Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Alikval Duo 50 mg + 1000 mg
Badania toksykologiczne wildagliptyny, składnika produktu leczniczego Alikval Duo, wykazały brak nowych działań toksycznych przy stosowaniu połączenia z metforminą przez okres do 13 tygodni. W badaniach na psach zaobserwowano opóźnienia wewnątrzsercowego przewodzenia impulsów przy dawce powyżej 15 mg/kg mc. (7-krotna ekspozycja względem Cmax u ludzi). U szczurów i myszy stwierdzono gromadzenie piankowatych makrofagów w płucach przy dawkach odpowiednio 25 mg/kg (5-krotna ekspozycja AUC) i 750 mg/kg (142-krotna ekspozycja AUC). Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego u psów obejmowały biegunkę i krwawienia, jednak dawka bezpieczna nie została określona. Wildagliptyna nie wykazywała działania mutagennego in vitro i in vivo, a badania reprodukcyjne u szczurów i królików nie potwierdziły istotnych zaburzeń płodności czy rozwoju zarodka przy dawkach do 75 mg/kg (10-krotna ekspozycja u ludzi). W badaniach rakotwórczości u szczurów (do 900 mg/kg) nie stwierdzono wzrostu częstości guzów, natomiast u myszy zaobserwowano zwiększoną częstość gruczolakoraka sutka i naczyniakomięsaka krwionośnego przy dawkach 500 mg/kg i 100 mg/kg, co jednak nie jest uznawane za ryzyko dla ludzi ze względu na brak genotoksyczności i specyfikę gatunkową.
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Alikval Duo
Stosowanie połączenia wildagliptyny i metforminy w postaci produktu leczniczego Alikval Duo było przedmiotem badań na zwierzętach trwających do 13 tygodni. W badaniach tych nie stwierdzono nowych działań toksycznych związanych z podawaniem tych substancji w postaci produktu złożonego. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane przedkliniczne odnoszące się osobno do każdej z substancji czynnych.1
Wildagliptyna – dane przedkliniczne
Wpływ na układ sercowo-naczyniowy
U psów obserwowano opóźnienia wewnątrzsercowego przewodzenia impulsów. Dawka, po podaniu której nie występowało takie działanie leku, wynosiła 15 mg/kg masy ciała, co odpowiada 7-krotnie większej ekspozycji od całkowitego wpływu leku na organizm człowieka (na podstawie Cmax).2
Wpływ na układ oddechowy
W badaniach na szczurach i myszach obserwowano gromadzenie się piankowatych makrofagów pęcherzykowych w płucach. U szczurów dawka niewywołująca tego niekorzystnego działania wynosiła 25 mg/kg masy ciała (5-krotnie większa ekspozycja niż całkowity wpływ leku na organizm ludzki, na podstawie AUC). U myszy dawka bezpieczna wynosiła 750 mg/kg masy ciała, co odpowiada 142-krotnie większej ekspozycji niż całkowity wpływ leku na organizm człowieka.3
Wpływ na układ pokarmowy
W badaniach na psach obserwowano objawy ze strony przewodu pokarmowego, w tym miękkie stolce, śluzowate stolce, biegunkę, a po podaniu większych dawek również obecność krwi w kale. Nie ustalono wielkości dawki niepowodującej tych działań.4
Badania genotoksyczności
Wildagliptyna nie wykazywała działania mutagennego w konwencjonalnych badaniach genotoksyczności przeprowadzonych zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo.5
Wpływ na reprodukcję i rozwój płodu
Badania wpływu wildagliptyny na płodność i wczesny rozwój zarodka u szczurów nie dostarczyły dowodów potwierdzających zaburzenia płodności, zdolności do reprodukcji ani wczesnego rozwoju zarodka. Badania toksycznego działania na zarodek i płód przeprowadzono u szczurów i królików, uzyskując następujące wyniki:6
- U szczurów stwierdzono większą częstość występowania falistych żeber w związku ze zmniejszeniem parametrów masy ciała matki. Dawka niepowodująca takiego niekorzystnego działania wynosiła 75 mg/kg masy ciała (10-krotnie większa ekspozycja niż całkowity wpływ leku na organizm u ludzi).7
- U królików zmniejszenie masy ciała płodu i zmiany kośćca wskazujące na opóźnienia rozwoju obserwowano jedynie przy ciężkich działaniach toksycznych u matki. Dawka niepowodująca niekorzystnego działania wynosiła 50 mg/kg masy ciała (9-krotnie większa ekspozycja niż całkowity wpływ leku na organizm u ludzi).8
