funkcje rozrodcze u samców szczurów zaobserwowano zmniejszenie płodności przy dawce 20 mg/kg mc./dobę (4-krotność AUC dla dawki 12 mg/dobę u ludzi), jednak efekt ten był całkowicie odwracalny po 2 tygodniach od zaprzestania podawania leku. Niższe dawki 5 i 10 mg/kg mc./dobę nie wpływały na płodność.
badanie mutagenności, bezpieczeństwo genetyczne, doksazosyna, Doxanorm, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, efekt odwracalny, ekspozycja ustrojowa, funkcja rozrodcza, maksymalna tolerowana dawka, mutacja genetyczna, płodność samca, potencjał karcynogenny, profil bezpieczeństwa, zmniejszenie płodności
Leksykon substancji czynnych
Ranitydyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Dane przedkliniczne dotyczące ranitydyny, obejmujące badania farmakologicznego bezpieczeństwa, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjalnego działania karcynogennego oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa, potwierdzają korzystny profil bezpieczeństwa tej substancji. Badania toksyczności wielokrotnego podania nie wykazały istotnych efektów toksycznych, a testy genotoksyczności na szczepach Salmonella i Escherichia coli nie wykazały działania mutagennego. W badaniach karcynogenności na szczurach i myszach, przy dawkach sięgających 2 g/kg masy ciała, nie stwierdzono działania rakotwórczego. Ponadto, podawanie ranitydyny w dawkach do 160-krotnie wyższych niż zalecane u ludzi nie wpływało negatywnie na płodność i rozwój potomstwa u zwierząt doświadczalnych.
bezpieczeństwo farmakologiczne, bezpieczeństwo genetyczne, ciąża, dawka terapeutyczna, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, Escherichia coli, genotoksyczność, płodność, preparat leczniczy, ranitydyna, Salmonella, test bakteryjny, toksyczność, toksyczność wielokrotnego podania, układ moczowy, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wpływ na rozród
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Carboplatin-Ebewe 10 mg/ml

Karboplatyna jest przeciwwskazana w okresie ciąży ze względu na udokumentowane działanie embriotoksyczne i teratogenne w badaniach na zwierzętach oraz brak kontrolowanych badań klinicznych u kobiet ciężarnych. Lek wykazuje działanie mutagenne in vivo i in vitro, a związki o podobnym mechanizmie działania mają potencjał rakotwórczy, co podkreśla konieczność szczególnej ostrożności. W trakcie leczenia karboplatyną u kobiet karmiących piersią zaleca się przerwanie laktacji z powodu braku danych dotyczących przenikania leku do mleka oraz potencjalnego ryzyka cytotoksycznego dla dziecka. Konieczne jest poinformowanie pacjentek o ryzyku oraz zapewnienie skutecznej antykoncepcji w trakcie terapii i odpowiednim okresie po jej zakończeniu.
antykoncepcja, azoospermia, działanie cytotoksyczne, działanie embriotoksyczne i teratogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwnowotworowe, działanie rakotwórcze, karboplatyna, karmienie piersią, krioprezerwacja nasienia, leczenie skojarzone, mutagenność i kancerogenność, przenikanie leku do mleka, świadoma zgoda, terapia przeciwnowotworowa, zaburzenia czynności jajników, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia płodności, zaburzenia spermatogenezy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amlodipine Orion 10 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa amlodypiny wykazały, że stosowanie leku w dawkach znacznie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (10 mg/dobę, przeliczane na mg/kg lub mg/m²) może powodować zaburzenia rozrodu u zwierząt doświadczalnych, takie jak opóźnienie daty porodu, wydłużenie czasu porodu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa. Wpływ na płodność był zróżnicowany w zależności od protokołu badawczego: przy dawkach do 10 mg/kg/dobę nie stwierdzono negatywnego wpływu, natomiast w innym modelu, przy dawce porównywalnej do ludzkiej, zaobserwowano obniżenie stężenia hormonu folikulotropowego, testosteronu oraz zmniejszenie liczby dojrzałych spermatyd i komórek Sertoliego. Różnice te mogą wynikać z odmiennej długości i sposobu podawania amlodypiny.
aberracja chromosomowa, amlodypina, bezpieczeństwo przedkliniczne, bezylan amlodypiny, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, hormon folikulotropowy, komórka Sertoliego, mutacja punktowa, mutagenność, opóźnienie porodu, przeżywalność potomstwa, spermatyda, testosteron w osoczu, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA, wpływ na płodność, wydłużenie porodu, zaburzenie przebiegu ciąży
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma 84 mg/ml

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wodorowęglanu sodu wykazały, że dawka LD50 po podaniu doustnym u szczurów wynosi 4220 mg/kg masy ciała, co wskazuje na relatywnie niską toksyczność ostrą. U dorosłych pacjentów bez niewydolności nerek tolerowane dawki sięgają do 1700 mEq/dobę, przy czym objawy przedawkowania są zwykle łagodne, jednak u dzieci i osób z niewydolnością nerek mogą być ciężkie. Test Amesa nie wykazał działania mutagennego, a długoterminowe badania na szczurach (0,64% w paszy przez 104 tygodnie oraz 3% przez 4 tygodnie) nie potwierdziły działania rakotwórczego, choć wodorowęglan sodu jest klasyfikowany jako promotor kancerogenezy. Dane dotyczące toksyczności po podaniu wielokrotnym są ograniczone, ale objawy kliniczne są podobne do tych po dawce jednorazowej i zależą od dawki oraz stanu równowagi kwasowo-zasadowej.
aktywacja metaboliczna, dawka LD50, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, nabłonek miedniczki nerkowej, niewydolność nerek, organogeneza, podanie doustne, równowaga kwasowo-zasadowa, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wodorowęglan sodu, zmiana patomorfologiczna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mupina 20 mg/g

Przedkliniczne badania toksykologiczne mupirocyny wapniowej w postaci maści do nosa o stężeniu 20 mg/g wykazały korzystny profil bezpieczeństwa, z działaniami toksycznymi obserwowanymi jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Stosunek bezpieczeństwa terapeutycznego jest wysoki, co potwierdza niskie ryzyko wystąpienia działań niepożądanych przy stosowaniu produktu Mupina zgodnie z zaleceniami klinicznymi. Wyniki te mają ograniczone znaczenie praktyczne, gdyż dawki w modelach eksperymentalnych znacznie przewyższają te stosowane w terapii pacjentów.
badanie niekliniczne, bezpieczeństwo terapeutyczne, dawka terapeutyczna, długoterminowe stosowanie leku, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie toksyczne, genotoksyczność, maść do nosa, model eksperymentalny, mupirocyna, mupirocyna wapniowa, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, profil toksykologiczny
Leksykon substancji czynnych
Rywastygmina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Badania toksyczności wielokrotnych dawek rywastygminy na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych (myszy, szczury, króliki, psy, świnie miniaturowe) wykazały jedynie efekty wynikające z nasilonego działania farmakologicznego, bez toksyczności narządowej, co wskazuje na selektywność działania leku. Dawkowanie było ograniczone ze względu na wrażliwość modeli zwierzęcych, co uniemożliwiło określenie jednoznacznego marginesu bezpieczeństwa dla ludzi. Standardowe testy genotoksyczności in vitro i in vivo potwierdziły brak mutagenności rywastygminy, z wyjątkiem testu aberracji chromosomalnych na ludzkich limfocytach przy dawkach 104-krotnie przekraczających maksymalne narażenie kliniczne. Test mikrojąderkowy in vivo był ujemny, podobnie jak badania metabolitu NAP226-90. Badania rakotwórczości na myszach i szczurach nie wykazały działania rakotwórczego przy maksymalnych tolerowanych dawkach, które odpowiadały ekspozycji klinicznej (maksymalna dawka terapeutyczna 12 mg/dobę), a nawet sześciokrotnie wyższej dawce u zwierząt.
aberracja chromosomalna, dawka maksymalna, dawka terapeutyczna, dawkowanie wielokrotne, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie uczulające, ekspozycja kliniczna, limfocyt obwodowy, metabolit, płodność, podrażnienie oka, potencjał rakotwórczy, przenikanie przez łożysko, reakcja fotouczulająca, rumień skóry, rywastygmina, substancja drażniąca, system transdermalny, teratogenność, test mikrojąderkowy, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metamizole Kabi 500 mg/ml

Dane przedkliniczne dotyczące metamizolu sodowego wskazują na jego toksyczność hematologiczną i narządową po podaniu wielokrotnym u zwierząt laboratoryjnych. W badaniach na szczurach dawki do 900 mg/kg m.c. powodowały zmniejszenie hematokrytu, hemoglobiny i objętości erytrocytów, a także wzrost retikulocytów i obecność ciałek Heinza, jednak zmiany te ustępowały po zakończeniu terapii. U psów rasy beagle dawki od 300 mg/kg m.c. indukowały niedokrwistość hemolityczną oraz dysfunkcje nerek i wątroby, z histologicznymi objawami hemosyderozy. W badaniach toksyczności podostrej dawki 450 mg/kg m.c. podawane dożylnie lub podskórnie skutkowały spadkiem masy ciała, wzrostem bilirubiny, azotu mocznikowego i fosfatazy alkalicznej oraz obniżeniem parametrów hematologicznych. Wyniki badań mutagenności są niejednoznaczne, natomiast metamizol nie wykazuje działania inicjującego nowotwory, choć nasila zmiany indukowane przez N’-nitrozodietyloaminę w wątrobie szczurów, co potwierdzają wzrosty GST-P+ i obecność zmian przednowotworowych po 25-72 tygodniach podawania. W długoterminowych testach na myszach obserwowano gruczolaki wątroby przy dużych dawkach leku.
antynocycepcja, azotyn sodu, badanie in vitro, badanie in vivo, bilirubina, ciałko Heinza, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolak wątroby, hematokryt, hemosyderoza, metamizol sodowy, niedokrwistość hemolityczna, retikulocyt, S-transferaza glutationowa, toksyczność podostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, tolerancja krzyżowa, zmiana przednowotworowa
Leksykon substancji czynnych
Goździk – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Goździk (Syzygium aromaticum), stosowany w preparacie Padma 28 Formuła w dawce 12 mg na kapsułkę, przeszedł standardowe badania toksykologiczne przedkliniczne, które obejmowały ocenę bezpieczeństwa po podaniu pojedynczej oraz wielokrotnej dawki. Wyniki tych badań nie wykazały istotnych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego przy stosowaniu terapeutycznym. Dodatkowo, badania genotoksyczności nie potwierdziły działania mutagennego ani kancerogennego, co wskazuje na niski potencjał ryzyka genotoksycznego przy długotrwałym stosowaniu preparatu.
badania przedkliniczne, badania toksykologiczne, ciąża, dawka terapeutyczna, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, genotoksyczność, goździk, Padma 28, profil bezpieczeństwa, stosunek korzyści do ryzyka, substancja czynna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Otrivin Allergy (2,5 mg + 0,25 mg)/ml

Produkt Otrivin Allergy w postaci aerozolu do nosa zawiera fenylefrynę (2,5 mg/ml) oraz dimetynden maleinian (0,25 mg/ml) jako substancje czynne. Pomimo braku specyficznych badań przedklinicznych dla gotowego preparatu, dostępne dane dotyczące obu składników pozwalają na ocenę profilu bezpieczeństwa. Badania farmakologiczne i toksykologiczne, w tym ocena toksyczności po podaniu wielokrotnym, nie wykazały szczególnego ryzyka dla pacjentów stosujących lek zgodnie z zaleceniami. Ponadto, badania genotoksyczności nie ujawniły działania mutagennego ani klastogennego, co eliminuje obawy o potencjalne uszkodzenia materiału genetycznego.
aerozol do nosa, badania farmakologiczne, dawka terapeutyczna, dimetyndenu maleinian, działanie klastogenne, działanie mutagenne, fenylefryna, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, rozwój nowotworów, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ACC optima 600 mg

Dane przedkliniczne dotyczące acetylocysteiny, substancji czynnej leku ACC optima, wskazują na niski potencjał toksyczny przy długotrwałym stosowaniu, potwierdzony badaniami toksyczności przewlekłej na szczurach i psach trwającymi do 12 miesięcy, które nie wykazały działań toksycznych. Ocena mutagenności na modelach bakteryjnych dała wyniki ujemne, co wyklucza potencjał genotoksyczny substancji. Brak jest jednak kompleksowych badań dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego, co stanowi ograniczenie w pełnej ocenie bezpieczeństwa onkogennego acetylocysteiny. W badaniach teratogennych na królikach (dawki 250, 500, 750 mg/kg mc.) oraz szczurach (dawki 500-1000 i 2000 mg/kg mc.) nie stwierdzono wad rozwojowych płodów, co wskazuje na brak działania teratogennego.
ACC optima, acetylocysteina, badanie mutagenności, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gonady, laktacja, organogeneza, płodność, poród, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, przedawkowanie, rozwój noworodka, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wada rozwojowa płodu, zatrucie ostre
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ranopril 10 mg

Lizynopryl, substancja czynna Ranoprilu, jest doustnym inhibitorem konwertazy angiotensyny o częściowym wchłanianiu (~25%) i maksymalnym stężeniu w surowicy osiąganym po 6-7 godzinach. Charakteryzuje się brakiem wiązania z białkami osocza oraz brakiem metabolizmu, co eliminuje ryzyko interakcji metabolicznych. Wydalany jest głównie przez nerki w postaci niezmienionej, z okresem półtrwania około 12 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. U osób starszych (>65 lat) i pacjentów z niewydolnością nerek (GFR <30 ml/min) obserwuje się zwiększone stężenia leku i wydłużoną eliminację, co wymaga dostosowania dawkowania. Profil farmakokinetyczny u dzieci (6-16 lat) jest zbliżony do dorosłych, z Cmax po 6 godzinach i wchłanianiem około 28% dawki.
azotemia przednerkowa, bariera krew-mózg, biodostępność, degeneracja kanalików nerkowych, działanie fetotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, interakcja metaboliczna, klirens nerkowy, konwertaza angiotensyny, lizynopryl, margines bezpieczeństwa, metabolizm leku, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, okres półtrwania, podeszły wiek, pole pod krzywą stężenia leku, przesączanie kłębuszkowe, stężenie leku w surowicy, toksyczność ostra, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Soyfem 100 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Soyfem, zawierającego wyciąg z nasion soi (Glycine max L.), obejmowały toksyczność przewlekłą, ocenę potencjalnego działania mutagennego i karcynogennego oraz toksyczność reprodukcyjną. W badaniach toksyczności przewlekłej, trwających 13 tygodni, dawki izoflawonów sojowych do 100 mg/kg masy ciała/dobę nie wywołały zmian czynnościowych ani anatomicznych, co wskazuje na dobrą tolerancję w dawkach terapeutycznych. Niepożądane efekty, takie jak hiperplazja nadnerczy i zmiany laboratoryjne, pojawiły się dopiero przy dawkach 500 mg/kg masy ciała/dobę, co świadczy o szerokim marginesie bezpieczeństwa produktu.
aglikony, badanie teratologiczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, Glycine max, hiperplazja nadnerczy, izoflawony sojowe, margines bezpieczeństwa leku, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg z soi
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sewelameru węglan Synthon 800 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa węglanu sewelameru wykazały brak istotnych zagrożeń farmakologicznych i genotoksycznych przy stosowaniu dawek odpowiadających do trzykrotności maksymalnej dawki u ludzi (do 9 g/kg/dobę u myszy i 3 g/kg/dobę u szczurów). W badaniach karcynogenności zaobserwowano zwiększoną częstość brodawczaka przejściowego pęcherza moczowego u samców szczurów przy dawce 3 g/kg/dobę, co odpowiada dwukrotności maksymalnej dawki 14,4 g stosowanej u ludzi. Test cytogenetyczny in vitro wykazał wzrost aberracji chromosomowych, jednak test Amesa nie potwierdził działania mutagennego. Badania toksyczności reprodukcyjnej ujawniły ubytki w kostnieniu szkieletowym płodów szczurów przy dawkach niższych niż 14,4 g oraz zwiększoną wczesną resorpcję płodów u królików przy dawce dwukrotnie przekraczającej maksymalną dawkę u ludzi. Badania płodności nie wykazały negatywnego wpływu na rozrodczość szczurów przy dawce do 4,5 g/kg/dobę (dwukrotność dawki 13 g/dobę u ludzi).
aberracja chromosomowa, aktywacja metaboliczna, badanie karcynogenności, badanie przedkliniczne, brodawczak pęcherza moczowego, chlorowodorek sewelameru, czynniki krzepnięcia, działanie mutagenne, genotoksyczność, komórki ssaków, kwas foliowy, metabolizm wapnia, organogeneza, resorpcja płodu, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, węglan sewelameru, witamina D, witamina E, witamina K, zaburzenia kostnienia
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lafactin 37,5 mg

Przeprowadzone badania przedkliniczne wenlafaksyny (substancji czynnej Lafactin) wykazały brak działania karcynogennego i mutagennego w modelach zwierzęcych (szczury, myszy) oraz testach in vitro i in vivo. W badaniach karcynogenności nie stwierdzono zwiększonej częstości nowotworów, a testy genotoksyczności nie potwierdziły potencjału mutagennego. Wyniki te wskazują na niskie ryzyko działania rakotwórczego i genotoksycznego wenlafaksyny, co jest istotne dla oceny bezpieczeństwa leku przed zastosowaniem klinicznym.
aberracja chromosomowa, badanie in vitro, badanie in vivo, bezpieczeństwo przedkliniczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, karcynogenność, Lafactin, martwe urodzenie, masa urodzeniowa, metabolit wenlafaksyny, mutacja genetyczna, NOAEL, O-demetylowenlafaksyna, płodność, różnica międzygatunkowa, śmiertelność potomstwa, toksyczność reprodukcyjna, wenlafaksyna, zaburzenie płodności
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Herbion na kaszel mokry 35 mg

Przeprowadzone badania przedkliniczne preparatu Herbion na kaszel mokry, zawierającego 35 mg suchego wyciągu z liści bluszczu (Hedera helix L.), obejmowały test Amesa z wykorzystaniem szczepów Salmonella typhimurium (TA 97a, TA 98, TA 100, TA 1535, TA 102) w wariantach z i bez aktywacji metabolicznej. Wyniki jednoznacznie wykazały brak działania mutagennego zarówno samego ekstraktu, jak i jego metabolitów, co wskazuje na brak genotoksyczności w badanym modelu. Testy te stanowią istotny element oceny bezpieczeństwa genetycznego preparatu przed wprowadzeniem do stosowania klinicznego.
aktywacja metaboliczna, badanie kancerogenności, bezpieczeństwo genetyczne, działanie mutagenne, Herbion na kaszel mokry, kaszel mokry, metabolit, mutacja genetyczna, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, Salmonella typhimurium, suchy wyciąg z liści bluszczu, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tachyben 25 mg

Przedkliniczne badania toksykologiczne urapidylu wykazały, że dawka śmiertelna (LD50) po podaniu doustnym u gryzoni wynosi 508-750 mg/kg, a po dożylnym 140-260 mg/kg masy ciała. Toksyczność przewlekła u szczurów przy dawkach do 250 mg/kg/dobę objawiała się uspokojeniem polekowym, opadaniem powiek, zmniejszonym przyrostem masy ciała, przedłużeniem cyklu rujowego oraz zmniejszeniem masy macicy. U psów, przy dawkach do 64 mg/kg/dobę, obserwowano podobne objawy, jednak bez zmian klinicznych i histopatologicznych, co wskazuje na lepszą tolerancję u tego gatunku. Testy mutagenności (m.in. test Amesa, badania na limfocytach ludzkich) oraz długoterminowe badania rakotwórczości u myszy i szczurów nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego urapidylu.
chlorowodorek urapidylu, cykl rujowy, dawka śmiertelna LD50, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hepatocyty, naprawa DNA, oś przysadka-gruczoły płciowe, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil toksykologiczny, prolaktyna, przeżywalność płodów, rozrost gruczołu mlekowego, sedacja polekowa, sinica, test Amesa, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, urapidyl
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Otrivin Katar i Zatoki 1 mg/ml

Przedkliniczne badania ksylometazoliny chlorowodorku, substancji czynnej aerozolu do nosa Otrivin Katar i Zatoki (1 mg/ml), wykazały brak działania mutagennego, co wskazuje na nieindukowanie zmian genetycznych i niskie ryzyko mutacji prowadzących do nowotworów. Badania teratogenności przeprowadzone na myszach i szczurach, z podskórnym podaniem ksylometazoliny, nie wykazały efektów teratogennych, co sugeruje brak wpływu na rozwój płodów. Należy jednak pamiętać, że droga podania i model zwierzęcy różnią się od klinicznego stosowania miejscowego u ludzi, co wymaga ostrożnej interpretacji wyników. Brak mutagenności i teratogenności w badaniach przedklinicznych stanowi ważny element oceny bezpieczeństwa ksylometazoliny w stężeniu 1 mg/ml, szczególnie przy rozważaniu jej stosowania u kobiet w ciąży i karmiących. Mimo pozytywnych wyników, decyzje terapeutyczne powinny uwzględniać pełen obraz kliniczny oraz obowiązujące wytyczne dotyczące stosowania leku. Dane te wspierają bezpieczne stosowanie Otrivin Katar i Zatoki, jednak konieczne jest dalsze monitorowanie i indywidualizacja terapii w praktyce klinicznej.
aerozol do nosa, badanie mutagenności, badanie teratogenności, działanie mutagenne, działanie teratogenne, karmienie piersią, kobieta w ciąży, ksylometazolina, ksylometazoliny chlorowodorek, miejscowe stosowanie, model zwierzęcy, podskórna droga podania, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, wada rozwojowa, zmiana nowotworowa
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Citabax 10 10 mg

Przeprowadzone badania przedkliniczne cytalopramu wykazały niski poziom toksyczności ostrej oraz brak istotnych działań niepożądanych w toksyczności przewlekłej, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa leku przy długotrwałym stosowaniu w dawkach terapeutycznych. Ocena wpływu na rozrodczość, obejmująca segmenty I, II i III, nie wskazała na konieczność szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, choć przy dawkach znacznie przekraczających zakres terapeutyczny zaobserwowano zmniejszenie wskaźnika płodności, wskaźnika ciąży, liczby implantacji oraz zaburzenia parametrów spermy. Te efekty nie występują w standardowych dawkach klinicznych, co świadczy o odpowiednim marginesie bezpieczeństwa.
badanie przedkliniczne, cytalopram, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, implantacja zarodka, margines bezpieczeństwa, mutacja genetyczna, parametry spermy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, przedawkowanie, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozrodczość, wskaźnik ciąży, wskaźnik płodności, zagnieżdżenie zarodka
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmix 40 mg

Badania przedkliniczne telmisartanu wykazały wpływ leku na układ krwiotwórczy, objawiający się zmniejszeniem liczby erytrocytów, poziomu hemoglobiny oraz hematokrytu u zwierząt z prawidłowym ciśnieniem tętniczym, co może obniżać zdolność transportu tlenu. Ponadto, telmisartan wywoływał zmiany w funkcji nerek, manifestujące się podwyższonym stężeniem azotu mocznikowego, kreatyniny oraz potasu w surowicy, a także morfologicznymi zmianami w kanalikach nerkowych u psów, wskazując na potencjalne zaburzenia filtracji i struktury nerek. W układzie pokarmowym obserwowano uszkodzenia błony śluzowej żołądka, takie jak nadżerki, owrzodzenia i zapalenia, które można było częściowo zapobiec poprzez doustne uzupełnienie chlorku sodu. Dodatkowo, telmisartan indukował wzrost aktywności reninowej osocza oraz przerost aparatu przykłębuszkowego, typowe dla leków z grupy antagonistów receptora angiotensyny II, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy nerek, azot mocznikowy, błona śluzowa żołądka, chlorek sodu, ciśnienie tętnicze, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt klastogenny, erytrocyty, filtracja nerkowa, funkcja nerek, genotoksyczność, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanaliki nerkowe, karcinogenność, kreatynina, nadżerki, owrzodzenie żołądka, parametry czerwonokrwinkowe, potas, telmisartan, zmiany zapalne
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Calcium Polfarmex (o smaku bananowym) 114 mg Ca 2+/5 ml

Przeprowadzona ocena bezpieczeństwa przedklinicznego produktu leczniczego Calcium Polfarmex o smaku bananowym, zawierającego 114 mg jonów wapnia/5 ml w postaci syropu, nie wykazała istotnych zagrożeń dla człowieka. Badania farmakologiczne obejmowały analizę wpływu wapnia glubionianu i wapnia laktobionianu na układ sercowo-naczyniowy, ośrodkowy układ nerwowy oraz układ oddechowy, nie ujawniając negatywnych efektów. Dodatkowo, toksykologiczne testy po podaniu wielokrotnym nie wykazały zmian w parametrach biochemicznych, hematologicznych ani histopatologicznych tkanek i narządów zwierząt laboratoryjnych, co potwierdza brak toksyczności preparatu przy długotrwałym stosowaniu.
badanie histopatologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, jon wapnia, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, potencjał genotoksyczny, rozwój nowotworu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ oddechowy, układ organizmu, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego, wapń glubionanu, wapń laktobionianu, zmiana nowotworowa, związek wapnia
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kalipoz prolongatum 391 mg jonów potasu

Produkty lecznicze zawierające potas, takie jak Kalipoz Prolongatum (zawierający 391 mg jonów potasu), przeszły standardowe badania przedkliniczne oceniające ich bezpieczeństwo. Badania na zwierzętach wykazały niską toksyczność ostrą i przewlekłą chlorku potasu (KCl) po podaniu doustnym, co sugeruje, że długotrwałe stosowanie w dawkach terapeutycznych nie powoduje istotnych efektów toksycznych. U małp rhesus zaobserwowano drażniące działanie na przewód pokarmowy jedynie po podaniu dużych dawek, co jest związane z bezpośrednim kontaktem substancji ze śluzówką. Kalipoz Prolongatum, jako tabletka o przedłużonym uwalnianiu, minimalizuje to ryzyko drażnienia błony śluzowej żołądka i jelit.
badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie toksykologiczne, błona śluzowa przewodu pokarmowego, chlorek potasu, działanie drażniące, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, funkcja rozrodcza, jon potasu, Kalipoz Prolongatum, małpa Rhesus, podrażnienie przewodu pokarmowego, rozwój zarodkowo-płodowy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tizagelan 4 mg

Przeprowadzone badania przedkliniczne tyzanidyny, obejmujące toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność oraz potencjalne działanie rakotwórcze, nie wykazały istotnych zagrożeń dla pacjentów. Testy toksyczności wielokrotnej nie wskazały na szczególne ryzyko przy długotrwałym stosowaniu, co jest kluczowe w terapii przewlekłej spastyczności. Ponadto, badania genotoksyczności nie potwierdziły mutagennego potencjału leku, a ocena karcynogenności nie wykazała działania rakotwórczego, co potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa tyzanidyny w kontekście klinicznym.
badanie przedkliniczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, karcynogeneza, karmienie piersią, kobieta karmiąca piersią, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka, spastyczność, stężenie w mleku, stężenie we krwi, toksyczność po podaniu wielokrotnym, tyzanidyna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depakine Chronosphere 1000 (666,60 mg + 290,27 mg)/sasz.

Przedkliniczne badania walproinianu sodu i kwasu walproinowego, substancji czynnych preparatu Depakine Chronosphere, nie wykazały jednoznacznego działania mutagennego in vitro ani in vivo po podaniu doustnym, co jest główną drogą podania u ludzi. Badania genotoksyczności wskazują na brak aberracji chromosomowych w szpiku kostnym szczurów oraz dominujących cech letalnych u myszy, choć po podaniu dootrzewnowym obserwowano uszkodzenia DNA. Wyniki badań klinicznych dotyczących wymiany chromatyd siostrzanych u pacjentów z padaczką są sprzeczne, a ich znaczenie kliniczne pozostaje nieustalone. Badania rakotwórczości nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka. Natomiast walproinian wykazuje działanie teratogenne u zwierząt (myszy, szczury, króliki), powodując wady rozwojowe i zaburzenia behawioralne u potomstwa, obserwowane nawet w kolejnych pokoleniach, choć mechanizmy tych efektów i ich kliniczne implikacje pozostają niewyjaśnione.
aberracja chromosomowa, dawkowanie leku, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja prenatalna, genotoksyczność, narażenie prenatalne, niepłodność męska, NOAEL, padaczka, pęknięcie nici DNA, szpik kostny, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, walproinian sodu i kwas walproinowy, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenia spermatogenezy, zmiana histopatologiczna, zwyrodnienie jąder
Leksykon substancji czynnych
Hydrochlorotiazyd – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Hydrochlorotiazyd, diuretyk tiazydowy stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego, wykazuje niską toksyczność ostrą (LD50 >2750 mg/kg u szczurów) oraz brak istotnych efektów toksycznych w badaniach podprzewlekłych i przewlekłych, poza przewidywalnymi zaburzeniami elektrolitowymi, zwłaszcza hipokaliemią. Wyniki badań genotoksyczności są niejednoznaczne: testy in vitro wykazały pozytywne efekty mutagenne przy wysokich stężeniach (43-1300 µg/ml), natomiast testy Amesa i badania in vivo nie potwierdziły działania mutagennego. Długoterminowe badania karcynogenności na myszach i szczurach (dawki do 600 mg/kg mc./dobę) nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów, a dane kliniczne nie potwierdzają związku między stosowaniem hydrochlorotiazydu a ryzykiem rozwoju nowotworów u ludzi. Badania reprodukcyjne nie wskazują na działanie teratogenne ani negatywny wpływ na płodność, mimo że hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko i może wpływać na masę ciała potomstwa przy bardzo wysokich dawkach (15-krotność dawki ludzkiej).
antagonista receptora angiotensyny II, badanie genotoksyczności, badanie karcynogenności, bloker kanałów wapniowych, diuretyk tiazydowy, działanie karcynogenne, działanie moczopędne, działanie mutagenne, działanie nefrotoksyczne, działanie teratogenne, hipokaliemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor konwertazy angiotensyny, jajnik chomika chińskiego, komórki chłoniaka mysiego, komórki przykłębuszkowe, kreatynina w surowicy, lek przeciwnadciśnieniowy, masa czerwonokrwinkowa, nadciśnienie tętnicze, nadżerka żołądka, przerost tętniczek, Salmonella typhimurium, stężenie hemoglobiny, stężenie mocznika, stężenie potasu, szpik kostny, test Amesa, test genotoksyczności, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, wartość hematokrytu, wydalanie potasu, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zmiana siostrzanej chromatydy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alerzina 10 mg

Przedkliniczne badania cetyryzyny dichlorowodorku, substancji czynnej leku Alerzina, wykazały brak istotnych niekorzystnych efektów farmakologicznych na układ krążenia, oddechowy i nerwowy. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt nie ujawniły patologicznych zmian w narządach ani zaburzeń biochemicznych, co wskazuje na bezpieczeństwo stosowania długoterminowego. Ocena genotoksyczności, obejmująca testy mutacji genowych i aberracji chromosomowych in vitro i in vivo, nie wykazała działania mutagennego ani klastogennego. Długoterminowe badania karcynogenności nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworów związanych z cetyryzyną.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie karcynogenności, badanie przedkliniczne, cetyryzyna dichlorowodorek, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja reprodukcyjna, lek przeciwhistaminowy, mutacja genowa, potencjał genotoksyczny, test farmakologiczny, test genotoksyczny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Perindopril Krka 8 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa peryndoprylu wykazały, że głównym narządem docelowym toksyczności są nerki, ulegające odwracalnym uszkodzeniom po przewlekłym podaniu doustnym w modelach szczurów i małp. Ocena mutagenności, przeprowadzona zarówno in vitro, jak i in vivo, nie wykazała działania mutagennego, co potwierdza brak potencjału do indukcji mutacji genetycznych. Badania reprodukcyjne na szczurach, myszach, królikach i małpach nie wykazały embriotoksyczności ani teratogenności peryndoprylu, jednak obserwowano niekorzystne efekty w późnej fazie rozwoju płodu, takie jak śmierć płodu, wady wrodzone (zwłaszcza uszkodzenia nerek), oraz zwiększoną śmiertelność przed- i pourodzeniową, co jest zgodne z profilem inhibitorów ACE i wskazuje na konieczność unikania stosowania leku w ciąży.
badanie in vitro, badanie in vivo, działanie embriotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, inhibitor ACE, peryndopryl, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa leku, śmiertelność pourodzeniowa, śmiertelność przedurodzeniowa, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie nerek, wada wrodzona, zmiana nowotworowa
Leksykon substancji czynnych
Emtrycytabina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Emtrycytabina wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony licznymi badaniami przedklinicznymi, obejmującymi farmakologię, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na reprodukcję i rozwój potomstwa. Badania nie wykazały istotnych zagrożeń klinicznych, w tym specyficznej toksyczności narządowej, mutagenności, klastogenności ani potencjału karcynogennego. Ponadto, emtrycytabina nie wykazuje teratogenności ani negatywnego wpływu na płodność i rozwój płodowy, co jest istotne w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym i ciężarnych. Dane te potwierdzają bezpieczeństwo stosowania emtrycytabiny w dawkach terapeutycznych, stosowanych w lekach przeciwretrowirusowych.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie synergistyczne, działanie toksyczne, ekspozycja, emtrycytabina, genotoksyczność, lek przeciwretrowirusowy, lek złożony, mutacja genowa, potencjał karcynogenny, rakotwórczość, substancja czynna, tenofowir dizoproksylu, teratogenność, toksyczność, toksyczność narządowa, uszkodzenie materiału genetycznego
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xevoben 100 mg + 25 mg

Przedkliniczne badania toksyczności produktu leczniczego Xevoben, zawierającego 100 mg lewodopy i 25 mg benserazydu, wykazały dawkozależne zmiany szkieletowe u szczurów, związane z nieprawidłowym zarośnięciem chrząstek nasadowych, szczególnie u osobników w fazie wzrostu. U psów poddanych wysokim dawkom preparatu zaobserwowano hepatotoksyczność objawiającą się wzrostem aktywności enzymów wątrobowych, stłuszczeniem wątroby oraz wydłużeniem czasu protrombinowego, a także zmniejszenie ilości tkanek krwiotwórczych w szpiku kostnym, co wskazuje na potencjalne zaburzenia hematopoezy. Test Amesa nie wykazał działania mutagennego lewodopy ani benserazydu, jednak brak jest danych dotyczących innych aspektów genotoksyczności, takich jak aberracje chromosomowe. Ponadto, nie przeprowadzono standardowych badań kancerogenności, co uniemożliwia pełną ocenę ryzyka nowotworowego związanego z preparatem.
aberracja chromosomowa, chrząstka nasadowa, czas protrombinowy, dawka toksyczna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzym wątrobowy, hematopoeza, lewodopa z benserazydem, potencjał genotoksyczny, rozwój szkieletowy, śmiertelność wewnątrzmaciczna, stłuszczenie wątroby, test Amesa, tkanka krwiotwórcza, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomu, zgon wewnątrzmaciczny, zwyrodnienie kości
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Chlorocyclinum 3% 30 mg/g

Ocena bezpieczeństwa stosowania chlorotetracykliny chlorowodorku w postaci maści 3% (30 mg/g) opiera się na szerokim spektrum badań przedklinicznych, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Badania farmakologiczne nie ujawniły negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Ponadto, wielokrotne podawanie substancji nie wywołało efektów toksycznych, co potwierdzono poprzez analizę parametrów biochemicznych, hematologicznych oraz badania histopatologiczne tkanek i narządów. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego, a długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie potwierdziły potencjału rakotwórczego chlorotetracykliny chlorowodorku.
badania genotoksyczności, chlorocyclinum, chlorotetracyklina chlorowodorek, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, parametry hematologiczne, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, test genotoksyczności, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wada wrodzona, zmiany histopatologiczne
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fingolimod Adamed 0,5 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fingolimodu wykazały toksyczne działanie na układ limfatyczny (limfopenia, zanik tkanki limfoidalnej), płuca (przyrost masy, hipertrofia mięśni gładkich), serce (ujemny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia krwi, zmiany okołonaczyniowe, zwyrodnienie mięśnia sercowego) oraz naczynia krwionośne (waskulopatia u szczurów przy dawkach ≥0,15 mg/kg, co odpowiada około 4-krotności ekspozycji u ludzi po dawce terapeutycznej 0,5 mg/dobę). Badania rakotwórczości wykazały brak działania u szczurów przy dawkach do 2,5 mg/kg (50-krotność ekspozycji u ludzi), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków złośliwych przy dawkach ≥0,25 mg/kg (6-krotność ekspozycji u ludzi). Fingolimod nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego. Wpływ na płodność był nieistotny nawet przy dawkach do 10 mg/kg (150-krotność ekspozycji u ludzi).
badanie genotoksyczności, bariera łożyskowa, chłoniak złośliwy, działanie mutagenne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, efekt chronotropowy, ekspozycja lekowa, ekspozycja układowa, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, potencjał rakotwórczy, przetrwały pień tętniczy, śmiertelność zarodka, ubytek przegrody komorowej, wada wrodzona trzewna, waskulopatia, właściwości klastogenne, zaburzenie neurobehawioralne, zwyrodnienie mięśnia sercowego
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Diprolene 0,64 mg/g

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa dipropionianu betametazonu, substancji czynnej maści Diprolene, nie wykazały działania mutagennego w testach na bakteriach Salmonella typhimurium, Escherichia coli oraz liniach komórkowych ssaków, co sugeruje niskie ryzyko indukcji mutacji genetycznych. Jednakże brak długoterminowych badań na modelach zwierzęcych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego oraz wpływu na płodność stanowi istotne ograniczenie w pełnej ocenie bezpieczeństwa stosowania miejscowego tego kortykosteroidu. W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych wykazano natomiast istotny wpływ dipropionianu betametazonu na rozwój płodów, w tym działanie embriotoksyczne i teratogenne po podaniu domięśniowym w dawkach 0,015–0,05 mg/kg masy ciała u królików oraz 1–2 mg/kg u myszy i szczurów.
dane przedkliniczne, dipropionian betametazonu, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, Escherichia coli, kortykosteroid, maść Diprolene, podanie domięśniowe, potencjał karcinogenny, przepuklina mózgowa, przepuklina pępkowa, resorpcja płodów, rozszczep podniebienia, Salmonella typhimurium, toksyczność reprodukcyjna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Enplerasa 50 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa eplerenonu, substancji czynnej preparatu Enplerasa, obejmowały szeroki zakres analiz farmakologicznych, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję. Wyniki nie wykazały mutagennego ani rakotwórczego działania, a także nie potwierdziły istotnych zaburzeń funkcji układów sercowo-naczyniowego, oddechowego i ośrodkowego nerwowego. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu zaobserwowano zmiany anatomiczne w gruczole krokowym u szczurów i psów, w tym zanik gruczołu przy ekspozycji nieznacznie przekraczającej kliniczne dawki stosowane u ludzi, jednak bez towarzyszących skutków czynnościowych.
badanie farmakologiczne, badanie rakotwórczości, działanie mutagenne, eplerenon, genotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, rozwój poporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, substancja czynna, toksyczność po wielokrotnym podaniu, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wpływ na płodność, wpływ na reprodukcję, zanik gruczołu krokowego
Leksykon substancji czynnych
Cylostazol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Cylostazol, będący inhibitorem fosfodiesterazy typu III (PDE III), zwiększa stężenie cAMP w tkankach, co przekłada się na działanie inotropowe dodatnie oraz rozszerzające naczynia krwionośne. W badaniach przedklinicznych u psów zaobserwowano sercowo-naczyniowe zmiany chorobowe przy dawkach terapeutycznych, które nie występowały u szczurów i małp, wskazując na gatunkowo swoistą toksyczność. Elektrofizjologiczne testy na psach i małpach nie wykazały wydłużenia odstępu QTc, co zmniejsza ryzyko arytmii. Badania genotoksyczności in vivo były negatywne, natomiast in vitro na komórkach jajników chomików chińskich odnotowano słaby, ale istotny wzrost aberracji chromosomalnych. Dwuletnie badania rakotwórczości u szczurów (do 500 mg/kg/dobę) i myszy (do 1000 mg/kg/dobę) nie wykazały zwiększonej częstości nowotworów.
aberracje chromosomalne, badania in vitro, badania in vivo, badania rakotwórczości, cykliczny AMP, cylostazol, dodatnie działanie inotropowe, dojrzewanie oocytów, działanie mutagenne, fosfodiesteraza typu III, inhibitor fosfodiesterazy, mutacje genów, naczynia krwionośne, naprawa DNA, nieprawidłowości rozwojowe, obumarcie płodu, opóźnienie kostnienia, płytki krwi, rozszerzanie naczyń krwionośnych, szpik kostny, testy genotoksyczności, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia płodności, zaburzenia rytmu serca, zmiany sercowo-naczyniowe, zmniejszenie masy płodu
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oekolp 1 mg/g

Dane przedkliniczne dotyczące estriolu, zawartego w kremie dopochwowym Oekolp (1 mg/g), wskazują na brak toksyczności po podaniu miejscowym i doustnym w modelach zwierzęcych, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania tej formy leku. W badaniach genotoksyczności estriol nie wykazał działania mutagennego, co zmniejsza ryzyko indukcji zmian genetycznych i potencjalnych długoterminowych efektów niepożądanych, w tym nowotworów. Profil bezpieczeństwa estriolu jest korzystny zarówno pod względem toksyczności miejscowej, jak i ogólnoustrojowej przy stosowaniu miejscowym i doustnym. W badaniach kancerogenności zaobserwowano zwiększoną częstość występowania nowotworów nerek u chomików oraz nowotworów gruczołów sutkowych u myszy po implantacji podskórnej dużych dawek estriolu. Należy jednak podkreślić, że ta droga podania i wysokie dawki różnią się od warunków klinicznych stosowania kremu dopochwowego, co ogranicza bezpośrednią translację tych wyników na praktykę kliniczną. Ocena klinicznego znaczenia tych obserwacji powinna uwzględniać różnice w biodostępności systemowej oraz dawkowaniu, co wspiera bezpieczne stosowanie Oekolp w dawce 1 mg estriolu na 1 g kremu.
badania przedkliniczne, badanie genotoksyczności, biodostępność systemowa, działanie mutagenne, estriol, krem dopochwowy, nowotwór gruczołu sutkowego, podanie miejscowe, podanie podskórne, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, toksyczność, toksyczność miejscowa, toksyczność ogólnoustrojowa, zmiana genetyczna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxaliplatin Eugia 5 mg/ml

Badania przedkliniczne oksaliplatyny (Oxaliplatin Eugia, 5 mg/ml) przeprowadzone na myszach, szczurach, psach i małpach wykazały toksyczność typową dla cytostatyków platynowych, obejmującą mielotoksyczność, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, toksyczność reprodukcyjną oraz wpływ na przewód pokarmowy. Szczególną uwagę zwrócono na kardiotoksyczność, która wystąpiła jedynie u psów przy dawce 150 mg/m² powierzchni ciała, manifestując się zaburzeniami elektrofizjologicznymi prowadzącymi do migotania komór – efekt ten uznano za specyficzny gatunkowo i nieobserwowany u innych gatunków ani u ludzi. Badania na neuronach czuciowych szczurów sugerują, że ostra neurotoksyczność oksaliplatyny wiąże się z interakcją leku z kanałami sodowymi zależnymi od potencjału błonowego, co tłumaczy mechanizm neuropatii obwodowej, będącej istotnym ograniczeniem klinicznym terapii.
dysfagia, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, kanał sodowy zależny od potencjału błonowego, kardiotoksyczność, lek cytostatyczny, mielotoksyczność, migotanie komór, nefrotoksyczność, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, oksaliplatyna, pochodna platyny, potencjał kancerogenny, przewód pokarmowy, szpik kostny, terapia przeciwnowotworowa, toksyczność reprodukcyjna, zagrożenie teratogenne
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Donecept 5 mg

Donepezyl przeszedł szeroki zakres badań przedklinicznych, które potwierdziły jego korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach na zwierzętach efekty uboczne ograniczały się głównie do nadmiernej stymulacji receptorów cholinergicznych, zgodnie z mechanizmem działania leku. Testy mutagenności wykazały brak działania mutagennego w komórkach bakterii i ssaków, a działanie klastogenne obserwowano jedynie in vitro przy stężeniach ponad 3000-krotnie wyższych niż terapeutyczne stężenia osoczowe. Badania in vivo (test mikrojąderkowy u myszy) nie potwierdziły działania klastogennego ani genotoksycznego. Długoterminowe badania karcynogenności na szczurach i myszach nie wykazały potencjału onkogennego donepezylu.
chlorowodorek donepezylu, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, karcynogenność, klastogenność, martwy poród, mutagenność, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa leku, receptor cholinergiczny, stymulacja cholinergiczna, test mikrojąderkowy, układ cholinergiczny, wada rozwojowa, wpływ na płodność
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ramicor 5 mg

Ramipril przeszedł szeroko zakrojone badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo, obejmujące toksyczność ostrą i przewlekłą, wpływ na rozród oraz potencjał mutagenny i genotoksyczny. W badaniach toksyczności ostrej u gryzoni i psów nie zaobserwowano objawów zatrucia po doustnym podaniu leku, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. W badaniach przewlekłych na szczurach, psach i małpach stwierdzono zmiany w stężeniach elektrolitów i obrazie krwi, typowe dla inhibitorów ACE. U psów i małp podawano bardzo wysokie dawki (250 mg/kg mc./dobę), co skutkowało powiększeniem aparatu przykłębuszkowego, będącym efektem farmakodynamicznym. Dawki dobrze tolerowane bez objawów toksycznych wynosiły odpowiednio: szczury 2,0 mg/kg mc./dobę, psy 2,5 mg/kg mc./dobę, małpy 8,0 mg/kg mc./dobę.
aparat przykłębuszkowy, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, elektrolity w osoczu, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, margines bezpieczeństwa, mechanizm działania, obraz krwi, płodność, poszerzenie miedniczki nerkowej, ramipryl, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerek, właściwość teratogenna