CYP3A4

CYP3A4 to najważniejszy izoenzym cytochromu P450, odpowiedzialny za metabolizm około 50% stosowanych obecnie leków. Jest głównie zlokalizowany w wątrobie oraz błonie śluzowej jelita cienkiego, gdzie uczestniczy w pierwszej fazie biotransformacji ksenobiotyków.

Aktywność CYP3A4 charakteryzuje się dużą zmiennością międzyosobniczą, co wpływa na indywidualne różnice w metabolizmie leków. Czynniki takie jak polimorfizmy genetyczne, wiek, płeć, choroby wątroby oraz interakcje lekowe mogą znacząco modyfikować funkcję tego enzymu, prowadząc do zmian w stężeniach leków w osoczu.

Szczególnie istotne w praktyce klinicznej są interakcje lekowe na poziomie CYP3A4. Inhibitory enzymu (np. ketokonazol, erytromycyna, sok grejpfrutowy) mogą prowadzić do zwiększenia stężenia substratów i nasilenia działań niepożądanych, podczas gdy induktory (np. ryfampicyna, karbamazepina, ziele dziurawca) obniżają stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, zmniejszając ich skuteczność terapeutyczną.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Desloratadine Sopharma 0,5 mg/ml

Desloratadyna, dostępna w postaci roztworu doustnego o stężeniu 0,5 mg/ml, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) około 3 godzin po podaniu, z okresem półtrwania eliminacji około 27 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę bez istotnej kumulacji. Biodostępność jest proporcjonalna w zakresie dawek 5-20 mg, a podanie z pokarmem lub sokiem grejpfrutowym nie wpływa na farmakokinetykę leku. Desloratadyna wiąże się z białkami osocza w 83-87%, nie wykazuje istotnej inhibicji enzymów CYP3A4 i CYP2D6 ani interakcji z glikoproteiną P, co ogranicza ryzyko interakcji lekowych. Fenotyp spowolnionego metabolizmu występuje u około 6% populacji, częściej u osób rasy czarnej, skutkując wydłużonym okresem półtrwania do 89-120 godzin i zwiększonym Cmax (3-4-krotnie), jednak bez zmiany profilu bezpieczeństwa.
3-hydroksydesloratadyna, alergiczny nieżyt nosa, biodostępność substancji czynnej, biorównoważność, CYP2D6, CYP3A4, dystrybucja desloratadyny, ekspozycja na lek, faza eliminacji, fenotyp spowolnionego metabolizmu, glikoproteina p, interakcja lekowa, maksymalne stężenie, metabolizm desloratadyny, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, przewlekła niewydolność nerek, roztwór doustny, stężenie leku, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ridlip 20 mg

Rozuwastatyna, substancja czynna leku Ridlip, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym typowym dla inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 5 godzinach, z biodostępnością bezwzględną około 20%, co wynika z efektu pierwszego przejścia przez wątrobę. Lek wykazuje znaczną dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji około 134 l) oraz wysoki stopień wiązania z białkami osocza (~90%, głównie albuminy). Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (około 10% dawki), głównie przez izoenzym CYP2C9, z udziałem CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6, co minimalizuje ryzyko interakcji metabolicznych. Metabolity N-demetylowane zachowują około 50% aktywności farmakologicznej, natomiast pochodne laktonowe są klinicznie nieaktywne. Okres półtrwania wynosi około 19 godzin, a klirens osoczowy około 50 l/h. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (około 90% dawki) oraz w mniejszym stopniu z moczem (około 10%, w tym 5% w postaci niezmienionej). Transport hepatocytarny rozuwastatyny jest zależny od OATP-C, co jest kluczowe dla jej eliminacji wątrobowej.
ABCG2, AUC, BCRP, białko transportowe, biodostępność bezwzględna, biosynteza cholesterolu, Cmax, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dyslipidemia, efekt pierwszego przejścia, genotyp SLCO1B1, genotypowanie, hepatocyt, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izoenzym cytochromu P450, klirens kreatyniny, klirens LDL-C, klirens osoczowy, N-demetylowany metabolit, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna laktonowa, pochodna N-demetylowana, pole pod krzywą, polimorfizm SLCO1B1, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, transporter OATP-C, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Interakcje leku – Ranloc 20 mg

Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wpływa na farmakokinetykę wielu leków poprzez podwyższenie pH żołądka, co zmniejsza wchłanianie leków zależnych od kwaśnego środowiska, takich jak azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol) oraz erlotynib. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami proteazy HIV (np. atazanawir), gdzie pantoprazol może znacząco obniżyć ich biodostępność, co wymaga ograniczenia dawki pantoprazolu do 20 mg/dobę i ścisłego monitorowania miana wirusa. W terapii skojarzonej z pochodnymi kumaryny (warfaryna, fenprokumon) obserwuje się ryzyko wzrostu INR i wydłużenia czasu protrombinowego, co wymaga regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia. U pacjentów otrzymujących wysokie dawki metotreksatu (np. 300 mg) pantoprazol może zwiększać stężenie metotreksatu w osoczu, co wskazuje na konieczność rozważenia czasowego odstawienia pantoprazolu.
antybiotyk, azole przeciwgrzybicze, biodostępność leku, błona śluzowa żołądka, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P-450, czas protrombinowy, dehydrogenaza alkoholowa, działanie niepożądane, ekspozycja ogólnoustrojowa, enzym wątrobowy, induktor enzymu, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kwas solny, kwas żołądkowy, metabolizm leku, metotreksat, miano wirusa, P-glikoproteina, parametry krzepnięcia krwi, pochodna kumaryny, schorzenie wątroby, warfaryna, wartość INR, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Montelukast Teva 4 mg

Montelukast Teva, stosowany w profilaktyce i długotrwałym leczeniu astmy, nie wykazuje klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych z wieloma lekami, takimi jak teofilina, prednizon, doustne środki antykoncepcyjne (etynyloestradiol/noretyndron 35/1), terfenadyna, digoksyna czy warfaryna. Montelukast jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4, CYP2C8 i CYP2C9, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków indukujących te enzymy (fenobarbital, fenytoina, ryfampicyna), które mogą zmniejszać ekspozycję na montelukast nawet o około 40%. Inhibitory CYP2C8, takie jak gemfibrozyl, zwiększają ekspozycję na montelukast 4,4-krotnie, jednak nie jest konieczne rutynowe dostosowanie dawki, choć zaleca się monitorowanie działań niepożądanych. Inhibitory o mniejszej sile, np. trimetoprim, oraz silny inhibitor CYP3A4 – itrakonazol, nie wykazują klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę montelukastu.
antagonista receptorów leukotrienowych, astma, CYP2C8, CYP3A4, cytochrom P450, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, gemfibrozyl, indukcja enzymatyczna, inhibitor enzymatyczny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoenzymy CYP, metabolizm wątrobowy, montelukast, noretyndron, paklitaksel, prednizolon, prednizon, repaglinid, rozyglitazon, ryfampicyna, teofilina, terfenadyna, trimetoprim, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Meaxin 100 mg

Imatynib, metabolizowany głównie przez CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego stężenia w osoczu oraz na stężenia innych leków metabolizowanych przez ten enzym. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol czy inhibitory proteazy HIV, zwiększają Cmax i AUC imatynibu odpowiednio o 26% i 40%, co wymaga ostrożności i monitorowania działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4, w tym ryfampicyna i leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, karbamazepina, okskarbazepina), mogą obniżyć Cmax i AUC imatynibu nawet o 54-74%, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapii i wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub rozważenia zwiększenia dawki imatynibu. Imatynib jest także inhibitorem CYP3A4, co powoduje wzrost stężeń substratów tego enzymu o wąskim indeksie terapeutycznym, np. symwastatyny (2-3,5-krotny wzrost Cmax i AUC), cyklosporyny czy pimozydu, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania toksyczności.
alkaloid sporyszu, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, benzodiazepina, chemioterapeutyk, CYP3A4, cytochrom P450, działanie sedatywne, dziurawiec zwyczajny, funkcja tarczycy, glejak złośliwy, glukuronidacja, heparyna niskocząsteczkowa, hepatotoksyczność, imatynib, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor enzymu, inhibitor proteazy, ketokonazol, kumaryna, L-asparaginaza, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, lewotyroksyna, mielosupresja, ryfampicyna, statyna, substrat CYP3A4, symwastatyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Zofran 4 mg

Ondansetron, metabolizowany głównie przez enzymy cytochromu P-450 (CYP3A4, CYP2D6, CYP1A2), wykazuje złożony, wieloenzymatyczny metabolizm, który zapewnia kompensację w przypadku zahamowania lub defektu jednego z enzymów, co skutkuje minimalnymi zmianami farmakokinetycznymi i klirensem leku. Istotne klinicznie interakcje dotyczą głównie ryzyka wydłużenia odstępu QT, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków kardiotoksycznych (np. antracykliny, trastuzumab), antybiotyków (erytromycyna, ketokonazol), leków przeciwarytmicznych (amiodaron) oraz beta-adrenolityków (atenolol, tymolol). W takich przypadkach zalecane jest monitorowanie EKG i ostrożność w terapii skojarzonej. Ponadto, jednoczesne stosowanie ondansetronu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI) może prowadzić do zespołu serotoninowego, wymagając uważnej obserwacji objawów klinicznych.
alfentanyl, amiodaron, antracykliny, atenolol, beta-adrenolityki, chlorowodorek apomorfiny, CYP1A2, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P-450, daunorubicyna, doksorubicyna, działanie kardiotoksyczne, erytromycyna, farmakokinetyka ondansetronu, fenytoina, furosemid, induktory enzymatyczne, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, karbamazepina, ketokonazol, klirens ondansetronu, lignokaina, metabolizm wątrobowy, monitorowanie EKG, morfina, niedociśnienie tętnicze, odstęp QT, ondansetron, podrażnienie śluzówki przewodu pokarmowego, propofol, ryfampicyna, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, tiopental, tramadol, trastuzumab, tymolol, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy, Zofran
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sitagliptin Sandoz 100 mg

Sytagliptyna, podawana doustnie w dawce 100 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z medianą Tmax wynoszącą 1-4 godziny oraz wysoką biodostępnością około 87%. Średnie wartości AUC i Cmax wynoszą odpowiednio 8,52 μM•h i 950 nM. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę względem dawki w zakresie AUC, jednak Cmax i C24h nie są ściśle proporcjonalne do dawki. Objętość dystrybucji wynosi około 198 litrów, a stopień wiązania z białkami osocza to 38%. Metabolizm sytagliptyny jest minimalny, głównie eliminowana jest przez nerki w postaci niezmienionej (79% dawki), z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2C8. Okres półtrwania wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy około 350 ml/min, z eliminacją przez aktywne wydzielanie kanalikowe, w tym udziałem transporterów hOAT-3 i glikoproteiny P. Sytagliptyna nie wykazuje istotnej indukcji ani inhibicji cytochromu P450, co ogranicza ryzyko interakcji lekowych.
AUC, biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenie czynności nerek, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, cytochrom P450, farmakokinetyka sytagliptyny, glikoproteina p, klirens nerkowy, łagodne zaburzenie czynności nerek, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie szczytowe w osoczu, sytagliptyna, transporter anionów organicznych, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zależność PK/PD
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mucosolvan 30 mg

Ambroksolu chlorowodorek, substancja czynna Mucosolvanu, charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem z doustnych postaci o natychmiastowym uwalnianiu, z liniową zależnością stężenia leku we krwi od dawki w zakresie terapeutycznym. Tmax wynosi 1-2,5 godziny dla postaci o natychmiastowym uwalnianiu oraz średnio 6,5 godziny dla postaci o opóźnionym uwalnianiu. Biodostępność tabletek 30 mg wynosi 79%, a kapsułek o opóźnionym uwalnianiu 95% (po normalizacji dawki). Posiłki nie wpływają na biodostępność, co eliminuje konieczność dostosowywania czasu podania leku względem posiłków. Brak kumulacji dawki terapeutycznej przy wielokrotnym podaniu potwierdza bezpieczeństwo terapii długoterminowej.
ambroksol chlorowodorek, biodostępność, biodostępność ambroksolu, biotransformacja, choroba układu oddechowego, CYP3A4, cytochrom P450, dostępność biologiczna, dystrybucja do tkanek, glukuronidacja, indeks terapeutyczny, interakcja lekowa, klirens całkowity, klirens nerkowy, kwas dibromoantranilowy, maksymalne stężenie leku w osoczu, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, mikrosomy wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, postać o natychmiastowym uwalnianiu, postać o opóźnionym uwalnianiu, profil eliminacji, wiązanie z białkami osocza, wpływ posiłków na biodostępność, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Gabitril 5 mg

Tiagabina, metabolizowana głównie przez izoenzymy CYP3A4/5, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami indukującymi enzymy wątrobowe, takimi jak fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, prymidon oraz ryfampicyna. Indukcja enzymatyczna prowadzi do przyspieszonego metabolizmu tiagabiny, co skutkuje obniżeniem jej stężenia w osoczu i potencjalnym osłabieniem efektu terapeutycznego. W takich przypadkach zaleca się zwiększenie dawki dobowej i/lub skrócenie odstępów między podaniami. U pacjentów nieleczonych lekami indukującymi enzymy CYP3A4/5 stężenie tiagabiny może być około dwukrotnie wyższe, co wymaga stosowania mniejszych dawek i wolniejszego dostosowywania dawkowania. Jednoczesne stosowanie ziela dziurawca (Hypericum perforatum), silnego induktora CYP3A4, jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko znacznego obniżenia ekspozycji na tiagabinę i utraty skuteczności terapeutycznej.
cymetydyna, CYP3A4, cytochrom P450, depresja ośrodkowego układu nerwowego, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, fenobarbital, fenytoina, Hypericum perforatum, induktor enzymu, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcje lekowe, karbamazepina, kwas walproinowy, lek przeciwpadaczkowy, prymidon, ryfampicyna, teofilina, tiagabina, warfaryna, zaburzenia koordynacji ruchowej, zawroty głowy, ziele dziurawca
Leksykon substancji czynnych
Ozenoksacyna – Interakcje

Ozenoksacyna, stosowana miejscowo w kremie Dubine (10 mg/g), wykazuje w badaniach in vitro łagodne, konkurencyjne hamowanie enzymów CYP3A4 (przy stężeniu 100 µM) oraz bardzo łagodne, zależne od czasu hamowanie CYP2C9 (przy 200 µM). Jednakże, po miejscowym zastosowaniu kremu u dorosłych i dzieci od 6 miesiąca życia, nie stwierdzono ekspozycji ogólnoustrojowej na ozenoksacynę, co minimalizuje ryzyko klinicznie istotnych interakcji z lekami metabolizowanymi przez te enzymy. Ponadto, ozenoksacyna nie indukuje aktywności enzymów P450, co dodatkowo zmniejsza potencjał interakcji farmakokinetycznych. Z tego względu, stosowanie ozenoksacyny jest bezpieczne u pacjentów przyjmujących substraty CYP3A4 (np. cyklosporyna, statyny, benzodiazepiny) oraz CYP2C9 (np. warfaryna, fenytoina).
alkohol stearylowy, antybiotyk, benzodiazepina, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, ekspozycja ogólnoustrojowa, fenytoina, glikol propylenowy, hamowanie konkurencyjne, hamowanie metabolizmu, infekcja skórna, interakcja farmaceutyczna, interakcja farmakodynamiczna, leczenie przeciwbakteryjne, lek przeciwdrobnoustrojowy, lek przeciwwirusowy, metabolizm leku, mikrosomy wątroby, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ozenoksacyna, preparat miejscowy, środek przeciwdrobnoustrojowy, statyna, substrat CYP3A4, takrolimus, układ enzymatyczny, warfaryna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lipanthyl 267M 267 mg

Fenofibrat, podawany doustnie w dawce 267 mg w formie mikronizowanej, wykazuje Tmax wynoszące 4-5 godzin, a jego biodostępność jest zwiększona przy podaniu z pokarmem. Po wchłoniu ulega szybkiemu metabolizmowi przez esterazy do aktywnego metabolitu – kwasu fenofibrynowego, który wiąże się z białkami osocza w ponad 99%. Nie wykazuje metabolizmu mikrosomalnego ani nie jest substratem CYP3A4, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Okres półtrwania kwasu fenofibrynowego wynosi około 20 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Fenofibrat nie kumuluje się w organizmie, a jego całkowita eliminacja następuje w ciągu 6 dni, głównie przez nerki w postaci kwasu fenofibrynowego i jego glukuronidów.
albuminy osocza, biodostępność fenofibratu, CYP3A4, esterazy, farmakokinetyka fenofibratu, hemodializa, klirens osoczowy, kwas fenofibrynowy, metabolizm fenofibratu, metabolizm mikrosomalny, mikronizacja, niewydolność nerek, okres półtrwania, pochodne glukuronidowe, stężenie maksymalne w osoczu, wchłanianie fenofibratu, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxynador 5 mg + 10 mg

Produkt leczniczy Oxynador, zawierający oksykodon i nalokson w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak benzodiazepiny, inne opioidy, leki przeciwlękowe, nasenne, przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne, przeciwhistaminowe oraz przeciwwymiotne, które mogą nasilać sedację, depresję oddechową, a nawet prowadzić do śpiączki lub śmierci. Ponadto, stosowanie Oxynadora z inhibitorami monoaminooksydazy (MAOI) lub lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI) zwiększa ryzyko niestabilności hemodynamicznej oraz zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. pobudzeniem psychoruchowym, tachykardią, hipertermią i zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi. Alkohol jest przeciwwskazany ze względu na potencjalizację działania oksykodonu i ryzyko ciężkiej depresji oddechowej. W przypadku jednoczesnego stosowania z doustnymi antykoagulantami pochodnymi kumaryny konieczne jest częstsze monitorowanie INR z uwagi na zmiany jego wartości.
acenokumarol, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzodiazepina, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, doustny antykoagulant, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie przeciwbólowe, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym cytochromu P450, lek nasenny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwymiotny, lek serotoninergiczny, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, oksykodon i nalokson, pochodna kumaryny, reakcja serotoninowa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, toksyczność serotoninowa, warfaryna, zespół abstynencyjny, zespół odstawienia, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Xanax SR 0,5 mg

Alprazolam, substancja czynna Xanax SR, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami o działaniu sedatywnym i depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak benzodiazepiny, opioidy, neuroleptyki, leki przeciwdepresyjne oraz przeciwhistaminowe I generacji, które mogą powodować addytywne nasilenie sedacji i ryzyko depresji oddechowej. Alkohol jest bezwzględnie przeciwwskazany ze względu na ryzyko ciężkiej depresji OUN, zaburzeń koordynacji, a nawet zatrzymania oddechu i śpiączki. Interakcje farmakokinetyczne najczęściej dotyczą metabolizmu przez CYP3A4 – inhibitory tego enzymu (np. ketokonazol, erytromycyna, diltiazem) mogą zwiększać stężenie alprazolamu w osoczu nawet o 50-75%, co wymaga redukcji dawki, natomiast induktory (np. ryfampicyna, karbamazepina) obniżają stężenie leku, co może wymagać zwiększenia dawki i monitorowania efektu terapeutycznego.
alprazolam, barbiturany, benzodiazepiny, cymetydyna, CYP3A4, cytochrom P450, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, digoksyna, diltiazem, doustne leki antykoncepcyjne, działanie addytywne, dziurawiec, erytromycyna, fentanyl, fenytoina, flukonazol, hipotensja, hydroksyzyna, induktory enzymatyczne, indynawir, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klemastyna, kodeina, leki przeciwdepresyjne sedatywne, leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji, morfina, neuroleptyki, oksykodon, opioidy, receptory GABA-ergiczne, ryfampicyna, rytonawir, SNRI, SSRI, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tramadol, werapamil, wolna frakcja leku, wypieranie z białek osocza, zaburzenia oddychania, zolpidem, zopiklon
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Apra-swift 15 mg

Apra-swift, zawierający arypiprazol w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, wykazuje biorównoważność z tabletkami powlekanymi, co umożliwia ich zamienność bez zmiany stopnia wchłaniania. Arypiprazol charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 87%, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 3-5 godzinach. Metabolizm leku odbywa się głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, a aktywny metabolit dehydroarypiprazol odpowiada za około 40% AUC. Objętość dystrybucji wynosi 4,9 l/kg, a wiązanie z białkami osocza przekracza 99%. Okres półtrwania w fazie eliminacji różni się w zależności od aktywności CYP2D6: 75 godzin u osób z wysoką aktywnością i 146 godzin u słabych metabolizerów. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg, a eliminacja odbywa się głównie przez metabolizm wątrobowy, z wydalaniem 27% radioaktywnego pierwiastka z moczem i 60% z kałem.
albumina, AUC, biodostępność bezwzględna, biodostępność doustna, biorównoważność, CYP2D6, CYP3A4, dehydroarypiprazol, dystrybucja leku, klasyfikacja Child-Pugh, klirens całkowity, klirens wątrobowy, krążenie ogólnoustrojowe, marskość wątroby, metabolizm leku, metabolizm przedukładowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, podanie doustne, stan stacjonarny, stężenie maksymalne w osoczu, szlak metaboliczny, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, Tmax, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aurosolin 5 mg

Solifenacyna bursztynian, substancja czynna Aurosolinu, charakteryzuje się wysoką dostępnością biologiczną (~90%) oraz liniową farmakokinetyką w dawkach terapeutycznych 5-40 mg, z Cmax osiąganym w 3-8 godzin po podaniu doustnym. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~600 l) i silne wiązanie z białkami osocza (~98%), głównie z kwaśną α1-glikoproteiną. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, generując cztery metabolity, z których tylko 4R-hydroksysolifenacyna jest aktywna farmakologicznie. Klirens układowy wynosi około 9,5 l/h, a okres półtrwania 45-68 godzin. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (70% dawki w moczu, w tym 11% w formie niezmienionej) oraz w mniejszym stopniu przez drogi żółciowe.
4R-hydroksy-N-tlenek, 4R-hydroksysolifenacyna, AUC, ciężkie zaburzenia czynności nerek, Cmax, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, czas osiągnięcia maksymalnego stężenia, dostępność biologiczna, hemodializa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens układowy, kwaśna α1-glikoproteina, liniowa zależność farmakologiczna, N-glukuronid, N-tlenek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, pole pod krzywą stężenia, solifenacyna bursztynianu, stężenie w osoczu, Tmax, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tadilecto 20 mg

Tadalafil w dawce 20 mg charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po około 2 godzinach, z brakiem wpływu pokarmu oraz pory podania na farmakokinetykę. Objętość dystrybucji wynosi około 63 l, a wiązanie z białkami osocza sięga 94%. Lek jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 do nieaktywnych metabolitów, z długim okresem półtrwania t1/2 wynoszącym 17,5 godziny, co umożliwia utrzymanie stężeń terapeutycznych przez dłuższy czas. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (61%) oraz moczem (36%). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 2,5–20 mg, a stan stacjonarny osiągany jest po 5 dniach stosowania raz na dobę. U pacjentów z zaburzeniami erekcji profil farmakokinetyczny jest zbliżony do osób zdrowych.
AUC, ciężka niewydolność wątroby, Cmax, CYP3A4, dostępność biologiczna, farmakokinetyka, fosfodiesteraza typu 5, hemodializa, klirens, klirens kreatyniny, łagodne zaburzenia czynności nerek, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, tadalafil, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia erekcji
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zilibra 200 mg

Lakozamid, substancja czynna leku Zilibra, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością po podaniu doustnym (prawie 100%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w czasie 0,5-4 godzin, niezależnie od obecności pokarmu. Objętość dystrybucji wynosi około 0,6 l/kg, a stopień wiązania z białkami osocza jest niski (<15%), co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Lakozamid jest wydalany głównie przez nerki (95% dawki w moczu, z czego około 40% w formie niezmienionej), a okres półtrwania wynosi około 13 godzin. Farmakokinetyka jest proporcjonalna do dawki, a stan stacjonarny osiągany jest po 3 dniach przy dawkowaniu 2 razy na dobę, z współczynnikiem kumulacji około 2. Metabolit O-desmetylowy, powstający prawdopodobnie z udziałem enzymów CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, nie wykazuje aktywności farmakologicznej, a jego stężenie w osoczu stanowi około 15% stężenia lakozamidu.
AUC, biodostępność, Cmax, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, dawka nasycająca, hemodializa, interakcja lekowa, klirens nerkowy, klirens osoczowy, klirens pozanerkowy, lakozamid, metabolit, metabolizm leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, padaczka, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie osoczowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Cylostazol – Interakcje

Cylostazol, inhibitor fosfodiesterazy III o działaniu przeciwpłytkowym, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. W badaniach klinicznych dawka 150 mg dwa razy na dobę nie wydłużała czasu krwawienia, jednak jednoczesne stosowanie z ASA zwiększało hamowanie agregacji płytek o 23-25%, bez istotnego wzrostu ryzyka krwawień. Kombinacja z klopidogrelem nie wpływała na PT, APTT ani liczbę płytek, ale wymaga ostrożności i monitorowania czasu krwawienia, zwłaszcza przy stosowaniu ≥2 leków przeciwpłytkowych lub przeciwzakrzepowych, co jest przeciwwskazane. W przypadku warfaryny brak wpływu na metabolizm i parametry krzepliwości, lecz zalecane jest częste monitorowanie. Cylostazol metabolizowany jest głównie przez CYP3A4 i CYP2C19, a jego aktywność farmakologiczna może wzrastać pod wpływem inhibitorów tych enzymów, co wymaga redukcji dawki do 50 mg 2×/dobę (np. erytromycyna, ketokonazol, omeprazol). Słabe inhibitory CYP3A4 (diltiazem) i umiarkowane spożycie soku grejpfrutowego nie wymagają modyfikacji dawki.
atorwastatyna, cylostazol, CYP1A2, CYP2C19, CYP3A4, czas częściowej tromboplastyny, czas protrombinowy, dehydrometabolit, diltiazem, działanie hipotensyjne, działanie przeciwpłytkowe, enzym cytochromu P-450, erytromycyna, fenytoina, hamowanie agregacji płytek, induktor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy III, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lowastatyna, makrolid, odruchowa tachykardia, omeprazol, parametry krzepliwości, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ryfampicyna, symwastatyna, warfaryna, ziele dziurawca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Oxycodon Stada 5 mg

Oksykodon chlorowodorek, dostępny w kapsułkach twardych w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, charakteryzuje się bezwzględną biodostępnością w zakresie 42-87% po podaniu doustnym, co wskazuje na efektywne wchłanianie do krążenia ogólnoustrojowego. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest szybko, w ciągu 1-1,5 godziny, co przekłada się na szybki początek działania. Objętość dystrybucji wynosi 2,6 l/kg, a stopień wiązania z białkami osocza to 38-45%, co oznacza, że znaczna część leku pozostaje w formie wolnej i farmakologicznie aktywnej. Oksykodon podlega intensywnemu metabolizmowi w jelitach i wątrobie, głównie przez enzymy CYP3A4 (przemiana do noroksykodonu) oraz CYP2D6 (przemiana do oksymorfonu), przy czym metabolity te mają nieistotny wpływ na efekt terapeutyczny, który zależy głównie od substancji macierzystej.
biodostępność bezwzględna, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, eliminacja leku, farmakokinetyka liniowa, interakcje lekowe, kapsułki twarde, metabolizm leku, norokyskodon, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksykodon chlorowodorek, oksymorfon, Oxycodon Stada, pochodne glukuronidu, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Campto 20 mg/ml

Irynotekan, substancja czynna leku Campto (20 mg/ml koncentrat do infuzji), wykazuje złożony, wielofazowy profil farmakokinetyczny z klirensem osoczowym około 15 l/h/m² i objętością dystrybucji Vss wynoszącą 157 l/m². Okresy półtrwania irynotekanu w modelu trójfazowym to: 12 minut (faza I), 2,5 godziny (faza II) oraz 14,2 godziny (faza końcowa). Aktywny metabolit SN-38 charakteryzuje się dwufazowym profilem eliminacji z okresem półtrwania fazy końcowej około 13,8 godziny. Przy dawce 350 mg/m² stężenia końcowe w osoczu wynoszą średnio 7,7 µg/ml dla irynotekanu oraz 56 ng/ml dla SN-38, a pole powierzchni pod krzywą (AUC) odpowiednio 34 µg·h/ml i 451 ng·h/ml. Parametry farmakokinetyczne są proporcjonalne do dawki i nie zależą od liczby wcześniejszych kursów chemioterapii ani schematu dawkowania. Irynotekan wiąże się z białkami osocza w około 65%, a SN-38 w około 95%. Eliminacja leku odbywa się głównie przez wydalanie z kałem (33%) i moczem (22%), z ponad 50% dawki wydalanej w postaci niezmienionej.
aktywność cytotoksyczna, AUC, CAMPTO, CYP3A4, dysfunkcja wątroby, enzym UGT1A1, esteraza, farmakokinetyka populacyjna, genotypowanie UGT1A1, glukuronid SN-38, irynotekan, karboksyloesteraza, klirens osoczowy, liniowość farmakokinetyki, metabolit SN-38, model trójkompartmentowy, neutropenia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny, profil eliminacji, profil farmakokinetyczny, rak okrężnicy i odbytnicy, substancja czynna, transferaza UGT1A1, UGT1A1, wiązanie z białkami osocza, zespół Criglera-Najjara, zespół Gilberta
Leksykon substancji czynnych
Rupatadyna – Interakcje

Rupatadyna, lek przeciwhistaminowy nowej generacji, jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450, co determinuje jej liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, znacząco zwiększają ekspozycję na rupatadynę (np. ketokonazol powoduje 10-krotny wzrost stężenia), co wymaga unikania jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, flukonazol, diltiazem) podnoszą ekspozycję 2-3-krotnie i powinny być stosowane z ostrożnością. Szczególnie istotna jest interakcja z sokiem grejpfrutowym, który zwiększa ekspozycję na rupatadynę 3,5-krotnie poprzez hamowanie CYP3A4 i wpływ na glikoproteinę-P, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego podawania. Rupatadyna wykazuje także łagodne hamowanie CYP3A4, co może nieznacznie zwiększać stężenia leków metabolizowanych tym szlakiem, np. midazolamu (dawka 10 mg rupatadyny powoduje niewielki wzrost Cmax i AUC midazolamu). W przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP3A4 zaleca się ostrożność i monitorowanie pacjenta.
atorwastatyna, barbituran, benzodiazepina, bloker kanału wapniowego, CYP3A4, depresja OUN, diltiazem, działanie sedatywne, ekspozycja ogólnoustrojowa, erytromycyna, flukonazol, fosfokinaza kreatynowa, glikoproteina p, indeks terapeutyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek opioidowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lowastatyna, metabolizm leku, midazolam, nefazodon, neuroleptyk, odstęp QT, pozakonazol, roztwór doustny, rupatadyna, sprawność psychomotoryczna, symwastatyna, worykonazol
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rosuvastatin Krka 15 mg

Rozuwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Cmax) około 5 godzin po podaniu doustnym oraz bezwzględną biodostępnością na poziomie około 20%, co wynika z intensywnego efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Lek wykazuje wysokie powinowactwo do tkanki wątrobowej, z objętością dystrybucji około 134 l i wiązaniem z białkami osocza na poziomie około 90%, głównie z albuminami. Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (około 10% dawki), głównie przez izoenzym CYP2C9, z mniejszym udziałem CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6. Metabolity N-demetylowane zachowują około 50% aktywności, natomiast pochodne laktonowe są klinicznie nieaktywne. Okres półtrwania eliminacyjnego wynosi około 20 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę, a średni klirens osoczowy to około 50 l/h (CV 21,7%). Eliminacja odbywa się głównie przez przewód pokarmowy (90% z kałem, w tym dawka wchłonięta i niewchłonięta), natomiast około 5% dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej.
BCRP, bezwzględna biodostępność, cholesterol LDL, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens osoczowy, liniowa farmakokinetyka, N-demetylacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP-C, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna laktonowa, polimorfizm ABCG2, polimorfizm SLCO1B1, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, synteza cholesterolu, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Interakcje leku – Fenta MX 100 100 mcg/h

Fentanyl, składnik produktów z serii Fenta MX, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym depresji oddechowej, sedacji, zespołu serotoninowego oraz zgonu. Szczególnie istotne są interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, takimi jak benzodiazepiny, inne opioidy, leki znieczulenia ogólnego, gabapentynoidy oraz leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI, IMAO). Jednoczesne stosowanie fentanylu z inhibitorami CYP3A4 (np. rytonawir, ketokonazol) może znacząco zwiększyć stężenie fentanylu w osoczu, co wiąże się z ryzykiem ciężkiej depresji oddechowej. Zaleca się unikanie takich połączeń lub ścisłe monitorowanie pacjenta i dostosowanie dawki. Ponadto, stosowanie fentanylu z induktorami CYP3A4 (np. karbamazepina, fenobarbital) może obniżyć jego stężenie i skuteczność, co wymaga potencjalnego zwiększenia dawki i ostrożności przy odstawianiu induktora.
agonista receptorów opioidowych, benzodiazepina, buprenorfina, CYP3A4, depresja oddechowa, depresja OUN, fluoksetyna, gabapetynoid, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwhistaminowy, lek uspokajający, niedociśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna fenotiazyny, rytonawir, sertralina, SNRI, SSRI, substancja czynna, wenlafaksyna, zespół serotoninowy, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cilostop 100 mg

Cilostazol w dawce 100 mg stosowany dwukrotnie na dobę u pacjentów z chorobą naczyń obwodowych osiąga stan stacjonarny w ciągu 4 dni. Farmakokinetyka wykazuje nieproporcjonalny wzrost Cmax cylostazolu i jego metabolitów, podczas gdy AUC rośnie proporcjonalnie do dawki. Okres półtrwania cylostazolu wynosi około 10,5 godziny. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie z udziałem enzymów CYP3A4 (dominujący), CYP2C19 i CYP1A2. Powstają dwa główne metabolity: dehydrocylostazol (4-7 razy silniejszy w hamowaniu agregacji płytek) oraz 4′-trans-hydroksycylostazol (ok. 20% aktywności związku macierzystego), oba o podobnym okresie półtrwania. Cilostazol wiąże się z białkami osocza w 95-98%, a metabolity również wykazują wysokie powinowactwo do białek (dehydrocylostazol 97,4%, 4′-trans-hydroksycylostazol 66%).
agregacja płytek, albumina, choroba naczyń obwodowych, cylostazol, CYP1A2, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P-450, dehydrocylostazol, enzymy mikrosomalne, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka, indukcja enzymatyczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens kreatyniny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tadalafil Teva 5 mg

Tadalafil, substancja czynna produktu leczniczego Tadalafil Teva, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) średnio po 2 godzinach. Bezpośrednia biodostępność nie została w pełni określona, jednak przyjmowanie leku niezależnie od posiłków i pory dnia nie wpływa istotnie na farmakokinetykę. Średnia objętość dystrybucji wynosi około 63 l, a wiązanie z białkami osocza sięga 94%. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, z powstaniem nieaktywnego klinicznie metabolitu glukuronianu metylokatecholu. Klirens wynosi 2,5 l/h, a okres półtrwania około 17,5 h. Eliminacja zachodzi głównie z kałem (61%) i moczem (36%). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 2,5–20 mg, a stan stacjonarny osiągany jest po 5 dniach stosowania raz na dobę. U pacjentów z zaburzeniami erekcji farmakokinetyka nie różni się istotnie od zdrowych osób.
AUC, biodostępność, biotransformacja, ciężka niewydolność wątroby, cukrzyca, CYP3A4, ekspozycja AUC, farmakokinetyka, fosfodiesteraza typu 5, hemodializa, klirens, klirens kreatyniny, metabolizm, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie doustne, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, tadalafil, wchłanianie doustne, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia erekcji
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Valinger Forte 50 mg

Syldenafil, substancja czynna Valinger Forte (50 mg syldenafilu cytrynianu), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax około 440 ng/ml przy dawce 100 mg) w medianie 60 minut (zakres 30-120 minut). Biodostępność doustna wynosi średnio 41% (zakres 25-63%). Wchłanianie jest opóźnione i zmniejszone pod wpływem posiłku, co skutkuje przesunięciem Tmax o 60 minut i redukcją Cmax o 29%. Syldenafil wykazuje dużą objętość dystrybucji (Vd = 105 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (96%), co przekłada się na niskie stężenie wolnej frakcji (18 ng/ml). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 i częściowo CYP2C9, prowadząc do powstania aktywnego N-demetylo metabolitu o sile działania około 50% względem PDE5 i stężeniu stanowiącym 40% stężenia syldenafilu. Okres półtrwania syldenafilu wynosi 3-5 godzin, a eliminacja odbywa się głównie przez metabolity wydalane z kałem (80%) i moczem (13%).
biodostępność, CYP2C9, CYP3A4, cytrynian syldenafilu, farmakokinetyka leku, fosfodiesteraza, izoenzymy mikrosomalne wątroby, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, klirens leku, maksymalne stężenie leku, marskość wątroby, N-demetylo metabolit, objętość dystrybucji, okres półtrwania, PDE5, podanie na czczo, stężenie w osoczu, syldenafil, wchłanianie doustne, wiązanie z białkami osocza, wydalanie metabolitów, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Servenon 20 mg

Escytalopram, substancja czynna leku Servenon, charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, niezależnym od spożycia pokarmu, z Tmax około 4 godzin i biodostępnością około 80%. Objętość dystrybucji wynosi 12-26 l/kg masy ciała, a wiązanie z białkami osocza jest poniżej 80%. Lek ulega hepatycznej biotransformacji głównie przez CYP2C19, z udziałem CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do aktywnych metabolitów demetylowanego (28-31% stężenia leku macierzystego) i didemetylowanego (<5%). Okres półtrwania escytalopramu po wielokrotnym podaniu wynosi około 30 godzin, a klirens osoczowy około 0,6 l/min. Eliminacja odbywa się drogą metaboliczną i nerkową, z przewagą wydalania metabolitów z moczem. Farmakokinetyka jest liniowa, a stan stacjonarny osiągany jest po około tygodniu, przy dawce 10 mg/dobę stężenie w osoczu wynosi średnio 50 nmol/l (zakres 20-125 nmol/l).
ADME, AUC, biodostępność escytalopramu, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, cytalopram, escytalopram, glukuronid, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, metabolit demetylowany, metabolit didemetylowany, metabolit N-tlenek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, stan stacjonarny, Tmax, wchłanianie escytalopramu, wolny metabolizm CYP2C19, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Eplenocard 50 mg

Eplerenon charakteryzuje się biodostępnością około 69% po podaniu doustnym dawki 100 mg, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 1,5-2 godzin. Farmakokinetyka leku jest liniowa w zakresie dawek 10-100 mg, a stan stacjonarny ustala się po około 2 dniach. Eplerenon wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (~50%, głównie kwaśną alfa-1-glikoproteiną), a jego objętość dystrybucji wynosi 42-90 L, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, bez aktywnych metabolitów w osoczu. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (67% dawki w postaci metabolitów) oraz kał (32%), z okresem półtrwania 3-6 godzin i klirensem osoczowym około 10 l/h. Spożycie posiłków nie wpływa na wchłanianie leku, co ułatwia stosowanie kliniczne.
AUC, biodostępność, biotransformacja, ciężka niewydolność nerek, Cmax, CYP3A4, cytochrom P-450, EPHESUS, eplerenon, farmakokinetyka eplerenonu, hemodializa, interakcja lekowa, klasyfikacja NYHA, klirens osoczowy, kwaśna alfa-1-glikoproteina, maksymalne stężenie w osoczu, masa ciała pacjenta, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, umiarkowana niewydolność wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dalacin C 150 mg

Klindamycyna, dostępna w formie różnych pochodnych estrowych, działa jako zasada i jest pro-lekiem, który po wchłonięciu uwalnia aktywną substancję. Po podaniu doustnym chlorowodorek klindamycyny charakteryzuje się wysoką biodostępnością i szybkim, niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Tmax wynosi około 45-60 minut na czczo oraz około 2 godzin po posiłku. Maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) po dawce 150 mg wynoszą 1,9-3,9 μg/ml (po posiłku) i 2,8-3,4 μg/ml (na czczo), a po dawce 300 mg są proporcjonalnie wyższe. Klindamycyna wykazuje wysokie, zależne od stężenia, wiązanie z białkami osocza (80-94%) oraz dobrą penetrację do tkanek, w tym do kości, co uzasadnia jej zastosowanie w leczeniu zakażeń kości i szpiku. Przenika przez barierę łożyskową i do mleka matki, jednak jej dyfuzja do płynu mózgowo-rdzeniowego jest niewystarczająca, nawet przy zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych, co ogranicza zastosowanie w zakażeniach OUN.
bariera łożyskowa, biodostępność doustna, biotransformacja wątrobowa, CYP3A4, cytochrom P450, hemodializa, induktory enzymów wątrobowych, klindamycyny chlorowodorek, klindamycyny sulfotlenek, N-desmetylklindamycyna, niewydolność wątroby, okres półtrwania leku, płyn mózgowo-rdzeniowy, pro-lek, wiązanie z białkami osocza, zakażenie kości i szpiku, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Leksykon substancji czynnych
Worykonazol – Właściwości farmakokinetyczne

Worykonazol wykazuje nieliniową farmakokinetykę z szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem (biodostępność 96%) oraz znaczną kumulacją po podaniu doustnym i dożylnym. Maksymalne stężenie w osoczu (Cₘₐₓ) osiągane jest po 1-2 godzinach, a ekspozycja (AUCτ) wzrasta nieproporcjonalnie do dawki – zwiększenie dawki z 200 mg do 300 mg dwa razy na dobę powoduje 2,5-krotny wzrost AUCτ. Worykonazol przenika do tkanek (objętość dystrybucji 4,6 l/kg) oraz do płynu mózgowo-rdzeniowego, co potwierdza jego zdolność do przekraczania bariery krew-mózg. Metabolizm leku odbywa się głównie przez izoenzymy CYP2C19, CYP2C9 i CYP3A4, z istotnym wpływem polimorfizmu CYP2C19 na zmienność farmakokinetyczną i ekspozycję na lek (u wolno metabolizujących ekspozycja jest 4-krotnie wyższa). Wydalanie worykonazolu następuje głównie drogą metaboliczną, z mniej niż 2% leku wydalanym niezmienionym z moczem. Okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji wynosi około 6 godzin po dawce 200 mg doustnej, jednak ze względu na nieliniowość farmakokinetyki nie jest on miarodajny dla przewidywania kumulacji.
aspergiloza, bariera krew-mózg, biodostępność leku, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, dawka nasycająca, dystrybucja leku, ekspozycja na lek, farmakokinetyczna analiza populacyjna, faza eliminacji, hemodializa, hydroksypropylobetadeks, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, lek przeciwgrzybiczny, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, N-tlenek, nieliniowa farmakokinetyka, niewydolność nerek, nowotwór złośliwy układu chłonnego, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pH żołądka, płyn mózgowo-rdzeniowy, polimorfizm genetyczny, posiłek wysokotłuszczowy, radioizotop, stan stacjonarny, stężenie osoczowe, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenie wchłaniania
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Kwetaplex 200 mg

Kwetapina charakteryzuje się dobrą biodostępnością po podaniu doustnym, niezależnie od przyjmowania z pokarmem, co ułatwia jej stosowanie kliniczne. Po osiągnięciu stanu stacjonarnego stężenie aktywnego metabolitu norkwetiapiny stanowi około 35% stężenia leku macierzystego. Farmakokinetyka kwetiapiny i norkwetiapiny jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych (300-800 mg/dobę). Kwetapina wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~83%) oraz intensywny metabolizm wątrobowy głównie przez izoenzym CYP3A4, z eliminacją metabolitów głównie przez nerki (73%) i przewód pokarmowy (21%). Okres półtrwania eliminacji wynosi około 7 godzin dla kwetiapiny i 12 godzin dla norkwetiapiny, co uzasadnia dawkowanie dwa razy na dobę. Ryzyko klinicznie istotnych interakcji lekowych jest niskie ze względu na słabe hamowanie izoenzymów CYP przy stężeniach terapeutycznych.
AUC, biodostępność, Cmax, CYP3A4, cytochrom P450, dawka terapeutyczna, farmakokinetyka liniowa, indukcja enzymatyczna, klirens, klirens kreatyniny, kwetapina, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, procesy farmakokinetyczne, stan stacjonarny, stężenie osoczowe leku, wiązanie z białkami osocza, znacznik radioaktywny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Decilosal 100 mg

Cylostazol, aktywny składnik leku Decilosal, wykazuje specyficzny profil farmakokinetyczny z szybkim osiągnięciem stanu stacjonarnego po 4 dniach podawania dawki 100 mg dwa razy na dobę. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (95-98%), głównie albuminą, a także metabolity cylostazolu wykazują znaczne wiązanie (dehydrometabolit 97,4%, 4′-trans-hydroksymetabolit 66%). Pozorny okres półtrwania cylostazolu wynosi 10,5 godziny. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, z udziałem CYP2C19 i CYP1A2, bez indukcji enzymów mikrosomalnych. Główne metabolity to dehydrocylostazol (4-7 razy silniejszy efekt przeciwagregacyjny, AUC ~41% cylostazolu) oraz 4′-trans-hydroksycylostazol (aktywność 20% cylostazolu, AUC ~12%). Eliminacja odbywa się głównie przez mocz (74% dawki), z nieoznaczalną ilością niezmienionego leku, co potwierdza konieczność metabolizmu przed wydaleniem.
4′-trans-hydroksymetabolit, albumina, białko osocza, choroba naczyń obwodowych, cylostazol, CYP1A2, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, Decilosal, dehydrocylostazol, dehydrometabolit, działanie przeciwagregacyjne, enzym mikrosomalny, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, kumulacja leku, okres półtrwania, stan stacjonarny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rivastigmin NeuroPharma 4,5 mg

Rywastygmina, substancja czynna leku Rivastigmin NeuroPharma, charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 1 godzinie. Bezwzględna biodostępność po dawce 3 mg wynosi około 36% ±13%, z istotnym efektem pierwszego przejścia. Spożycie pokarmu opóźnia Tmax o 90 minut, obniża Cmax, ale zwiększa AUC o około 30%. Rywastygmina wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (~40%) i dobrą dystrybucję do tkanek (Vd 1,8–2,7 l/kg), z efektywnym przenikaniem przez barierę krew-mózg. Metabolizm jest szybki, głównie przez hydrolizę cholinoesterazy, z okresem półtrwania około 1 godziny; metabolit dekarbamylowany ma minimalną aktywność farmakologiczną (<10% hamowania acetylocholinoesterazy). Klirens osoczowy wykazuje nieliniowość zależną od dawki (130 l/h przy 0,2 mg i 70 l/h przy 2,7 mg i.v.), co sugeruje nasycenie enzymów metabolizujących. Rywastygmina nie wykazuje istotnych interakcji z izoenzymami cytochromu P450, co jest korzystne w politerapii. Eliminacja zachodzi głównie przez nerki (>90% dawki w moczu w ciągu 24 h), z minimalnym wydalaniem kałowym (<1%).
acetylocholinoesteraza, bariera krew-mózg, biodostępność, biodostępność bezwzględna, biodostępność rywastygminy, cholinoesteraza, choroba Alzheimera, ciężkie zaburzenie czynności nerek, CYP1A2, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka rywastygminy, hydroliza, inhibicja enzymatyczna, klirens osoczowy, metabolit dekarbamylowany, objętość dystrybucji, okres półtrwania, politerapia, profil farmakokinetyczny, rywastygmina, stężenie w osoczu krwi, szlak metaboliczny, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, wydalanie metabolitów, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Oleomint 182 mg

Oleomint w postaci miękkich kapsułek dojelitowych zawiera 182 mg olejku z mięty pieprzowej (Mentha x piperita L., aetheroleum) jako substancję czynną. Związki terpenowe, głównie mentol, charakteryzują się wysoką lipofilnością, co umożliwia szybkie wchłanianie w proksymalnym odcinku jelita cienkiego po podaniu doustnym. Preparat wykazuje potencjalne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza poprzez hamowanie enzymu CYP3A4, co może wpływać na metabolizm leków takich jak felodypina czy cyklosporyna. Wydalanie mentolu i innych składników odbywa się głównie w postaci sprzężonej z kwasem glukuronowym, a kapsułki dojelitowe modyfikują profil eliminacji, powodując opóźnione i obniżone maksymalne wydalanie w moczu w porównaniu do preparatów o natychmiastowym uwalnianiu.
cyklosporyna, CYP3A4, felodypina, glukuronidacja, interakcje lekowe, jelito cienkie, kapsułki dojelitowe, kwas glukuronowy, mentol, mięta pieprzowa, olejek miętowy, procesy farmakokinetyczne, profil eliminacji, sok żołądkowy, właściwości farmakokinetyczne, związki terpenowe
Leksykon substancji czynnych
Ondansetron – Właściwości farmakokinetyczne

Ondansetron charakteryzuje się całkowitym i biernym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu około 30 ng/ml po 1,5 godziny od dawki 8 mg. Biodostępność doustna wynosi 55-60%, a ekspozycja na lek rośnie bardziej niż proporcjonalnie przy dawkach powyżej 8 mg, co może wynikać z redukcji metabolizmu pierwszego przejścia. Po podaniu dożylnym (4 mg w 5 minut) osiąga się Cmax około 65 ng/ml, a po domięśniowym – około 25 ng/ml w 10 minut. Czopki wykazują biodostępność około 60%, z Cmax 20-30 ng/ml po 6 godzinach i dłuższym okresem eliminacji (ok. 6 h). Objętość dystrybucji wynosi około 140 l, a okres półtrwania około 3 godzin u dorosłych. Ondansetron wiąże się z białkami osocza w 70-76% i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, CYP1A2 i CYP2D6, z minimalnym wydalaniem niezmienionego leku (<5%) z moczem. Polimorfizm CYP2D6 nie wpływa na farmakokinetykę. W farmakokinetyce nie obserwuje się zmian przy wielokrotnym podawaniu.
analiza farmakokinetyczna, biodostępność bezwzględna, biodostępność doustna, CYP1A2, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dostępność biologiczna, działanie przeciwwymiotne, faza eliminacji, infuzja dożylna, klirens dostosowany do masy ciała, klirens kreatyniny, lek przeciwwymiotny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, nudności i wymioty, objętość dystrybucji, odstęp QTcF, okres półtrwania, podanie domięśniowe, polimorfizm debryzochiny, receptor serotoninowy, równoważność biologiczna, stężenie w osoczu, szlak enzymatyczny, tabletka ulegająca rozpadowi, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atazanavir Accord 300 mg

Atazanawir wykazuje nieliniową farmakokinetykę z istotnymi różnicami między zdrowymi ochotnikami a pacjentami zakażonymi HIV. Po podaniu dawki 300 mg z rytonawirem 100 mg raz na dobę z posiłkiem, średnie geometryczne Cmax wynosi 4466 ng/ml (CV 42%), Tmax około 2,5 h, Cmin 654 ng/ml (CV 76%) oraz AUC 44185 ng•h/ml (CV 51%). Bez rytonawiru, przy dawce 400 mg, Cmax wynosi 2298 ng/ml (CV 71%), Tmax około 2 h, Cmin 120 ng/ml (CV 109%) i AUC 14874 ng•h/ml (CV 91%). Podawanie z rytonawirem i posiłkiem zwiększa biodostępność atazanawiru, podnosząc AUC o 33%, Cmax o 40% i stężenie po 24 h o 24%. Atazanawir silnie wiąże się z białkami osocza (~86%) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 do nieaktywnych metabolitów, które są wydalane głównie z żółcią. Okres półtrwania u pacjentów z HIV wynosi około 12 godzin przy dawce 300 mg z rytonawirem.
albumina, atazanawir, biodostępność, ciężkie zaburzenia czynności nerek, CYP3A4, czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego, farmakokinetyka nieliniowa, hemodializa, kwaśna alfa-1-glikoproteina, metabolity utlenione, metabolizm wątrobowy, mikrosomy wątrobowe, nasienie, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, podawanie na czczo, pole pod krzywą stężenia, posiłek bogatotłuszczowy, skala Childa-Pugha, stężenie maksymalne, stężenie minimalne, wskaźnik rozpiętości stężeń, współczynnik zmienności, zakażenie HIV
Leksykon leków
Interakcje leku – Pamigen 10 mg

Chlorowodorek donepezylu, metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami tych enzymów, takimi jak ketokonazol (zwiększający stężenie donepezylu o około 30%), fluoksetyna czy chinidyna, co wymaga monitorowania pacjenta i ewentualnej korekty dawki. Induktory enzymatyczne, w tym ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina oraz alkohol, mogą obniżać stężenie donepezylu, potencjalnie zmniejszając skuteczność terapii. Ponadto, alkohol nasila działania niepożądane ze strony OUN (zawroty głowy, senność, zaburzenia koordynacji) i może pogarszać zaburzenia poznawcze u pacjentów z chorobą Alzheimera, dlatego jego spożycie podczas leczenia produktem Pamigen jest niewskazane.
amiodaron, amitryptylina, atropina, badanie EKG, beta-adrenolityk, betanechol, bloker nerwowo-mięśniowy, bradykardia, chinidyna, cholinomimetyk, cymetydyna, CYP2D6, CYP3A4, cytalopram, cytochrom P450, digoksyna, donepezyl, działanie przeciwcholinergiczne, erytromycyna, escytalopram, etanol, fenotiazyna, fenytoina, fluoksetyna, induktor enzymatyczny, interakcje lekowe, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lewofloksacyna, metoprolol, moksyfloksacyna, pimozyd, propranolol, ryfampicyna, rywastygmina, sertindol, sotalol, sukcynylocholina, teofilina, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, wydłużenie odstępu QTc, zyprazydon
Leksykon leków
Interakcje leku – Finlepsin 200 retard 200 mg

Karbamazepina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4 układu cytochromu P-450, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne. Leki hamujące CYP3A4 (np. makrolidy, azole, inhibitory proteazy HIV) zwiększają stężenie karbamazepiny w osoczu, co może prowadzić do działań niepożądanych takich jak zawroty głowy, senność, ataksja czy podwójne widzenie. Z kolei induktory enzymatyczne (np. fenobarbital, ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenie karbamazepiny, zmniejszając jej skuteczność terapeutyczną. Konieczne jest monitorowanie stężenia karbamazepiny i jej aktywnego metabolitu 10,11-epitlenku, zwłaszcza podczas terapii skojarzonej z lekami przeciwpadaczkowymi, przeciwdepresyjnymi, przeciwpsychotycznymi czy immunosupresyjnymi. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko toksyczności w przypadku jednoczesnego stosowania karbamazepiny z lewetiracetamem, izoniazydem, solami litu oraz neuroleptykami, a także na możliwość wystąpienia zespołu serotoninowego przy łączeniu z inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny.
10, 11-epitlenek karbamazepiny, antybiotyk makrolidowy, ataksja, CYP3A4, cytochrom P-450, dysfagia, działanie hepatotoksyczne, działanie sedacyjne, hiponatremia, inhibitor agregacji płytek, inhibitor anhydrazy węglanowej, inhibitor monoaminooksydazy, lek przeciwbólowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, lek sercowo-naczyniowy, napad padaczkowy, neurotoksyczność, niedoczynność tarczycy, niestabilny chód, oczopląs, podwójne widzenie, próg drgawkowy, przełom hipertensyjny, senność, wygórowane odruchy, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia przewodnictwa sercowego, zawroty głowy, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rupatadinum Noucor 10 mg

Rupatadyna, podawana doustnie w dawce 10 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z Tmax około 0,75 godziny oraz liniową farmakokinetyką w zakresie dawek 10-20 mg. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po dawce 10 mg wynosi średnio 2,6 ng/ml, a po dawce 20 mg wzrasta do 4,6 ng/ml. Po 7-dniowej terapii dawką 10 mg raz na dobę Cmax osiąga 3,8 ng/ml. Okres półtrwania eliminacji wynosi średnio 5,9 godziny, a lek wykazuje bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza (98,5-99%). Spożycie pokarmu zwiększa AUC o około 23% i wydłuża Tmax o 1 godzinę, jednak nie wpływa istotnie na Cmax ani na ekspozycję na metabolity. Rupatadyna ulega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia, głównie przez CYP3A4, z wydalaniem 34,6% w moczu i 60,9% w kale w ciągu 7 dni, przy minimalnej ilości niezmienionego leku w obu wydalinach.
bezwzględna dostępność biologiczna, CYP3A4, cytochrom P450, desloratadyna, dysfagia, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka rupatadyny, fumaran rupatadyny, glikoproteina p, hydroksylowane pochodne, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, lek przeciwhistaminowy, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy pierwszego przejścia, mikrosomy wątroby ludzkiej, okres półtrwania eliminacji, szybkie wchłanianie, transporter OATP1B1, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadilecto 5 mg

Tadalafil jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg/dobę i 400 mg/dobę) oraz rytonawir (200 mg 2x/dobę), znacząco zwiększają ekspozycję na tadalafil (od dwukrotnego do czterokrotnego wzrostu AUC), co wymaga ostrożności i ewentualnej redukcji dawki. Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, zmniejszają AUC tadalafilu o 88%, co może obniżać jego skuteczność. Tadalafil nasila działanie przeciwnadciśnieniowe azotanów, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane; azotany można podać dopiero po 48 godzinach od ostatniej dawki tadalafilu (2,5-20 mg). Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami blokującymi receptory α-adrenergiczne, zwłaszcza doksazosyną (4-8 mg/dobę), gdzie obserwuje się istotne nasilenie działania hipotensyjnego i ryzyko omdleń, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania.
antagonista receptora angiotensyny, azotany, beta-adrenolityki, blokery kanałów wapniowych, CYP3A4, czas protrombinowy, doksazosyna, działanie przeciwnadciśnieniowe, etynyloestradiol, finasteryd, induktor CYP3A4, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, leki moczopędne tiazydowe, leki przeciwcukrzycowe, leki przeciwnadciśnieniowe, metabolizm tadalafilu, niedociśnienie ortostatyczne, P-glikoproteina, receptory alfa-adrenergiczne, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, substrat CYP1A2, teofilina, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Contix 40 mg

Pantoprazol, jako silny inhibitor pompy protonowej, znacząco podnosi pH żołądka, co wpływa na wchłanianie leków zależnych od kwaśnego środowiska. Szczególnie istotne są interakcje z azolami przeciwgrzybiczymi (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol), inhibitorami proteazy HIV (np. atazanawir), erlotynibem oraz pochodnymi kumaryny (warfaryna, fenprokumon). W przypadku inhibitorów proteazy HIV, jednoczesne stosowanie pantoprazolu może prowadzić do znacznego zmniejszenia biodostępności tych leków, co grozi nieskutecznością terapii przeciwwirusowej; zaleca się ograniczenie dawki pantoprazolu do 20 mg/dobę i ścisłe monitorowanie miana wirusa. Pochodne kumaryny wykazują zwiększenie INR i czasu protrombinowego, co wymaga regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia. Ponadto, wysokie dawki metotreksatu (np. 300 mg) stosowane w onkologii i ciężkich postaciach łuszczycy mogą ulec kumulacji przy jednoczesnym stosowaniu pantoprazolu, co zwiększa ryzyko toksyczności i może wymagać czasowego odstawienia inhibitora pompy protonowej.
amoksycylina, atazanawir, azol przeciwgrzybiczny, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4, czas protrombinowy, diazepam, dziurawiec zwyczajny, erlotynib, fenprokumon, fluwoksamina, glibenklamid, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, metotreksat, metronidazol, nifedypina, P-glikoproteina, pantoprazol, pochodna kumaryny, pozakonazol, ryfampicyna, warfaryna, zapalenie błony śluzowej żołądka
Leksykon leków
Interakcje leku – Scopolan compositum 10 mg + 250 mg

Scopolan compositum, zawierający butylobromek hioscyny (10 mg) oraz metamizol sodowy jednowodny (250 mg), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Butylobromek hioscyny, jako lek o działaniu cholinolitycznym, może nasilać działania niepożądane przy jednoczesnym stosowaniu z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, neuroleptykami fenotiazynowymi, atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi (klozapina, olanzapina), inhibitorami MAO oraz lekami przeciwhistaminowymi I generacji. Szczególnie istotne jest unikanie sumowania efektów antycholinergicznych z innymi lekami o podobnym działaniu (np. tiotropium, ipratropium). Metamizol sodowy wykazuje interakcje farmakokinetyczne, indukując enzymy CYP2B6 i CYP3A4, co może obniżać stężenia leków takich jak bupropion, efawirenz, metadon, walproinian, cyklosporyna, takrolimus i sertralina. Ponadto, metamizol może wypierać z połączeń białkowych doustne leki przeciwzakrzepowe (pochodne kumaryny), doustne leki przeciwcukrzycowe, fenytoinę oraz sulfonamidy, zwiększając ryzyko działań niepożądanych, w tym krwawień i toksyczności.
agregacja płytek krwi, allopurynol, antagonista receptora dopaminergicznego, atypowy lek przeciwpsychotyczny, butylobromek hioscyny, chloropromazyna, CYP3A4, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dizopiramid, doustny lek przeciwcukrzycowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie antycholinergiczne, fenytoina, hamowanie szpiku kostnego, hipotermia, indukcja enzymu wątrobowego, inhibitor MAO, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kaptopryl, klozapina, kwas acetylosalicylowy, lek beta-adrenergiczny, lek cholinolityczny, lek moczopędny, lek obniżający ciśnienie tętnicze, lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji, metamizol sodowy, metoklopramid, mielosupresja, pochodna kumaryny, pochodna pirazolonu, profilaktyka zawału mięśnia sercowego, sulfonamid przeciwbakteryjny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Loperamide Grindeks 2 mg

Loperamid Grindeks, będący substratem glikoproteiny P, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, szczególnie z inhibitorami tego transportera oraz enzymów CYP3A4 i CYP2C8. Jednoczesne podanie loperamidu w dawkach od 2 do 16 mg z chinidyną lub rytonawirem powoduje 2-3-krotne zwiększenie stężenia leku w osoczu. Inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P, takie jak itrakonazol i ketokonazol, zwiększają stężenie loperamidu odpowiednio 3-4 i 5-krotnie, natomiast gemfibrozyl (inhibitor CYP2C8) podwaja stężenie. Kombinacja itrakonazolu i gemfibrozylu prowadzi do 4-krotnego wzrostu maksymalnego stężenia i aż 13-krotnego wzrostu całkowitej ekspozycji loperamidu. Pomimo tych znacznych wzrostów stężenia, badania kliniczne nie wykazały nasilenia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego, co potwierdzają testy psychomotoryczne i pupilometryczne.
azolowy lek przeciwgrzybiczny, badanie pupilometryczne, chlorowodorek loperamidu, CYP2C8, CYP3A4, cytochrom P450, działanie farmakodynamiczne, dziurawiec zwyczajny, ekspozycja w osoczu, enzym CYP3A4, farmakokinetyka loperamidu, glikoproteina p, inhibitor CYP2C8, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, kozłek lekarski, lek przeciwgrzybiczny, loperamid, motoryka przewodu pokarmowego, ośrodkowy układ nerwowy, pasaż jelitowy, szlak enzymatyczny, test psychomotoryczny, transporter błonowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Androcur 50 mg

Cyproteron octan, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450, wykazuje potencjał do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silni inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, klotrymazol oraz rytonawir, mogą hamować metabolizm cyproteronu, prowadząc do wzrostu jego stężenia w surowicy i nasilania efektów terapeutycznych oraz działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, fenytoina i preparaty zawierające ziele dziurawca, przyspieszają metabolizm, co może obniżać skuteczność leczenia. W dużych dawkach (3 x 100 mg/dobę) cyproteron octan działa również jako inhibitor izoenzymów CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6, co może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez te enzymy, np. statyn (simwastatyna, atorwastatyna, lowastatyna), warfaryny, NLPZ, beta-blokerów czy leków przeciwdepresyjnych, podnosząc ryzyko działań niepożądanych, w tym miopatii i rabdomiolizy przy jednoczesnym stosowaniu statyn.
atorwastatyna, beta-bloker, citalopram, CYP3A4, cyproteron octan, diazepam, diklofenak, dziurawiec, fenytoina, fluoksetyna, haloperidol, hepatotoksyczność, ibuprofen, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, itrakonazol, ketokonazol, klotrymazol, lek hipoglikemizujący, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, lowastatyna, metabolizm wątrobowy, metoprolol, miopatia, NLPZ, omeprazol, paroksetyna, pioglitazon, pochodna sulfonylomocznika, rabdomioliza, repaglinid, ryfampicyna, rytonawir, simwastatyna, statyna, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Klabax EC 250 mg/5ml