W badaniu rozwoju przed- i pourodzeniowego przeprowadzonym na szczurach, toksyczne działanie wildagliptyny obejmowało przemijające zmniejszenie masy ciała i zmniejszoną aktywność ruchową w pokoleniu F1. Zjawiska te obserwowano wyłącznie w związku z toksycznym działaniem na matkę po podaniu dawki ≥ 150 mg/kg masy ciała.9
Badania rakotwórczości
Przeprowadzono dwuletnie badanie rakotwórczości na szczurach, którym podawano dawki doustne wildagliptyny do 900 mg/kg masy ciała (około 200-krotnie większa ekspozycja niż całkowity wpływ leku na organizm człowieka po zastosowaniu maksymalnej zalecanej dawki). W badaniu tym nie stwierdzono zwiększenia częstości występowania guzów w związku ze stosowaniem wildagliptyny.10
W innym dwuletnim badaniu oceniano rakotwórczość wildagliptyny u myszy, którym podawano doustne dawki do 1000 mg/kg masy ciała. W tym badaniu obserwowano:11
- Zwiększoną częstość występowania gruczolakoraka sutków przy dawce bezpiecznej 500 mg/kg masy ciała (59-krotnie większa ekspozycja niż całkowity wpływ leku na organizm człowieka)
- Zwiększoną częstość występowania naczyniakomięsaka krwionośnego przy dawce bezpiecznej 100 mg/kg masy ciała (16-krotnie większa ekspozycja niż całkowity wpływ leku na organizm człowieka)12
Zwiększona częstość występowania tych guzów u myszy nie jest uznawana za istotne ryzyko dla ludzi z następujących powodów:13
- Brak działań genotoksycznych wildagliptyny i jej głównego metabolitu
- Występowanie guzów tylko u jednego gatunku zwierząt
- Duże wartości ekspozycji na lek, przy których obserwowano guzy
Badania toksykologiczne na naczelnych
W 13-tygodniowym badaniu toksykologicznym na małpach cynomolgus odnotowano zmiany skórne po zastosowaniu dawek ≥ 5 mg/kg masy ciała/dobę. Zmiany te były zlokalizowane głównie na kończynach (dłoniach, stopach, uszach i ogonie). Zaobserwowano następujące efekty:14
- Po dawce 5 mg/kg masy ciała/dobę (ekspozycja w przybliżeniu równa AUC u ludzi po podaniu dawki 100 mg) obserwowano jedynie pęcherzyki na skórze, które ustępowały pomimo kontynuacji leczenia i nie powodowały nieprawidłowości histopatologicznych.15
- Przy dawkach ≥ 20 mg/kg masy ciała/dobę (około 3-krotnie większych od AUC u ludzi po podaniu dawki 100 mg) odnotowano łuszczenie się skóry płatami lub drobnymi fragmentami, strupy i rany na ogonie z odpowiadającymi im zmianami w badaniu histopatologicznym.16
- Zmiany martwicze ogona stwierdzano po zastosowaniu dawki ≥ 80 mg/kg masy ciała/dobę.17
- Zmiany skórne były nieodwracalne w 4-tygodniowym okresie zdrowienia u małp leczonych dawkami 160 mg/kg masy ciała/dobę.18
Metformina – dane przedkliniczne
Dane niekliniczne dla metforminy pochodzące z konwencjonalnych badań nie wskazują na szczególne zagrożenie dla człowieka. Badania te obejmowały:19
- Badania farmakologiczne dotyczące bezpieczeństwa
- Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym
- Badania genotoksyczności
- Badania potencjalnego działania rakotwórczego
- Badania toksycznego wpływu na rozród
Wszystkie powyższe badania nie ujawniły szczególnego zagrożenia dla człowieka związanego ze stosowaniem metforminy.20
| Substancja czynna | Gatunek | Obserwowane działania | Dawka bezpieczna (NOAEL) | Stosunek ekspozycji (vs. człowiek) |
|---|---|---|---|---|
| Wildagliptyna | Psy | Opóźnienia wewnątrzsercowego przewodzenia impulsów | 15 mg/kg mc. | 7-krotnie większa (Cmax) |
| Szczury | Gromadzenie się piankowatych makrofagów w płucach | 25 mg/kg mc. | 5-krotnie większa (AUC) | |
| Myszy | Gromadzenie się piankowatych makrofagów w płucach | 750 mg/kg mc. | 142-krotnie większa (AUC) | |
| Szczury | Zwiększona częstość falistych żeber | 75 mg/kg mc. | 10-krotnie większa | |
| Myszy | Gruczolakorak sutka i naczyniakomięsak krwionośny | 500 mg/kg mc. i 100 mg/kg mc. | 59-krotnie i 16-krotnie większa | |
| Metformina | Różne gatunki | Brak specyficznych działań toksycznych | – | – |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania