Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma 84 mg/ml

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa stosowania wodorowęglanu sodu obejmują dane dotyczące toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjału genotoksycznego, rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę dostępnych danych przedklinicznych, które są istotne dla oceny bezpieczeństwa stosowania tego produktu leczniczego.¹

Toksyczność ostra

W badaniach toksyczności ostrej wykazano, że dawka LD50 (dawka śmiertelna dla 50% badanej populacji) po podaniu doustnym (per os) u szczurów wynosiła 4220 mg/kg masy ciała. W kontekście klinicznym, osoby dorosłe bez zaburzeń funkcji nerek mogą tolerować dawki do 1700 mEq/dobę, przy których obserwuje się jedynie łagodne objawy przedawkowania. Należy jednak zaznaczyć, że u pewnych grup pacjentów, w szczególności u małych dzieci oraz osób z niewydolnością nerek, objawy przedawkowania mogą mieć ciężki przebieg.²

Toksyczność przewlekła

W dostępnej literaturze naukowej brakuje szczegółowych danych nieklinicznych dotyczących toksyczności wodorowęglanu sodu u zwierząt po podaniu wielokrotnym. Zaobserwowano jednak, że objawy kliniczne występujące po podaniu wielokrotnych dawek wodorowęglanu są zbliżone do tych obserwowanych po podaniu dawki jednorazowej. Istotne jest, że nasilenie tych objawów zależy od dwóch głównych czynników: wielkości podanej dawki oraz aktualnego stanu równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie.³

Genotoksyczność

W ocenie potencjału genotoksycznego wodorowęglanu sodu przeprowadzono test Amesa, który nie wykazał działania mutagennego zarówno w warunkach bez aktywacji metabolicznej, jak i z aktywacją metaboliczną. Pomimo że sam test Amesa nie stanowi wystarczającego dowodu na całkowity brak mutagenności, to biorąc pod uwagę takie czynniki jak fizjologiczne występowanie wodorowęglanu sodu w organizmie, zazwyczaj krótki czas leczenia (stosowanie doraźne) oraz wieloletnie doświadczenie w stosowaniu tej substancji w lecznictwie, można uznać, że wodorowęglan sodu nie stanowi zagrożenia mutagennego.⁴

Rakotwórczość

Badania przedkliniczne wykazały, że wodorowęglan sodu sam w sobie nie wykazuje działania rakotwórczego, jednak należy do substancji określanych jako promotory procesu kancerogenezy. W długoterminowym badaniu trwającym 104 tygodnie, w którym szczurom podawano wodorowęglan sodu w postaci paszy zawierającej 0,64% tego związku, nie stwierdzono żadnych zmian nowotworowych. Dodatkowo, w innym badaniu, w którym przez 4 tygodnie podawano szczurom wodorowęglan sodu w wyższym stężeniu (3%), nie zaobserwowano zmian patomorfologicznych w komórkach nabłonkowych miedniczki nerkowej.⁵

Toksyczny wpływ na reprodukcję i rozwój potomstwa

W badaniach oceniających potencjalny wpływ wodorowęglanu sodu na reprodukcję i rozwój potomstwa nie stwierdzono działania teratogennego. Badania przeprowadzono na trzech różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych:

• Myszy – podawano wodorowęglan sodu w dawce 580 mg/kg masy ciała/dobę
• Szczury – podawano dawkę 340 mg/kg masy ciała/dobę
• Króliki – podawano dawkę 330 mg/kg masy ciała/dobę

Warto jednak zaznaczyć istotną obserwację z badania na szczurach – wykazano, że w przypadku występowania zasadowicy u matki wzrasta liczba zmian szkieletowych u płodu. Jest to ważna informacja z punktu widzenia klinicznego, ponieważ wskazuje na konieczność ścisłego monitorowania równowagi kwasowo-zasadowej u kobiet w ciąży otrzymujących wodorowęglan sodu.⁶