Klarytromycyna, jako inhibitor izoenzymu CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne prowadzące do zwiększenia stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym, co może skutkować poważnymi działaniami niepożądanymi. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie klarytromycyny z astemizolem, cyzaprydem, domperidonem, pimozydem, terfenadyną (ryzyko wydłużenia odstępu QT i arytmii), lomitapidem (znaczny wzrost aktywności aminotransferaz), alkaloidami sporyszu (ostre niedokrwienie tkanek), doustnym midazolamem (7-krotne zwiększenie AUC i ryzyko depresji oddechowej) oraz lowastatyną i symwastatyną (zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy). W przypadku innych statyn, doustnych leków przeciwcukrzycowych, insuliny, warfaryny oraz doustnych leków przeciwzakrzepowych o działaniu bezpośrednim konieczne jest monitorowanie parametrów klinicznych, takich jak stężenie glukozy, INR i czas protrombinowy, ze względu na ryzyko hipoglikemii, krwawień i innych powikłań.
alkaloid sporyszu, aminotransferaza wątrobowa, antybiotyk makrolidowy, arytmia serca, bezpieczeństwo farmakoterapii, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, częstoskurcz komorowy, depresja oddechowa, działanie niepożądane, hipoglikemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, lek przeciwcukrzycowy doustny, lek przeciwzakrzepowy doustny, metabolizm wątrobowy, migotanie komór, miopatia, nadkażenie, niedokrwienie kończyn, odstęp QT, oporność krzyżowa, pochodna sulfonylomocznika, rabdomioliza, sedacja, toksyczność sporyszu, torsade de pointes
Leksykon leków
Interakcje leku – Zoloft 50 mg

Sertralina, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie sertraliny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), w tym nieodwracalnymi (np. selegilina), odwracalnymi selektywnymi (moklobemid) oraz nieselektywnymi (linezolid), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Również jednoczesne stosowanie z pimozydem jest przeciwwskazane z powodu wzrostu stężenia pimozydu o około 35% i ryzyka zaburzeń rytmu serca. Należy zachować ostrożność przy łączeniu sertraliny z innymi lekami serotoninergicznymi (opioidy, tryptany, inne SSRI), lekami wydłużającymi odstęp QTc oraz lekami wpływającymi na układ krzepnięcia (NLPZ, ASA, tyklopidyna), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, arytmii i krwawień. Monitorowanie parametrów klinicznych i laboratoryjnych jest wskazane podczas terapii skojarzonej, zwłaszcza przy stosowaniu litu, fenytoiny, warfaryny oraz metamizolu.
alprazolam, aprepitant, arytmia komorowa, atenolol, błękit metylenowy, cholinoesteraza osoczowa, cymetydyna, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, dezypramina, diazepam, digoksyna, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, endogenny kortyzol, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flekainid, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, glibenklamid, inhibitor monoaminooksydazy, INR, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, linezolid, metamizol, miwakurium, moklobemid, nefazodon, nieodwracalny inhibitor MAO, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, pantoprazol, pimozyd, pozakonazol, propafenon, rabeprazol, receptor beta-adrenergiczny, ryfampicyna, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sumatryptan, telitromycyna, terfenadyna, tolbutamid, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptany, tyklopidyna, warfaryna, werapamil, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pralex 20 mg

Escytalopram, substancja czynna produktu leczniczego Pralex, charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 80% po podaniu doustnym, niezależną od spożycia pokarmu, oraz Tmax wynoszącym około 4 godzin po wielokrotnym podaniu. Objętość dystrybucji wynosi 12-26 l/kg masy ciała, a wiązanie z białkami osocza nie przekracza 80%, co zmniejsza ryzyko interakcji lekowych związanych z wypieraniem z wiązań białkowych. Escytalopram ulega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie, głównie przez izoenzymy CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6, z powstawaniem aktywnych metabolitów demetylowanego (28-31% stężenia leku macierzystego) i didemetylowanego (<5%). Okres półtrwania eliminacji wynosi około 30 godzin, a klirens osoczowy około 0,6 l/min. Farmakokinetyka escytalopramu jest liniowa, co ułatwia przewidywanie stężeń przy zmianach dawkowania, a stan stacjonarny osiągany jest po około 7 dniach, z typowym stężeniem 50 nmol/l (zakres 20-125 nmol/l) przy dawce 10 mg/dobę.
AUC, biodostępność escytalopramu, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, escytalopram, farmakokinetyka escytalopramu, interakcja lekowa, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens osoczowy, metabolit demetylowany, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenie-czas, polimorfizm genetyczny, racemiczny cytalopram, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, szczawian escytalopramu, Tmax, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Anafranil 10 mg

Chlorowodorek klomipraminy, substancja czynna Anafranilu, wykazuje całkowite wchłanianie z przewodu pokarmowego, jednak biodostępność układowa wynosi około 50% z powodu efektu pierwszego przejścia w wątrobie, gdzie powstaje aktywny metabolit N-demetyloklomipramina. Spożycie pokarmu nie wpływa istotnie na biodostępność, jedynie nieznacznie opóźnia wchłanianie i czas osiągnięcia maksymalnych stężeń. Stężenia klomipraminy w osoczu w stanie stacjonarnym po dawce 75 mg/dobę mieszczą się w zakresie 20-175 ng/ml, a stężenia metabolitu są o 40-85% wyższe. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (97,6%) oraz dużą objętością dystrybucji (12-17 l/kg), co wskazuje na ekstensywną dystrybucję tkankową. Stężenia w płynie mózgowo-rdzeniowym stanowią około 2% stężeń osoczowych, a klomipramina przenika do mleka matki na poziomie zbliżonym do osoczowego, co jest istotne klinicznie u kobiet karmiących.
8-hydroksy-N-demetyloklomipramina, 8-hydroksyklomipramina, Anafranil, biodostępność układowa, biotransformacja, chlorowodorek klomipraminy, CYP1A2, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, demetylacja, demetyloklomipramina, didemetyloklomipramina, dostępność biologiczna, droga jelitowa, droga nerkowa, hydroksylacja, klirens metaboliczny, metabolit leku, N-demetyloklomipramina, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tabletka powlekana, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Cyproteron – Interakcje

Cyproteron jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir) mogą znacząco zwiększać stężenie cyproteronu w osoczu, nasilając działania niepożądane, natomiast induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, ziele dziurawca) obniżają jego stężenie, zmniejszając skuteczność terapeutyczną. W wysokich dawkach (3 × 100 mg/dobę) cyproteron hamuje aktywność wielu izoenzymów P450 (CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4, CYP2D6), co może prowadzić do interakcji z lekami metabolizowanymi tymi szlakami, zwłaszcza ze statynami (simwastatyna, atorwastatyna, lowastatyna), zwiększając ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Ponadto, cyproteron wpływa na tolerancję glukozy, co wymaga monitorowania glikemii i dostosowania leków przeciwcukrzycowych u pacjentów z cukrzycą.
aminotransferazy, barbiturany, cyklosporyna, CYP3A4, cyproteron, cytochrom P450, dazabuwir, dziurawiec, etynyloestradiol, fenytoina, fibrynoliza, glekaprewir, gryzeofulwina, hepatotoksyczność, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klotrymazol, krzepnięcie krwi, lamotrygina, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, miopatia, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, rabdomioliza, rybawiryna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, statyna, teofilina, tizanidyna, transkortyna, welpataswir, woksylaprewir, WZW typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Sitagliptin Sandoz 50 mg

Ocena interakcji lekowych sytagliptyny wskazuje na niskie ryzyko klinicznie istotnych interakcji, co jest istotne w kontekście politerapii u pacjentów z cukrzycą typu 2. Sytagliptyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, jednak metabolizm wątrobowy ma ograniczony wpływ na jej klirens u pacjentów z prawidłową funkcją nerek, natomiast u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub ESRD znaczenie tego szlaku może wzrastać. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zwiększać ekspozycję na sytagliptynę, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek, co wymaga zachowania ostrożności. Jednoczesne stosowanie cyklosporyny (600 mg) zwiększa AUC sytagliptyny o około 29% i Cmax o 68%, jednak zmiany te nie są klinicznie istotne. Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny P i OAT3, a jej transport może być hamowany przez probenecyd, choć ryzyko interakcji jest niskie. Metformina (1000 mg x2/dobę) nie wpływa na farmakokinetykę sytagliptyny (50 mg), co potwierdza bezpieczeństwo terapii skojarzonej.
cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, glikoproteina p, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, itrakonazol, izoenzym CYP450, ketokonazol, klarytromycyna, klirens nerkowy, lek hipoglikemizujący, metabolizm wątrobowy, metformina, niewydolność nerek, parametr farmakokinetyczny, probenecyd, rozyglitazon, rytonawir, schorzenie wątroby, schyłkowa niewydolność nerek, substrat CYP3A4, symwastatyna, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zatrucie digoksyną