Interakcje leku
Androcur 50 mg

Cyproteron octan, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450, wykazuje potencjał do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silni inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, klotrymazol oraz rytonawir, mogą hamować metabolizm cyproteronu, prowadząc do wzrostu jego stężenia w surowicy i nasilania efektów terapeutycznych oraz działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, fenytoina i preparaty zawierające ziele dziurawca, przyspieszają metabolizm, co może obniżać skuteczność leczenia. W dużych dawkach (3 x 100 mg/dobę) cyproteron octan działa również jako inhibitor izoenzymów CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6, co może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez te enzymy, np. statyn (simwastatyna, atorwastatyna, lowastatyna), warfaryny, NLPZ, beta-blokerów czy leków przeciwdepresyjnych, podnosząc ryzyko działań niepożądanych, w tym miopatii i rabdomiolizy przy jednoczesnym stosowaniu statyn.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Cyproteron octan, jako substancja aktywna produktu leczniczego Androcur, podlega metabolizmowi przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450, co stwarza potencjał do różnorodnych interakcji lekowych. Mimo braku bezpośrednich badań klinicznych dotyczących interakcji, na podstawie wiedzy o szlakach metabolicznych można przewidzieć potencjalne interakcje farmakologiczne.1

Inhibitory izoenzymu CYP3A4

Metabolizm cyproteronu octanu może być hamowany przez leki będące silnymi inhibitorami izoenzymu CYP3A4, co prowadzi do zwiększenia stężenia substancji czynnej w surowicy. Do takich inhibitorów należą:2

  • Leki przeciwgrzybicze – ketokonazol, itrakonazol, klotrymazol
  • Leki przeciwwirusowe – rytonawir i inne inhibitory proteazy
  • Inne silne inhibitory CYP3A4

Hamowanie metabolizmu cyproteronu octanu może prowadzić do zwiększenia jego stężenia w surowicy, co potencjalnie może nasilać działania lecznicze, ale również zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Induktory izoenzymu CYP3A4

Z drugiej strony, substancje indukujące aktywność izoenzymu CYP3A4 mogą przyspieszyć metabolizm cyproteronu octanu, prowadząc do obniżenia jego stężenia w surowicy i potencjalnego zmniejszenia skuteczności terapeutycznej. Do najważniejszych induktorów CYP3A4 należą:3

  • Antybiotyki – ryfampicyna
  • Leki przeciwpadaczkowe – fenytoina
  • Preparaty ziołowe – produkty zawierające ziele dziurawca (Hypericum perforatum)

Wpływ cyproteronu octanu na metabolizm innych leków

Cyproteron octan w dużych dawkach terapeutycznych (3 razy po 100 mg na dobę) może działać jako inhibitor niektórych izoenzymów cytochromu P450. Na podstawie badań hamowania in vitro wykazano, że cyproteron octan może hamować aktywność następujących izoenzymów:4

  • CYP2C8
  • CYP2C9
  • CYP2C19
  • CYP3A4
  • CYP2D6

Hamowanie aktywności tych izoenzymów może prowadzić do zwiększenia stężenia w surowicy leków, które są ich substratami, potencjalnie nasilając ich działanie lub zwiększając ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Interakcje ze statynami

Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne interakcje z inhibitorami reduktazy HMG-CoA (statynami). Jednoczesne stosowanie dużych dawek cyproteronu octanu ze statynami metabolizowanymi głównie przez izoenzym CYP3A4 może zwiększać ryzyko wystąpienia miopatii lub rabdomiolizy. Jest to spowodowane konkurencyjnym hamowaniem tego samego szlaku metabolicznego.5

Interakcje z alkoholem

Chociaż nie ma bezpośrednich danych dotyczących interakcji cyproteronu octanu z alkoholem, należy wziąć pod uwagę kilka istotnych aspektów:

  • Metabolizm wątrobowy – zarówno cyproteron octan, jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie, co może prowadzić do konkurencyjnego wykorzystania enzymów metabolizujących
  • Potencjalne nasilenie działania sedatywnego – alkohol może teoretycznie nasilać niektóre działania niepożądane cyproteronu octanu, takie jak zmęczenie czy zawroty głowy
  • Hepatotoksyczność – długotrwałe stosowanie cyproteronu octanu może wiązać się z ryzykiem uszkodzenia wątroby; jednoczesne spożywanie alkoholu może to ryzyko zwiększać

Z uwagi na powyższe, zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu produktu Androcur i spożywaniu alkoholu, szczególnie w przypadku długotrwałej terapii dużymi dawkami leku.

Tabela interakcji cyproteronu octanu

Grupa leków/substancji Przykłady Mechanizm interakcji Potencjalne skutki kliniczne Poziom istotności
Inhibitory CYP3A4 Ketokonazol, itrakonazol, klotrymazol, rytonawir Hamowanie metabolizmu cyproteronu octanu Zwiększenie stężenia cyproteronu octanu w surowicy, nasilenie działania leczniczego i niepożądanego Wysoki
Induktory CYP3A4 Ryfampicyna, fenytoina, preparaty z dziurawcem Przyspieszenie metabolizmu cyproteronu octanu Zmniejszenie stężenia cyproteronu octanu w surowicy, potencjalne osłabienie skuteczności terapeutycznej Wysoki
Statyny metabolizowane przez CYP3A4 Simwastatyna, atorwastatyna, lowastatyna Hamowanie metabolizmu statyn przez cyproteron octan Zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy Wysoki
Leki metabolizowane przez CYP2C8 Repaglinid, pioglitazon Hamowanie metabolizmu tych leków przez cyproteron octan w dużych dawkach Potencjalnie zwiększone stężenie tych leków w surowicy i nasilenie ich działania Średni
Leki metabolizowane przez CYP2C9 Warfaryna, NLPZ (diklofenak, ibuprofen), doustne leki hipoglikemizujące (pochodne sulfonylomocznika) Hamowanie metabolizmu tych leków przez cyproteron octan w dużych dawkach Potencjalnie zwiększone stężenie tych leków w surowicy, nasilenie działania przeciwzakrzepowego, przeciwzapalnego lub hipoglikemizującego Średni
Leki metabolizowane przez CYP2C19 Omeprazol, diazepam, citalopram Hamowanie metabolizmu tych leków przez cyproteron octan w dużych dawkach Potencjalnie zwiększone stężenie tych leków w surowicy i nasilenie ich działania Średni
Leki metabolizowane przez CYP2D6 Beta-blokery (np. metoprolol), leki przeciwdepresyjne (np. fluoksetyna, paroksetyna), leki przeciwpsychotyczne (np. haloperidol) Hamowanie metabolizmu tych leków przez cyproteron octan w dużych dawkach Potencjalnie zwiększone stężenie tych leków w surowicy i nasilenie ich działania Średni
Alkohol Etanol Konkurencyjny metabolizm wątrobowy Potencjalne nasilenie działania sedatywnego, zwiększone ryzyko hepatotoksyczności przy długotrwałym stosowaniu Średni

Należy zaznaczyć, że powyższa tabela opiera się na teoretycznych podstawach farmakologicznych i mechanizmach interakcji, jako że nie przeprowadzono badań klinicznych dotyczących interakcji cyproteronu octanu. W praktyce klinicznej zaleca się monitorowanie pacjentów, szczególnie podczas rozpoczynania, modyfikowania lub kończenia terapii lekami, które mogą wchodzić w interakcje z cyproteronem octanem.6

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl